cf. Առատաբուղխ.
Առատապէս հոսեալ. յորդահոսան. յորդաբուխ. առատ բխած՝ վազած.
liberal, generous, bountiful;
plentifully, liberally, abundantly.
to give bountifully, liberally, to gratify, to favour.
Առատաձեռնեա՛ ի մեզ զմեծ քո զողորմութիւնդ։ Աստուածապէս առատաձեռնեաց ազգի մարդկան. (Շար.։)
Զգուշութեամբ առատաձեռնեա՛ աղքատացն ի ծածուկ. (Մանդ. ՟Զ։)
who gives liberally;
that is given adundantly, abundant, copious.
Առատաձիր տէր. (Յիսուս որդի.։)
Ամենազօրիդ, առատաձրի. (Սկեւռ. աղ.։)
Առատաձիր պարգեւօք. (Յհ. կթ.։ Յիսուս որդի.։ Գէ. ես.։ Սկեւռ. ես.։) (Բենիկ.։)
liberal, noble, generous, magnanimous;
ingenious, intelligent.
Ընդարձակութիւն առատամիտ իմաստիցն. (Պիտ.։)
Չքնաղագեղ, եւ առատամիտ. (որ հայի եւ ի յաջորդ նշ) (Յհ. կթ.։)
Տայցէք մասն ողորմութեան աղքատաց յօժարական եւ առատամիտ կամօք. (Շ. ընդհանր.։)
Ընդ առատամիտ կամսն ձեր հայի հատուցիչն. (Եփր. ՟բ. կոր.։)
Փոխատո՛ւ լեր, որպէս վայել է քոյին բարեպաշտութեանդ, եւ առատամիտ առաքինութեանդ. (Վրք. ոսկ.։)
to abound, to increase, to augment;
to overflow;
to run over;
to be bountiful, generous;
to be proud;
to be angry, to be in a passion.
Զբնութիւնն բռնադատէին առատանալ ողբովք. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)
Այնպէս առատացեալ յաւետարանել։ Վասն որոյ եւ առատանամք. զի եթէ յամիցեմք՝ եւ եթէ ելանիցեմք, հաճոյ եւեթ իցեմք նմա։ Առաւել եւս առատանալ, հանդարտել, եւ գործել. (Հռ. ՟Ժ՟Է. 20։ ՟Բ. Կոր. ՟Ե. 9։ ՟Ա. Թես. ՟Դ. 10։)
Որ առատանասդ ամենեցուն. (Ագաթ.։)
Առատասցից առ մեզ ողորմութեան պարգեւօքդ. (Խոսր.։)
Մարդիկ սիրելեաց այլեւայլ սեղանօք առատանան. (Լմբ. պտրգ.։)
διαπρίομαι, (որպէս թէ սղոցիլ) serra dissecor. Եռալ վառիլ սրտի ի վրէժխնդրութիւն, եւ այլն. որ եւ ասի Զայրանալ կրից՝ հանգոյն գետաց յորդելոց. սիրտը եփիլ, ինքը զինքը ուտել, սիրտը ելլալ, տաքնալ.
Առաւել դրդեալք եռային ցասմամբ ... եւ հերձուին ի սաստիկ բարկութենէն, զոր յայտ առնէ առատանային. (Ոսկ. գծ.։)
cf. Առատաձիր.
Զի ողորմելովն առատապարգեւ լիցի ի մեզ։ Գոհանամք զառատապարգեւ բարերարութեանցդ քոց. (Խոսր. ժմ. եւ Խոսր. պտրգ.։)
cf. Առատաձիր.
Զի ողորմելովն առատապարգեւ լիցի ի մեզ։ Գոհանամք զառատապարգեւ բարերարութեանցդ քոց. (Խոսր. ժմ. եւ Խոսր. պտրգ.։)
abundantly, superabundantly, copiously, plentifully, liberally, greatly, nobly, richly, splendidly;
profusely;
fruitfully.
