that takes by stealth, deceitful, malicious.
Գաղտ առօղ, յափշտակօղ. զանխլաբար խածատօղ.
Ի չար առնէ, որպէս ի շանէ, գաղտառուէ, ի լռելութենէն պարտ է երկնչել առաւել քան ի ձայնէն. (Ոսկիփոր.։)
borage.
Բարակ գաղտիկուռ. (Հին բռ.) ասլունաթարասափիլ։ Գաղտիկռի տերեւ. պենալ համլ։
that speaks or whispers in secret, informer.
ԳԱՂՏՆԱՇՇՈՒՆՋ կամ ԳԱՂՏՆԱՇՇՈՒՆՉ. Գաղտ շշնջօղ. քրթմնջօղ. փասքուս. ծածուկ փսփսացօղ.
secret, oecult, latent, hidden;
stolen, furtive;
clandestine
Իմացարուք զայ գաղտնոյ՝ գաղտ յերկրի սքանչելիք. (Եպիփ. թաղմ.։)
secretly.
Գողացան որդիքն քո գաղտուկ ի քէն. (Եփր. թագ.։)
cf. Գամագիծ՞՞՞գսանեմ.
περίειμι, ἱσχύω, λυμήνομαι, ἁντίσταμαι Supero, valeo, labefacto, resisto եւ այլն. ԳԱՄԱԳԻՏ կամ ԳԱՄԱԳԻՒՏ ԼԻՆԵԼ, կամ ԳԱՄԱԳԻԾ ԳՏԱՆԵԼ. Գամս գտանել, այսինքն անցս եւ ելս հնարից, կամ հնարս յաղթութեան, կամ տեղի ըմբռնելոյ եւ վնասելոյ. սանանել. զդէմ ունել. ճար մը ընել՝ վնասել, ուզածը առաջ տանիլ, ձեռք երկնցնել, դէմ դնէլ. չարէ պուլմագ, գուլփ ալմագ, այազընա եէր էթմէք, պէճէրմէք.
Վահան, որում չէ հնար ումեք գամագիտ լինել. (Ոսկ. փիլիպ.։)
cf. Գայթագղութիւն.
cf. Գայթագղիմ.
to scandalize, to supplant;
to stumble, to trip.
Եթէ ակն քո կամ ձեռն քո գայթագղեցուցանէ զքեզ։ Մի գայթագղեցուսցուք զնոսա։ Որ ոք գայթագղեցուցանէ զմի ի փոքրկանցս յայսցանէ. (Մտթ. եւ այլն։)
Զամենայն ոք գայթագղեցի, բազում մեղաց դուռն բացի. (Ոսկիփոր.։)
Մի ելաներ ի վերայ ջրոյդ (սառին), զի կօշիկդ գայթակղեցուցանէ զքեզ. (Եփր. ի յհ. մկ.։)
cf. Գայթագղեմ.
Եթէ ակն քո կամ ձեռն քո գայթագղեցուցանէ զքեզ։ Մի գայթագղեցուսցուք զնոսա։ Որ ոք գայթագղեցուցանէ զմի ի փոքրկանցս յայսցանէ. (Մտթ. եւ այլն։)
Զամենայն ոք գայթագղեցի, բազում մեղաց դուռն բացի. (Ոսկիփոր.։)
Մի ելաներ ի վերայ ջրոյդ (սառին), զի կօշիկդ գայթակղեցուցանէ զքեզ. (Եփր. ի յհ. մկ.։)
scandalous, who causes scandal.
Ոչ գայթագղեցուցին զնա կանայք պղծալիցք գայթագղեցուցիչք. (Եփր. ծն.։)
scandal;
stumble;
obstacle.
Եւ արդ յորժամ կամիցիս՝ առանց գայթակղութեան եկ առ իս իս. այսինքն աներկիւղ, անխափան. (Վռք հց. ՟Ժ՟Բ։)
to stumble, to trip, to glid, to slip.
Զի մի անգոյիցն փութով ի հաստատնոցն եւ ի ճշմարտապէս էիցն սողոսկեալ գայթիցիմք. (Նիւս. երգ.։)
pebble, flint.
Թլփատեաց սրովք գայլախազիւք զորդիսն իսրայէլի. (ՃՃ.։)
made of pebble or flint.
Ի ձեռն գայլախազին զարտաքին անդամս նոցա դրոշմէր, զի սիրտք նոցա գայլախազեայ՝ կակղասցին. (Եփր. յես.։)
to be like a wolf;
to be ravenous.
