indissoluble;
insoluble.
Հոգւոյն անլոյծ ունելով զկերպարանն՝ որոշեալ ի մարմնոյն. (Աթ. ՟Դ։)
unheard of, new, extraordinary;
deaf;
disobedient;
without news, — tidings.
Որ ոչ տեսին զնոր եւ զանլուր դատապարտութիւնն. (Յհ. կթ.։)
infallible;
sure.
Ուր չիք խաբէութիւն եւ նենգութիւն. ոչ խաբօղ եւ ոչ խաբելի. պարզ. անպատրուակ. անվրէպ. անաչառ.
cf. Անխախուտ.
Անխախտ մնալով կնքոյն. (Մխ. ապար.։)
cf. Անխախուտ.
Անխախտելի պարտ է ունել զխորհուրդս (մտաց). (Պրպմ. ՟Լ՟Բ։)
cf. Անխախուտ.
Անխախտելի պարտ է ունել զխորհուրդս (մտաց). (Պրպմ. ՟Լ՟Բ։)
unmixed, simple, pure.
ἁμιγής, ἅμικτος, ἅκρατος. immixtus. Ոչ խառնեալ. չունօղ զխառնուրդ. յստակ. պարզ. անապակ. սեռն. անբաժ. անմասն. զուտ, սատէ, սաֆի. (սեռ. խնդրով՝ ըստ յն. ոճոյ. եւ բցռ. ըստ հյ).
Անխառն խնդութեան տրտմութեամբ։ Անխառն գովութեան տանի զպարսաւանս։ Ունայնացեալն եւ անխառն ի բարւոյն. (Պիտ.։)
Պարզագունին եւ անխառնի։ Սեռին եւ անխառնի։ Անխառն եւ սուրբ։ Կերպարան ի սկզբնատպէ, կամ խառնուած յանխառնէն. (Փիլ.։)
Անխառն կերպարան սիրոյ։ Անխառն իբրեւ զօդ. (Նար.։)
purity, unmixed state;
intemperance.
τὸ ἅκρατον. puritas. Անխառն գոլն. պարզութիւն. զտութիւն.
Անխառնութիւն կա՛մ զայն ասէ, որ յայլոց առնու զրկութեամբ, եւ ինքն բնաւին ումեք ոչ հաղորդի. կամ անխառն՝ պարկեշտ անուամբ զխառնակն եւ զպիղծն ասէ, զի ոչ ոք խառնի ի նա վասն աղտեղութեանն։
incessant, unintermitted, unceasing, continual;
unobstructed;
without opposition or intermission, constantly, incessantly, continually.
Անխափան գործովք կայր պնդակազմ։ Ճանապարհ անխափան։ Ուսուցանէր վասն Տեառն Յիսուսի Քրիստոսի անխափան ամենայն համարձակութեամբ. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 29։ ՟Ժ՟Թ. 7։ Գծ. ՟Ի՟Ը. 31։)
Անխափան յապահովութիւն, կամ պարապումն, կամ կամակարութիւն. (Պիտ.։)
unsuspicious;
sincere.
Այնպէս դիւրեցաւ եւ հարթեցաւ, զի բազումք անխէթ եւ աներկեղ գնան ընդ այնպիսի ճանապարհ։ Զայլն ամենայն անխէթ ի վերայ դնիցէ (հաստատուն հիման՝) շինօղն։ Անխէթ եւ անկասկած դիմագրաւել։ Յետ այսչափ մեղաց անխէթ եւ անկասկած կամք։ Ամենեցուն դիւրեաց՝ անխիղճ անխէթ եւ անխափան զվարդապետութիւնն համարձակել. (Ոսկ. ես. եւ Մտթ. ՟Ա. 13. 17։ ՟Բ. 1։ եւ Չհ. ՟Ա. 7։)
Անխէթ՝ աստուածահրաման պատուիրանացն հնազանդել։ Եւ ձեզ անխէթ ի սոյն պարտ է յառնել վրէժխնդիր. (Ագաթ.։)
not scrupulous;
unexceptionable.
Անխիղճ մտօք զայն ճանապարհն երթայցէ. (Ոսկ. ես.։)
that cannot be humbled, stern, undaunted;
firm.