Առատապէս սրտի մտօք փոխանակ ընդ նոցա եղիցին մեռանել նոքա. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 3։)
πλουσίως, δαψιλῆ, φιλοτίμως abundanter, copiose, ample, magnifice. Առատաբար. ճոխաբար, կամ լիով. յորդութեամբ. կամ Պատուասիրաբար. յօժարամտութեամբ. (Տե՛ս Կող. ՟Գ. 16։ ՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 17։ Յկ. ՟Ա. 5։ ՟Բ. հետ. ՟Ա. 11։)
Գրեցի առանց խնայելոյ, զի դու առատապէս ջնջեսցես. (Նար. ՟Ի՟Ը։)
Զնոյն հանդէս լսելեաց չկամիցիք առատապէս մատուցանել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 11։)
cf. Առատաբաշխ.
Որդի հայոյ էր, եւ առաւել քան զհայ առատատուր. (Ասող. ՟Գ. 3։)
Առատատուր մարդասիրութեամբ սերմանեսցուք. (Մանդ. ՟Ե։)
Անխորհուրդ եւ առատատուր (այսինքն շռայլ). (Շիր.։)
abundance, plenty, superabundance, exuberance, copiousness;
fulness, repletion;
fertility, fecundity;
անչափ —, profusion.
πλοῦτος. copia, abundantia. Յորդութիւն. լիութիւն. զեղումն. առաւելութիւն. ճոխութիւն. յաճախութիւն. շատութիւն.
Առ փրկութիւնն կազմ, առ առատութիւնն յորդ. (Նար. ՟Խ՟Դ։)
δαψιλία. largitas, φιλοτιμία, munificentia, ἁγαθότης, bonitas. Առատաձեռնութիւն. առատամտութիւն, կամ պատուասիրութիւն. բարերարութիւն. մարդասիրութիւն. աննախանձ բաշխումն.
Ճարտարին համարձակեաց արդարութիւն արուեստագիտութեան. (անդ. ՟Ժ՟Դ. 18.) իմա՛ պատուասիրութիւն եւ փոյթ պնդութեան։
Ներբողեալ դու յառատութեան. (Նար. ՟Ձ՟Է։)
Ծանր աղքատութիւն նոցա առաւել եղեւ ի մեծութիւն առատութեան նոցա։ Յամենայնի մեծացեալք ամենայն առատութեամբ։ Առատութեամբ հաղորդութեանն ի նոսա եւ յամենեսին. (՟Բ. Կոր. ՟Ը. 2։ ՟Թ. 11. 13։)
Որ սերմանէ առատութեամբ, առատութեամբ եւ հնձեսցէ. (անդ ՟Բ. Կոր. ՟Թ. 6) ըստ յն. օրհնութեամբ։
to object, to oppose.
ԱՌԱՐԿԱՆԵՄ ԱՌԱՐԿԵՄ. προβάλλω. projicio, propono. Առաջի արկանել, առաջի առնել՝ դնել. ի դէմս ածել.
Երեսուն էք դուք, որ խնդրէք զառակն, եւ մի ես՝ որ առարկիս։ Մեզ սամփսոն առարկեաց։ Տոյժ առարկողին զառակն, եւ շահ նմա դարձեալ. (Փիլ. սամփս.։)
Խնդիր ոմանց՝ որ ի սուրբ տէրունեան գիրս կայ՝ առարկելոց, լուծանէ եւ մեկնէ. (Փիլ. տեսական.։)
cf. Առարկանեմ.
ԱՌԱՐԿԱՆԵՄ ԱՌԱՐԿԵՄ προβάλλω. projicio, propono Առաջի արկանել, առաջի առնել՝ դնել. ի դէմս ածել.
