insinuating, false, double-tongued;
cheating, fraudulent.
στρεβλός τοῖς χεῖλεσιν perversus labiis κόλαξ assentator . իբր Շեղեալ շրթամբք, կամ շաղաւ (որպէս ռմկ. շէլլաֆ ) ի շուրթն. յն դիւրաշրջիկ շրթամբք. եւ Փաղաքուշ, որպէս Շաղակրատ. շաղփաղփ աղճատաբան. շատախօս. շողոմարար. քծնօղ. Հին բռ. թեթեւամիտ, կամ ցոփտխօս.
Լաւ է տգիտի՝ որ գնայ միամտութամբ իւրով, քան անզգամեն՝ որ շաղաւաշուրթն իցէ. (Առակ. ՟Ժ՟Բ. 1։)
Ընդ արսն շաղաւաշուրթս եւ խբեբայս. (Փարպ.։)
Ո՞ւր են պատառաբոյծքն. ո՞ւր են փաղաքուշքն, ո՞ւր են շաղաւաշրթունքն. (Ոսկ. ղկ.։)
Զի այնպիսի իմն է յողդողդ ազդ կանանց, եւ շաղաւաշուրթն, եւ փառքուս. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)
mimic, buffoon.
• «ծաղրածու, միմոս». մև ան-գամ ունի Դամասկ. (խօսելով կապիկների մասին)։
• Նորայր, Բառ. ֆրանս. (babouin բա-ռի տակ) յիշում է պրս. [arabic word] saI-bālū «մի տեսակ կապիկ»։
μιμητικός imitabundus. Ծաղրածու միմոս. հետեւօղ այլոյ, նմանեցուցիչ.
Թէպէտեւ կապիկ ասի ծիծաղական, այլ ոչ սրտի ծիծաղող, այլ կերպարանաւ միայն, զի չաղբալու է նա. (Դամասկ.։)
conjunction, connection, concatenation.
ՇԱՂԿԱՊՈՒԹԻՒՆ ՇԱՂԿԱՊՈՒՄՆ. σύνδεσις colligatio, conjunctio, nexus. Շաղկապիլն. զօդումն. միաւորութիւն.
բոլորւթիւնք, մասունք, շաղկապութիւնք մասանցն։ Զհոդւոյ եւ զմարմնոյ շաղկապութիւն շարունակէ. (Դիոն. ածայ.։)
Էիցս բարեկարգ շաղկապութիւնս բովանդակ. (Մաքս. ի դիոն.։)
Հոգեկան սիրոյն շաղկապութեամբ. (Նանայ.։)
Շաղկապութիւն գթոյ ի ձեռն խնամութեան. (Զքր. կթ.։)
Շաղկապութեամբ բերելով՝ ընթացն դտանիցի. (Շիր.։)
Անդծելիս եւ անչորթելիս շաղկապութիւն. (Մագ. ՟Լ։)
Շաղկապութեամբ կապեալ են առ իրեարս. (Լմբ. պտրգ.։)
Մտցէ ձայնդ այդ Աստուածարեալ ընդ պատուաստ յօդիցս շաղկապութեան։ Յարմատոյն Դաւթի ընծիւղեալ մարմնով՝ անճառ շաղկապմամբ յանեղ ածուիդ. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ ՟Լ՟Բ։)
butcher's calling.
κρεουργία carnis concisio, dilaniatio. Մսագործութիւն. յօչումն. գիշատումն.
Ուր դիցես եւ զպելլոպեայ շաղղագործութիւնն, եւ զքաղցեալ աստուածսն կերակրեալով. (Ածաբ. յայտն.։)
sarcophagy, devouring carrion;
voracity.
σαρκοφαγία, σαρκοβορία carnium esus, voracita. Մսակերութիւն. հմակերութիւն. գիշակերութիւն.
Անյագք որովայնիւ ասացեն, թէ գործակից լինի շաղղակերութիւն առ ի յողջութիւն եւ մարմնոյ զօրութիւն։ Անարգել եւ անժոյժ շաղղակերպութեամբ. (Փիլ. լին.։)
ՄԻ հում ուտիցէք, որ է գազանային շաղղակերութիւն. (Եղիշ. մատն.։)
Շաղղակերութեամբ կեցեալ. (Խոր. ՟Բ. 56։)
Այ դայլակորիւն՝ ի նոյն շաղղակերութիւն դարձար. (Զենոբ.։)
Ի շաղղղակերութեան շուայտէր իբրեւ առիւծ մարմնակեր. (Գէ. ես.։) սատանայ առիւծ ասի վասն շաղղակերութեան, եւ գազանաբար կապելոյն. (Մխ. դտ.։)
Յարբեցուիւն եւ ի շաղաղակերութիւն հարեալ. (Ոսկ. ես.։)
mixing;
wrapping.
Շաղելն, իլն. զանդումն.
Առանց հողոյ ոչ լինէր թանձր մարմին, եւ ոչ առանց ջրոյ շաղումն եւ միաւորութիւն. (Երզն. երկն.։)
cf. Շաղփաղփանք.
cf. Շաղփաղփաբանութիւն;
cf. ՇԱՂՓԱՂՓՈՒԹԻՒՆ
Շաղփաբանութիւն ստեղծանէր, եւ ծաղրական տարկուսանս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)
Այլ եւս մոլորութեան հերձուած խօսին ըստ ասորւոց ոմանցաղփաբանութեց. (Շ. թղթ.։)
cf. Շաղփաղփութիւն.
ληρέω delirare. Շաղփաղփելն. շաղփաղփութի.
Զի մի՛ թուեսցի նմա բանն՝ շաղփաղփումն, եւ վայրապար խօսք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 32։)
cf. Շաղփաղփանք;
ի շաղփաղփութիւն զառածիլ, to rave, to be delirious or frenetic.
λῆρος, φλυαρία nugae, delirium, ineptiae. որ եւ ՇԱՂՓԱՂՓԱՆՔ. շաղակրատանք. ունայնաբանութիւն. ծաղրաբանութիւն. առապելական եւ պառաւական զրոյցք. ազճատանք. ցնորք. զառանցանք. բանդադուշանք.
