glassmaker;
glazier.
Հրէի միոյ ապակագործի նստաւ երանելին սիմէօն հանդէպ դրացն ընդ այլ աղքատսն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
art of making glass;
glass-house, glass-works, glass-trade;
glazing, glazier's work.
ὐαλουργική τέχνἡ. vitraria ars. որ եւ ԱՊԱԿԷԳՈՐԾՈՒԹԻՒՆ. Արուեստ գործելոյ զապակիս եւ զուլունս ապակեղէնս.
Ամենայն որ ապակագործութիւն է, սակս ապակւոյ գոյ եղեալ. եւ ամենայն որ սակս ապակւոյ գոյ եղեալ. ապակագործութիւն է. (Սահմ. ՟Դ։)
that corrupts, corrupter, destructive.
Ապականագործն, կամ ապականագործ մահ, ուտ, արկածք, եղեամն. չարութիւն, թոյն. հնութիւն մեղաց. եւ այլն. (Նիւս.։ Մամբր.։ Մաքս.։ Պիտ.։ Նար.։ Իգն.։ Արծր.։)
Տունկք մահաբերք ... ապականագործ ոմանք ի տնկոցն են. (Փիլ. լին. ՟Ա. 10։)
Անկեալ են ընդ ապականագործ հետեւանօքն. (Շիր.։)
Շիջցի արդ տէր քոյովն՝ զոր եկիր արկանել յերկիր՝ հրովն, ապականագործս այս հուր. (Սարկ. հանգ.։)
Որպէս զապականագործ փտութիւն ինչ ի բաց հատանել. (Ոսկ. գծ.։)
Մարդիկ ապականագործք։ Ապականագործ մանկամոլիցն. (ՃՃ.։)
cf. Ապականագործ.
Երոկւ զօրութիւնք, փրկականն, եւ ապականարարն ... բարեգործակք, եւ ապականարար. (Փիլ. ել.։)
Կարկուտ ապականարար։ Ընդդէմ ապականարար գայլոցն յարձակեալ. (Արծր. ՟Գ. 9. 12։)
corruptible.
φθαρτός. corruptibilis որ եւ ԱՊԱԿԱՆԱԿԻՐ, ԱՊԱԿԱՆԵԼԻ. Ներքոյ անկեալ ապականութեան. մահկանացու. փտելի, մաշելի. անպիտան. անցաւոր. ֆանի.
Առնլով ճշմարտապէս զբնութիւն ադամայ զապականացուի. (Շ. թղթ.։)
Մահկանացու եւ ապականացու էառ մարմին. (Կիւրղ. գանձ.) իմա՛ որպէս յն., որ զանանգոսնելի կիրս ի մէջ բերէ. իսկ Անապական ասի՝ որպէս յն. φθαρτός , որ զանանգոսնելի կիրս ի մէջ բերէ. իսկ Անապական ասի՝ որպէս յն. ἁδιάφθαρτος իբր ազատ յանգոսնելի կրից, եւ ի փտութենէ մարմնոյն ի գերեզմանի։ cf. ԱՆԱՊԱԿԱՆ։
corruptive, contagious, infectious.
Գայլ ապականիչ. (Ագաթ.։) (Շար.։)
Հնարէր հեղուլ զապականիչ թոյնսն. (Լաստ. ՟Ի՟Բ։)
cf. Ապակեայ.
Հոգւոյն աչօք երեւութացեալ իբր ընդ ապակեղ թաղանթ զիմանալի հուր աստուածութեանն՝ պահեաց եւ յեսու յերիս քառասունս, երկու ընդ մովսեսի, եւ մի յետ. (Տօնակ.։)
Ուլունս ապակեղէնս. (Ագաթ.։)
menstrual;
having menses;
excrement;
privy.
Ընդ ապահարին՝ քղանցիւ հանդերձին՝ լե՛ր բուժիչ ախտին. (Գանձ.։)
Յայտնին գործովք՝ սերմն ի մանկարարութիւն եւ ապահարն ի ծնունդ ծնիցելոյն։ Նուազեալ թափի ի մարմնոյն ապահարն։ Որչափ մանուկն ի ստինսն է, ոչ լինի մայրն յապահար. (Կանոն.։)
cf. Ապահար.
Եթէ յապահարիտն մերձեցեալ իցէ. (Մաշտ.։)
"cf. Ապահարկ առնեմ."
Ապահարկ կացուցանել.
