who has a handsome beard.
Մելիտոս՝ իբրու ձաղկահեր, եւ ոչ ամենեւին գեղեցկամօրու, եւ արծռունկն. (Պղատ.։)
worthy, proper, becoming;
fit, well made, shaped, arranged, proportioned.
Գեղեցկայարմար. վայելչայարմար. գեղեցկաշէն. բարեձեւ, բարեկարգ.
Գեղեցկայարմար շինուած, տաճար, կենդանի, կարգ, գնացք, բանք. (Շար.։ Ղեւոնդ. ՟Դ։ Մեսր. երէց.։ Գանձ.։ Ոսկիփոր.։ ՃՃ.։ Սարգ.։ Յհ. կթ.։ Արծր.։)
very handsome, graceful, glorious.
Նազելի գեղեցկութեամբ. գերապանծ. շքեղ. չքնաղ.
Ելք ի հեշտասուն գրգրանէ (դրախտին), ի հրաժեշտ գեղեցկանազ բարօրութեանց. (Պիտ.։)
to become handsome.
Գեղեցկացան անապատք մաքուր կուսութեամբ. (Շար.։)
Գեղեցկանալ պարտ է բարիոք ծառայելով մանաւանդ՝ քան եթէ բարիոք իշխելովն՝ նախ իսկ օրինացն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
Եւ արդ ինքեամբ գեղեցկանայի իսկ, եւ պանծանայի թերեւս, եթէ զայսոսիկ գիտէի. (Պղատ. սոկր.։)
that has a good or mystical name;
renowned, famous.
Որոյ անունն է գեղեցիկ եւ խորհրդաւոր, կամ բարեհամբաւ.
cf. Գեղանսիհ.
Կամ է Գեղեցկանազ, եւ կամ Գեղեցկաներպ, եւ այլն. (պրս. նէսէգ է կերպ, նասիհ. կերպաս, նասիպ. բախտ).
well composed, made.
cf. Գեղապանծ.
Եւս քան զեւս գեղեցկապանծ նոր պայծառութեամբ վայելչացուցին. (նար. խչ։)
very well, prettily, divinely, elegantly.
καλῶς, εὗ pulchre, bene Գեղեցկաբար. գեղեցիկ. բարւոք. վայելչապէս.
Գեղեցկապէս յարդարել. ստեղծուլ. յօրինել. կարգել. օրինադրել. կեալ. գահնկալել. խոստովանել. խորհրդածել. իմանալ կամ դատել. միաւորիլ. եւ այլն. (Խոր.։ Փարպ.։ Աստուածութեամբ։ Փիլ.։ Յհ. կթ.։ Աթան.։ Կամրջ.։ Շ. բարձր.։ Յհ. իմ.։)
Գեղեցկապէս փութով փոխեցէ՛ք զմարմնաւոր թմբկահարութիւնս ընդ հոգեւորսն. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)
who loves the beautiful, who admires fine things.
Փառասէր է բնութիւնս, կենասէր, եւ գեղեցկասէր. (Լմբ. սղ.։)
furnished with good branches or shoots.
Որոյ ստեղն կամ բարունակն է գեղեցիկ.
Ի շառաւիղէ ելեալ, ի գեղեցկաստեղն ոստոց ընձիւղեալ. (Նար. մծբ.։)
having a good aspect, well looking, handsome, graceful, agreeable.
Որպէս զի մեզ գեղեցկատես լիցի ամենայն բան. (Դիոն. ածայ.։)
Գեղեցկատեսիլ աստղ լուսաբեր ծանուցեալ, եւ մթացուցեալ երէկ. (Պիսիդ.։)
cf. Գեղեցկատես.
Որպէս զի մեզ գեղեցկատես լիցի ամենայն բան. (Դիոն. ածայ.։)
Գեղեցկատեսիլ աստղ լուսաբեր ծանուցեալ, եւ մթացուցեալ երէկ. (Պիսիդ.։)
to embellish, to adorn;
to enrich, to fashion, to revive, to render handsome.
Սրբեաց յաղտեղութենէն, գեղեցկացոյց արդարութեամբ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
Եւ թէ այլ ոք քան զմերս, այլ յետ մեր գեղեցկացուցանէ զնոյնս. (Լմբ. պտրգ.։)
cf. Գեղափայլ.
