invulnerable
ԱՆՎԻՐԱՒՈՐ եւ ԱՆՎԻՐԱՒՈՐԵԼԻ. ἅτρωτος. invulneratus, invulnerabilis. Անվէր. անխոցելի.
Եթէ ոչ ընկալցիս, անվիրաւորելի ես. (Բրս. բարկ.։)
Փութան ճողոպրել՝ անվիրաւորելիք մնալով. (Պիտ.։)
Անվիրաւորելիս պահելով (ի գազանաց). (Խոսրովիկ.։)
unwitnessed.
Եւ ո՛չ անվկայ (է) բանս, որպէս վերագոյնն գրեալ է մեր. (արծր. ՟Գ. 7։)
Կտրեաց զվկայութիւնսն, որ ի հին կտակարանս դրեալ, զի անվկայ լիցի գրեալն. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)
Ասելն՝ յաստուծոյ առաքեալ, անվկայ էր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 8։)
firm, determined, steady, resolute, invincible, inexpugnable.
ἁκαταμάχητος. inexpugnabilis. Զոր անմարթ է վկանդել եւ վանել կամ վտանգել. անվանելի. անմարտնչելի. գարշը գօնմազ.
invaluable;
unpaid;
infinite, endless.
Անզեկուցանելի եւ անվճար։ Յաճախ եւ անվճար։ Յանվճար տանջանաց։ Անվճար ախտից եւ չարեաց։ Անվճար զբաղմանց. (Փիլ.։)
Յանվճար զդարմանսն մատուցանելոյ. (Պիտ.։)
harmless, innocent, innoxious;
unhurt, undamaged, safe and sound;
harmly.
ἁθῷος, ἁναίτιος. inocens. Որ ոչն ունի զվնաս յանցաւորութեան. անմեղ. անմեղադրելի. անարատ. սուլսուզ.
Անվնաս մնալ առ դժնդակ վարս։ Կալ յանվնաս մշակութեան. (Յճխ. ՟Դ. ՟Է. ՟Թ։)
ἁβλαβή. noxae expers, illaesus. Ոչ վնասեալ ուստեք. առանց կրելոյ զվնաս. անվնասելի. քէտէրսիզ.
Անվնաս դիւրութեանցն յանցուցանել ժամանակ։ Անվնաս ի թշնամեացն դաւոյ. (Պիտ.։)
Անվնաս պահել, դառնալ. եւ այլն. (Փարպ.։)
Թողուլ ողջանդամ անվնաս. (Յհ. կթ.։)
Անվնաս ոտից գարշապարօք խրախուսեալք. (Նար. առաք.։)
Անվնաս կոխել զգետն հրեղէն. (Յհ. գառն.։)
out of danger, safe;
unhurt, free from harm.
ἁκίνδυνος, periculo vacans, ἁκινδυνότερος, minus periculosus. Ազատ ի վտանգից. անվնասելի. անվնաս. թէհլիքէսիզ.
Անվտանգ ի նեիցն մնացեալ. (Մագ. ՟Գ։)
Անվտանգ եւ անվնաս զաշխարհն թողլով. (Յհ. կթ.։)
Մե՛ծ է վարդապետելն, այլ ուսանելն անվտանգ. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)
fat, plump.
μὴ διαφθάρμενος. non corruptus. Որ չէ վտիտ կամ վտտեալ. անեղծ. անվնաս.
Եօթն ջիլս դալարս անվտիտս. (Դտ. ՟Ժ՟Զ. 8։)
Անվտիտ անցեալ գնայր յեկեղեցեաց գաւառ. (Խոր. ՟Գ. 2։)
untroubled, tranquil;
peacefully, quietly.
Ազատ ի վրդովմանց. անխռով. անշփոթ. անքոյթ. անդրդուելի.
Քաջ լինել, եւ անվրդով հասանել ի կատարեալ իմաստս. (Իգն.։)
Անվրդով անցանել. (Ճ. ՟Ա.։)
Հիմունք եկեղեցւոյ անվրդով մնացեալ կանգնէին. (Յհ. կթ.։)
unfailing, punctual, exact, regular, correct, sure, certain;
without fail, punctually, precisely, exactly, correctly.