Լինել իբրեւ զգայլ. ի գայլ փոխիլ.
much cudgeled, punished, chastised;
— առնել, to give a heavy blow with a stick, to strike with a stick;
— լինել, to be struck with a stick.
Թօթափեալ զգանալից մորթն իբրեւ զհանդերձ, եւ եղեւ ողջ կատարեալ. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ժ՟Գ.։)
cf. Գամ ըմպել.
Գանահար եղեալ՝ փախստական լինին. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Բ։)
Ի պիղատոսէ գանահարեցաւ. (Ոսկիփոր.։)
complaint, lament, quarrel, woe, claim;
— ունել՝ առնել, cf. Գանգատիմ.
Զոր ծանուցից փոքր ի շատէ՝ ձեզ ըզգանգատս իմ ըստ կարգի. (Շ. եդես.։)
sound;
echo.
Գետոց պտոյտք անարգել գանգիւք գեղածափեսցեն. (Ճ. ՟Ժ.։) (cf. ԳԱՆԳՈՒՐՔ.)
to cudgel, to scourge, to whip, to thump, to beat.
Սալ դարբնաց որչափ գանելով գանի, ինքն ոչ վնասի. (Ճ. ՟Ա.։)
treasure, treasury;
casket, chest, box (where in money is put).
Պարտ է զբանից գանձատուն պահել առաւել քան զընչից. (Ոսկիփոր.։)
to treasure up, to hoard, to amass treasures;
to lay up in a trunk;
to pocket.
Գանձել զարծաթ եւ զոսկի. անձանց զչարիս. ուղղոց զփրկուի։ Գանձես անձին քում բարկութիւն։ Գանձի արդարոց՝ մեծութիւն ամբարշտաց։ Գանձս բարիս գանձեսցես քեզ յաւուրն կենաց քոց։ Մի գանձէք ձեզ գանձս յերկրի։ Ոչ պարտին որդիք հարց գանձել, այլ հարք որդւոց։ Իբրեւ զհուր գանձեցէք աւուրցն յետնոց։ Եւ այժմ երկինք եւ երկիր նովին բանիւ գանձեալ են, հրոյ պահեալք, եւ այլն։
Արդարեւ քեզ են գանձեալ դառինքս այսոքիկ։ Համարձակութիւն այսքանեաց փառաց սմին գանձեցաւ. (Նար. ՟Ը. եւ Նար. մծբ.։)
cage, park;
menagery;
den, haunt;
prison;
դնել ի —, to shut up in a cage.
ԳԱՌԱԳԵՂ գրի եւ ԳԱՅՌԱԳԻՂ, կամ գեղ, կամ գիւղ. γαλεάγρα cavea ferrea, decipula, genus carceris Վանդակ երկաթի. արգելարան եւ խշտի գազանաց. նմանութեամբ՝ Բանտ. գաֆէս, գափան, քէփէնկ, եաթագ, քիւմէս.
to imprison.
Դնել ի գառագեղ. փակել ի գառագղի.
to stretch on the ground, to lay down.
Չափեաց զնոսա պարանօք, եւ գառացոյց զնոսա յերկիր. (՟Բ. Թագ. ՟Ը. 2.)
dressed in lambskins;
hypocritical.
Զգոյշ լերուք ի գառնազգեստ առնէ, եւ ի նորա աղանդագործ պղծուէ. (Ոսկիփոր.։)
belonging to the pascal lamb;
immolation of the pascal lamb, Easter.
Կատարեալ զգառնազեն ստուերական մովսիսագիր օրէնսն. (Ոսկիփոր.։)
plantain.
ἁρνόγλωσσον Plantago Ազգ ջղախոտի մանրատերեւ. գառնլեզու. սինիրլի եափրագ, լիսան իւլ համլ, զուպան կոսպան։ (Բժշկարան.։)
lamb-skin.
Որ գան առ ձեզ ի հանդերձս գառնենիս, եւ ի ներքոյ են գայլք յափշտակօղք. (Եփր. համաբ.։ եւ Լաստ. ՟Ի՟Բ։)
grain (sort of weight).
ԳԱՐԵՀԱՏ կամ ԳԱՐԷՀԱՏ. Հատ գարւոյ. եւ Չափ ծանրութեան միոյ գարւոյ կամ ցորենոյ. կէվի.
Կերատն կորիզ եղջերուենոյ, որ է չորից դարւոց կշռորդ. եւ իդ կերատն լինի ղզ գարեհատ. (Անան. չափ եւ կշռ.։)
of barley, that is made of barley.
κρίθινος Hordaceus Որոյ նիւթն է գարի. գարիէ. արփատան, կէվի, կէվին.
orgeat, beer;
հանել, յօրինել զ—, to brew, to make beer.