Երեսուն էք դուք, որ խնդրէք զառակն, եւ մի ես՝ որ առարկիս։ Մեզ սամփսոն առարկեաց։ Տոյժ առարկողին զառակն, եւ շահ նմա դարձեալ. (Փիլ. սամփս.։)
Խնդիր ոմանց՝ որ ի սուրբ տէրունեան գիրս կայ՝ առարկելոց, լուծանէ եւ մեկնէ. (Փիլ. տեսական.։)
antagonist, adversary, rival, opponent.
προβάλλων, προβαλλόμενος. objiciens, se opponens Ձեռնարկու. դիմախօս. դիմակաց. դիմամարտ. ախոյեան. ոսոխ.
Առարկու ելեալ թշնամեացն՝ յաղթեաց։ Առ որ ժպրհի բանս յառնել առարկու։ Եւ ոչ նոցա արժան է սորին վասն առարկու մեզ յառնել։ Թէ ոչ էր զօրութիւն փրկչին մերոյ նմին առարկու։ Անգոսնէին՝ զոր ասէր, առարկու (իբր առարկութիւն կամ ընդդիմութիւն) ածեալ ի մէջ զոր ի մովսիսէ խոստումն։ Վկայքն զինէին, եւ զօրագլուխն մարզէին. առարկուքն պնդէին, եւ վարժիչքն քաջալերէին. (Լմբ.։)
Առարկօղ՝ որպէս առակարկու, կամ որ առաջի դնէ զառարկ. ուստի (Թուոց. ՟Ժ՟Ա. 27. անխտիր գրի Առակարկու, կամ Առարկու։)
objection;
proposition;
purpose.
Ծածկել կամեցաւ զառարկութեան զգիւտն։ Առարկութեանն իմաստութեան միտ դնելով։ Ի միում առարկութեանս այսմիկ՝ ե՛ւ փորձութիւն աշխատութեան երկոց, եւ պարտութեան վնասն կայ. (Փիլ. սամփս.։)
Ձեռնարկութիւն եւ խնդիր առարկեալ ի լուծանել։ (Պերիարմ. բան. ՟Ժ։)
Առաջարկութիւն, առաջարկեալ ինչ. եւ Նախադասութիւն. բան. պատճառ առաջիկայ. ճառ.
Ծանի՛ր զխորհուրդ առարկութեան այսորիկ, զոր խնդրեցեր առ յինէն. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Առանց նախադասութեանց կամ առարկութեանց թէ ասասցես. (Անյաղթ պերիարմ.։)
Դէպք. դիպուած. արկածք. պատահար.
Եւ այս առարկութիւն չարչարանաց եւ կապանաց ընդերկարէր։ Տարերք եւս յեղափոխեցին ի մեզ զդառն առարկութիւն չարի. (Յհ. կթ.։ (որ բերի եւ ի յաջորդ նշ)։)
Ընդդիմութիւն՝ բանիւ կամ կռուով.
Եւ դարձեալ պատմի առարկութիւն կրիդմեայ եւ նեքտանեբայ. (Խոր. ՟Բ. 12։)
cf. Աւելաբանութիւն.
Աւելորդաբանութիւն. յաւելուած կամ բարդութիւն բանից. բանը մենծցնելը՝ աւելի խօսքերով.
excessive, exaggerated.
Ոչ յառաւելազանցն նկրտի հրամայեցելոցն հասանել։ Զառաւելազանցս զայս չար մարդկային ազգին յոլովագունիւք հրապարակել բանիւք. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։)
excess, exaggeration.
Առաւելազանցութիւն եւ նուազութիւն ներհական իւրոքանչիւրոց որպէս տեսանի։ Արութիւն ունի իւր ծայրս ըստ առաւելազանցութեան զյանդգնութիւն. (Անյաղթ հակակ.։)
Վասն յոյժ առաւելազանցութեանն եւ ոչ հատուցումն համարին հնարս ընդունել. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Քերթողն հոմերոս՝ բազմաց էից քերթողաց, ըստ առաւելազանցութեան ասի. նոյնօրինակ եւ զայն՝ որ յուսովն վարի, մարդն (զի ենովս է մարդ, իբր ինսան) ըստ առաւելազանցութեան անուանեաց. (Փիլ. իմաստն.։)
Երիցս անգամ ըստ առաւելազանցութեան շնորհացն զթագաւորութեան օծումն ընկալաւ (դաւիթ). (Վրդն. սղ.։)
cf. Առաւելում.