ἁψευδής, ἁπήραντος. infallibilis, illaesus. Ազատ ի վրիպանաց. անսխալ. անսուտ. հաւաստի. աներկբայ. ուղիղ. ողջիկ. անվնաս. անքոյթ. անվտանգ. եանզըլմազ, խադասըզ, շիւպհէսիզ, թէհլիքէսիզ.
Անվրէպ լիցին կենաց աւետիք. (Ագաթ.։)
Անվրէպ գոլ ի գոռոզիցն գաղտնի նենգութեանց. (Մագ. ՟Դ։)
ἁπαράλλακτος. immutabilis. Անայլայլակ, անյեղլի, աննփոփոխ.
Անվրէպ նմանութեամբ կարպաւորուի պատշաճաբար նուիրելոցն. (Դիոն. երկն. ՟Գ։) Յորս յն. որպէս չէզոք, τὸ ἁπαράλλακτον, է անվրիպութիւն. իսկ լտ. similitudo կամ identitas նմանութիւն, կամ նոյնութիւն։
Յանվրէպ մետաղս աքսորեալ. (Անան. նին.։) իմա՛, անզերծ, կամ անհրաժեշտ։
ἁνυπερθέτως. sine more, ἁπαραλλάκτως, constanter, prorsus. Առանց վրիպելոյ կամ զանց առնելոյ. անյապաղ. հաւաստեաւ. անշուշտ. նմենայնիւ. շիւպհեսիզ, թահգիգ.
Որք նորին են անվրէպ՝ ներգործութեանն, նորին էութեանն գոլ լինին խոստովանեալ. (Կիւրղ. գանձ.։)
without moisture, dry.
Բերանք (ըմպողաց զգինի) զի իմն է եւ խոնաւագոյն. փոքր ինչ անցեալ՝ ցամաք եւ անտամուկ յանդիմանին. (Բրս. արբեց.։)
rough, unpolished;
hard.
ἁπελέκητος. indolatus, non complatus. Որ չէ տաշեալ, կամ հարթեալ, կամ կոփեալ. եւ կամ անտաշելի, կարծր. եօնուլմամըշ.
Առեալ վէմս անտաշս. (Ագաթ.։)
brought up in a forest.
Բուծեալ յանտառի ի բացի. վայրենի. վայրի.
strong, tough;
thick;
bushy;
woody.
Ամենայն բլուրք անտառախիտք եղիցին. (Ամովս. ՟Թ. 13։)
Յանտառախիտ լեռնէ. (Ամբակ. ՟Գ. 3։ Զաք. ՟Ա. 8։)
Եւ ἁλσώδης, nemorosus, sylvestris, δασύς, densus. եւ այլն. Տերեւախիտ. թաւ. վարսաւոր. հոծեալ. եւ Հոծութիւն ոստոց կամ սաղարթուց.
Յանտառախիտ մայրիս ամրացեալս. (Եզնիկ.։)
Անտառախիտ լինել բազմութեամբ որդւոց. (ՃՃ.։)
Յանտառախիտ լեռնէ, այսինքն ի կուսէն՝ որ է յանտառախիտ բնութենէ մարդկութեանս. (Ճ. ՟Ժ.։)
Մի՛ ոք ի ձէնջ ճանապարհ, մի՛ ոք ի ձէնջ անտառախիտ փշոց. յն. փշովք լցեալ. (Ոսկ. յհ. նախերգ.։)
Խլեն ի գետնոյն զամենայն փշաբեր եւ զանտառախիտ բանջարսն. (Վստկ. ՟Բ։)
grove, thicket.
յորմէ ԱՆՏԱՆՕՐ, ԱՆՏԻ, եւ այլն. cf. ԱՆԴ.
to become a forest.
ὐλημανέω, ὐλομανέω. silvesco, frondibus ac sarmentis luxurio. Իսկ ԱՆՏԱՌԱՑԵԱԼ, ἁλσώδης. nemorosus, sylvestris. Իբրեւ զանտառ կամ անտառամոլ լինել. ուռճանալ. եւ ծաւալիլ, ոստախիտ կամ տերեւաթափ գտանիլ՝ իրօք կամ նմանութեամբ.
