to be buried together.
Որովհետեւ հոգի ընդ մարմնոյ ոչ թաղակցի, ունայն են բազում վաստակք յաղագս թաղման. (Ոսկիփոր.։)
cf. Թաղակցիմ.
Որովհետեւ հոգի ընդ մարմնոյ ոչ թաղակցի, ունայն են բազում վաստակք յաղագս թաղման. (Ոսկիփոր.։)
bat-winged, having membranous wings.
Ի միաթեւաց մինչեւ ի բազմաթեւս եւ զատաթեւս եւ կցաթեւս եւ թաղանթաթեւս առ մեզ կենդանեացս են, եւ ոչ ի վեր անդ. (Պիտառ.։)
worked in felt.
Կազմեալ ի թաղւոյ. կաճեղէն. քէչէ.
Թաթարք պաշտօն ինչ ոչ ունէին, բայց միայն պատկերս թաղեայ, զոր տակաւին կրեն ընդ ինքեանս ի պէտս կախարդութեան. (Մաղաք. աբեղ.։)
Արարեալ էին իբր մարդիկս թաղեայս, եւ զգեցուցեալ իրս փայլփլունս։ Հարցեն զթաղեայ մարդիկն. (Մարթին.։)
cf. Թաղումն.
Զչարչարանացն ինչ գուշակեաց, ի թաղելութիւն զիւղն նշանակելոյ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 27։)
to inter, to bury, to entomb, to inhume;
to bury in the ground, to pay the last honours;
to hide.
θάπτω sepelio, humo κατορύσσω defodio Դնել ընդ հողով զմեռեալն. ծածկել ի շիրմի. կամ Հետախաղաղ առնել զիմն ի խորս. ամփոփել. թաքուցանել.
Թաղեցից զմեռեալս իմ։ Թաղեաց ի կրկնումն այրի։ Թաղեցաւ ի ներքոյ բեթելայ ընդ կաղնեաւ։ Թաղեսցեն զիս ի գերեզմանի նոցա.եւ այլն։
Մի՛ լինիր որպէս զմեռելոյ թաղօղս, որք երբեմն զանձինս իւրեանց լան, եւ երբեմն արբուցանեն. (Կլիմաք.։)
Թաղեսցեն զնոսա քարամբք պարսաքարաց. (Զաք. ՟Թ. 15։)
Փորեցի, եւ առի զսփածանելին ի տեղւոջէ անտի, ուր թաղեցի զնա. ա՛յլ ձ. թաքուցի զնա անդ. (Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 7։)
Շնչեցին ընդ երեսս նորա չորք հողմք երկնից, եւ թաղեցին զնա ցօղով։ Արարիչն գիտէ՝ զինչ թաղեալ կայ յաշխարհի։ Ի լռութիւն նորա թաղեալ է զօրութիւն նորա. (Եփր. թագ. եւ Եփր. ծն.։)
rumpled, disordered, discomposed.
Թաղկեալ վարսիւք. թաւահեր. թաւամազ. մազոտ.
to grow tighter, thick, to condense, to be condensed.
Եւ ի սոցանէ տակաւին (այսինքն եւ եւ՛ս) թաղկեալն՝ զջուր հոսէ։ Մինչեւ ջուր արդեօք եւ բռնութեամբ զերկրի (զհողոյ) դատարկսն ի միասին թաղկացեալ ունիցի։ Կարծրագոյն իսկ, եւ հոծագոյն թաղկեալ։ Թաղկեալ կօշկացն (յն. թաղկելոց, եւ կօշկաց) լինելութիւն. (Պղատ. տիմ. եւ Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ։)
Հելլենացիք հուր թաղկեալ ասացին (զերկինս)։ Զթաղկեալ նշոյլս հրոյն հեղլով ի վայր. (Շիր.։)
Հերք թաղկեալ (կամ մազն թաղքեալ) եւ խռուացեալ. (Մանդ. ՟Ժ՟Ա։ եւ Ճ. ՟Բ.։)
thickness, condensation.
Կարկուտ լինի ըստ ձիւնաբերին դառնալով ի թաղկմանէ անգայտութեան ի սերտութիւն. (Արիստ. աշխ.։) (յն. յոլորտանալոյ ձիւնաբերին, եւ յառնլոյ զծանրութիւն ի թաղկմանէ։)
Զախտս գլխոյ, եւ զցաւս ոտից, եւ զթաղկումն յանկարծակի, եւ զծանրութիւն ապականութեան ստամոքաց. (Ոսկ. նին.։)
funeral, funereal;
— հանդէս, funeral, burial, funeral rites, procession or train.