Եւ երեւեցան առաջին նոցա չաղփաղփութիւն բանքն նոցա. (Ղկ. ՟Ի՟Գ. 11։)
Ծաղրական բանս խօսի, որ շաղփաղփուն թու, եւ արբեցութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)
Զայնպիսի ինչ խորհել՝ կարի իսկ շաղփաղփուի է. (Ոսկ. մտթ.։)
Շաղփաղփութիւնք առ ոսկւոյ եւ արշաթոյ ասացեալքն գեղեցիկ իրողութիւնք. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)
Ընտրող մտաց ճանաչի յայտնապէս դիանոսն բանք, եւ անմտացն, շաղփաղփութիւնք. (Փարպ.։)
Ոչ եւս ներեմ քեզ վասն շաղփաղփութեանդ։ Ծերութեան հասակդ քո ի շաղփաղփութիւն է զառածեալ Ճ. (՟Ա. եւ ՟Գ։)
cf. Շաղփաղփ.
cf. Շաղփաղփ.
Հանարի զնա շաղփաղփուտ. ((տպ. շաղփաղփ եւ սուտ) Մծբ. ՟Բ։) (Իսկ Ստեփ. լեհ. Շաղփաղփուն ընթեռնու եւ զբառն Զաղփաղփուն. զոր տեսցես։)
mercy, charity, clemency, pity, compassion;
charity, alms, almsgiving, goodness;
գործք ողորմածութեան, good deed.
ἑλεημοσύνη misericordia, eleemosina, beneficium. Ողորմածն գոլ. գթութիւն. տուրք ողորմութեան. եւ առաքինութիւն ողորմութեան. ողորմութիւն.
Որ ողորմածութիւն տանի հօրն, ոչ մոռասցի առ աստուած. (Սիր. ՟Գ. 15։)
Զբարեգործիդ ողորմածութեան զկենդանարար ոտս համբուրեմ. (Նար. ՟Հ՟Ը։)
Որք յիշեն զաղքատս ողորմածութեամբ. (Պտրգ.։)
Ողորմածութիւն՝ աստուծոյ բարեկամութեան առիթ լինի. ողորմածութիւն՝ մեղաց թողութիւն գործէ. ողորմածութիւն ի մահուանէ փրկէ. (Սեբեր. ՟Թ։)
Կամք աստուծոյ են՝ ողորմածութիւն առնել. (Բրս. հց.։)
Քան զողորմածութիւն եւ քան զբազում եւս այլ ինչ՝ մեծ է հեզութեամբ տանել վշտացն։ Եթէ յանողորմածութենէ յողորմածութիւն փոխեսցիս, զձեռն գօսեցեալ պարզես. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 6. եւ 7։)
Մեծն ներսէս կանոնական սահմանադրութեամբ հաստատեաց զողորմածութիւն, խլելով եւ զանգթութեանն արմատ. (Խոր. ՟Գ. 20։)
Տեսանէ ի տեսլեան զողորմածութիւնն։ Այսպէս իցէ ողորմածութիւն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
Կուսութիւն խոտեցաւ, որ ոչ ունէր զողորմածութիւն (նման իւղոյ). (Գէ. ես.։)
Ողորմածութիւն առնել՝ լինի ծառայ հրամանին աստուծոյ. եւ ժողովել՝ եւ պահել՝ լինի ծառայ հրամանի բանսարկութիւնն. (Մեկն. ղկ.։)
pity, mercy;
alms, charity;
— առնել, տալ, to give alms.
ἕλεος, ἑλεημοσύνη misericordia, eleemosina. Ողորմ, եւ ողորմածութիւն. գթութիւն. մարդասիրութիւն. բարերարութիւն. խնամք. կարեկցութիւն եւ բարձումն թշուառութեան տառապելոց. բաշխումն ընչից. տուրք ձրի. շնորհ. առատաձեռնութիւն.
Եգիտ ծառայ քո ողորմութիւն առաջի քո։ Արա՛ ողորմութիւն ընդ տեառն իմում աբրաամու։ Տացէ քեզ ողորմութիւն, եւ ողորմեսցի քեզ։ Ոչ արարեր ի վերայ նորա ողորմութիւն։ Ողորմութեամբ մեծաւ ողորմեցայց քեզ։ Սա առցէ զողորմութիւն յաստուծոյ փրկչէ իւրմէ։ Սիրէ զողորմութիւն եւ զիրաւունս տէր։ Զմեղս քո ողորմութեամբ քաւեսջիր.եւ այլն։
Ողորմութիւն ասի ի մեզ, ի սրտի՝ ի նեղութիւնս ի վիշտս եւ ի վարանս ուրուք աղէտանալ, եւ ըստ կարի դիւրել վտանգելոյն. (Խոսր.։)
Շնորհ՝ ձրի տուրքն է. իսկ ողորմութիւն՝ ոչ ձրին միայն, այլեւ կարեկցութեանն. (անդ։)
Որ ոք յեղջերուէ իւղոյն ոչ առնիցէ ողորմութիւն, նաեւ ոչ ի բիւրուց տաղանդաց առնիցէ. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Մի անուն է իւղոյ եւ ողորմութեան (ի յն. եւ հյ). (Ոսկ. փիլիպ.։) (առեալ յառակէ տասն կուսանաց՝ զողորմութիւնն օրինակաւ իւղոյ ստէպ նշանակեն ամենայն հարք։)
to excite to commiseration by loud laments, to touch with pity, to move.
Զաղերսն ողորմուկ ածեն. (Ոսկիփոր.։)
ՈՂՈՐՄՈՒԿՍ ԱՐԿԱՆԵԼ. Ողորմ բանիւք ի գութ շարժել.
Կառանչէ եւ խանդաղատի, եւ ողորմուկս արկանէ առ աղէտս վշտին. (Մանդ. ՟Ե։)
Այսպիսի ողորմուկս արկ նմա պատմութեամբն իւրով. (Եփր. թագ.։)
mill-funnel;
spout of a mill-hopper.
cf. Ողոքանք.
Ողոքումն դարձուցանէ զմեղս մեծամեծս. (Ժող. ՟Ժ. 4։)
the whole of a discourse;
sound doctrine.
Հանդէս է մեր ո՛չ զպատմութեանն ողջաբանութիւն գրել. (Խոր. ՟Ա. 8։)
embrace, embracing, clasping.
Ողջագուրելն. գրկախառնութիւն.