Եւ եղիցի ստեղն նորա անտառացեալ շուրջ զնովաւ. (Երեմ. ՟Ժ՟Է. 8։)
Ծառքն յայնպիսի դաշտն անտառանան։ Զանտառացեալ բազմութիւն խորհրդոցն յայտնէ. (Լմբ. սղ.։)
Որպէս հուր զի այրէ զանտառացեալսն մեղօք. (Արշ.։)
Անտառացեալ չարութիւն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
Որ անտառացեալ են մեղօք մարդիկ. (Նար. երգ.։)
unwavering.
Որ ոչն տատանի. անդրդուելի.
Հաստատեալ կայ անշարժ եւ անտատան. (Վեցօր. ՟Է։)
indubitable, certain;
without doubt, without difficulty.
Ուր չկայցէ տարակոյս. անյերկուանալի. աներկբայ. հաւաստի. շիւպհէսիզ.
Յանտարակոյսն յարկ հրաւիրեաց։ Անտարակոյս ճանապարհորդութեամբ անարատ առ քեզ հետեւել. (Նար. մծբ.։)
indifferent.
ἁφόρητος. intolerabilis. Որ ոչն տարեալ լինի. անտանելի. անըմբռնելի. անհնարին. չէքիլմէզ.
ἁχώρητος. incapax. Անկարօղ ի տանել. անընդունակ. գապիլիյեթսիզ.
Մարմնաւորք էք, եւ կատարելագոյն ուսմանց անտարք. (Նիւս. կազմ. ՟Թ։)
immaterial, incorporeal.
ἅνυλιος. expersmateriae, incorporeus, ἁσύνθετος, compositine carens. Ոյր չիք տարր կամ նիւթ երկրաւոր. աննիւթ. անմարմին. պարզ. ոչ բաղադրեալ.
Տարածեալ ի տարերս եւ յանտարերս. (Ագաթ.։)
Յորոյ ահէ ամենայն դողացեալ տարր եւ անտարր. (Անյաղթ բարձր.։)
Անտարր (կոչէ) նախ զլուսաւորսն, զի ոչ են յայսոցիկ չորից տարերց. եւ դարձեալ անտարր ասէ զդեւս, որք անմարմինք են. (Շ. անդ։)
Տարակուսին հրեշտակք՝ անտանելի զայս բնութիւնս գիտելով այնմ անտարր տարողութեան. այսինքն աննիւթական աստուածութեանն, որ կրէ զամենայն եւ այլն. (Նար. երգ.։)
cf. Անտարր.
Անստեղծական անտարրական աստուածութիւն։ Անտարրական խորան։ Զորոց անտարրական անձինս մարգարէն իսկ գուշակէ, թէ ո՛ արար զհրեշտակս եւ այլն։ Ի նմանութիւն անտարրական երեւեալ աստուծոյ. (Ագաթ.։)
more or very absurd, more or very extravagant.
Քան որ զի՞նչ արդեօք իցէ անտեղագոյն յիմարութիւն. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Ոչ ինչ անտեղագոյն է սմա ի համար դասու անկանիլ. (Արիստ. որակ.։)
ignorant, unlearned, unskilful.
Ոչ մոլորիմք իբրեւ զանտեղեակս. (Եղիշ. ՟Գ։)
Յորում լինին անտեղեկացն պատրանք. (Նիւս. երգ.։)
Անփորձ եւ անտեղեակ գոլով. անգիտութեամբ.
Անտեղեակ զանբան ժուժկալութիւնն ստացան. (Կլիմաք.։)
unskilfubiess, ignorance.
ἅγνοια. ignorantia, ἁπειρία, imperitia. Անտեղեակն գոլ. անգիտութիւն. անհմտութիւն. նատանլըգ, աճէմիլիք.
Վասն անտեղեկութեան արտաքին իրաց. (Փիլ. լին.։)
not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.