Առաւելանայ ամենեւին բանն՝ քան զոր ի զաւակէն դաւթի. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)
principally, especially, chiefly, rather.
Մարդ՝ ընտանի կենդանի ի բնութենէն, եւ առաւելապէս՝ որ ինչ միանգամ ըստ աստուածային օրինացն է զարդարեալ վարուք. (Փիլ. ել. ՟Ա. 16։)
Խայտացեալ առաւելապէս՝ քան թէ մեծն դաւիթ. (Նար. խչ.։)
greedy, eager;
avaricious.
(Իբր Մեծատուն, եւ Ագահ. ՃՃ.։ Եւ իբր Աւելորդ.)
cf. Առաւելում.
Զսոսա մեծացո՛ եւ առաւելեա՛, եւ որքան կամիս։ Գովէին զքեզ մարդիկ, եւ դու լսէիր եւ առաւելէիր (զբարեգործութիւն). (Վրք. հց. ՟Ի՟Ե. ՟Ի՟Զ։)
Առաւելեա՛ զընթացս քո ո՛րդեակ. (Ածազգ. ՟Ժ՟Բ։)
to favour, to advantage;
to increase, to augment, to enlarge, to grow, to multiply, to accumulate, to amass;
to raise, to enhance.
περισσεύω, πλεονάζω. addo, augeo, multiplico որ եւ ԱՌԱՒԵԼԵՄ, եցի. Տե՛ս ի վեր անդր. Առաւել առնել. յաւելուլ. աճեցուցանել. առատացուցանել. բազմացուցանել. էւելցնել, մենծցնել, շատցնել.
Եթէ ոչ առաւելուցու արդարութիւն ձեր աւելի քան զդպրացն։ Ոչ՝ եթէ ուտեմք, առաւելումք ինչ։ Դիտեմ նուազել, գիտեմ առաւելուլ։ Առաւելուցուք յամենայն գործս բարութեան։ Որ բազումն առ, ոչ առաւելաւ։ Եթէ ճշմարտութիւնն աստուծոյ յիմում ստութեանս առաւելաւ։ Տոհմն նորա ոչ առաւելաւ իբրեւ զորդիսն յուդայ։ Առաւելեալ եմ ուրախութեամբ։ Այլ իմ առեալ զամենայն, եւ առաւելեալ եմ. եւ այլն։
Այնպէս առաքինի՛ արա զսա, որպէս զի առաւելու (քան) զվարդապետն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
growth, increase, addition, augmentation, redundancy, superabundance, superfluity, exuberance, diffusion, transcendency;
enhancement of price;
excess;
prerogative, distinction, superiority.
Առաւելութիւն շնորհաց, կամ խնդութեան, կամ գոյից։ Ձար առաւելութիւնդ ի նոցա պակասութիւնն. զի եւ նոցա առաւելութիւնն եղիցի ի ձերում պակասութեանդ. եւ այլն։
Յառաւելութիւն գինւոյ տուեալ զանձն. (Շ. ընդհ.։)
Յանդուգն ըստ առաւելութեան շարժելով՝ ոչ պահէ զչափաւորութիւն. (Անյաղթ հակակ.։)
Ամենայն ուրեք առաւելութեամբ տարերացդ (կամ որակութեանց) վտանգի յերկաքանչիւրոց ծայրիցն առաւելութենէ. (Պիտ.։)
to dawn, to get light.