Սովորութիւն է ի սիրոյն ձգիլ առ սիրեցեալն. յորում համբոյր եւ ողջագուրանք. (Լմբ. առակ.։)
to receive lovingly, to embrace, to kiss.
ἁγκαλίζομαι, περιπλέκομαι amplexor κορίζομαι blandior. Գրկել ողջոյն. ընդգրկել. գգուել. խանդաղատիլ գրգալով. փարիլ. յարիլ սիրով. գուրգուրալով գիրկը առնել, փաթթուիլ, պլլուիլ, պագտուիլ, սիրել գուճագլամագ.օգշամագ. (լծ. հյ. ագուռով ողջունել. եւ յն. գօռի՛զօմե ).
Ըմբռնեալ բարձողաց ձեռացդ բազկօք զանպարագիրն էակ մարդացեալ՝ ի համբոյր հպելոյ մատուցման շրթանցդ ողջագուրեցեր. (Նար. կուս.։)
Ծնողական գթովն ողջագուրել կամեցաւ զմիածինն։ Այսօր նախամայրն եւայ ողջագուրէ զդուստր իւր. (Լմբ. վերափոխ.։)
Կուտեալ ի վերայ՝ ողջագուրէին զայրն աստուծոյ։ Զմիմեամբք փարեալ ողջագուրէին. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ. ՟Ի՟Զ։)
Արք սպիտակք ողջագուրէին զնա. (Տէր Իսրայէլ. յուլ. ՟Ի.։)
Առցուք զմարմինն՝ ողջագուրեսցուք. (Տաղ.։)
Զքեզ տեսանել մարմնով նովին, ողջագուրել սիրով սրտին. (Յիսուս որդի.։)
Լայնաբար եւ նմանութեամբ ասի.
Ընկալայ զգիրս, եւ ողջագուրեալ շրթամբք՝ ի վերայ աչացս եդեալ խանդաղատական խորհրդով՝ գոհացայ զտեառնէ. (Մագ. ՟Ի՟Թ։)
Յետ ողջագուրելոյն գթով համակամութեանն զնորայն որ վասն մեր տնօրէնութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)
to render chaste, modest, sober, prudent, wise.
σωφρονίζω sobrium reddo. Ողջախոհ կացուցանել, առնել, պահել. զգաստացուցանել. կրթել ի պարկեշտութիւն եւ ի զգօնութիւն.
Պահք զաղայս պահեն, ողջախոհացուցանեն զերիտասարդս. (Բրս. պհ. ՟Բ։)
Զանարգելութիւնն ծաղու ողջախոհացուցանելով։ Սովաւ ողջախոհացուցանեմ զցնդումն հեշտութեանն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
Ողջախոհացոյց զնա ի համեստութիւն աստուածպաշտութեան ձայնն յոնանու. (Լմբ. ի նաւում.։)
sound judgment, wisdom, sagacity, good sense;
chastity, pudicity, temperance, continence, modesty, sobriety, honesty.
σωφροσύνη sobrietas, prudentia, sapientia եւ temperantia, castitas. Ողջախոհն գոլ (ըստ ամենայն առման), որպէս Զգօնութիւն. զգաստութիւն. ողջմտութիւն.
Սովով եւ նուազութեամբ՝ ամենայնիւ յողջախոհութիւն ածէ. (Յճխ. ՟Է։)
Զծայրագոյն ողջախոհութեանց զկատարելութիւնսն յարաբարդեալ ի տրամախոհական միտս քո. (Ճ. ՟Ա.։)
Զայսոսիկ ողջախոհութեան բոց բորբոքեաց աստուածային բանից ձեր հոգեւորական հողմ. (Շ. թղթ.։)
Մանաւանդ՝ Ժուժկալութիւն. բարեխառնութիւն. պարկեշտութիւն. սրբութիւն. կուսութիւն.
Ողջախոհութիւն է առաքինութիւն ցանկականին. ըստ որում անիղձք իցեն առ դիւրութիւնսն եւ առ վայելմունսն յոռին հեշտութեանց։ Արդարութիւն եւ ողջախոհութիւն. (Արիստ. առաք. եւ Արիստ. որակ.։)
Ողջախոհութիւնն այն իսկ է ժուժկալութիւն, եւ որ ընդդիմամարտին յաղթէ հեշտութեանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 35։)
Յովսէփ ողջախոհութեամբն թագաւորեաց, պարկեշտութեամբն արդարացաւ։ Յաղագս ողջախոհութեանն մինչ ի կատարած աշխարհի զարմացեալ լինի. (Մեկն. ծն.։)
Երիցագոյն եւ իշխանականագոյն է խոհականութիւն եւ ողջախոհութիւն եւ արդարութիւն եւ արութիւն. եւ կրսերագոյն է մեծութիւն եւ փառք եւ իշխանութիւն եւ ազատութիւն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. այլաբ.։)
Քաջութիւն, ողջախոհութիւն, արդարութիւն, իմաստութիւն (չորեքին բարոյական առաքինութիւնքն). (Իսիւք.։)
right-minded, sincere, frank, upright.
Հանդերձ՝ ողջախորհուրդ եւ աննենգ ուխտապահ նախարարօքն։ Ողջախորհուրդ մտօք գնային ի գործ պատերազմի։ Ողջախորհուրդ մտաց լաւահայեցաց. (Փարպ.։)
cf. Ողջակիզումն.
Ընկա՛լ զողջակիզութիւն անձին իմոյ։ Եւ այսպէս ի բանաւոր ողջակիզումն զինքն քրիստոսի նուիրէր. (Յհ. կթ.։)
offering a holocaust.
Ընկա՛լ զողջակիզութիւն անձին իմոյ։ Եւ այսպէս ի բանաւոր ողջակիզումն զինքն քրիստոսի նուիրէր. (Յհ. կթ.։)
perfection in all the members.
Ողջանդամն գոլ կամ մնալ. ամբողջութիւն. առոգութիւն. ուժեղակութիւն.
Ի նանիր պատառել ձեռնարկեն զի վերուստ անկեալ պատմուճանն քրիստոսի, այսինքն զնորա հաւատոցն ողջանդամութիւն. (Գերմ. թղթ.։)
Հրէիցն առողջութիւն եւ ողջանդամութիւնն եղեն պատճառք գալոյ յամբարտաւանութիւն. (Ոսկ. ես.։)
to cure, to heal, to restore to health, to free from sickness or any harm;
to complete, to render perfect.