որ եւ ԱՆՏԵՂ.(ἅτοπος q.d. loco carens) Անկարօտ տեղւոյ. անուր. անուրեք. ոչ պարագրեալ տեղեաւ. անսահման. անչափ.
Անտեղւոյն էացեալ՝ զամենայն էակս պարունակեալ լնու. (Քեր. քերթ.։)
Ուր չիք տեղի. անմտանելի. անկոխ. ἅβατος եւ Ոչ տուօղ տեղի. լի. եւ Տեղի մտածեալ անգոյ.
Անտեղի՛ է մեզ ի մեհենիդ ի ներքս լինել՝ վասն ի ներքս ի դմա գրիգորի սքանչելագործի օթելոյ. (Նիւս. ի սքանչ.։)
Հուպ միմեանց, անտեղի թողլով ի նմա մինչեւ ցմիոյ նշմարելոյ ծայրի ասղան. (Մագ. ՟Կ՟Զ։)
Անունդ (որպէս եւ դերանունն) անըմբռնելի է, եւ անտեղի, եւ անժամանակ. (Երզն. քեր.։)
Անպատեհ. անպատշաճ. անյարմար. անդէպ. անվայելուչ. եւ Աւելորդ. եօլսուզ, մինասիպէթսիզ, ույկունսուզ.
Յանտեղեաց չարին է, այն՝ որ գազանսն է, մարդ ի նոցանէ պարծել. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Փորձին ի մի յանտեղեացն շրջեցուցանել զմերսս. (Աթ. ՟Բ։)
Ոչ ինչ անտեղւոյ բանի մտածեցելոյ. (Դիոն. երկն.։)
Յանտեղեաց է ասել զայս. (Իգն.։)
Լսէր յաւէտ անտեղի գոլ զոչ երթալն. (Յհ. կթ.։)
Անտեղի յիմարութեամբ գրգռեալ. (Պիտ.։)
Թոյլ տայ անտեղի ինչ գործել։ Ուրեմն անտեղիք են օրէնք, աւելորդ դատաստանք. (Նիւս. բն.։)
Եւ զի՞նչ ինձ առ այս բիւրապատիկս ածել ի դիմի անտեղի. (Մագ. ՟Ժ՟Ե.) իբր մ. յաւելորդս, կամ արտաքոյ տեղւոյս։
Անտեղութիւն, անպատեհութիւն, յոր լինի ձգել զդիմախօսն. εἱς ἅτοπον ἁπαγωγή. reductio ad absurdum.
Առ անտեղին ածել։ Յանտեղի ածմամբ։ Ի ձեռն յանտեղի տարման. (Կիւրղ. գանձ.։)
Ոչ եւ զմի յայսցանէ կարասցես ինձ յանտեղեաց տալ. այսինքն անտեղի ցուցանել. (Սարկ. հանգ.։)
Հասեալ ի սահմանս իմաստութեան, եւ ոչ անտեղի գոլով ամենայն բժշկական արհեստիցն. (Ճ. ՟Ա.։)
absurdity, extravagance, incongruity, unsuitableness, unfitness, impropriety.
գրի եւ ԱՆՏԵՂԻՈՒԹԻՒՆ. Ոչ փակիլն ընդ տեղեաւ. անվայրափակն գոլ.
Պատկերացոյց ինքեան զեղեալն անտեղութեամբն, (զի) ո՛չ է ի տեղւոջ վերայ, որպէս ինքն աստուած է. (Վրդն. պտմ.։)
Չունելն զտեղի հաստատուն.
Բայց եթէ գերիս ունիցին (աղջկունս) անտի չտային հրաժեշտ. զի վասն անտեղւութեանն դիւրին լինիցի յաստուածպաշտութիւն դարձուցանել (զնոսա). (Կիւրղ. ծն.։)
ἁτοπία, ἁτόπημα. absurditas. Անպատեհութիւն. անպատշաճութիւն. յոռութիւն. եօլսուզլուգ.