Անսովոր ածանցք ի բառէս Թաղումն-իբրու Սեպհական թաղման. գերեզմանական.
thick, close, compact, dense;
client, stable.
Երկինք՝ թաղուն սերտութեամբն։ Վերին հաստատութիւնն՝ թեթեւ բնութիւն է, որ ունի զսերտութիւն եւ զթաղուն կազմութիւն. (Վեցօր. ՟Բ։ եւ Ոսկ. մտթ.։)
Զխստէ եւ զթաղուն բնութենէ յայտ առնէ. (Վրդն. ծն.։)
rag, tatter, old clothes;
old, ragged, shabby, threadbare, all in rags;
cf. Գրգլեակ.
ԹԱՄԲԱՏԵԱԿ ԹԱՄԲԱՏՈՑ. Գրգլեակ. զգեստիկ. հանդերձիկ. քուրձ. անարգ հանդերձ որպէս թամբ արկեալ զանձամբ. կամ ծածկոյթ մինչեւ ի թամբն, այսինքն յազդերս. քուրջ, չուլ .... (որպէս եւ թէմպէ ՝ է հեյպէ. թէմպէլիթ ՝ կէս կամ ամբողջ բեռն գրաստու)
Զերծուն առնուն զթամբատեակսն, զոր ուրուք ուրուք արկեալ էր զնոքօք. (Թղթ. բարուք.։)
Գնայր բոկ, եւ զգեցեալ էր թամբատեակ մի. (Եփր. թագ.։)
Զկեղծ զաղտեղութեան թամբատոց զայսց ի բա՛ց պատառեսցուք. յն. վատթար ձորձ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։ ( Ստեփ. լեհ. ընթեռնու, թամբատաց։))
cf. Թամբատեակ.
ԹԱՄԲԱՏԵԱԿ ԹԱՄԲԱՏՈՑ. Գրգլեակ. զգեստիկ. հանդերձիկ. քուրձ. անարգ հանդերձ որպէս թամբ արկեալ զանձամբ. կամ ծածկոյթ մինչեւ ի թամբն, այսինքն յազդերս. քուրջ, չուլ .... (որպէս եւ թէմպէ ՝ է հեյպէ. թէմպէլիթ ՝ կէս կամ ամբողջ բեռն գրաստու)
Զերծուն առնուն զթամբատեակսն, զոր ուրուք ուրուք արկեալ էր զնոքօք. (Թղթ. բարուք.։)
Գնայր բոկ, եւ զգեցեալ էր թամբատեակ մի. (Եփր. թագ.։)
Զկեղծ զաղտեղութեան թամբատոց զայսց ի բա՛ց պատառեսցուք. յն. վատթար ձորձ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։ ( Ստեփ. լեհ. ընթեռնու, թամբատաց։))
to saddle, to harness.
որ եւ ԹԱՄԲԱՀԱՐԵԼ. Համետել. հանդերձել զգրաստ.
Ստրատորքն, որք զձին թամբեն, եւ հեծուցանեն զարքայն. (Մխ. դտ.։)
Ամրացուցէ՛ք զպարիսպդ, եւ թամբեցէ՛ք զձեր ձիդ. (Ուռհ.։)
Թամբէր զկարաձմեռն ծովն. (Ճ. ՟Ը.։)
cf. Թաղթ.
Իսկ զոր գրէ (Վրդն. ծն.) զծառոյն սաբեկայ,
Թոյլ գոլ. քանզի սաբաք ըստ եբր. է թոյլ տալ, թողուլ։
the relations, the kindred.