Ընդ այգոյն առաւօտանալն. (Ագաթ.։)
cf. Առաւօտ առնեմ.
որ եւ ասի ԱՌԱՒՕՏ ԱՌՆԵԼ. Կանխել ընդ առաւօտն.
Առ քեզ հոգի իմ առաւօտէ։ Ընդ կայանսն իւղաբերս առ քեզ առաւօտեմք. (Շար.։)
Արուսեակդ առաւօտեալ. (Շար.։)
morning, early;
յառաւօտինսն, every morning.
Աղօթից պէտք են, մանաւանդ առաւօտին աղօթից, եւ ցայգութեանց. (Ոսկ. եբր. ՟Ժ՟Դ։)
ՅԱՌԱՒՕՏԻՆՍՆ. Ընդ առաւօտս. առաւօտները.
very early in the morning.
ԱՌԱՒՕՏՈՒ ԱՌԱՒՕՏՈՒՆ ԱՌԱՒՕՏՈՒՑ. գրի եւ ԱՌԱՒՕՏՈՅ. Ընդ առաւօտն. ընդ առաւօտս. առւըտուն, առտու.
Առաւօտու եղիցի ուրախութիւն։ Լցաք առաւօտու ողորմութեամբ քո։ Պատմել առաւօտու զողորմութիւնս քո։ Հրաման ետ աստուած որդանն՝ առաւօտուն։ Եւ առաւօտու՝ այսօր մրրիկ. եւ այլն։
envoy, messenger;
apostle;
emissary;
missionary.
Եւ ոչ առաքեալ մեծ քան զայն՝ որ առաքեացն զնա. (Յհ. ՟Ժ՟Գ. 16։ Որպէս եւ զքրիստոսէ՝ որ կոչեցաւն հրեշտակ մեծի խորհրդոյ, ասի.)
Նայեցարո՛ւք ընդ առաքեալն եւ ընդ քահանայապետն, եւ այլն. (Եբր. ՟Գ. 1։ Եւ վասն անդէպ պատգամաւորի ասի.)
Ընրեաց ի նոցանէ երկոտասանս, զորս եւ առաքեալս անուանեաց։ Զորս եդ աստուած յեկեղեցւոջ, այս են. նախ՝ զառաքեալս։ Նշանք առաքելոյ գործեցան ի ձեզ. եւ այլն։
Կէս սարկաւագաց. գործ է սոցա Առաքեալ կարդալ. (Լմբ. պտրգ.։)
apostolically.
Առաքելաբար հրաման տալ, կամ տալ զողճոյն, կամ տալ զհոգի, կամ զլոյս աւետարանին յանձինս ընդունել, կամ իմանալ. (Յհ. իմ.։ Խոսր.։ Խոր. ՟Գ. 60. եւ Խոր. հռիփս.։)
who does or lives after the manner of the apostles;
— մատեան, the Acts of the Apostles.
Յառաքելոց գործեալ, այսինքն ձեռնադրեալ. կամ Գործող իբրեւ զառաքեալս. առաքելաշնորհ.
Որպէս եւ պետրոս յառաքելագործ մատենին ասէ։ Սկիզբն դնէ առաքելագործ գրոցն. (Ագաթ.։)
that is said or spoken like an apostle.
Ըստ պօղոսի առաքելախօս վարդապետութեանն. (Թէոդոր. կուս.։)
apostolic.
Առաքելական եկեղեցի, աթոռ, պատիւ, սահման կամ քարոզութիւն, գլուխ, կանոն, բան, հաւատք, դաս, գւոնդ, արիւն, հարսն, բուրաստան. եւ այլն. (Ժմ.։ Շար.։ Ագաթ.։ Կոիւն։ Խոր. հռիփս.։ Յհ. կթ Նար.։ Մագ.։ Եպիփ. եւ այլն։)
Թուղթ կամ բան եւ վարդապետութիւն առաքելոց. ... եւ Առաքեալ գլխովին.