Արդարեւ անտեղութեամբ, եւ բազում խառնակմամբ լի էր իրն։ (Այլաբանութիւնք գրոց) չարաչար անտեղութիւն ընձեռեն անկատարից անձանց. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. թղթ.։)
Փախչելի յայսպիսի անտեղութենէ։ Ոչ գիտեն, յորպիսի անկանին յանտեղութիւն։ Փախուցեալ ի բանիս անտեղութենէ՝ հարկաւ խոստովանեսցին զմիւսն. (Կիւրղ. գանձ.։)
invisibly.
Իմանալի օրինակաւ. անհասութեամբ. անյայտաբար եւ թաքնաբար. լռելեայն. առանց տեսութեան.
Ի սրովբէից անտեսաբար ահիւ պատուեալ. (Շար.։)
Ցածուցանել զնոսա կամեցաւ անտեսաբար. (Ոսկ. մտթ.։)
Նըմա դշխոյն հարաւային՝ եկն ի տեսիլ ըղձմամբ սրտին, քեզ քառանկիւն կողմ աշխարհի՝ անտեսաբար երկիր պագին. (Յիսուս որդի.։)
formless, shapeless.
ἁνείδεος. forma carens, inforemis եւս եւ deformis Ոյր չիք տեսակ, տեսիլ կամ կերպ զգալի. աննիւթական. անկերպարան.
Մի՛ մարդիկ կարծիցես մահկանացուս, այլ անտեսակս յեղանակս ոգւոյ։ Նիւթ՝ անտեսակ սա ճեպի լինել։ Խնդրել (յերկինս) զանտեսակն եւ զանորակն. (Փիլ. լին.։ եւ նխ. ՟Ա. ՟Բ։)
Չեւ եւս տեսեալ. նոր
Ի վերայ գեղման տեղալով յոյժ քաղցրութեամբ եւ անտեսակ ձայնից. (Եղիշ. խաչել.։)
Որպէս ի ծնէ կոյրն՝ այսմ լուսոյ անտեսակք են. (Խոսր.։)
invisible;
incomprehensible.
Անտես. անտեսանելի. աներեւոյթ. իմանալի.
Անտեսական իմն քրայս։ Ծածկեցեալ կամ անտեսական. (Նար. ՟Ի՟Զ. ՟Ղ՟Գ։)
Հիանալով ընդ անտեսական (կամ անտեսակն) խորս իմաստութեան. (Լծ. կոչ.։)
to neglect, to abandon, to slight;
to connive at.
Զփոքումբքն զանց առնել եւ անտեսել. (Յհ. իմ. ատ.։)
Անտեսեսցե՞ս զգթասիրելդ։ Չանտեսեցեր։ Ոչ անտեսես. (Նար. ՟Բ. ՟Ժ՟Ը. ՟Լ՟Ե։)
Զկէսն առնել, եւ զկէսն անտեսել։ Զմարմինս իւրեանց անտեսեն. (Սարգ. յկ. ՟ե. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Դ։)
Յորժամ հայրն անտեսէ զարտասուսդ, եւ լոյս աչացդ պակասէ։ Անարգէ զօրէնսդիրն՝ որ զօրէնսն անտեսէ եւ արհամարհէ. (Մաշկ.։)
Ստորնայնոցս անտեսողն (տպ.արհամարհողն). (Ոսկ. լս.։)
Մի՛ անտեսեսցի ինձ աստանօր եւ միւս մարգարէութիւնն։ Որք թեթեւ համարեալ, եւ անտեսեալք էին յաչս նոցա. (Յհ. կթ.։)
invisibility;
incomprehensibility;
blindness;
connivance.
ἁορασία. coecitas, non videre. Չտեսանելն. պակասութիւն տեսութեան. եւ Շլացութիւն. կուրութիւն. կէօրմէզլիք.