Գեղեցկափայլ ունիցին ամենեքեան զհոգւոյն սրբոյ զճառագայթս. (Ոսկ. ղկ.։)
Գեղեցկափայլ երկնիս փափագմամբ. (Վրք. հց. ՟Ա։)
beautiful bunch of grapes.
καλλίβοτρος pulchros racemos habens Որ բերէ զողկոյզ գեղեցիկ. սիրուն կուզէրով.
that has good feet or legs.
Առոյգաբարձն, եւ գեղեցկոտն. (Խոր. ՟Ա. 23։)
beauty, charms, graces, delicacy, gentility, decency, neatness, elegance;
ornament, enamel, flower, embellishment, bloom;
— տեղւոյ, amenity.
κάλλος, καλλωνή pulchritudo, εὑμορφία formositas Գեղ. վայելչութիւն. բարեչափութիւն եւ պայծառութիւն. լաւութիւն. պատուականութիւն.
Բարեչափութիւն անդամոց հանդերձ վայելուչ գունով գեղեցկութիւն առնէ մարմնոյ. (Նիւս. բն.։)
Գեղեցկութիւն՝ չափակցութիւն մասանց մարմնոյ՝ հանդերձ բարւոք գունով. (Ոսկիփոր.։)
Եւ ետ բարձրեալն շնորհս եւ գեղեցկութիւն առաջի նեմեսարայ. (Տոբ. ՟Ա. 23։) յն. տեսք, իբր կերպարան հաճոյական։
Գեղեցկութիւն վարդապետութեան, կամ մտաւորաց։ Գեղեցկութիւնք ի վանս. իբր լաւութիւն, բարեկարգութիւնք. (Իգն.։ Եզնիկ.։ Վրք. հց. ՟Բ։) (Յն. գալլօս, է նոյն ընդ հյ. ձայնիս գեղ. այլ ոմանք ի յունաց ստուգաբանութեամբ իմա հանեն ի ձայնէս գալէօ, որ է կոչել, ըստ առածի արիսպագացւոյն.
cf. Գեղեցկապէս.
Որք բնակեալ գեղեցկօրէն ուժով։։ (Պիտ.)
to desire, to wish, to be inclined, moved, to grow tender.
ԳԵՂՁԱՄ ԳԵՂՁԻՄ Սաստիկ ըղձմամբ բերիլ, ձկտիլ, վառիլ, փղձկիլ. cf. ԳԵՂՑԵՄ.
cf. Գեղձամ.
ԳԵՂՁԱՄ ԳԵՂՁԻՄ Սաստիկ ըղձմամբ բերիլ, ձկտիլ, վառիլ, փղձկիլ. cf. ԳԵՂՑԵՄ.
strong or intense desire, eagerness, wish, longing.
Գեղձումն ախտի (գութ աբրահամու առ ագար). (Փիլ. լին. ՟Գ. 24։)
Արտօսրահոս գեղձումն։ Ըստ բնութեան շարժեցեալք դիւրաւ ի գեղձումն. (Պիտ.։)
Բարեկամացս գեղձումն այսքան փղձկի ի դորա ողորմելիսդ՝ որ վասն իմ, կերպարանք. (Լմբ. պտրգ.։)
Հրեշտակականին կենաց գեղձմամբ զամենայնի զանց արարեալ զստորնայնովք եւ զժամանակէիւք. (Տօնակ.։)
fleece, wool.
πόκος vellus, lana Գզաթ. բուրդ. ասր.
Զարանցն արեամբ ներկելոցն յեղանակել ի պատահումն գեղման. իբրեւ ասր սուրբ եւ սպիտակ առնել. (Նար. ՟Ծ՟Բ։)
peasant, countryman;
rustic, rural, country.
country priest.
Նման ես դու գեղջերիցու ի գեօղդ որ առ ձեզ մօտ է ... բախել սկսաւ, եկն արտաքս գեղջերէցն. (Վրք. հց. ձ։)
peasant, villager, countryman, boor, plebeian;
rustic, unpolite, uncivil, vulgar, low.
