Definitions containing the research օ : 10000 Results

Անհաւաստի

adj.

uncertain, unassured, doubtful;
contingent, casual.

NBHL (1)

Որ ինչ յանհաւաստին հայէր բանն եւ մտածութիւն։ Ասելն ոմանց անհաւաստի մարդոց ըստ յօժարութեան, եւ ոչ ըստ ճշմարտութեան. (Խոր. ՟Բ. 61։ եւ ՟Ա. 21։)


Անհաւատ, ից

adj.

incredulous, unbelieving, infidel, irreligious;
incredible;
— լինել, to disbelieve.

NBHL (4)

ἅπιστος. infidelis, infidus, perfidus. Որ չունի զճշմարիտ եւ զսուրբ հաւատս. այլակրօն. հեթանոս. կռապաշտ. այլազգի. ոչ խոստովանօղ զՔրիստոս Աստուած. հեռի յաստուածպաշտութենէ. անհաւատարիմ առ Աստուած. անկրօն. անզգամ. տինսիզ. իմանսըզ.

Եւ որ ոչ հաւատայ բանիցն Աստուծոյ, կամ արժանահաւատ բանի. թերահաւատ. երկմիտ. չհաւտացօղ. ինանմայան. ի թիգատսըզ. ἅπιστων իք. ἁπιστούσα. non credens, incredulus, diffidens. կամ բայիւ non credo, diffido, որ եւ անհաւատանալ.

Նորին ուխտին անհաւատք գտան։ Առ մեծ զօրութիւնն Աստուծոյ անհաւատ գտան. (Լմբ. սղ.։)

Եւ անհաւան. անսաստ. անհնազանդ. յամառ. սէօզ անկլամազ՝ սէօզ տինկլէմէզ. իդաաթսըզ. ἅπιστων, ἁπειθής, ἁγνώμων. inobediens, contumax, improbus.


Անհաւատամ, ացայ, ացի

va. vn.

to disbelieve.

NBHL (1)

Անհաւատալն (կամ յանհաւատալն, յն. ոչ հաւատացեալ) զլեզուն կապեաց (ձայնն բարբառոյ), եւ յերեւելն՝ տայ հօրն զազատութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Անհաւատանամ, ացայ

vn.

cf. Անհաւատամ.

NBHL (1)

Անհաւատալն (կամ յանհաւատալն, յն. ոչ հաւատացեալ) զլեզուն կապեաց (ձայնն բարբառոյ), եւ յերեւելն՝ տայ հօրն զազատութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Անհաւատարիմ, ըմի, մաց

adj.

unfaithful, disloyal, perfidious.

NBHL (1)

Որ ոչ հաւատայ յԱստուած, ոչ լինի հաճոյ նմա. նախ վասն անշնորհակալութեանն ... երկրորդ՝ վասն անօգտութեան, երրորդ՝ վասն անհաւատարմութեանն. քանզի որ կացուցեալ է ի վերայ իշխանութեան ինչ՝ պարտի ճանաչել զայն յորմէ կացուցաւն, զի մի՛ լիցի անհաւատարիմ ծառայ. այս ինքն զի մի՛ գոլով սպասաւոր՝ յափշտակեսցէ յինքն զտէրութիւնն. եւ այլն. (Առաք. մոլ.։)


Անհաւատութիւն, ութեան

s.

incredulity, infidelity, irreligion.

NBHL (1)

Գողութիւն, նենգութիւն, ապականութիւն, անհաւատութիւն։ Ոչ արար անդ զօրութիւնս բազումս վասն անհաւատութեան նոցա։ Հաւատամ Տէր, օգնեա՛ անհաւատութեանս իմում։ Միթէ անհաւատութիւն նոցա զԱստուծոյ հաւա՞տսն խափանէր։ Յաւետեացն Աստուծոյ ոչ երկմտեաց անհաւատութեամբ։ Անհաւատութեամբն փշրեցան, եւ դու հաւատովք հաստատեցար. եւ այլն։


Անհեդեդ

adj. adv.

unfit, inept, foolish, absurd, fantastical, whimsical, grotesque, ridiculous, extravagant, silly, ill-shaped, ill-contrived, awkward;
—ս absurdly, fantastically, ridiculously, awkwardly.

NBHL (2)

ԱՆՀԵԴԵԴ ԱՆՀԵԹԵԹ Ուր չիք հեթեթանք. անշուք. անկազմ. անձեւ. այլանդակ. խոշոր. անճոռնի. անհնարին. անկարգ. անշնորհք, անճոռնի. պիչիմսիզ. հանդալ. պէթ. եօլսուզ. συρφετώδης. incompositus, ἁσχήμων. indecorus, turpis եւ այլն.

ԱՆՀԵԴԵԴ. ԱՆՀԵԴԵԴՍ. մ. Անվայել օրինակաւ. անկարգաբար.


Անհետ

adj.

without vestige, untraced;
— առնել, to annihilate;
— լինել, to be annihilated.

NBHL (2)

ԱՆՀԵՏ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. ἁφανίζω, -ομαι. e conspectu removeo, -or. Աներեւոյթ առնել, լինել. որ եւ ասի Ապ՛ականել. եղծանել. իզինի թօզունու գալտըրմագ. կէօրիւնմէմէք.

Յառաջնմէ իսկ օրէ անտի անհետ առնիջիք զխմոր ի տանց ձերոց. (Ել. ՟Ժ՟Բ. 15։)


Անհերքելի, լւոյ, լեաց

adj.

irrefutable;
undeniable, incontestable.