Յանտեսութեանն թերահաւատ եղեալ, եւ տեսութեամբն եւ շօշափմամբն հաւատացեալ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)
Որք ի խորս նայիցին անդնդոց, եւ յանտեսութենէ յատակի խորոցն լնուն երկիւղիւ. (Շ. մտթ.։)
Անտեսութեամբն սխալէ։ (Շ. ընդհանր.։)
Անտեսութեամբ դատապարտեաց զհրէայսն յարտեւան լերինն. (Վրք. ածաբ.։)
Խաւարեալք անգիտութեամբ տգիտանան զբարւոյն ծանօթութիւն՝ որպէս յանտեսութենէ զլոյս։ Ոչ ի հակառակէն լուսոյ հարկանիմ անտեսութեամբ. (Պիտ.։)
Անտեսութեամբ ոմամբ գիշերայնով ըմբռնեալ շլացեալք են. (Նիւս. կուս.։)
Չտեսանելն. անտեսանելի գոլն. (յոր վերածին եւ նախագրեալ բանք. (Նար. երգ.։ եւ Շ. մտթ.։)
Փոշի հոսեալ ի վերայ երեսաց երկրի՝ ամենայն զգալի իրաց անտեսութիւն առնէ. (Լմբ. սղ.։)
Կամ իբրեւ թանձրացեալ, Աներեւոյթ եւ իմանալի իրք.
ἁθεωρισία. negligentia in spectando, ὐπεροψία despectus, despicientia. Անտես առնելն. անփոյթ առնել. անխնամութիւն. անհոգութիւն. արհամարհութիւն.
Ընդէ՞ր անտեսութեամբ անմեղ մանկտին կոտորեցան։ Կրթեսցուք ի ժուժկալութիւն, եւ յորովայնի անտեսութիւն։ Դեղ ի վերայ դնել զողորմութիւն, զաղօթս, զընչից անտեսութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9. 11։ ՟Բ. 16։)
Ամենայն աշխարհի անտեսութիւն առնել. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)
without master or governor;
unassisted, forlorn, abandoned.
ԱՆՏԵՐՈՒՆՉ կամ ԱՆՏԷՐՈՒՆՉ. (գրի եւ ԱՆՏԵՐՈՒՉ) ἁδέσπωτος, ἅναρχος. domino velprincipe carens. Անտէր. որ չէ ընդ տէրութեամբ. ազատ. ինքնագլուխ. եւ Անգլուխ. զրկեալ ի տէրութենէ. անիշխան.
Անտերունչ շրջեսցուք. յն. ոչ տիրացեալ լիցուք. (Երեմ. ՟Բ. 31։)
Անտերունչ շրջել ըստ իւրում ախորժակացն. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ե։)
Հեծելազօրն անտերունչ շրջել. (Լաստ. ՟Ժ։)
Յարձակի ի վերայ ... անտերունչ զամենեսեան թողեալ. (Յհ. կթ.։)
Եւ լինէին անտերունչ մակեդոնացիք։ Եւ այլոյ ժամանակին անտերունչ համարել։ Յանտերունչ ինչ ժամանակացն. (Եւս. քր. ՟Ա։)
which does not last, inconstant.
Հարկ է անտեւականին մեռանել։ Վասն զի անտեւական են մարմինք, յայն սակս մեռանին. (Եզնիկ.։)
free, independent;
cf. Անտերունչ.
ἁδέσπωτος. domino carens, non habens dominum, nullius imperio mancipatus. որ եւ ԱՆՏԵՐՈՒՆՉ. Ազատ. ոչ ստրուկ. ինքնիշխան. ինքնագլուխ.
Ոգին անտէր է եւ ինքնիշխան՝ ինքեան կամօք եւ ինքնակալութեամբ մատակարարեալ։ Անտէր իրք են առաքինութիւնդ, եւ կամաւոր. Անտէր է առաքինութիւնն, եւ կամաւոր, եւ յամենայն հարկաւորութենէ ազատ. (Նիւս. կազմ. ՟Է. ՟Ժ՟Ը. եւ երգ։ յորմէ եւ Սարգ. յկ. ՟Ե. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Զ։)
Իբրեւ զանտէր ոք եւ զազատ ի դատաստանէ։ Անտէր եղեալ ցանկականս. (Լմբ. սղ.։)
Զի մի՛ անտէր թողեալ՝ առ անտեղի յիմարութիւն ոստիցէ. (Փիլ. լին.։)
Անտէր մեռեալ։ Անտէր անկեալ դնի. (Վրք. հց. ՟Գ. ՟Թ։)
cf. Անտէրութիւն.