Վարբակեայ մարի բարձեալ զիշխանութիւնն ասորեստանեայց, զպարոյր հայկազնեայ ապահարկէ ի հարկաբարձութենէ. (Արծր. ՟Ա. 4։)
to be sure, to be assured.
ԱՊԱՀՈՎ ԱՊԱՀՈՎԱՆԱԼ, ԱՊԱՀՈՎԵԼ, ԱՊԱՀՈՎՈՒԹԻՒՆ եւ այլն. cf. ՅԱՊԱՀՈՎ, եւ զածանցս նորա։
cf. Ապահովացուցանեմ.
ԱՊԱՀՈՎ ԱՊԱՀՈՎԱՆԱԼ, ԱՊԱՀՈՎԵԼ, ԱՊԱՀՈՎՈՒԹԻՒՆ եւ այլն. cf. ՅԱՊԱՀՈՎ, եւ զածանցս նորա։
surety, security.
ԱՊԱՀՈՎ ԱՊԱՀՈՎԱՆԱԼ, ԱՊԱՀՈՎԵԼ, ԱՊԱՀՈՎՈՒԹԻՒՆ եւ այլն. cf. ՅԱՊԱՀՈՎ, եւ զածանցս նորա։
cf. Ապաշաւ.
Բազում արտասուօք եւ ապաշաւանօք՝ յաղագս փրկութեան այլոց հաւանեսցի (ընդ առաջնորդական պատիւ). (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)
Զապաշխարութիւն եւ զապաշաւանս (յն. մի բառ) ի վար արկեալ՝ խոստովանեսցէ զխոտորումն յեղման. (Փիլ. այլաբ.։)
Զղջմամբ եւ ապաշաւանօք զսխալանսն սգալ. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Թ։)
Արծարծել անդրէն ի ձեռն ապաշաւանաց զվրիպանացն կորուստ. (Արծր. ՟Ա. 1։)
Ապաշաւանօք գայ ի լեառն։ Տկարանայ առնուլ ապաշաւանաց ժամանակ. (Մագ. ՟Լ՟Բ։ Լմբ. ատ.։)
Գիրկս արկեալ համբուրէին զծերունին, եւ մեծ ապաշաւանս առնէին, որ յայնպիսի հօրէ զրկեալ լինէին. (Աթ. անտ.)
Ընծայել աստուծոյ կա՛մ զխոտանն, կամ ապաշաւանօք. (Խոսր.։)
to regret, to repent of, to lament.
μετανοέω. poenitet me. Ապաշաւ առնուլ. յապաշաւս լինել. ապաշաւանս կրել. փոխել զմիտս. դառնալ. ցաւիլ. զղջալ. ապաշխարել. լալ. աւաղել. եւ ստրջանալ. փոշիմանել, ափսոսալ. փիւշման օլմագ. աճըմագ. թէօվպէյէ կէլմէք.
Խղճիւ ապաշաւել։ Ապաշաւել ընդ մեղսն, կամ ընդ չարախօսելն. (Պիտ.։ Նար. ՟Ի՟Թ։ Լմբ. սղ.։ Վրք. հց. ՟Ը։)
Ապաշաւել զվարս, կամ զառաջին գործ, կամ զանցելոցն զչարիս, կամ զանկանելն ի բարեաց, կամ զաւուրս. (Յհ. կթ.։ Իգն.։ Սարգ.։ Լմբ. պտրգ.։)
Ապաշաւեցէ՛ք. իբր թէ լալ եւ ափսոսել. (Ոսկ. գծ.։)
Ապաշաւէր զայն։ եթէ ընդէ՞ր բնաւ ցանկացաւ ուտել. (Վրք. հց. ՟Ե։)
φείδομαι. parco. Խնայել, զնդալ, անխայել, կարեկից լինել. խղճալ, մեղքընալ.
Քաւ լիցի ախայել ապաշաւել (յն. մի բայ) յանձն իմ. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ. 5։)
Ոչ կամեցարուք լսել, ես զձեզ ապաշաւեմ ասէ։ Պատասխանի ետ մուշեղ, դու պարտիս յանձն քո ապաշաւել՝ քան թէ ի մեզ. (Արծր. ՟Բ. 3։)
to repent of, to regret.
Իբր Ապա աշխարել, կամ ապ՝ աշխարել. μετανοέω. poenitentiam ago, resipisco. Զղջալ ի վերայ գործեալ սխալանաց. ցաւել եւ լալ ի վերայ մեղաց. ապաշաւել. դառնալ եւ զգաստանալ. կրել վիշտս կամաւորս.