ԳԱՐԵՋՈՒՐ կամ ԳԱՐԷՋՈՒՐ. Ջուր գարւոյ. գարիի ջուր. արփա սույու, կէվապ.
Միայն գարեջուր (կամ գարէջուր) չափով, եւ սակաւիկ մի հաց ճաշակէր. (Հ=Յ. նոյ. ՟Ժ՟Գ.։)
vernal, spring;
spring.
Զձմեռնային տխրութիւնսն ի գարնային հրճուանս փոփոխեաց. (Բրս. ի գորդ.։)
Ծիրանափայլ լուսով յարփենէ, երեւեցայք ի գարնանայէ. (Գանձ.) իմա իբր ի գարնանայնոյ։
cf. Գարնային. of or belonging to spring.
entrance or commencement of spring.
Verno ԳԱՐՆԱՆԱՆԱՄ կամ ԳԱՐՆԱՆԱՄ . Գարուն լինել. փոխիլ ի գարուն.
stinking, fetid;
stink;
stinkingly.
Փափկասէր մարդ տեսանելով զգարշահոտ ինչ՝ փախչի. (Բրսղ. մրկ.։)
heel;
sole of the foot.
πτέρνα, -νη, πτέρνις Calx, calcaneus, πέλμα planta pedis Կրուկն ոտից՝ մինչեւ ցկէսն թաթից. եւ Ներբան կոխօղ. եւ Հետք կոխողին. կոճ, եւ ոտից տակը. էօքչէ, դօփուգ, տապան.
Յովհաննես գարշապար է օրինացն ... այլ քրիստոս սկիզբ է նոր կտակարանացս. (Եփր. համաբ.։)
to cause to abhor;
to abhor, to detest;
to make execrable.
Գարշեցուցէք զհոտ մեր առաջի փարաւոնի. (Ել. ՟Ե. 21։)
to abhor, to abominate, to detest, to hate.
Գարշեցան անձինք նոցա ի սեղանոյ նորա, որպէս եւ հարքն նոցա ի մանանայէ անտի. (Եփր. համաբ.։)
abomination, detestation, horrour, execration;
ugliness, deformity, the act of growing ugly;
dirt, filth, ordure, stain, nastiness, filthiness.
βδέλυγμα Abominatio. Պղծութիւն. զազրութիւն. գարշանք. իրք գարշելիք. աղտեղութիւն. աղտ. իքրահ, իսթիքրահ, փիսլիք, մուրտարլըգ, նէճասէթ.
that has punished or is punished with a rod.
Գաւազանասաստ հերձմամբ զլեռնացեալ զկուտակումն ջուրցն ի կարծրութիւն փոխարկեալ վիմի. (Շար.։)
to beat with a stick, to whip, to cudgel.
Ի գաւազանելն մի խնայեր. (Ոսկիփ.։)
small province.
յն. խօռիօն. χωρίον Գաւառ փոքրիկ. շէնք. ագարակք. գիւղք եւ աւանք.
provincial;
native.
of the same province, compatriot.
governor of a province, prefect;
agent, manager;
— միմանձանց, provincial.
dignity of a provincial;
prefecture;
— վանորէից, provincialship.
Մինչեւ հնգից ամաց հասանելով գաւառապետութենէն։ Ամենայն գաւառապետութենէն, եւ որբոցն փոյթ արասցեն օրինապահք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)
to caress, to cajole, to coax, to fondle, to flatter, to cocker, to dandle.
ἁγκαλίζω, ἁγκαλίζομαι, παρακαλέω Ulnis amplector, in ulnis gesto, recreo , τηθηνέω nutrio, foveo Ի գոգն կամ ի գիրկս փայփայել. սիրով գրկել. ողջագուրել. տածել մայրաբար կամ դայեկաբար. յանձանձել. սփոփել. փայփայել, շոյել. օխշամագ, գուճմագ, գուճագլամագ, սարըլմագ, պէսլէմէք.
Ի գիրկս սրբութեան գգուեալ. (Խոր. հռիփս.։)
Զխորհուրդն որդւոյ գգուել մովսիսի արժան էր։ Ասաց, զի գգուեսցէ զանձն իւր առաջի ժողովրդեանն. (Եփր. ել. եւ Եփր. թագ.։)
cf. Գգուեմ.
Փայփայել. գրգել. մեղկել.
caressing, fawning.
Ապականիչ հուրն փոխանակ ապականելոյն եղեւ գգուիչ. (Եփր. համաբ.։)