Փոխանակ գելոյ ԱՆՏԷՐՆՉՈՒԹԻՒՆ.
thence;
there;
ի լեռնէ —, from yonder mountain;
աստի եւ —, from each side.
young;
childish.
Անտի բաժանի։ Գնաց անտի։ Աստի եւ անտի։ Անտի աղաղակ քաղաքին, եւ աստի զօրացն։ Անտի այսր. եւ այլն։
Յայնմ բանէ. յայնմ ժամանակէ. վասն այն. քան զայն. եւ այլն. օնտան. օլ սէպէպտէն.
Անտի անդր նոր երկինք, եւ նոր երկիր լինին. այսինքն յայնմհետէ, այնուհետեւ. λοιπόν. in posterum. (Կոչ. ԺԶ։)
Յորմէ պատուիրեցի քեզ անտի եւեթ չուտել. (Ծն. Գ. 11։)
Ի ծառոյ անտի։ Ի տեղւոջէ անտի։ Ի լեռնէ անտի եւ այլն։ Յիւրմէ անտի փառացն։ Ի նոցա անտի յուսոյն։ Ի նոցունց դից անտի։ Ի հեթանոսական ուսմանց անտի։ Կոչէր ի ձկնորսութենէ անտի. (Յճխ.։ Ագաթ.։)
Դաւաճանեալ ի դիւէ անտի։ Յիսկզբանց անտի կալոյ յաթոռ հայրապետութեան. (Յհ. կթ.։)
ԱՆՏԻ, իք, ից, իօք. ὀ, ἠ, τὸ ἑκεῖθεν. qui, quae quod inde, ibi, futurus, -a, -um. Որ ինչ է անդ կամ անդանօր. այսինքն հանդերձեալն. ախրէթտէքի ախրէթ.
Ես ոչ վասն աստի կենացս եղէ աստուածասէր, այլ վասն անտի. (Վանակ. յոբ.։)
Երկրաւս զերկինս գործեցեր, եւ շահեցար զաստիսս եւ զանտիսն։ Զիա՞րդ ակն ունիմք զաստիս վայելել, եւ զանտիսն առնուլ. (Խոսր.։)
Արտասուելովն փրկիմք յանտիցն. (Վրդն. սղ.։) Ստէպ եւս ասի.
Յանտի տանջանաց։ Յանտի կեանս։ Զանտի լուսաւորութիւնն. եւ այլն։
Զծովու եւ զցամաքի գեղեցկօրէն խառնէին բարեփառութիւն, զանտիսն ի քաղաք տանել, եւ զքաղաքիսն անդրէն ածել. (Պիտ.։) Եւ երբեմն՝ Որ ինչ անտի կամ յայնմ իրէ լինիցի.
Սկսաւ ասել վասն ընչից, եւ չստանալոյ կարասի, յայտ արարեալ զանտի վնասն, եւ զաստի օգուտ. (Ոսկ. մ. Բ. 20։)
ԱՆՏԻ, տիոյ, ոց. ԱՆՏԻ. որ եւ ԱՆՏԻԱԿԱՆ. Պակաս ի տիոց. անկատար հասակաւ. եւ Տհաս. եւ Կարճեալ ի կենաց աշխարհի.
Կոյսք զանկատար յոյսս աշխարէին, եւ պատանեակք զանտիս հասակսն. (Փիլ. յովն.։)
cf. ԱՆՏԻ. որպէս Անկատար տիօք. եւ Մանկական. տղայական. ճահիլ.
Յանտիական մանկանցն ծաղր լեալ։ Ընդ մեզ նորագոյնքդ եւ անտիականքն դնեն թշնամութեան սկիզբն. (Մագ. ՟Ծ՟Ե. եւ ՟Ծ՟Բ։)
Տակաւին յիմումն անտիականն ելով տիս։ Անտիական մտածութիւն. Յանտիական խակութեանն. (Մագ. ՟Ի՟Ե. ՟Լ՟Ե։)
without type;
unlike;
shapeless, deformed.