Զմտաւ ածելով զառաքելականն։ Յառաքելական անդր դատապարտեցաք. (Կորիւն.։)
companion of the apostles, companion of mission.
Ընկեր առաքելոց. կցորդ առաքելութեան.
ԱՌԱՔԵԼԱԿԻՑ ա. Կցորդ եւ ընկեր առաքելոց եւ առաքելութեան. մի երկոտասանից.
who has the sign of the apostles;
who performs miracles like the apostles.
Յառաքելանշան յերկրորդ մատենին զորպիսութիւն իրացն կարգեալ. (Ագաթ.։)
who has the gifts of the apostles.
Առաքելաշնորհ վարդապետութիւն. (Փարպ.) իմա՛ նաեւ շնորհեալ կամ աւանդեալ յառաքելոց։
chief of the apostles.
Պետ եւ գլուխ առաքելոց. մակդիր սեպհական սրբոյն Պետրոսի.
mission;
apostle-ship.
ἁποστηλή. missio, apostolatus. Առաքումն ի հրեշտակութիւն. առաքիլն դեսպանութեամբ. պատգամաւորութիւն որպիսի՛ եւ իցէ.
Մի՛տ դիր, զիա՞րդ ի դէպ ժամանակի է առաքելութիւն։ Մեծ էր ցուցումն ի նմանէ առաքելութեան. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)
Է՞ր վասն զառաքելութեանն պատիւ՝ ըստ նմանութեանն պօղոսի ի կարգին ոչ դնէ. այլ զծառայն լինել յարգանօք գրէ, որ բարձր է քան զառաքելութեանն պատիւ. (Սարգ. յկ. ՟Ա։)
Դուք օծութիւն ունիք զսրբոյն՝ ասաց երջանիկն առաքելութեանց։ Նեղին առաքելութիւնք դերաքրիստոսին. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ ՟Ղ՟Ա։)
virtuously;
bravely, courageously.
Առաքինաբար անցանեն ընդ վիշտս. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)
Առաքինաբար ի վերայ եկեալսն ընդունել. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
Կարի քաջ առաքինաբար կանոնս դնելով. (Պիտ.։)
more or very virtuous;
very courageous.
Աւանդութիւնս իմն առաքինագոյնս այսու ձայնիւ վարդապետիմք. (Նիւս. երգ.։)
who acts virtuously or bravely;
virtuous;
courageous.
Առաքինագործ աշխատութեամբ երթալ անդր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 39։)
companion of virtue or bravery.
Ասպուրակէս է եղբայր նոցունց եւ առաքինակից. (Վրդն. պտմ.։)
ԱՌԱՔԻՆԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. συμπολιτεύω. conversor Կենաց կցորդ լինել. քաղաքավարիլ.
Ընդ մարդկան խօսեցաւ, եւ առաքինակից եղեւ ասեն. (Առ որս. ՟Ժ։)
to labour, to strive, to take pains, to have or show bravery;
tu be virtuous.
Առաքինի լինել. առաքինութեամբ պայծառանալ. արիանալ. զօրանալ. հանդիսանալ ի գովելի եւ ի դժուարին իրս. փայլալ. ծաղկիլ.
Առաւել առաքինանայցեն չարչարանօքն։ Կամիմ, թէ որ ի քաղաքական, առաքինանայցեն քան զայնոսիկ՝ որ ի լերինսն երթեալ դադարեալ իցեն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 18։ ՟Բ. 18։)
Լաւութեան հանդիսիւքն առաքինասցին. (Յճխ. ՟Է։)
Տեսանե՞ս զիա՞րդ յերկոսին կողմանս առաքինանայ աստուծոյ զօրութիւնն, ե՛ւ ի չարչարելն եւ ի կեցուցանել. Ոսկ. ես.։ Փիլիսոփայութիւնն մեր նախ զառաջինն ի մէջ բարբարոսաց առաքինացաւ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 24։)
who loves virtue or bravery, virtuous.