Ի գեղջկաց հեռագոյնս դնել նուաստ բանից. (Իգն.։)
Իբր Ռամկական. անշուք.
Գեղջուկ բանիւ, կամ բանիւք։ Գեղջուկ զգեստ. (Յհ. կթ.։ Սարգ.։ յկ. ՟Ա։ Անյաղթ ստորոգ.։)
dancing music;
dancing with singing;
pomp, show.
Իբր Գեղգեղանք. եւ Գեղազարդութիւն. ᾡδή եւ πομπή
Միթէ ի գեղօ՞ն (կամ ի գեղաւ) յառնիցես, եւ ի ցոյց շպարիցի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը.) յն. մի բառ, իբր պաճուճանք հանդիսի։
cf. Գայռ.
Իբր Գայռ, այսինքն տիղմ գռեհաց. (լծ. թ. կէրիզ).
engendered or produced in a river.
Վկայական արձանք գետածինք (քարինք բարձեալք ի յորդանանէ). (Նար. առաք.։)
drowned or suffocated in a river;
— առնել, ծախել, կորուսանել, to drown, to drown in a river;
— լինել, ծախիլ, կորնչիլ, to drown one's self, to die in a river.
Զասորին որպէս զեգիպտացւոց թագաւորն գետահեղձիկ առնէ. (Լմբ. ովս.։)
cf. Գետակուր.
Զասորին որպէս զեգիպտացւոց թագաւորն գետահեղձիկ առնէ. (Լմբ. ովս.։)
to make flow like a river;
to flow like a river.
ԳԵՏԱՀԵՏԵԼ. Խաղացուցանել կամ յորդել իբրեւ զհետս գետոյ. բղխել զհոսանս գետօրէն. գետահոսել յարբեցումն եւ յոռոգումն.
գետահետեալ յորովայնէդ՝ զառատ բըխօղ շնորհաց հոգին. (Յիսուս որդի.։)
Քաղաք մեծին աստուծոյ գետահետեալ յերկուց մշտաբուղխ աղբերաց՝ ի սրբոյ աւազանէն եւ յանապական արենէ՝ զոգւով ծարաւիս. (Արծր. ՟Ե. 8։)
Զոր եւ ոռոգանել ասէ երկրաբուխ աղբերն՝ չորիւք բաժանմամբք գետահետեալ. այսինքն իբր գետ ձեւացեալ. (Տօնակ.։)
Ջրոյն կենաց գետահետեալք՝ բղխեցին մեզ յարբուցումն. (Շար.։)
cf. Գետահետեմ.
Հոսեալ իբրեւ զգետ.
Գետահոս վտակօք հոսեցելոյ ի կենաց աղբերէն. (Բենիկ.։)
Գետահոսել մեզ բանից գոյաւորութիւն. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)
dead in the river.
Պատերազմունք ... գետամեռք ... կորուստք. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Գ։ (գրեալ էր, գետնամեռք)։)
over-flow of the river, inundation, flood.
Յարոյցք՝ այսինքն բարձրանալն կամ զայրանալն գետոց.
surrounded by a river.
Յորում բնակեմք յայսմ ամրոցի, ի գետապատ քարանձաւի. (Յիսուս որդի.։)
edge of a river, hank, shore;
beach;
quay.
Սովորութիւն է միշտ ի գետափն սաղարթել ուռեաց. (Լմբ. սղ.։)
cf. Գետափն.
Առ գետեզերբ երկրին. (Թուոց. ՟Ի՟Բ. 5։)
thrown into a river;
գետընկէց առնեմ, to throw into a river.
Մերթ իբր Ընկեցօղ ի գետ, կամ գետընկեցական.
ground, earth, soil, land, place;
զգետնի, ընդ —, ի գետնի, ի —, on the ground, in the earth;
կորացեալ մտանել or պշնուլ ընդ —, covered with confusion to look on the ground;
անկեալ ի — երկիր պագանել, prostrated to worship;
հարկանել զգլուխն ի —, to knock one's head on the ground;
զարկանիլ, հարկանիլ զգետնի, to throw one's self violently on the ground;
զարկուցանել, հարկանել զգետնի, cf. Զգետնեմ;
գետնի աղիք or պտուղ, earth-worm.