Զհաւատոցն առագաստն պարզ եւ անխոնարհելի ունել. (Լծ. կոչ.։)
indefatigable;
fresh, unfatigued;
stubborn, obstinate;
indefatigably.
Անաշխատ եւ անխոնջ է աստեղացն պարաբերութիւնն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
that does not wander;
straight.
Անխոտոր տեսութիւն, ճանապարհ, շարժումն. (Դիոն.։ Փիլ.։)
inconsiderate, rash, imprudent;
cf. Անխորհրդաբար.
Որ ինչ լինի առանց խորհրդոյ. անմտական. վայրապար. չմտածած, անխոհեմական. թեվեքելլի. տիւշիւնմէտէն.
Մի՛ ոք զայս վայրապար եւ անխորհուրդ վարկանել. (Արշ.։)
Մի՛ ոք վայրապար եւ անխորհուրդ համարեսցի զքահանայական զգեստ. (Շ. ընդհ.։)
imprudently, inconsiderately, without riflection.
ἁπροβουλεύτως. inconsulte, -to. Առանց խորհրդոյ, կամ կանխաւ խորհելոյ. անմտաբար. անզգայաբար. վարկպարազի. վայրապար. անպատճառ. թեվէքելլի. հէմէն շաշգըն կիպի.
invulnerable.
Եթէ զանց արասցես առ նովաւ պարզամտաբար, անցեր անխոց. (Փիլ. սամփս.։)
Յայսպիսի փշոցս անխոցոտելի մնալ։ Անմարթ է անխոցոտելի մնալ գարշապարացն. (Սարգ. յկ. ՟Ե։)
indifferent;
indiscreet.
Որպէս զանփորձ անխտիր՝ դատապարտիմ։ Անխտիր եղեալ ի մեղս։ Անխտիր համարձակութեամբ. (Լմբ. պտրգ. եւ Սղ.։)
indifferently;
indiscreetly.
Որպէս զանփորձ անխտիր՝ դատապարտիմ։ Անխտիր եղեալ ի մեղս։ Անխտիր համարձակութեամբ. (Լմբ. պտրգ. եւ Սղ.։)
cf. Անխրամ.
Իբրեւ զպարիսպ պղնձի՝ անխրամատելի ի թշնամեաց. (Արծր. ՟Ե. 2։)
undisciplined, irregular, licentious, incorrigible.
Կռուել ընդ այնպիսիսն անխրատս ոչ է պարտ. (Եփր. ՟բ. տիմ.։)
inconsumable;
incombustible.
Անծերանալի եւ անծախ պարգեւաց առիթ լինել. (Արծր. ՟Գ. 2։)
Անծախ բարեպարգեւութիւն. (Խոսր.։)
Առաքեսցե՛ս զառատ հոգին, որ է անծախ ի պարգեւին. (Յիսուս որդի.։)
without being consumed.
Անծախաբար բաշխէ զպարգեւս շնորհի իւրոյ. (Նանայ.։)
ignorant;
unknown;
foreign;
ignoble, obscure;
յանծանօթս, ignorantly, unwittingly;
incognito, without being known;
յանծանոթս — լինել, to be in disguise;
to feign or counterfeit.
Անծանօթի Աստուծոյ։ Անծանօթ ճանապարհ, կամ տեղի. (Գծ. ՟Ժ՟Է. 23։ Իմ. ՟Ժ՟Ը. 3։ ՟Բ. Մակ. ՟Ա. 19։ ՟Բ. 7։)
Պատկառեալ է դէմք իմ, եւ անծանօթ (պահեալ) ի պարտապանաց. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
that is not servile, free.
Զանծառայականն տէր ի ծառայի կերպարանս սէրն խոնարհեցոյց. (Տօնակ.։)
unborn state.
Յաղագս անծնելութեան եւ ծնելութեան, անեղութեան եւ եղելութեան։ Կամ պարզապէս անծնելութիւն թարգմանի փոխանակ անեղութեան, յասելն (Կիւրղ. գանձ. ՟Ե.)
proper, fit;
— է, it ought, it is right, it is proper;
յ— ելանել, to be completed, accomplished, finished.
