"cf. Դերեւ առնեմ."
"cf. Դերեւ առնեմ."
cf. Դերեւանք.
Որում հետեւի փարթամութեան ընչից տանն դերեւումն։ Զտանն ի բարեփառութենէն զդերեւումն. (Պիտ.։)
aspect, sight, visage, front;
face, presence;
air, mien, countenance;
manner, fashion, form;
regard, consideration;
person, hypostasis;
— բայից, the persons of verbs;
— գերանուանց, the persons of pronouns;
ի դիմաց, in front, before;
ասա նմա ի դիմաց իմոց, tell him from me;
ի դէմս ածել, to represent, to remonstrate;
to reproach, to object;
դեղնեալ or այլագունեալ՝ առոյգ տխուր՝ զուարթ ou զուարթատեսիլ՝ խոժոռ՝ խորշոմ —, pale, florid, sad, serene, severe, wrinlded, livid, disfigured countenance;
դիմիւ ելանել, to run up to one;
յամենայն դէմս, thoroughly.
straight, directly.
Ի միջօրէ կողմանէ դէպուղիղ առ երկին հայելով. (Խոր. ՟Ա. 15։)
Դէպուղիղ իմանայցեմք զմիտս գրելոցս։ Դէպուղիղ մտանել ի սկիզբն ճառիցս. (Սարգ. յկ. ՟Դ. Սարգ. ՟բ. պետ. յռջբ։)
cf. Դժուար.
Առաւել ռմկ. իբր Դժուար, եւ դժուարութիւն. (ըստ այլ եւ այլ գրչաց)
discontented, dissatisfied.
Յատուկ է փոքրահոգութեան՝ ողբալ յամենայնի, եւ դժգոհել. (Արիստ. առաք.։)
complaint, discontent.
Ի միտ առ դարձեալ զնորա դժգոհութիւն. (Երզն. մտթ.։)
cf. Դժկամ.
ԴԺԿԱՄԱԿ. φιλαπεχθήμων inimicitiarum amans Դժնեայ կամօք, չարակամ. ապառում.
Եւ թէ ո՛րպիսի դժկամակ եղեն առ սիրելին. (Մխ. երեմ.։)
ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.
Իսկ մանուկն դժկամակեաց, եւ սրտմտեալ պնդեաց զդուռն տանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)
to be angry, displeased, tired, to dislike, to grieve;
to disobey, to oppose.
ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.
Իսկ մանուկն դժկամակեաց, եւ սրտմտեալ պնդեաց զդուռն տանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)
cf. Դժկամակեմ.
ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.
Իսկ մանուկն դժկամակեաց, եւ սրտմտեալ պնդեաց զդուռն տանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)
disgust, aversion, dislike, distaste, vexation;
resistance.
Խոժոռութիւն. զայրոյթ. դառնութիւն. նեղսրտութիւն.
Խիստ եւ ապառում դժկամակութեամբ. (Մծբ. ՟Ժ՟Ե։)
malignant.
որ եւ Դժնամիտ. Դժնեայ մտօք. դառնացեալ, խայտառակ. ծաղածանակ.
Յանկարծ առնել զնոսա այնպէս դժմիտս, եւ ձաղադէմս. (Փարպ.։)
Ապաշնորհենին (մակբայ). (դժմի՛տ, ձառադէ՛մ. Թր. քեր. հյ.։)
Դժմիտ դաժանին, եւ վատին եւ յոռւոյն։ Դժմիտ ասեմք զմարմնոյս սողոսկուտ բնութիւնս։ Դժմիտքն կրաբերին ի չարէն. (Երզն. քեր.։)
that has a bad or malignant look or aspect;
haggard.
Դժնեայ հայեցուածով. խոժոռադէմ.
very troublesome, very harsh, haughty, wicked.
ἁργαλεώτερος, δυδυχέστερος, δεινότερος, χαλεπότερος, -τατος molestior, pejor, pejus, gravissimus;
miserior, -ius Առաւել կամ կարի դժնդակ. վատթարագոյն. խստագոյն.
to be angry, to make ones self odious, rude or troublesome.
Դառնանալ. դժուարիլ. զայրագնիլ.
that has a bad or bitter root.
Որոյ արմատն է դժնդակ, դաժան. դառն.
Իւրականօք կորստեան բերիւք դժնդակարմատն շառաւեղօք. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)
atrocity, enormity;
cruelty, inhumanity, inclemency;
bittorness;
harshness;
intemperateness.
δεινότης, ἁηδία acerbitas, molestia, gravitas Դաժանութիւն. դառնութիւն. խստութիւն. դժուարութիւն. նեղութիւն. վիշտ. չարիք. անզգամութիւն.