Եկի քակել զայր ի հօրէ եւ այլն. ո՛չ եթէ դոյզն ինչ թայրաթոտք ընդ միմեանս անկանիցին, այլ կարի հարազատք եւ սիրելիք միմեանց. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)
Ի վաղիւ անդր յարեան ժողով եղբարք եւ թայրաթոտք եւ ամենայն ազգատոհմք. (Եփր. ել.։)
Բարեկամք եւ բարեասացք, եւ բազում ազգատոհմք եւ թաթարոտք. (Վեցօր. ՟Ե։)
ink;
սեաւ թանաք, black ink;
կարմիր թանաք, red-ink;
cf. Կարմրագեղ;
կապոյտ թանաք, blue-ink;
թանաք տպագրութեան, printing-ink;
թանաք ճենաց, Indian or China ink;
անեղծ թանաք, indelible, indestructible ink;
համակիր, ծածկագիր թանաք, sympathetic, invisible, secret ink;
թանաք նշանագրութեան, marking-ink;
արատ, բիծ թանաքի, ink-spot, ink-stain;
արատել թանաքաւ, to ink;
մրճոտիլ, աղտեղիլ թանաքաւ, to be inked all over;
պոյտն, շիշ թանաքի, ink-pot, ink-bottle;
աման թանաքի, ink-horn, inkstand;
cf. Կաղամար.
Բե՛ր ա՛յսր քարտէզ եւ թանաք. (Ճ. ՟Ա.։)
merchant;
shopkeeper;
retailer;
inn-keeper
mercantile, com-merciale;
esteemed, precious, dear.
Թանկագին. ազնիւ. կամ արժանի մեծաշահ վաճառաց. թանկ, սուղ.
Բացցուք զթանգարական վաճառս հանթից, վաճառեսցուք լսելեաց զգիւտս աշխատութեան մերոյ. (Ագաթ.։)
treasure, treasury;
museum;
cabinet, collection.
Ընծայիւք եւ պատարագօք բազմօք յարքունի թանգարանաց, այլ եւ ի տանէ սրբարանաց մերոց։ Առնուլ թանգարանսն գանձուց եւ կարասեաց նոցա. (Յհ. կթ.։)
fine blade, thin plate;
fine membrane, pellicule;
— ապակւոյ, window-glass.
Իբր Թաղանթ. (լծ. եւ պ. թ. թէնթէ) Ոստայն սարդի. պարզուած, ձգուած. վարագոյր. առագաստ. մաշկ թափանցիկ.
Մարգարէն ընդ թանթ ապակւոյ ընդ աչս կիտին տեսանէր զմեծամեծ գործս Աստուծոյ. (Անան. նին.։) Կայ եւ ռմկ. թանթ, որպէս տարածեալ ոստ եւ բարունակ դդմենւոյ, վարնգոյ, եւ այլն։
a little broth, pottage.
Թան աղքատին եւ դուզնաքեայ. ապուրիկ, ապրիկ.
Ոմանք սակաւ ինչ հացիւ եւ զանպաճոյճ թանիկն եւս յաւելուն. (Մանդ. ՟Գ. կամ Եփր. պհ.։)
cf. Դանկ.
Յամենայն գլխոյ պահանջեն զ՟Խ. թանկա։ Ամենայն գերի՝ հազար թանկա վաճառին. (իբր դիւրագին). (Մեծոբ.։)
dearness, high price, dearth, famine, scarcity;
արտունջ ունել զթանկութենէ իրաց, to complain of the high price of things.
thick, big, great;
fat;
dense;
deep;
coarse, gross;
rude, clumsy, rough;
deep, flat, low (sound);
barytone;
bustard;
in great quantity, thickly;
— միտք, dull-witted, stupid;
— տգիտութիւն, gross ignorance;
— մարմին, weighty, heavy;
corpulent;
— անտառ, մօրուք, dense wood;
thick or bushy heard;
— քուն, deep sleep.
Աղաբողոնօքն պարծէին, եւ զթանձր մուրուսն առաջի արկանէին. (Սարգ. յկ. ՟Ը։ տպ. թանձրամորուս։)
Զի՞ զարմանաս, թէ զհարկաւոր զօրութեանցն այսպիսի բանս թանձունս խօսի. (Ոսկ. ես.։)
Մտաւորք եւ բանաւորք են հրեշտակք, այլ ոչ հանգոյն մեր թանձունք։ Որք ընդ զգայութեամբս են, զմարմնաւորս եւ զթանձունսս ասէ. (Լծ. ածաբ.։)
Յայսմ բանէ զիջաւ նա ի խոնարհութիւն, եւ ի թանձր եւ յանպատիւ առաքինութիւն. (Կլիմաք. (որ առ մարդիկ թանձր եւ անպատիւ իմն երեւի)։)
Բերին տատասկ երկաթի բազում սակառօք, եւ արկին ի գետնի թանձր. (Ագաթ.։)
ԹԱՆՁՐ. գ. Ազգ ջրասոյզ եւ պարարտ հաւու.