ὐγιάζω, θεραπεύω, ἱάομαι sano, curo, medeor. Առողջացուցանել. բժշկել (զանձն, կամ զվէրս).
Զկինն իմ ողջացոյց. եւ զքեզ նոյնպէս ողջացոյց։ Վիրաւորեաց, եւ պատեսցէ զմեզ եւ ողջացուսցէ զմեզ. (Տոբ. ՟Ժ՟Բ. 3։ Ովս. ՟Զ. 3։)
Եւ մեք կարօտ բժշկութեան եմք, որք կարգեցաք զայլս ողջացուցանել. (Ոսկ. եփես. ՟Ժ։)
Զհին ծակոտուածս վիշապին ողջացոյց. (Եղիշ. ՟Ը։)
Յետս դարձուցանեմք ի մեզ զողջացուցանօղ դեղսն յիսուսի. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Ողջացուցանելն (այսինքն ողջացուցանիլն) ըստ պատահման է բարի. իսկ ողջն գոլ՝ բնութեամբ եւ ըստ ինքեան. (Նիւս. բն. ՟Ժ՟Է։)
Եւ Ամբողջացուցանել. յարդարել կազմել.
healing, curative, balsamic.
Որ ողջացուցանէ. ողջացուցանօղ. բուժիչ.
Ողջացուցիչ երկանցն եւայի. (Նար. ձ։)
Ոչ վատթարս բժիշկս զմեզ այդոցիկ ամենայն իրօք կարծէք, եւ ոչ անուսմունս ողջացուցիչս ոգւոց. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)
rightmindedness, good judgment, reasoning;
rectitude, justice, sincerity, loyalty, probity;
ողջմտութեամբ, soundly, sensibly.
որ եւ ՈՂՋԱՄՏՈՒԹԻՒՆ, ՈՂՋԱԽՈՀՈՒԹԻՒՆ. Առողջմտութիւն, ուղղութիւն. անարատութիւն. արդարութիւն. (յն. պէսպէս)
Ողջմտութիւն բանից, կամ վարդապետութեան. (՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 3։ ՟Բ. Տիմ. ՟Ա. 13։ ՟Դ. 3։ Տիտ. ՟Ա. 9։)
Դատեա՛ զամենեսեան ողջմտութեամբ (կամ իրաւամբք). (Առակ. ՟Լ՟Ա. 8։)
Նոր բուսեալ տայ (զպտուղ) խորհրդականութեան եւ ողջմտութեան. (Փիլ. ել. ՟Ա. 8։)
Զի կամօքն աստուծոյ ձեր ողջմտութիւնդ ի ձեզ հաստատեալ կայ. (Վեցօր. ՟Զ։)
health, toast.
Բառ ռմկ. իբր Ողջութիւն եւ առողջութիւն՝ մաղթեալ բաժակաւ. ձեր կենաց, կենդանութիւն.
Ի մատռուակել բաժակի՝ զառաջինն արբցես ողջնութեան, զերկրորդն թշնամանաց, զերրորդն՝ մոլեգնութեան. (Ոսկիփոր.։)
health, good health, soundness of body;
ողջութեամբ, safe and sound, peacefully.
ὐγίεια sanitas. Ողջն գոլ. առողջութիւն.
կատարեա՛ դու զկեանս սոցա ողջութեամբ եւ ուրախութեամբ. (Տոբ. ՟Ը. 12։)
Ողջութիւն՝ տենչալի զկնի փորձութեան ընդդիմակին, եւ սեղան՝ շնորհաւոր զկնի պահոց. (Բրս. պհ.։)
յաղագս ողջութեան վաստակելոց (ցաւօք)։ Բժիշկք շարագրեն յաղագս ողջութեան՝ զոր ինչ թուի նոցա գոլ. (Պղատ. մինովս.։)
Գոյացութիւնն՝ հիւանդութիւն եւ ողջութիւն ընդունի։ Տրամադրութիւն, հիւանդութիւն եւ ողջութիւն։ Ողջութիւն, անուն. իսկ ո՛ղջ է, բայ. (Արիստ. ստորոգ. եւ Արիստ. պերիարմ.։)
ՈՂՋՈՒԹԵԱՄԲ իբր մ. Ողջամբ. ըստ յն. եւ լտ. փրկութեամբ կամ կենդանութեամբ. եւ ողջ. μετὰ σωτηρίας cum, vel in salute ὐγιαίνων sanus, salvus. ողջ առողջ.
Գնացին ի նմանէ ողջութեամբ։ Դարձուսցէ զիս ողջութեամբ ի տուն հօր իմոյ։ Եւ դուք ելէ՛ք ողջութեամբ առ հայրն ձեր։ Եթէ ողջութեամբ դառնայցէք այսրէն։ Ողջութեամբ եկեսցէ. (Ծն. ՟Ի՟Զ. 31։ ՟Ի՟Ը. 21։ ՟Խ՟Դ. 17։ Տոբ. ՟Ե. 21. 26։)
Գնացին ողջութեամբն զայն յայտ առնէ, թէ ունէին այնուհետեւ զհանդերձեալ անվրէպ խաղաղութիւնն։ Դարձուսցէ զիս տէր ողջութեամբ. թէ ողջամբ դարձայց, թէ ողջ ապրեցայց. (Կիւրղ. ծն.։)
bearing a salutation or good news;
— թուղթ, letter, epistle.
Եւ անդ մատուցեալ զբերեալ պատասխանին ողջունաբեր թղթովն. (Ագաթ. (այսինքն բարեւագրով. յն. եւ լտ. խաղաղական գրով։))
Լուսաւորեա՛ զիմ տրտմութիւնս՝ քո ողջունաբեր թղթով. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)
Ես սիրոյ պատգամ ունիմ, գիր ողջունաբեր. (Նար. տաղ.։)
Զոր ողջունաբեր աւետեօք կրեցեր զտուողն ի քեզ զօրէնս ողջունի. (Շար.։)
letter of compliments.
cf. Ողջունական.
cf. ՈՂՋՈՒՆԱԲԵՐ. որպէս (գիր) Լի ողջունիւ աւետեաց կամ խաղաղութեան.