Ո՞ւմ են դժնդակութիւնք եւ վարանք. (Առակ. ՟Ի՟Գ. 29։)
Դժնդակութիւն օդոց կամ սառնամանեաց, վշտաց, ճանապարհի. (Մագ.։ Ոսկ. ՟ա. կոր.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
to be angry, haughty, to become atrocious or fierce.
ԴԺՆԻՄ կամ ԴԺՆԵՄ. Դժուարիլ. խոժոռիլ. դառնանալ.
Կարօղ էիր առնել զդժուարանալն եւ զդժնելն. (ՃՃ.։)
atrocity, asperity;
— հայեցուածոյ, hurtful aspect.
Բազում հակառակութիւն դիպի լինել, եւ դժնէութիւն փոխանակ հանգստեան. (Բրս. հց.։)
Անէծք, եւ դժնէութիւնս ի նոսա լցեալ. (Ոսկ. հռ.։)
Դառնութիւն (է՝) դժնէութիւն ի ներքուստ աղմկեալ ի չարէն. (Ոսկ. եփես.։)
that dwells in hell.
Վազելով շնչովն առ դժոխաբնակ մարդկան շունչսն, եւ մարմնով առ մարմնածածուկ ներքսագոյն դժոխս (գերեզմանի). (Նիւս. խոստով.։)
more vexatious, very bad.
Դժնդակագոյն. դժուարագոյն. թշուառագոյն.
Դժոխագոյն թշուառութեամբ յերկաքանչիւր կողմանց զրկեալ գտանի. (Պիտ.։)
infernal.
Դժոխային. եւ Դժուարին, թշուառ.
harsh to the ear, that has a disagreeable sound.
Դժուարալուր. անախորժ, կամ մթին. դառն, եւ դժուարիմաց.
Այսմ դժոխալուր պատմութեանս։ Դժոխալուր բանս բարբառէր. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ. եւ ՟Ի՟Ա։)
Դժոխալուր առնել զբանն. (Երզն. քեր.։)
vexation, obstinacy.
Զակամայ սանձիցն բռնադատութիւն դժոխակամութեանն իւրոյ եդեալ. (Յհ. իմ. ատ.։)
infernal.
Շինէ եկեղեցի յանուն սուրբ պետրոսի առաքելոյն՝ անպարտելի դժոխական առաջնորդի. (Արծր. ՟Դ. 11։)
Գերեն զհոգի առ դժոխական պողոտայն։ Երկամբք վշտաց դժոխականաց։ Նիգ դրանց դժոխականն յարկի. (Նանայ.։ Նար.։ Անան. եկեղ։)
Մարդկային շնչովն առ դժոխականսն ժամանեալ. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Ինքն մեռեալ տնօրինական, կայր ի բանդին դըժոխական. (Յիսուս որդի.։)
Իբր Թշուառ, դժնդակ.
Դժոխական իրք, կամ տառապանք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։ Վրդն. սղ.։)
Յեւայէ խաւար եւ քուն դժոխական, իսկ ի քէն լուսաւոր ճրագ աշխարհի. (Գր. սքանչ. առ կոյսն.) յամենայն նշանակութիւնս հայի։
what burns or is burnt in hell.
Առ ի հրաւիրումն դժոխակէզ այրմանն յաւիտենականի. (Անան. եկեղ։)
inexpugnable;
that war against the devil.
Դժուարակռուելի.
Լայնաձիգ եւ դժոխամարտ հին ասպարիզի հանդիսի. (Նար. առաք.։)
infernal.
Դժոխային է ենթակայի ոչ առ իւրն արհեստ պատահիլ. (Մագ. ՟Հ։)
moved with much difficulty.
Յախտից ոմանց դժոխաշարժից եւ յարատեւողաց սկիզբն էառ. (Արիստ. որակ.։)
cf. Դժոխատեսիլ.
Իբր Ահագնատեսիլ. խոժոռ.
Առ չարսն՝ դժոխատիպս եւ սրտմտականս (ցուցանեն կերպարանս). (Շ. հրեշտ.։)
whose root is bad.
Դժոխարմատ ծառոյս դառնութեան պտուղք. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)
unruly, insolent.
Իբրեւ զերիվար ոք դժուարահաւան եւ դժոխերասան. (Առ. որս. ՟Դ։)
haggard, rude, severe;
ugly, deformed.
Խոժոռադէմ. դժնէհայեաց. ժանտ.
hell;
limbo;
sepulchre, tomb.