Ապաշխարել ի գործոց, կամ խորդով եւ մոխրով, կամ զպոռնկութիւն. (Յայտ. ՟Բ. 21. 22։ Մտթ. ՟Ժ՟Ա. 21։)
Ապաշխարել զվնասս, կամ զյանցանս, կամ զկախարդութիւն. (Յճխ. ՟Ժ՟Թ։ Մանդ. ՟Ժ՟Ե։ Եղիշ. ՟Ը.)
Ապաշխարէր զասացեալսն ... մեծապէս ապաշխարելով զղջմամբ զասացեալ բանսն. (Բուզ. ՟Դ. 54։)
penitent.
repentance, penitence;
mortification.
μετάνοια. poenitentia. Զղջումն ի մեղաց. ցաւ. ապաշաւ. դարձ. եւ յանձնառութիւն կամաւոր ճգանց. փէշինամլըգ, թէօվպէ.
Անտես առնես զմեղս մարդկան ապաշխարութեամբ։ Առ սակաւ սակաւ դատելովն՝ տայիր տեղի ապաշխարութեան։ Զի տաս ի վերայ մեղաց ապաշխարութիւն. (Իմ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Բ։)
Արարէ՛ք այսուհետեւ պտուղ արժանի ապաշխարութեան։ Ես մկրտեմ ձեզ ջրով յապաշխարութիւն։ Քարոզէր մկրտութիւն ապաշխարութեան ի թողութիւն մեղաց։ Ապաշխարութիւն եւ թողութիւն մեղաց. եւ այլն։
Ապաշխարութիւն անիրաւութեանց գովելի է. (Փիլ. քհ. ՟Է։)
Ապաշխարութիւն է ըստգտանելն զանձն, եւ հրաժարել ի վնասակարացն. եւ այլն. (Յճխ. ՟Ժ՟Թ։)
Ապաշխարութիւն՝ ապաշաւելն միայն է զանցեալ գործս վատթարութեանն. պտուղ ապաշխարութեան անկեղծ բարեգործութիւնն է. Շ. մտթ.։
Դի՛ք փոքր ինչ ապաշխարութիւն (խոստովանելոյ). (Շ. թղթ.։)
Ապաշխարութեան արտասուս աւազան լինի։ Տո՛ւր ինձ արտասուս ապաշխարութեան. եւ այլն. (Ժմ.։) (Շար.։)
ungrateful;
vain;
vile, disagreeable.
ἁχάριστος, ἅγνωμος, ἁγνώμων. ingratus, immemor gratiarum. Անճանչօղ շնորհաց, անշնորհակալու, ապերախտ. աղէկութիւն չիճանչցօղ.
Վեհերոտ է դանդաղելով եւ ապաշնորհ, զի առեալ լաւ պատճառս՝ ընդդիմանայ գոյացութեանն. (Փիլ. լին.։)
Նա՝ որում ոք անշնորհակալ գտանի. արհամարհեալ յապերախտից.
Առասպելս ասէր զապաշնորհ կրօնսն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)
ingratitude.
Բազում բարերարութիւնս գտեալ, եւ ի ձեռն բազմացն ցուցեալ զապաշնորհութիւն. (Փիլ. ել.։)
rugged, rough, stony, rocky.
Նոյն ընդ Ապառաժ, ա. իբր Վիմուտ, քարուտ, առապար, կարծրակուռ. գայալը, գայալըգ.
on credit;
— գնել վաճառել, to buy or sell on credit.
futurity;
future;
— ժամանակ բայից, future tense.
μέλλων, -ον. futurus, -um, ἕπειτα, posterum. Որ ինչ ապա առնի, կամ առնելի է. որ յետոյ ունի լինել. լինելոց. գալոց. հանդերձեալն. ըլլալու, ըլլալիք, մեկալ.