Այլ եւ զջրասուզակ ... մեծանձունք եւ յաղթամարմինք հաւքն, փորն, եւ թանձրն, եւ սագն. (Փարպ.։)
heavy and slow, lubber.
Ե՞րբ իցէ, զի ելից ի թանձրադանդաղ ձանձրալի մարմնոյս. (Եղիշ. ՟Ը։)
of thick cords or ropes.
Տեսակաւ ուռեկաց թանձրալարի, զոր կազմեն յորոգայթ արջոց եւ եղանց. (Նոննոս.։)
thick;
dense;
leafy, wooded, full of branches;
heaped up, heaped together.
Թանձրախիտ մտօք զսիրոյն ճառս ի ներքս մուծանէ. իբր բազմախորհուրդ, հոծեալ։
cf. Թանձրախիտ.
Թանձրախուռն անտառ. (Բուզ. ՟Դ. 14։)
Ի վերայ թանձրախուռն ոսկերաց հնացելոց (ի տեսիլն Եզեկիէլի). (Ագաթ.։)
very thick, very dense.
Ամպ թանձրահոծ իբրեւ զթաղ լմեալ՝ բալաձեւ սպիտակափայ յոյժ. (Արծր. ՟Ա. 3. (գրի թանձրախոծ ի կրկին ձձ)։)
thick with earth, fertile.
Գոն եւ ծառք սակաւագոյն, եւ թանձրահող բազում ի նմա. (Եղիշ. երէց.։)
thickened, condensed;
heavy, hard;
viscous, curdled, clotted, congealed;
bushy.
Ճառագայթք արեգական յորժամ ծագեսցեն, պատառեն զօդն թանձրամած. (Ոսկ. ես.։)
Որովայնք թանձրամածք զխորհուրդս սուրբ եւ առողջս ոչ ծնանին. (Եփր. պհ.։)
Թողցես զթանձրամած մարմին քո. (Ճ. ՟Բ.։)
Որպէս զհուրն նշանաւոր եւ զարմանաւոր՝ թանձրամած, հրաշիւք մակարդեալ. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)
thickness;
viscidity, tenacity.
Խաւար ամբարշտութեան թանձրամածութեամբ ունելոց է զսուրբ եկեղեցիս մեր. (Փարպ.։)
heavy;
plump, fat, corpulent, obese, fleshy, bulky.
Ի մարմնաւորացն են որ թանձրամարմինք են, եւ են որ անօսրամարմինք. (Եզնիկ.։)
thiek-seulled, stupid, dull, block-headed, dull-witted, awkward.
Քան զամենեսեան վատթարագոյն եւ թանձրամիտ էր Աքազ։ Երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք. (Ոսկ. ես.։ եւ Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։)
Ընդ այսպիսի թանձրամիտս խօսելով՝ ասէ, մի՛ անմտութեամբ զաթոռոցն առաջինն ընտրեր. (Իգն.։)
thick-skinned.
Ունօղ զթանձր մորթ. Իսկ յոքն. գ. Թանձր մորթ. παχύδερμος, παχυδερμία
Ոչ էած շուրջ զմեօք մորթ թանձրամորթիւքն, եւ ոչ մազ կուռ. (Նիւս. բն.։)
obesity, stoutness, corpulency.
Քամեալ մզեցաւ թանձրամսութիւն նորա. (Եղիշ. ՟Է։)
stupidity, dulness, heaviness of mind, slowness of apprehension.
Մի՛տ դիր թանձրամտութեան առնն ... երեւելի իրաց իմն կարօտանան թանձրամիտք։ Թանձրամտութիւն եւ տկարութիւն լսողացն։ Ի թանձրամտութենէն ի բաց տանի զնոսա. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։ եւ Ոսկ. գծ.։)
Հարկաւորի բանս, թանձրամտութեանս՝ մամնական իշխանութեանս յարացուցիւ՝ զսոյն երեւելի առնել։ Թերեւս կարասցեն այսոքիւք մարդկան թանձրամտութիւն հպել յիմաստ վերին պայծառութեանն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)
thick-bearded, well-bearded.
ի տպ. Սարգ. յկ. ՟Ը. որ ըստ ձ. պարտի գրիլ, զթանձր մուրուսն։
thick bottomed;
having a solid foundation.