ԱՆԿ որ եւ գրի ԱՆԳ. Անկաւոր. յանկաւոր. պարտուպատշաճ. դիպող. ինչ որ մէկին կինկնայ, յարմար. տիւշէր. ճայիզ. միւնասիպ. մէնսուպ. ἑπιβάλλον, κατάλληλον, καθήκον, δέον. conveniens, congruus.
Այս պարգեւք ո՛չ ամենեցուն անկ. (Եղիշ. Ե։)
fallen;
abject, vile, despicable;
booty, spoil.
Արիաբար հաստատէին զինուք յանկածն պարսպին. (Շ. եդես.։)
Բազում ինչ յանկածէ պատերազմին պարգեւեաց. (Խոր. ՟Ա. 11։ եւ ՟Բ. 22։)
fallen state, humiliation.
Զանկածութիւն ազգին կամէին ի բաց քերել յանձանց։ Ո՛չ զվարդապետութիւնն պարսաւէին, այլ զազգին անկածութիւնն արհամարհէին։ Անկած հարս եւ հաւս ունէին։ Որք առ անկածութիւն հարցն հպարտանայցեն. (Ոսկ. մտթ.։)
unwillingness, constraint, compulsion.
Զանհոգն վարեն կեանս, անկամակութեամբն զամենայն զպարապումնն անցուցանելով. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 36։)
cf. Անկայ.
Անկայան պատսպարին գիւտիւքն մերովք. (Վեցօր. ՟Ա։)
cf. Անկաշառ.
Զորս՝ զի չարք են, դատեցաւ անկաշառառուն եւ անաչառ հայրն։ Որոց բնութիւնն յանկաշառառու ատենին դատապարտեաց մահու. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)
sure, certain, indubitable;
cf. Անկասկածելի.
Հաբէլ պարզաբար եւ յանկասկածս երթայր զհետ եղբայրասպանի. (Դիոն. թղթ.։)
imperfect, incomplete, defective, faulty;
imperfectly, incompletely, faultily;
imperfect tense.
Մանկունք՝ անկատար լեզուաւ զհայրն պարգեւատու արարին. (Կլիմաք.։)
seamless;
not sewed;
incapable, unable, weak, feeble, impotent;
impossible;
— է, it is impossible.
Անկար եմ՝ արժանապէս որպէս պարտ է՝ իմանալ. (Լմբ. պտրգ.։)
Մի՛ անկար գրեր զանկեալ պարանոց իմ կանգնել ի վեր. (Բենիկ.։)
disorder, confusion, irregularity;
inordinateness, intemperance, excess, immoderation.
not indigent, not in want.
Պարունական՝ անպարունակ, անկարօտ այլոց. (Դիոն.։)
sincere, candid, frank, ingenuous;
true, loyal, faithful;
sincerely, ingenuously, candidly.
ԱՆԿԵՂԾ ԱՆԿԵՂԾԱԿԱՆ ԱՆԿԵՂԾԱՒՈՐ. ἁνυπόκριτος. non simulatus, minime fictus. որ եւ ԱՆԿԵՂԾԻԿ. Անմասն ի կեղծեաց եւ ի կեղծաւորութենէ. անխարդախ. պարզ. ուղիղ. հաւատարիմ. անպատրուակ. տօզրու. հագըգէթլի. սատըգ.
sincerity, candour;
loyalty, fidelity;
honour, truth.
որ եւ ԱՆԿԵՂԾԱՒՈՐՈՒԹԻՒՆ. Անկեղծն գոլ եւ հեռի ի կեղծաւորութենէ. պարզութիւն. յստակութիւն.
lifeless, dead;
cold, without ardour, — animation;
inanimate;
azote.
that does not eat;
not eaten;
that has nothing to eat, famished.
Անկեր, անխում, պարկեշտ. (Տօնակ.։)
Յանապատ տեղւոջ կալով՝ յանկերակուր եւ յանջուր առապարի. (Տօնակ.։)
shapeless;
unformed, imperfect;
ugly.