Յանցեալ ժամանակի, կամ յապառնոջն։ Վասն ապառնոյ (կամ ապառնւոյ) ժամանակին։ Ապառնւովն (կամ ապառնովն)։ Յամենայն ժամ, յանցեալն, ի ներկայս, եւ յապառնիսն. (Սահմ. ՟Ժ՟Թ։ Պիտ.։ Շ. բարձր.։)
Օրէնք բարօք (այսինքն բարւոք) եդեալ իցեն. եւ կամ առ ապառնի ժամանակն լինելոց իցեն։ Այսպէս եղեւ առ այնոսիկ՝ որք յայնժամ էին, եւ յայնժամ (կամ այժմ) թերեւս լինի, եւ ի յապառնի ժամանակն ոչ այլաբար պատահիցի. (Պղատ. օրին. ՟Բ. ՟Գ։)
Զապառնեացն եւ զհանդերձելոցն օրհնութեանցն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)
Զչեղեալսն եւ զապառնիս մարգարէանայր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 11։)
Ոչ միայն ի ներկայումս, այլ եւ յապառնիսն։ Յապառնիսն՝ յաշխարհի թողուլ յիշատակ։ Զապառնեացն օգուտս ցուցանէ. (Պիտ.։)
Մինն աստեացս, եւ միւսն ապառնեացն։ Պտմել յապառնիսն։ Աստ եւ ի հանդերձեալն ապառնի. եւ այլն. (նար։)
Ամանակք երեք. ներկայ, անցեալ, ապառնի. (Թր. քեր.։)
kept in a place of safety.
Պահեալ յապաստանի՝ յանքոյթ վայրի.
refuge, trust, confidence.
καταφυγή. perfugium. Ապաստանիլն. ապաւինութիւն.
Պտուղ գտեալ վասն յաստուած ապաստանութեան զի նմանէն օգնականութիւն. (Փիլ. բագն.։)
privy.
Արտաքնոց. ճեմիշ. լուալիք. Այս բառ կայ ի լուսանցս աստուածաշնչից ի վերայ բառին Լուալիք, որ ի (՟Դ. Թագ. ՟Ժ. 27։)
ornamented by palaces or mansions.
Խորհել զշինուածաձեւ եւ ապարանազարդ կերպարանաց փղի. (Վեցօր. ՟Թ։)
palace, court, regal mansion;
house, dwelling.
βάρις, βασίλειον, οἱκία. palatium, regia, aedes, domus;
Տուն երեւելի՝ արքունի կամ իշխանական. պալատն. յարկ. բնակարան որմեալ կամ պարսպաւոր.
Ապարանք արքունի, իշխանի, կամ դատաւորի. (Եսթ. ՟Զ. 12։ Ես. ՟Ի՟Բ. 9։ ՟Լ՟Բ. 13։ Ամովս. ՟Գ. 15։ Յհ. ՟Ժ՟Ը. 28. եւ այլն։ Կամ Տուն (սիմոնի խաղախորդի). Գծ. ՟Ժ՟Ա. 11։)
to be unbridled, licentious, insolent.
ԱՊԱՐԱՍԱՆԵՄ ԱՊԱՐԱՍԱՆԻՄ ἁπαυθαδιάζομαι. insolesco. եւ այլն. Ըմբոստանալ. ըմպահկել. անսանձ եւ անսաստ լինել. գլուխ քաշել, թօթվել, խեռութիւն ընել.
Ընդէ՞ր ապարասանես, ընդէ՞ր այդքան զգեցեալ ես զանմարդութիւն. (Ոսկ. պետր. եւ Ոսկ. եղ.։)
Ապարասանել, եւ լինել դադան եւ աբիրոն. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)
Ապարասանեալ ընդվզի եւ այլն. (Պիտ.։ Լմբ.։ Դիոն. եւ այլն։)
Ամբարշտեալ ապարասանեաց սաբէլ լիբէացի. (Սանահն.։)
insolence, effrontery, impudence, licentiousness.
ἁφηνιασμός, τὸ ἑξήνιον, αὑθάδεια , ἁπόνοια. frenorum excussio, pervicacia, arrogantia. որ եւ ԱՊԵՐԱՍԱՆՈՒԹԻՒՆ. Անսանձութիւն. ըմբոստութիւն. յանդգնութիւն. անսաստութիւն. ստամբակութիւն. ամբարտաւանութիւն. ինքնագլխութիւն, հպարտութիւն.
Զամենայն դժնդակ ապարասանութիւնս զբարուց շարժմանց սանձել խաղաղարար ազատութեամբն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)
Զբազմութիւնն՝ ապարասանութեան լծթնկէց լինելոյ (յն. մի բառ՝) թաթկոյթ արարեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Կարի յոյժ եւ իմ դժուարեալ ընդ դժնեայ ապարասանութիւնն գողիաթու. (Պիտ.։)
cf. Մեծաբանեմ.