(Գաբրիէլ՝ մարիամու) ետ զհրովարտակն ողջունալի՝ գրեալ ի բարձրելոյն. (Եփր. ծն.։)
of salutation, of compliments.
Նշանակ ողջունի. ողջունօղ.
Ողջունական բանիւն զսէրն իւր ցուցանէ. (Ոսկ. եբր.։)
Առաքեաց մարոդաք. եւ զի՞նչ առաքեաց արդեօք. թուղթս ողջունականս, եւ հրեշտակս պատարագօք. (Ոսկ. ես.։)
narrating, telling good news.
Պատմօղ ողջունի, յայտնիչ խաղաղութեանն քրիստոսի.
Իւրով իսկ աւետարանական եւ ողջունապատում գնացիւք. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)
salutation.
drawing-room, saloon.
ἁσπαστικόν salutatorium. Տեղի յայգորելի յեպիսկոպոսարանի. դարպաս արտաքոյ տաճարի՝ վասն ընդունելոյ զեկեալս յողջոյն առաջնորդին.
Զկնի ժողովոյն մտեալ յողջունարանն՝ հրամայեաց ոչ զոք թողուլ ի մէջ նոցա, բայց միայն յեպիսկոպոսացն եւ յերիցանցն եւ ի սարկաւագացն։ Եմուտ յողջունարանն. (Ճ. ՟Ժ.։ Տէր Իսրայէլ. նոյ. ՟Ի՟Ե.։)
cf. Ողջունագիր.
Ցուցակ կամ յայտնիչ ողջունի (գիր). ողջունագիր, բարեւագիր.
Առ իւրաքանչիւր սիրելիս՝ թուղթս ողջունացոյցս, եւ պատգամս ուրախալիցս յղէիք խնդութեամբ. (Փարպ.։)
to salute, to compliment;
— ի հանգիստ սրբոց առաքելոցն, to visit the sepulchres of the holy Apostles.
ἁσπάζομαι, ἁγαπάω saluto, deosculor, diligo. Ողջոյն եւ համբոյր տալ. ողջունիւ մեծարել. այց առնել. սիրով ընդունել. ընդգրկել. սիրել. ողջագուրել. համբուրել. (ըստ հոմաձայնութեան յունին)
Մատուցեալք առ ճգնօղն՝ ոչ ողջունեն, եւ ոչ հարցանեն. (Իսիւք.։)
Զի եւ քրիստոս զայն բերան ողջունեաց (մատնչին), որ զմահն գործեալ էր. (Բրսղ. մրկ.։)
Յորժամ տեսանես զնշան խաչին, ողջունեսցես զնա մաքուր շրթամբք. (Մագ. ՟Լ՟Թ։)
Համբուրիւ շրթանց ողջունեալ զկառուցեալս խորան։ Ոչ միայն ողջունեալ զանհուպն շրթանց, այլեւ ըմբռնեալ. (Նար. ՟Հ՟Ե. եւ Նար. կուս.։)
Զսրբազանն սեղան ողջունեալ՝ դառնայ. (Դիոն. եկեղ.։)
Զձեռս ողջունելով. (Ճ. ՟Ժ.։)
Ողջունեցան յաւետարանէն եւ յեպիսկոպոսացն. (Եղիշ. ՟Գ։)
Ողջունեցին (կամ ողջունեն) զվայելչութիւն տան քո. (Պտրգ.։)
Ողջունեալ ի հանգիստ սրբոյն պետրոսի եւ պօղոսի. (Խոր. ՟Գ. 62։)
Նմանութեամբ ասի.
Զամարութիւն ողջունէր։ Զհանդարտ եւ զլռութեան ողջունէր զվարս. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Է։ Կլիմաք.։)
Զչարն՝ որպէս բարի ողջունեն. (Լմբ. ատ.։)
Ամենայն ուրեք զխոնարհութիւն ողջունելով՝ փախիցո՛ւք ի փառասիրութենէ. (Ոսկ. գծ.։)
Որ զխոստացեալսն իբրեւ զըմբռնեալս յուսովն ողջունել գիտէ. (Յհ. իմ. ատ.։)
Լուանայ զոտս աշակերտացն, ամենեւին զխոնարհութեան ողջունելով զծայր. (Բրսղ. մրկ.։)
Զգթութիւն քո ողջունեսցես (յողորմելն ինձ). (Նար. ՟Խ՟Ը։)
villainy, abomination, misdeed, impiety, profligacy, flagitiousness, execrable conduct, horrible crime.
Չարագործութիւն. զազրագործութիւն. ոճիր.
Յորում վիշապին հանապազ գործիւր ոճրագործութիւնքն. (Անան. եկեղ։)
Աղտեղութեանն անուամբ՝ զարուացն ոճրագործութիւն եւ զիգացն ի մի վայր փակեաց։ Բիւրապատիկ ոճրագործութիւնս՝ որ ըստ բնութեանն, եւ որ արտաքոյ բնութեանն՝ գործէին։ Զոճրագործութիւն արուամոլիցն. (Կանոն.։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։ Տօնակ.։)
nothingness, void, nothing;
յ— դառնալ, to be reduced to nothing.
Ոչնչութիւն. չքութիւն. չգոյութիւն. ոչէ՝ (ըստ ՟Բ նշ). ոչինչ.
Մեղայ ստացողիդ յոչէութենէ. (Նար. ՟Ի՟Է։)
Ոչ զօրէն անասնոց յոչէութիւն դառնան, կամ դառնայ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ. եւ ՟Է. եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Թ։)
Ի կարծիս ոչէութեան ձգեն զաստուծոյ իմանալի տէրութիւնն. (Լմբ. առակ.։)
sheep-slaughtering, sheep-sacrificing.
ՈՉԽԱՐԱԶԵՆ ՈՉԽԱՐԱԶԵՆՈՒԹԻՒՆ. Զենումն ոչխարաց. տօն այլազգեաց յօր զենման ոչխարաց իբր ի զոհ.
Զոհս մատուցանէին, զոր ոչխարազենն կոչեն։ Ի տօնի իւրեանց, զոր ոչխարազենն կոչեն. (Հ=Յ. եւ Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Լ.։)
Որո՞յ առաքինութեան տեսակ է ոչխարազենութիւնն։ Զո՞ր գտցէ շահ յոչխարազենութենէ. (Մեկն. ղեւտ.։)
Անպատշաճ դատեա՛լ աստուծոյ զկամս ոչխարազենութեանն. (Լմբ. սղ.։)
sheepish nature;
sheepishness.