Կերպաւորութիւնս եւ գաղափարս եդեալ անկերպիցն եւ անտպիցն. (Դիոն. ածայ.։)
that spreads much good scent.
Բազումս կամ պէսպէս բուրօղ, բուրեալ.
Ոչ յոլովից խառնից՝ զանազան ծաղկանց՝ ըստ հնոյն բազմաբուրեան այլայլութեան. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)
wealthy, opulent, very rich;
precious, very dear.
very learned.
Չզօրեմ ուսանել զիմաստս նոցա, վասն զի եւս հին են քան զիս, եւ բազումք, եւ բազմագէտք. (Ոսկիփոր.։)
abundance of mercy or clemency.
φιλοστοργία amor vehemens Առաւելութիւն գթոյ եւ սիրյ. գորով գթութեան առ ընտանիս եւ սիրելիս.
Երկիր եւ օդ (ի դարմանելն զմեզ՝) ծնողաց նմանեալ բազմագթութեան. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
very dear, precious.
Կազմեաց դեղ ինչ բազմագին, եւ նախ ինքն ճաշակեաց. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ծ՟Ա։)
Գտեալ մարգարիտ մի բազմագնի. (Կիւրղ. գանձ.։)
Աւուրոք իցեմ ես բազմագին, ամաց յոլով եմ ծեր եւ հին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)
cf. Բազմագին.
Գտեալ մարգարիտ մի բազմագնի. (Կիւրղ. գանձ.։)
Կազմեաց դեղ ինչ բազմագին, եւ նախ ինքն ճաշակեաց. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ծ՟Ա։)
written in many manners;
polygraph.
Ընդունարան բազում գրուածոց. գրեալ բազմօրինակ.
Առակս խորիմացս, դիւալուրս, բազմագիրս, շնորհագիրս. (Ագաթ.։ Կորիւն դնէ՝ բազմադիմիս։)
of many colours;
more, much, various.
Որպէս բաղդատականն Բազում բառիդ. πλεῖον, -νες plus, plures, -ra Շատագոյն. կարի բազում. բազմապատիկ. աւելի շատ, շատւոր.
Բազմագոյն եւս իցէ այն՝ որ մնացեալն կայցեն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)
Թէպէտեւ վկայք բազումք էին ասացելոցն, սակայն եւ թշնամիքն ե՛ւս բազմագոյն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1։)
Լինելով ընդ ձեզ Աստուած՝ բազմագոյնս զձեզ ցուցանէ նոցա. (Փարպ.։)
Զբազմագոյն երանգսն։ Պտղոց բազմագունացեւ համանդամից. (Միսայէլ խչ.։)
very celebrated;
very praiseworthy;
that praises or is praised much.
πολυΰμνητος celeberrimus, celebratissimus Յոյժ գովեալ կամ գովելի, մեծահամբաւ. բարեհռչակ.
very mild, merciful, full of fondness, compassionate.
Բազագութ ասէ զԱստուած, զի զանազան է գթութիւն։ Միա՛յն բազմագութ. (Լմբ. սղ.։ Նար. ՟Ղ՟Ա. եւ այլն։)
of a great assembly.
Զայսքանեաց բազմագումար դասուց ընտրելոց՝ ո՞ր բան զօրեսցէ ի նիւթ ներբողենի. (Նար. առաք.։)
Բազում ծախիւք, եւ բազմագումար արուեստաւ որօք յերեւելիս հրաշակերտէ շինուածս. (Արծր. ՟Ե. 3։)
that has many colours or shapes, diverse, multifarious.
Զանազանեալ լինին կերպարանաք, եւ բազմագունակ զարդք փառաց նորա. (Ոսկ. ի նեռն.։)
Բազմագունակ եւ բազմապատիկ է արտաքնոցն վարքն, եւ այլ երբէք այլ առ հաճոյսն հանդիպեցելոցն ստեղծանեն. (Բրս. հց.։)
cf. Բազմագունակ.
Բազմագուեան գործ հրաշալին, այն որ ի քղանցըս հանդերձին. (Շ. եդես.։)