ԱՊԱՐԹԱՆԵԼ գրի եւ ԱՊԸՐԹԱՆԵԼ. Անցանել ըստ չափ. մեծաբանել. խրոխտ բանիւք յարձակիլ. դաֆրա սաթմագ, սալտըրմագ.
Ի վեր քան զմարդկային բնութիւն անդր վազեալ ապարթանէր. (Եղիշ. ՟Ա։)
index, sign, mark;
example, model;
proof, argument, reason, evidence, testimony;
demonstration;
յայտնի —, evident proof.
ԱՊԱՑՈՅՑ ἁπόδειξις. demonstratio. որ եւ ԱՊԱՑՈՒՑՈՒԹԻՒՆ. որպէս թէ Բացացուցութիւն. յայտնի ցոյց բանաւոր եւ իմաստասիրական. հաւաստիք. փաստ. տարացոյց. հաստատութիւն. ստուգութիւն. ցուցմունք. կէօթէրիշ. իսպաթ. տէլալէթ. պէյյինաթ.
Ապացոյց բաւական ունին ասացեալքն.( Բրս. հց.։)
Ապացոյցք բանի գործք ի տեառնէն վկայեալ. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Ցուցանել ի ձեռն այլոց ապացուցից։ Զմայր ապացուցին՝ այսինքն զիմաստասիրութիւն ի ձեռն ապացուցից կամեցան եղծանել։ Ամենայն բանաւոր արհեստք պէտս ունին ապացուցից։ Սկիզբն ապացուցի՝ սահմանականն է. (Անյաղթ պորփ. եւ Անյաղթ սահմ. ՟Բ։)
Այսպիսի յոյզս ի մէջ արկանել տգէտ ապացուցիւք՝ ախմարաց մտաց է. (Լմբ. թղթ.։)
Ապացոյց առցուք ասացելոցս՝ եւ զոր ի մեզ մարդս։ Բուռն եհար զբազկաց իւրոց. ապացուցաւս յայտ առնէ, թէ մարմին է մարդս, եւ բազուկ՝ եղբայրն հարազատ։ Ճշմարիտ ապացուցիւս երեւելի առնէ զասացեալն. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. ժող. եւ Լմբ. սղ. եւ այլն։)
Ըստ նախայիշատակեալ հարցդ ապացուցի։ Շինեա՛ զբազումս՝ այց լինելով, եւ օգտեցուցանելով։ Զայս նշան (արիութեան) առանձինն անձինն իւրոյ ապացուցիւ տէրն մեր մեզ առաջի եդ. (Կլիմաք.։)
demonstrative.
ἁποδεικτικός. demonstrativus. Ուր կայցէ ապացոյց իմաստասիրական, կամ տարացոյց եւ յարացոյց յայտարար. իսպաթլը, թէմսիլլի.
Զխորհուրդս մտածութեանս այսորիկ տրամաբանականքն կոչեն ապացուցական բազմօք հինգերորդ. (Փիլ. լիւս.։)
Սովոր են իմաստունք զճառս անյայտից իրաց ի ծանօթ եւ յընտանի օրինակաց գիտելի եւ հաւատալի առնել. որ եւ ապացուցական կոչի. (Գէ. ես.։)
to confide, to attract.
ԱՊԱՒԻՆԵՄ ԱՊԱՒԻՆԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. Տալ ապաւինիլ. յանկուցանել.
cf. Ապաւինեմ.
ԱՊԱՒԻՆԵՄ ԱՊԱՒԻՆԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. Տալ ապաւինիլ. յանկուցանել.
to trust, to confide, to rely;
to take refuge, to take shelter.
καταφεύγω. onfugio. Ապաստան լինել. ամրանալ.
Ի քաղաքն ապաստանի, յոր ապաւինեալն էր. (Թուոց. ՟Լ՟Ե. 25։)
Ապաւինեցայց յաստուած իմ բարձրեալ. (Միք. ՟Զ. 6։)
Որպէս արժան է ապաւինել առ ապաւինելին. (ՃՃ.։)
Այցելուն ապաւինողաց. (Նար. մծբ.։)
Առ քեզ ապաւինեցայ։ Ապաւինեցաք, կամ Ապաւինելոցս ի խաչ քո. եւ այլն. (Շար.։)
refuge, resource;
confidence, security.