Ոչխարն գոլ. բնութիւն ոչխարի.
Ոչխար եւ հաւ յոչխարութենէ եւ ի հաւութենէ ոչ ելանեն. (Զքր. ծործոր.։)
to annul, to make null and void, to annihilate, to destroy.
Յոչինչ դարձուցանել. չքացուցանել.
nothingness, nothing;
nullity.
Ոչինչ գոլ. պակասութիւն գոլոյ. չքութիւն. չգոյ. ոչէ. ոչինչ.
Ունայնութիւն ունայնութեանց ասաց, եւ սնոտիք սնոտեաց, եւ ոչնչութիւն ոչնչի։ Որ նոցա ճանաչել շնորհեաց զսնոտի կենացս ոչնչութիւն։ Ոչ էր յայտնեալ զօրութիւն սուրբ խաչին քրիստոսի, եւ ոչնչութիւն աւաղակաց խաչին. (Խոսր.։ Նար. երգ.։ Ճ. ՟Ժ.։)
watering;
irrigation, sprinkling;
water-retting, steeping;
աւազան ոռոգման, retting-pool, retting-tank, retting-pit, retting-pond.
Որ յորովայնէն առ երակսն ոռոգմունքն են. (Պղատ. տիմ.։)
ὐδρεία aquatio ἅρδευσις irrigatio. Ոռոգանելն, իլն. արբուցումն. ջըրելն.
Զբարի բոյսն սնուցանեն ոռոգմամբ շնորհալից արտասուօք. (Յճխ. ՟Ժ՟Ը։)
Ոռոգմունք կարի պիտոյ են առ ամենայն բոյսս սերմանեալս։ Ի ցօղս եւ յանձրեւս եւ յոռոգմունս. (Ագաթ.։ Բուզ. ՟Դ. 12։)
Պատուիրանապահացն է լուսոյ ոռոգումն աստէն յաղօթիցս լուր. (Խոսր.։)
golden hill.
ՈՍԿԵԲԼՈՒՐ կամ ՈՍԿԷԲԼՈՒՐ. Որ է որպէս բլուր ոսկեղէն կամ նման ոսկւոյ.
Խաչն լուսոյ կանգնեալ բարձրացաւ ի վերայ ոսկէբլուրն գողգոթայի։ Ի վերայ գագաթան ոսկէբլուր գողգոթայի. (Կիւրղ. խչ.։)
producing gold.
Ունի հնդիկք զաւազն ոսկէբուխ. (Նոննոս.։)
gold-headed.
chrysoprase.
cf. Դժկամ.
ԴԺԿԱՄԱԿ. φιλαπεχθήμων inimicitiarum amans Դժնեայ կամօք, չարակամ. ապառում.
Թշնամեացն եւ դժկամակացն ոչինչ թուեսցի մեծ. (Փիլ. իմաստն.։)
ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.
Մի՛ դժկամակ լինիք ընդ նեղութիւնս. (Լմբ. սղ.։)
Ժողովուրդն ընդ այս դժկամակս լինէին. (Լաստ. ՟Ժ՟Է։)
Յորժամ յայլոց լսիցեմք (զչարիս, եւ) դժկամակից լինիցիմք, չէ՛ այնուհետեւ խոնարհութիւն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Է։)
Իսկ մանուկն դժկամակեաց, եւ սրտմտեալ պնդեաց զդուռն տանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)
to be angry, displeased, tired, to dislike, to grieve;
to disobey, to oppose.
ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.
Մի՛ դժկամակ լինիք ընդ նեղութիւնս. (Լմբ. սղ.։)
Ժողովուրդն ընդ այս դժկամակս լինէին. (Լաստ. ՟Ժ՟Է։)
Յորժամ յայլոց լսիցեմք (զչարիս, եւ) դժկամակից լինիցիմք, չէ՛ այնուհետեւ խոնարհութիւն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Է։)
Իսկ մանուկն դժկամակեաց, եւ սրտմտեալ պնդեաց զդուռն տանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)
cf. Դժկամակեմ.
ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.
Մի՛ դժկամակ լինիք ընդ նեղութիւնս. (Լմբ. սղ.։)
Ժողովուրդն ընդ այս դժկամակս լինէին. (Լաստ. ՟Ժ՟Է։)
Յորժամ յայլոց լսիցեմք (զչարիս, եւ) դժկամակից լինիցիմք, չէ՛ այնուհետեւ խոնարհութիւն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Է։)
Իսկ մանուկն դժկամակեաց, եւ սրտմտեալ պնդեաց զդուռն տանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)
malignant.
Դժմիտ դաժանին, եւ վատին եւ յոռւոյն։ Դժմիտ ասեմք զմարմնոյս սողոսկուտ բնութիւնս։ Դժմիտքն կրաբերին ի չարէն. (Երզն. քեր.։)
that has a bad or malignant look or aspect;
haggard.
Դժնեայ հայեցուածով. խոժոռադէմ.
very troublesome, very harsh, haughty, wicked.
Դժնդակագոյն վնաս, մոլեգնութիւն, պատիժ, տանջանք. (Փիլ.։ Կիւրղ. գանձ.։)
Դժնդակագոյն է ցանկութիւն։ Չարեաց դժնդակագոյնն նախանձ. (Փիլ.։)
Դժնդակագունիցն դիպեալ կրից. (Երզն. մտթ.։)
Զնոյն սատակումն կրել, նաեւ դժնդակագոյնս եւս, որչափ դժնդակ՝ քան որ արհամարհեն զօրէնս մովսէսի, արհամարհել զտէրն. (Բրս. հց.։)
to be angry, to make ones self odious, rude or troublesome.
Դառնանալ. դժուարիլ. զայրագնիլ.
Եւ դուք մի՛ դժնդականայք ընդ իս. (Սոկր.։)
to be angry, haughty, to become atrocious or fierce.
ԴԺՆԻՄ կամ ԴԺՆԵՄ. Դժուարիլ. խոժոռիլ. դառնանալ.