γῆ terra, solus, humus Յատակ երկրի, ուր կոխեմք. երեսք հողոյ. երկիր. հող. վայր բնակութեան. անդք. եէր.
Լուայ, թէ գետինն չորեքհարիւր սատեր արծաթոյ է։ Իջուցին զբեռն իւրաքանչիւր ի գետին։ Ընկեա՛ զդա ի գետին։ Բազմել ի վերայ գետնոյ.եւ այլն։
ԶԳԵՏՆԻ, ԸՆԴ ԳԵՏԻՆ. Ի ԳԵՏՆԻ, Ի ԳԵՏԻՆ. Իբր մ. χαμαί, κάτω humi, in terra, interram Ի վերայ գետնոյ. դէպ ի գետին. ի վայր.
Ընդ գետին եւեթ պշուցեալ՝ տխուր հայեցեալ։ Կորացեալ մտանէր ընդ գետին. (Պիտ.։ Փարպ.։) Իբր ակնկորել. ռմկ. գետինը մտնել. ամօթով վար նայիլ։
Արկ նմա բազմական ի գետնի։ Կռուողաց ի գետնի. (Յուդթ. ՟Ժ՟Բ. 15։ Եւս. քր. ՟Բ։)
Անկեալ ի գետին երկիր եպագ տեառն։ Եթուք ի գետին։ Հարկանէր զգլուխն ի գետինն. (Յոբ. ՟Ա. 20։ Յհ. ՟Թ. 6։ Փարպ.։)
reptile, that creeps, crawls on the ground;
tortuous;
— ճանապարհորդեմ;
to travel or to go on foot.
Իբրեւ զմրջիւնս գետնագնացս. (Վեցօր. ՟Զ։)
Ըստ երկուց օրինակաց գետնագնացացն (անասնոց) յանդգնաբար յարձակմանց. (Պիտ.։)
potato, truffle;
camomile.
χαμαίμηλον chamaemalum, poma terrae իտ. patata Բերք երկրի ընդ հողով՝ խորտաբորտ. գետնի խնձոր. (Գաղիան.։ Բժշկարան.։)
that stretches it self, that lies on the ground.
Անկողինն աղքատաց գետնախշտեայ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
Տեսի արս կուսակրօնս, խարազնազգեաց, գետնախշտիս, բոկագնաց. (Յհ. կթ.։)
cf. Գետնախշտեայ. to stretch one's self, to lie on the ground.
Անկողինն աղքատաց գետնախշտեայ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
Տեսի արս կուսակրօնս, խարազնազգեաց, գետնախշտիս, բոկագնաց. (Յհ. կթ.։)
the lying down on the ground.
Զգեստնախշտութիւնսն, զտքնութիւնսն. (Ածաբ. մկրտ.։)
that treads on the zarth, that walks on the earth, mortal.
Անասնայինն լծակցութեամբ երկրասիրաբար գետնակոխ սայլիւք բարձեալ տանիցի. (Նար. ՟Հ՟Ե։)
enchanter with earth, geomancer.
որ եւ ԳԵՏՆԱՀԱՐՑ, ԳԵՏՆԱՁԱՅՆ. ἁπό կամ ἑκ τῆς γῆς φωνοῦν haiolus, pytho եբր. ետօնի, օպ. Դաւիթ՝ որ դնելով զականջս ընդ գետինն՝ հմայէ շշնջանօք, եւ ցուցանէ կոչել անտի զզօրութիւնս ինչ, եւ առնուլ պատգամս. ըստ ոմանց նաեւ դեւն ձայնատու յերկրէ.
cf. Գետնակոչ.
Եւ եղիցի իբրեւ գետնաձայնաց բարբառ քո. (Ես. ՟Ի՟Թ. 4։)
cf. Գետնակոչ.
Եւ եղիցի իբրեւ գետնաձայնաց բարբառ քո. (Ես. ՟Ի՟Թ. 4։)
geomancy.
Բարբաչմունս գետնակոչութեամբն յօրինէին, եւ ոչինչ կարէին առնել. (Կաղանկտ.։)