Բառ անստոյգ՝ կարծեցեալ իբր արմատ բառիս ԱՊԱՒԱՌ. որպէս Աւելորդ հիւթ հոսեալ. բիժ. աղտ.
Մեռաւ գորգի վրաց արքայ, եւ աչաց եւ երակաց ապաւ ածէր որդին դաւթի իշխանին. (Պտմ. հյ. առ լեհ.։)
φυγαδεῖον, φυγαευτήριον. confugium, perfugium. Ապաւինելն. եւ Տեղի ապաւինի փախչողին. ապաւէն. ապաստան. պատսպարան. պաշտպանութիւն. օգնականութիւն.
Որդւոցն ահարոնի ետուն զքաղաքս ապաւինութեանցն։ Եղիցի այն՝ ապաւինութիւն որդւոցն իսրայէլի. (՟Ա. Մնաց. ՟Զ. 57։ Թուոց. ՟Լ՟Ե. 15։)
Յոյս կամ աջ ապաւինութեան։ Յապաւինութիւն պահեստի թիկանց։ Ապաւինութիւն խարսխին լուծաւ. եւ այլն. (Նար.։)
Յաղագս զքեզ պատրաստելոյ մեզ յապաւինութիւն. (Խոր. ՟Գ. 57։)
then, therefore;
perhaps;
already;
in effect, in fact, indeed, truly, really;
— ցապաք, nevertheless, however, yet, notwithstanding.
πάντως. omnino, prorsus, ἅν, οὗν, μεν. utique, equidem, igitur, enim. Արդարեւ. ամենայնիւ, անշուշտ. արդեօք. արդ. իսկ. ապա ուրեմն. ստո՛յգ, ի հարկէ, հապա. սահիհ, կէրչէք հէլէ, եա, էյ, էլպէթտէ. թող զի երբեմն ոչինչ դնի ի յն. այլ ի մեզ եւեթ իբր թարմատար կամ ի սաստկութիւն բանի.
Ապաքէն ասիցէք առ իս զառակս զայս։ Արդ զի՞նչ լինիցի. ապաքէն լսեն եթէ անկեալ ես։ Ապաքէն մարդիկ՝ որ ինչ ի վեր է քան զինքեանս, յայն երդնուն։ Որ շատ խօսի, ապաքէն ըստ նմին եւ լսիցէ։ Ապաքէն հայեցար ընդ ծառայ իմ յոբ. եւ այլն։ cf. Ո՞Չ ԱՊԱՔԷՆ.
Ապաքէն որ ի բերանոյն լսէր, եւ կերպարանացն ականատես լինէր. (Ագաթ.։)
Այլ թէ եւ բախտ եւս էր՝ որպէս ասենն՝ զրուանն, ապաքէն ուրուք բախտ էր։ Որոց մտանելն՝ ապաքէն գնալով լինիցի, եւ ոչ առանց գնացից. (Եզնիկ.։)
ԱՊԱՔԷՆ ՑԱՊԱՔ. Նոյն ընդ ԱՊԱՔ ՑԱՊԱՔԷՆ. πάντως. omnino. եւ այլն. Անշուշտ ամենայն իրօք.
Զիրս աշխարհիս ապաքէն ցապաք թողլոց ես. (Կոչ. ՟Ա։)
Ապաքէն ցապաք զընկերն, այլեւ զանձն իսկ բժշկէ. (Եւագր. ՟Գ։)
cf. Ապաքինացուցանեմ.
ԱՊԱՔԻՆԵՄ որ եւ ԱՒԱՔԵԼ. (լծ. յն. աքէ՛օմէ) ἁκέομαι. sano. Բուժել. բժշկել. փարատել զցաւս, եւ ի ցաւոց. առողջացուցանել. ողջացուցանել. ըռնտցընել. սազալթմագ.
Ապաքինեա՛ ի լալոյս։ Ապաքինեսցի ամօթն. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Ղ՟Ե։)
Կամ պարզապէս Փարատել, ցրել. որպէս ի բաց հաւաքել.
Ապաքինեալ ընդ նմին զխաւար մեղաց. (Նար. ՟Լ՟Դ։)
Բժշկիլ. առողջանալ. ըստ յն. լաւ ունել կամ լինել. աղէկնալ. էյի օլմագ.
ungrateful.