Զհարաւ հարթ թանձրայատակ զառ ի հետս. (Վանակ. յոբ.։)
to thicken, to grow thick;
to grow hard;
to curdle, to coagulate, to clot;
to augment, to increase, to accumulate;
— ի մարմնի, to become incarnate;
թանձրացաւ սիրտ ժողովրդեանս, this people's heart is waxed gross;
թանձրանայր աղաղակն, the uproar increased;
the fear redoubled.
παχύνομαι incrassor Զգենուլ զթանձրութիւն. ստուարանալ. խտանալ. ծանրանալ. պնդանալ. մակարդիլ.
Նմանութեամբ՝ Դիզանալ, բազմանալ, սաստկանալ.
Մեղք՝ որ ոչն խոստովանին, եւս քան զեւս թանձրանան. (Ոսկ. եբր. ՟Լ՟Ա։)
ԹԱՆՁՐԱՆԱԼ. Առնուլ զմարմին թանձր, այսինքն զգալի, շօշափելի.
thick-witted, rustic, stupid, half-witted, hard, obstinate.
Տեսիլս ահագին երկիւղի, զոր ետ Աստուած թանձրասրտացն. (ա՛յլ ձ. թանձրաստեղծացն). (Եփր. աւետար.։)
that pours, that falls thick like hail, heavy, abundant, closed, compact;
— նեաք, countless arrows;
— ամպք նետից, a shower of arrows.
Թանձր կամ խիտ որպէս զտեղատարափ. անձրեւի պէս սըխ.
to thicken, to condense;
to coagulate, to congeal.
Խաւար ջրոց թանձրացոյց զամպս օդոց. (՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Բ. 12։)
Խիտ առ խիտ թանձրացոյց զպաշտօն պղծութեան իւրոյ. այսինքն յաճախեաց. (Եղիշ. ՟Ա։)
Տկար մտաց մերոց առաջի թանձրացուսցուք (զգալի օրինակաւ) զյիշատակ սիրոյն Աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ.։)
Չկարեմ հաւատալ, թանձրացո՛ զբանդ. (Համամ առակ.։)
cf. Թանձրացուցանեմ.
Հարաւային օդն թանձրէ զամպս (զմիմեամբք դիզանելով). (Ոսկիփոր.։)
thorny, having many hard thorns.
Ցանկ արկանեն թանձրափուշ, եւ պարսպաց բարձրութիւնս առնեն ի սակս գազանաց. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)
thickness;
solidity, density, bigness;
concretion, coagulation, condensation;
consistence;
fatness, plumpness;
plenty, abundance;
rusticity, awkwardness;
stupidity, dullness;
— ծերութեան, great old age.
Թանձրութիւն ծովուն թզաւ. (՟Բ. Մնաց. ՟Դ. 5։)
Որչափ ի մարմինն թանձրութիւն յաւելու, բազում չափ հոգին ի տկարութիւն իջանէ. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)
Գիրացուցանես զմարմինդ թանձրութեամբ. (Մաշկ.։)
Որ խուժադուժ եւս էր տեսանելով քան զմտօքն թանձրութեան (կամ թեամբ). յն. անմտութեամբ. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 40։)
diarrhoea, looseness;
dysentery;
piles, hemorrhoids;
colic;
fistula
Հարցէ զքեզ տէր կեղով եգիպտացւոց, եւ թանչիւք. (Օր. ՟Ի՟Ը. 27։)
without, except;
cf. Առանց.
ἅνευ, παρά, δίχα sine, absque, praeter, excepto Առանց. թարց. թո՛ղ ա՛նց. բաց ի. ի զատ, դուրս. մատէ, սըզ. (որպէս եւ լտ. սի՛նէ).
Արդ են թանց սորա սաղմոսքն թուով վեց։ Ո՛չ եթէ առանց մտաց, եւ թանց բնութեան զմերն ընկալաւ ի կնոջէ. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։ յորմէ եւ Խոսրովիկ ստէպ. այլ յետին գրիչք սորա դնեն Թարց։)
to mumble, to mutter.
ԹԱՉԵԼ. Բառ անյայտ, կա՛մ որպէս Թազել, այսինքն վազել. եւ կա՛մ Շաչել, շչել, մրմռալ կիսաձայն, եւ կլանել զբանն.
Կայ յաղօթս, եւ սիրտ նորա ոչ զգայ, զոր ինչ ասացին շրթունք նորա ... թաչէ զմիմեանց կնի գոնեա հարիւր (տուն սաղմոսաց). (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)