φιλάρετος. virtutis amans, studiosus. Սիրօղ առաքինութեան. փոյթ եւ եռանդուն յառաքինութիւնս (անձն, կամ ընթացք եւ գործք).
Յաղագս քո առաքինասէր եւ պարկեշտ հոգւոյդ. (Փարպ.։)
place for the practise of virtue or bravery.
Հանդիսարան կամ բնակարան, եւ վկայարան առաքինի նահատակաց.
to render valiant, to inspire courage;
to render virtuous.
որ եւ ԱՌԱՔԻՆԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Առաքինի առնել. զօրացուցանել. սրտապնդել. կրթել.
Առաքինացուցանէ արդար եւ սուրբ վաստակովք. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։)
cf. Առաքինացուցանեմ.
Չարակամ բարուքն նորա առաքինեցուցանէ զարդարս. (Եզնիկ.։)
valiant, courageous;
virtuous, honest.
ἁνδρεῖος, ἑνάρετος, γενναῖος , ἅριστος. virtute praeditus, fortis, generosus, optimus. (արմատն է ի հյ. արի, եւ աք. այսինքն ոտք կամ արագ. եւ ի յն. ա՛ռի, լաւ, արագ. եւ առէդի՛, ոյժ, զօրութիւն, առաքինութիւն. Արի. ժիր. աջողակ ի գործս արութեան եւ լաւութեան. քաջ. զօրաւոր. ընտիր. ճարտար. բարի. ազնիւ. հանճարեղ. բանիբուն. բարեգործ. բարեկրօն. բարեպաշտ.
Ի մէջ պատերազմի (երեւեցայց) առաքինիւ։ Խորհրդականքդ առաքինիք. (Իմ. ՟Ը. 15։ ՟Գ. Մակ. ՟Զ. 17։)
Երկի՛ր պագ առաքինւոյ արուեստաւորին՝ բոլորեցունցն աստուծոյ. (Բրս. յուդիտ.։)
Հմուտ եւ առաքինի վարդապետք։ Առաքինեացն է փոյթ հանդիսանալ ընդ քաղցր երկասիրութեանն վաստակս. (Պիտ.։)
cf. Առաքինանամ.
Առաքինեալք յարդարութիւն եւ ի սրբութիւն։ Որ զկնի նորա առաքինեցան անարատ մտօք. (Յճխ. ՟Թ. ՟Ժ՟Գ։)
valour, bravery;
virtue, probity;
goodness;
politics, government;
conduct, behaviour.
ԱՌԱՔԻՆՈՒԹԻՒՆ. ἁρετή. virtus. որ եւ ՔԱՋՈՒԹԻՒՆ ասի. որպէս Արիութիւն. արութիւն. ժրութիւն. աջողակութիւն յառաքինի գործս ըստ մարմնոյ եւ ըստ հոգւոյ. գործ արդիւնական. բարեգործութիւն. մեծագործութիւն. բարեպաշտութիւն. լաւութիւն. արարք գովելի առաջի աստուծոյ եւ մարդկան.
Առաքինութեան նշանակ ոչ կարացաք ցուցանել։ Եթէ զարդարութիւն ոք սիրէ, վաստակք նորա առաքինութիւնք են. (Իմ. ՟Ե. 13։ ՟Ը. 7։)
Զանձանց առաքինութիւնս՝ կանոն աշակերտելոցն դնել. (Կորիւն.։)
Արդարն եւ սուրբն առաքինութիւնք բարու են։ Պա՛րտ է զիւրաքանչիւր մասն հոգւոյ իւրականն զարդարիլ առաքինութեամբ. (Սահմ. ՟Ժ։)
Առաքինութիւն սահմանի ասացաք գոլ զանդրադարձիլն ի սահմանելին. (Անյաղթ պորփ.։)