վր. ճոճոխէլի. պ. տիւզէխ. ἄδης infernus Խորք երկրի. ծոց հողոյ հեռագոյն ի ծագաց երկնից. որպէս գեհեն. տարտարոս. սանդարամետք. բանտ դիւաց եւ դատապարտելոց. ... Տե՛ս (Ղկ. ՟Ժ՟Զ. 23։ Յայտ. ՟Ա. 18։ Սաղ. ՟Թ. 18. եւ այլն։) որպէս եւ Դրունք դժոխոց ասին բռնութիւնք դիւաց եւ հալածչաց. (Մտթ. ՟Ժ՟Զ. 18։)
Իջից ես սովին սգով առ որդի իմ ի դժոխս. (Ծն. ՟Լ՟Ե. 34։ տե՛ս եւ ՟Խ՟Բ. 38։ ՟Խ՟Դ. 29. 31։)
whimsical, odd, capricious, humoursome, hard, impracticable.
Ի բարեկամութեանն չարակամս եւ դժուարաբարոյս. (Առ որս. ՟Ա. (յն. այլազգ)։)
wine-bibber, drunk, intemperate, drunkard.
ԳԻՆԱՐԲՈՒՔ. ուաց. գ. συμπόσιον, -σια compotatio, convivium գրի եւ ԳԻՆԵՐԲՈՒՔ, եւ ԳԻՆԱՐԲՈՒՆՔ. Ուտելն եւ ըմպելն. խնջոյք. խրախունք. կոչունք. (Տե՛ս Եսթ. ՟Է. 1։ ՟Ժ՟Դ. 17։ Յուդթ. ժգ. 2։ Առակ. իգ. 36։)
Ի գինարբուսն հացկերութաց։ Որ յելլադայ գինարբուք եղեն։ Գինարբուացն որպէս պարտ եւ օրէն է լինել։ Զգինարբուս պատրաստել առ ոգւոց սփոփանս. եւ այլն. (Փիլ.։)
Կոչել յապագային սեղանոյ յանճառելի գինարբուս զուարճութեան. (Սարկ. քհ.։)
Հանգանակաւ կոչունս առնել կամ գինարբունս. (Կանոն.։ Իսկ Շ. եդես.։ Վրք. հց. ։ ՃՃ. գրի անխտիր՝ գինարբունս, եւ ըստ ընտիր օրինակաց՝ գինարբուս։ Եւ Խոր. ՟Գ. 19. եւ Առ որս. ՟Է. գիներբուս, կամ գինարբուս։)
cf. Գինեւէտ.
որ եւ ԳԻՆԵՒԷՏ. Ուր է առատութիւն գինւոյ կամ գինեբեր այգեաց.
small wine.
Սակաւիկ մի եւ գինեակ խառնեսջիր վասն ստամոքսի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։ եւ ՃՃ. ի տիմոթ.։)
tipsy, drunk
Յորժամ կառավարն գինելից իցէ, կառքն ընդ ո՛ր կամին՝ երթան. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Բ։)
cf. Գինարբու.
Բառ ռմկ. cf. ԳԻՆԸՄՊՈՒ.
Իրք մի կայ ու ինքն է ջրբեր (դդում), հանց գինեխում մարդ չէ տեսեր. (Շ. յառակս.։)
cf. Գինեհար.
οἵνοφλυξ qui vino bullit, vinosus Որ գինւով կիզու, այրի առչորի. արբեալ. գինելից. գինեհար.
wine-taster (instrument).
Կիւաթոն ... անգլիտէրիոն՝ գինեհամ է երկայնադաստակ որպէս զճաշակ վասն ի խորութենէ կարասոյն զգինի հանելոյ. (Շիր. չափ եւ կշռ.։)
abstinence from wine.
Չափաւոր արբումն ի գինեհատութիւն (համարեալ լինիմք առաջի աստուծոյ). (Եղիշ. հայր մեր.։)
drunk, tipsy.
Ի գինւոյ եւ յարբեցօղ կատաղմանց գինեհարացն. (Համամ առակ.։)
to get drunk, intoxicated, to fuddle, to tipple.
Եկայք առցուք գինի, եւ գինեհարեսցուք արբեցութեամբ. (Ես. ՟Ծ՟Զ. 12։)
drunkenness.
Գինեհարութեամբք, անառակութեամբք, արբեցութեամբք. (՟Ա. Պետ. ՟Դ. 3։)
drunkenness.
Խառնել եւ զքնոյն խորութիւն, եւ զգինեճանութեան որովայնամոլութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)
to be seasoned with wine.
Զարբենալն (նոյի) փոխանակ գինելոյ ի կիր առեալ է։ Գինելն, որ եւ յիմաստունս անկանի։ Ո՛չ բարբաջելով գինեզինութեամբ, այլ միայն գինել. (Փիլ. լին. ՟Բ. 68։)
dregs, sediment of wine.
Չոր գինեմրուր։ Եռցուցած գինեմրուրով շփել. (Վստկ. ՟Ծ՟Դ. ՟Ճ՟Զ. ՟Մ՟Զ՟Դ։)