Կարօղ էիր առնել զդժուարանալն եւ զդժնելն. (ՃՃ.։)
atrociously, severely.
Զհնդիկն եւ զբարբարոսն, զդուժն դժնէաբար. (Նար. ՟ղգ։)
of a horrible aspect.
ԴԺՆԷԱՏԵՍԻԼ կամ ԴԺՆԵԱՏԵՍԻԼ. Դժնեայ տեսելեամբ. խորշելի. տխուր.
Դժնեատեսիլ գոյն, յոքնատխուր գեղ. (Նար. ՟Խ՟Ը։)
cf. Դժնէատեսիլ.
ԴԺՆԷԱՏԵՍԻԼ կամ ԴԺՆԵԱՏԵՍԻԼ. Դժնեայ տեսելեամբ. խորշելի. տխուր.
Դժնեատեսիլ գոյն, յոքնատխուր գեղ. (Նար. ՟Խ՟Ը։)
that dwells in hell.
Վազելով շնչովն առ դժոխաբնակ մարդկան շունչսն, եւ մարմնով առ մարմնածածուկ ներքսագոյն դժոխս (գերեզմանի). (Նիւս. խոստով.։)
more vexatious, very bad.
Դժնդակագոյն. դժուարագոյն. թշուառագոյն.
Դժոխագոյն թշուառութեամբ յերկաքանչիւր կողմանց զրկեալ գտանի. (Պիտ.։)
Անկան քան զամենայն անկումն դժոխագոյն. (Երզն. մտթ.։)
infernal.
Դժոխային. եւ Դժուարին, թշուառ.
Խզեսցե՛ս զերիզապնդեայ մահազդեստս պարփակութիւն դժոխազնեայ կապանացս. (Նար. ՟Ծ՟Ը։)
very bad, wicked, atrocious, fierce, wild.
Դժնեայ խեռութեամբ. անսանձ. յանդուգն. մոլի.
Դժոխախեռ աղու եւ դագ բանիւքն վարէր։ Յանկարծակի ըմպահկելով դժոխախեռ յոխորտանօք հանգոյն մոլեկանացն։ Դժոխախեռ հայհոյութեամբքն. (Պիտ.։)
infernal.
Շինէ եկեղեցի յանուն սուրբ պետրոսի առաքելոյն՝ անպարտելի դժոխական առաջնորդի. (Արծր. ՟Դ. 11։)
Կենդանացուցեր ի դադարմանէ դժոխական անբանութենէ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
Ինքն մեռեալ տնօրինական, կայր ի բանդին դըժոխական. (Յիսուս որդի.։)
Իբր Թշուառ, դժնդակ.
Յեւայէ խաւար եւ քուն դժոխական, իսկ ի քէն լուսաւոր ճրագ աշխարհի. (Գր. սքանչ. առ կոյսն.) յամենայն նշանակութիւնս հայի։
what burns or is burnt in hell.
Առ ի հրաւիրումն դժոխակէզ այրմանն յաւիտենականի. (Անան. եկեղ։)
very difficult to believe.
implacable, inexorable.
inexpugnable;
that war against the devil.
Դժուարակռուելի.
infernal.
Դժոխական. եւ Դժնդակ. դժուարին.
moved with much difficulty.
δυσκίνητος qui difficulter movetur, tardus Դժուարաշարժ.
Ունակութիւն եղեալ ի նմա՝ տարրասցի, եւ դժոխաշարժ լիցի. (Անյաղթ անդ։)
ehief or prince of hell, Satan.
Պետ դժոխոց. բանսարկուն սատանայ.
cf. Դժոխատեսիլ.
Առ չարսն՝ դժոխատիպս եւ սրտմտականս (ցուցանեն կերպարանս). (Շ. հրեշտ.։)
whose root is bad.
Դժոխարմատ ծառոյս դառնութեան պտուղք. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)
very diffiicult to ascend or to issue.
Դժուարաւ ելանելի (արտաքս).
Դժոխելանելիս ի նմա յօրինէ շինուածս. (Խոր. ՟Ա. 15։)
unruly, insolent.
δυσήνιος frenorum impatiens Դժուարասանձ. անսանձ.
Իբրեւ զերիվար ոք դժուարահաւան եւ դժոխերասան. (Առ. որս. ՟Դ։)
obdurate, disobedient.
Դժուարընկալ. իբր դժուարաւ ունելի, կամ անսաստ. եւ Անհամբեր.
Միանգամայն դժոխընկալք են՝ որք վտանգինն. (Բրս. յուդիտ.։)
Խտյտայ տղայն ի նեղահարութեանն, դժոխընկալ է ըստ բնութեանն բանդի. (Մաշկ.։)
voracious, gluttonous
Որոյ որովայնն է իբրեւ դժոխք անյագ եւ շատակուլ.
hell;
limbo;
sepulchre, tomb.
վր. ճոճոխէլի. պ. տիւզէխ. ἄδης infernus Խորք երկրի. ծոց հողոյ հեռագոյն ի ծագաց երկնից. որպէս գեհեն. տարտարոս. սանդարամետք. բանտ դիւաց եւ դատապարտելոց. ... Տե՛ս (Ղկ. ՟Ժ՟Զ. 23։ Յայտ. ՟Ա. 18։ Սաղ. ՟Թ. 18. եւ այլն։) որպէս եւ Դրունք դժոխոց ասին բռնութիւնք դիւաց եւ հալածչաց. (Մտթ. ՟Ժ՟Զ. 18։)
Յանշէջ հրոյն զերծցուք, եւ զդժոխօքն արհամարհեսցուք. (Եղիշ. ՟Բ։)
Սմա արդ պարտ է պատուհաս ինչ վերջին. մահ արդ ոչ է վերջին, բայց այն՝ որ ի դժոխսն ցաւք. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)
Եւ որպէս Լիմպոս. գոգն աբրահամու, միանգամայն եւ Գերեզման. զի յերկուսին անխտիր հային այս բանք գրոց.
Իջուցանէ ի դժոխս, եւ հանէ. (՟Ա. Թագ. ՟Բ. 6։)
cf. Գինեւէտ.
որ եւ ԳԻՆԵՒԷՏ. Ուր է առատութիւն գինւոյ կամ գինեբեր այգեաց.
that produces much wine, abounding in wine.