Աստուծոյ նմանել այս է, որ ապերախտին երախտաւոր լինի. (Յճխ. ՟Ի։)
Ապերախտք առ նորա երախտիսն եղաք։ Լե՛ր մի յինունցն ապերախտից, այլ տասներորդին նմանեա՛ց. (Խոսր.։)
Բարեկամացն ոչ լինին ապերախտք. (Մագ. ՟Ծ՟Ե։)
Առ այսքան շնորհս ապերախտ։ Շնորիս լինի ապերախտ. (Լմբ. սղ.։)
Այն, որ երախտիք չճանաչին. անարգեալ յերախտաւորելոց.
Սկսաւ ճառել զերախտիս ծառայութեանն, եւ զապերախտն ի նոցանէ լինել. (Խոր. ՟Գ. 63։)
Վատնեմք զտէրունեանն գանձ, եւ ապերախտ զերախտաւորն գործեմք. (Մագ. ՟Ծ՟Թ.) մա՛րթ է իմանալ՝ եւ աներախտ առնել, կամ կարճել զերախտիս։
ingratitude.
Յիշելովն զարարչին երախտիս, եւ զմեր ապերախտութիւնն. (Խոսր.։)
Զապերախտութիւն մեղուցեալ անձինս՝ առ քումդ երախտիս. (Նար. ՟Ե։)
Յիշել զքո երախտիսդ, եւ զիւր առ ի նոյնն ապերախտութիւնն. (Լմբ. սղ.։)
cf. Ապարասան.
Վասն ճշգրտելոյ անիծից օրինացն աստուծոյ ի վերայ ապերասանիցն. (Ոսկիփոր.։)
cf. Ապարասանութիւն.
Զըմպահկող ապերասանութիւն նուաճեալ. (Պիտ.։)
Խոտորեալ յապերասանութիւն. (Ոսկ. ես.։)
varnished.
Ապիկեաւ օծեալ. (Վստկ. ՟Ճ՟Ղ՟Ե. ՟Ճ՟Ղ՟Զ. ՟Մ՟Ղ՟Ե։)
impotent, weak, feeble.
ἁσθενής. imbecillis, infirmus. Անկար. տկար. անկարօղ, անզօր. արհամարհ. յետնեալ.
Զհզօրին ձեռն՝ իբր ապիկար։ Իբր զապիկար հաշմեալ հերքեցայ։ Ոչ ի պատկեր ընտանի զապիկարս երբէք յարգեցից։ Դու իսկութեամբ բարի գովելի, եւ ես համայնիւն չար ապիկար. (Նար.։)
Իբրեւ ի նաւի գոլով՝ յապիկար եւ յանզօր մարմին. (Տօնակ.։)
impotence, feebleness.
Անդ էառ վէրս մահ՝ ի մեռեալ մարմնոյն (քրիստոսի) զազդոյ զապիկարութիւն. (Ոսկս. կողոս։)
varnish;
cf. Ապակի.
Նոյն ընդ Ապակի. շիշ. ուլունք.
Զմարգարիտս, զապիկիս. (Եփր. գալստ.։)
Սրուակ հանելոյ զարիւն. շիշէ.
Ապականման նիւթ արծնելոյ զխեցեղէնս. (Բժշկարան.։ Վստկ.։)
ԱՊԻԿՈՅ ՓՐՓՈՒՐ. Խոտ փայլուն եւ մածուցիկ, որ կռուի յորմս եւ ի տունկս. ազգ բաղեղան.
slanderous.
Որ ապիրատս խօսի. չարալեզու.
wickedness, iniquity, malice, flagitiousness, villainy.
Վկայել զմարդոյ ըստ ամենայն ապիրատութեան. (Օր. ՟Ժ՟Թ. 15։ Տե՛ս եւ Յուդթ. ՟Ը. 9։ Սղ. ՟Հ՟Բ. 8։ Եզեկ. ՟Խ՟Ե. 9։ Կող. ՟Գ. 25։)
Զայս ամենայն առակել ի մարդ՝ ապիրատութիւն մի մեծ է. (Կոչ. ՟Է։)
Զի՞նչ լինիցի քան զայս առաւել ապիրատութիւն։ Բազում եկեսցէ զհետ ապիրատութիւն (այսինքն անտեղութիւն). (Ոսկ. յհ. ստէպ։)
Գարշելի իսկ ապիրատութիւնն եւ անիրաւութիւնն. (Պղատ. մինովս.։)
tale, story, trifle, bawble.
(Հերեսիովտք) բանկունս իմն շարադրեալ՝ ասել յանդգնեցան զայս ինչ. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)