ἅμορφος. informis, forma carens. որ եւ ԱՆԿԵՐՊԱՐԱՆ. Տակաւին չունօղ զկերպ եւ զկերպարան որոշեալ. անկազմ. անհարթ. անձեւ. անհեթեթ. անկարգ. պիչիմսիզ.
Եւ ի վեր քան զամենայն կերպ. օտար ի մարմնեղէն կերպարանաց. անմարմին. ἅμορφος, ἁμορφώτος, ἁσχημάτιστος. qui figurari nequit.
Զհասանելիսս մեզ կերպարանս առաջի դնեն զանկերպիցն եւ գերաբնից տեսութեանց։ Որպէս ի կերպի զանկերպիցն նմանութիւն. (Դիոն.։)
Զի՞նչ է իմաստ (իմացականութիւն). պարգեւ աստուծոյ, զօրութիւն աննիւթ, անկերպ ակն հոգւոյ. (Անյաղթ հց. իմ.։)
cf. Անկերպ.
Նոյն ընդ անկերպարան. անկերպ.
that cannot be weighed;
inestimable, incomparable.
Անչափ ջերմութեամբ զանկշիռ անզուգութեանցն տանին պարսաւանս. (Պիտ.։)
untrodden, desert.
Յերկիր անկոխ։ Յանկոխ երկրին։ Անապատ անկոխ։ Անկոխ ճանապարհ։ Յանկոխս (այս ինքն յանկոխ վայրս) հարին զխորանս։ Թողլոյ զնա յանապատ, եւ առցէ նոխազն յինքն զանօրէնութիւնս նոցա յանկոխն։ Յագեցուցանել զանկոխն եւ զանշէնն. եւ այլն։
Ընդ խիստ եւ ընդ քարուտ եւ ընդ անկոխ հետեւել եւ ընդ անճանապարհ. (Փիլ. բագն.։)
Անկոխ դրախտին ճանապարհ բացաւ. (Ոսկ. ես.։)
Զանկոխն օձի զարքունի գնալ ճանապարհ. (Անան. ի պետր.։)
bed;
mattress;
nuptial couch;
— անպիտան, անարդ, truckle-bed;
խորշ անկողնոյ, alcove;
դնել յանկողնի, ննջեցուցանել, to put to bed;
գնալ յ—, ննջել, to go to bed;
փետրալից —, feather-bed;
յարդալից —, straw-bed;
—ս արկանել, to make a bed;
մտանել յ—, to go to bed;
յառնել յանկողնէ, to get up;
յարդարել զ—, to make the bed;
անկեալ դնել յանկողնի, to take to one's bed.
Պղծել զնուիրեալ սուրբ անկողինս ընկերի իւրոյ։ Հարազատ ամուսնութեանն պարկեշտ անկողինքն պահին։ Պատուական անկողնեացն միաւորութիւն. (Պիտ.։)
uncalled, not named;
uninvited;
— բազմական, parasite, smell-feast, trencher-friend.
Փոյթ սիրելի յուրախութիւնսն կոչեցեա՛լ (այս ինքն ի կոչիլն եւեթ) պարտ է մերձակայիլ. իսկ ի փորձութիւնսն (բարեկամին՝) անկոչ. (Ոսկիփոր.։)
fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.
Զանկմունսն Երիքովի պարսպացն. (Փարպ.։)
to kick, to strike with the hind feet;
to resist, to reject.
Վազս առեալ փռնգալով, անկուշեալ՝ յետս կոյս զիշխանն ընդոստուցեալ ընկենոյր։ Ի պարարտութենէ պորտոյն անկուշեալ. (Յհ. կթ.։)
rough, rude, uneven, rugged.
Անկուռ է առաքինութեանն ճանապարհ. քանզի սակաւք են՝ որ գնան ընդ նա. եւ կո՛ւռ եւ կո՛խ՝ չարութեանն։ (Անխրատն) ի յանկուռ ճանապարհաց ոչ խոտորեալ եւ խորշեալ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)
Չէ՛ անկուռ ճանապարհ, ընդ որ ընթանալ եմք հանդերձեալ. (Լմբ. սղ.։)
Եւ ոչ սրբոց հարցն է անկուռ ճանապարհ. (Գերմ. թղթ.։)