Անուշութեան որթք գինեբերք. (Եղիշ. երէց.։)
Բազումս բազմաբերս եւ գինեբերս ի նմա տնկեաց հովիտս. (Խոր. ՟Ա. 15։)
wine-colour.
Ունօղ զգոյն գինւոյ. գինետեսիլ. գինիի գունով.
Գինէգոյն է սուտակն. (Վրդն. ծն.։)
tipsy, intoxicated.
οἱνώμενος vino captus Գինւով զինեալ, այսինքն արբեալ կամ արբեցուցեալ.
Զփիղսն ... պատրաստեսցէ գինեզէնս խնկալիցս ... Գինեզէնս խնկալիցս զայրացուցեալ. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 1. եւ 5։)
flowered sour grapes or verjuice;
flower of the wild wine.
որ ասի եւ ԳԻՆԵԾԱՂԻԿ, եւ ԳԻՆՒՈՅ ԾԱՂԻԿ. οἱνάνθη flos vitis, oenanthe որ եւ flos labruscae Խաղող ծաղկեալ. ազոխ նորաբոյս։ Է եւ անուն խոտոյ։ (Գազիոն։)
cf. Գինեհար.
οἵνοφλυξ qui vino bullit, vinosus Որ գինւով կիզու, այրի առչորի. արբեալ. գինելից. գինեհար.
Գինեսէրք ոչ զտրտմութիւն հանդարտեցուցանեն, այլ չար ընդ չարեաց փոխանակեն. (Բրս. յուդիտ.։)
that has the flavour of wine, winy, vinous.
Որ ունի զհամ գինւոյ.
wine-taster (instrument).
Կիւաթոն ... անգլիտէրիոն՝ գինեհամ է երկայնադաստակ որպէս զճաշակ վասն ի խորութենէ կարասոյն զգինի հանելոյ. (Շիր. չափ եւ կշռ.։)
to get drunk, intoxicated, to fuddle, to tipple.
οἱνοπλήσσομαι vino percutior, inebrrior Հարկանիլ ի գինւոյ. մոլիլ գինւով. արբենալ. Գինովնալ, գինին գլուխը զարնել.
Եկայք առցուք գինի, եւ գինեհարեսցուք արբեցութեամբ. (Ես. ՟Ծ՟Զ. 12։)
to be seasoned with wine.
οἱνόω inebrio me, vinum facio Զուարթանալ, կամ թմրիլ փոքր մի ի գինւոյ. չափաւոր գինովնալ, գինիէն քիչ մը տնկել. շինուիլ.
Զարբենալն (նոյի) փոխանակ գինելոյ ի կիր առեալ է։ Գինելն, որ եւ յիմաստունս անկանի։ Ո՛չ բարբաջելով գինեզինութեամբ, այլ միայն գինել. (Փիլ. լին. ՟Բ. 68։)
cf. Գինեկարաս.
Մի՛ ի գինեման հայիր՝ թէ ե՛րբ ունայնացուսցես. (Բրս. արբեց.։)
great drunkard, toper, sucking-bottle.
Բազմութիւն արանց գինեմոլաց. (Եզեկ. ՟Ի՟Գ. 41։)
to get drunk, tipsy.
οἱνεύομαι vino obruor, vinosus sum Իսպառ արբենալ, եւ որպէս թէ ի գինի փոխել. գինիի մէջ թաթախուիլ, գինի կտրիլ.
Ոմանք յանմտացն առ ի հինգ աւուրս պահոց գինենան. (Ճ. ՟Գ.։)
that loves to drink, drinker, tippler.
φίλοινος vini amans, cupidus Սիրօղ գինւոյ եւ արբեցութեան. գինի կամ խում սիրօղ.
Գինեսէրք են, որք յանդուգն ցանկութեամբ զհետ գինւոյն շրջիցին, եւ ի նմին յամիցեն. (Մանդ. ՟Ժ՟Զ։)
Բամբասէ զդառն արբեցութիւնս գինեսիրաց. (Համամ առակ.։)
tavern keeper, wine-merchant or seller;
—ք selling of wine, wine-shop.
Գինեվաճառք ձեր խառնեն ջուր ընդ գինի. (Գէ. ես.։)
Եկն ի գինեվաճառն, եւ ասէ ցնա, տու՛ր գինի, զի ուրախ լիցուք. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
Գինեվաճառ լինի, եւ բազում ագահութիւնս ագահեն. (Սարգ. յուդ. ՟Բ։)
Մա՛րթ էր նոցա այգիս տնկել, ի գինեվաճառս հատանել. իմա՛ բերիլ ի գինեվաճառութիւն։
abounding in wine.
cf. Գէշագէշ.
Թռչունք մահաբերք գիշագէշ պատառեն. (Մանդ. ՟Դ։)
that eats dead bodies, carnivorous, ravenous.
Առիւծ կամ արջ գիշախանձ։ Իբրեւ շունք գիշախանձք։ Գիշախանձ թռչնոց. (Կոչ. ՟Ժ։ Վրք. ոսկ. ձ։ Շ. եդես.։ Լաստ. ՟Ժ՟Գ։ Վրդն. օրին.։)
cf. Գիշախանձ.
Լինի նա գիշ, եւ կերակուր գայլոց յափշտակողաց. (Եփր. աւետար.։)
σαρκοβόρος, ἀρπατικός carnivorus, rapax Կերօղ գիշոյ. ուտօղ զմեռելոտի. շաղղակեր. դիշախանձ.
Գիշակեր գազանք, կամ արծուիք, թռչունք կամ հաւք. (Փարպ.։ Յճխ. ՟Թ։ Եզնիկ.։)
Բաց ի գիշակերացն, որ միշտ ուրոյն (կամ յորսոյն) կեան։ (Վեցօր. ՟Ը.)
Ոմանք գիշակերք, եւ ոմանք կտակերք։ Գիշակերքն կոր կտուց են. (Վրդն. ծն.։)
Առիւծք ջերմ էին ի սպանումն, ի գիշակեր սովորութիւն. (Ոսկ. նին.։)
to tear, to devour;
— զմիմեանս, to tear each other, to tear one another to pieces.
Զժողովուրդսն գիշատեմ։ Գիշատի ի շանց։ Գիշատել դիւաց զմտացն բերան, կամ զբանական հոգին, եւ այլն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)