NBHL (3)

Զոր անմարթ է հերքել. անվանելի. դէմ չի դրուիր. գարշը գօնմազ.

Զօրութեամբ անհերքելի իշխանութեան քո. (Եփր. աղ.։)

Բուռն եւ անհերքելի սատարութեամբ օդոյ. (Պիտ.։)


Անհիմն

adj.

without foundation, without base.

NBHL (3)

Որ չունի հիմն հաստատուն. խախուտ. անհաստատ. թէմէլսիզ, ասլը եօգ.

Զօրէն անհիմն տան. (Պիտ.։)

Յանհիմն խորհրդոց խօսել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Անհիւթ

adj.

sapless, marrowless;
incorporeal, immaterial, spiritual.

NBHL (1)

Մտօք անարատ էր, եւ մարմնով ի հիւթից ախտից անհիւթ. (Լմբ. էր ընդ եղբ.։)


Անհմտաբար

adv.

inexperienced, without ability, — knowledge of.

NBHL (1)

Իբրեւ անհմուտ. տխմարաբար. անգէտ մտօք.


Անհնազանդ, ից

adj.

disobedient, refractory, rebellious;
— լինել, to disobey.

NBHL (2)

ἁνήκοος, ἁπειθής. inobediens, immoriger, contumanx. Որ չէ հնազանդ, կամ չհնազանդի. անհլու. անլսօղ. անլուր. անհաւան. ստունգանօղ. միւդիւ օլմայան. իդաաթսըզ. սերքէշ. ասի. ինատճը.

Ի վերայ անօրինաց եւ անհնազանդից։ Ոչ յամբաստանութիւն անառակութեան, կամ անհնազանդք։ Բազումք են անհնազանդք։ Ոչինչ եթող անհնազանդ ի նմանէ. եւ այլն։


Անհնազանդիմ, եցայ

vn.

to disobey, to rebel.

NBHL (2)

ἁπειθέω. non pareo, inobediens sum, παρακούω, non audio. Անհնազանդ լինել. չհնազանդիլ. ստունգանել. անհաւան լինել. հեստալ. անհաւանիլ. միւդիւ օլմամագ, իդաաթ էթմէմէք.

Տեսանե՞ս, ո՛րչափ զօրաւոր է որ Աստուծոյ հնազանդի. եւ ո՛րչափ տկար, որ Աստուծոյ անհնազանդի։ Որ անհնազանդ լինի նոցա, առաքչին նոցա անհնազանդի ... Ոչ մեծ ինչ կարծէին զանհնազանդելն Քրիստոսի ... Նոյն ինքն Աստուծոյ անհնազանդին, որք Քրիստոսի անհնազանդին. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 29։)


Անհնազանդութիւն, ութեան

s.

disobedience, transgression.

NBHL (2)

Ի հնազանդութենէ միայն շահի զօգուտն, եւ յանհնազանդութենէ զվնաս. (Եզնիկ.։)

Անհնազանդութիւն հօր, եւ անյիշատակութիւն պատուիրանին. (Կլիմաք.։)


Անհնար, ից

adj.

impossible;
յանհնարս մտանել, to get embarrassed, to be entangled, to want resources, to be reduced to extremities, not to know what to do;
յանհնարիցն է, it is impossible.

NBHL (4)

Անհնար համարեցաւ կամ համարեցան օգուտ մատուցանել, կամ առնել գիր։ Անհնար է խաղաղութիւն առնուլ։ Զորս անհնար է ինձ իմանալ։ Անհնար է միանգամ մկրտելոցն։ Անհնար իցէ ստել Աստուծոյ։ Առանց հաւատոց անհնար է հաճոյ լինել Աստուծոյ. եւ այլն։

Կամ անլինելի. անհնարաւոր. անդարմանելի. կարի դժուարին. ճարը չիկայ, չըլլալոց. օլմայաճագ. ջարէսիզ. ἅπορος. valde difficilis, non pervius.

ՅԱՆՀՆԱՐՍ ՄՏԱՆԵԼ. որ եւ ԱՆՀՆԱՐԱՆԱԼ, ԱՆՀՆԱՐԻԼ. ἁπορέω. haesito, nequeo, nescio quo me vertam. Յանհնարին վարանս անկանիլ. պաշարիլ մտօք. անճրկիլ, ընելիքը չգիտնալ.

Յանհնարս մտանէր վասն կարօտութեան զօրու։ Որ յանհնարսն մտեալ են, զի՞ է (ասեն) զի ... եւ այլն. (Փիլ. իմաստն. եւ ՟Ժ. բան։)


Անհնարաւոր

adj.

impossible imaginary;
excessive, violent.

NBHL (1)

Ջրոց առաւելուլ անօգուտ, եւ նուազելն անհնարաւոր. (Խոր. ՟Գ. 68։)


Անհնարին

adj. adv.

impossible;
extremely difficult;
insupportable, intolerable;
extreme, violent, excessive, enormous, horrible, terrible.

NBHL (8)

Առ ի մարդկանէ այդ անհնարին է, այլ ո՛չ առ ի յԱստուծոյ։ Անհնարինք ի մարդկանէ՝ հնարաւորք են յԱստուծոյ։ Որ անհնարինն էր օրինացն. (Մրկ. ՟Ժ. 27։ Ղկ. ՟Ժ՟Ը. 27։ Հռ. ՟Ը. 3։)

Թէպէտ եւ սուրբն Յակոբ յանհնարինս ասաց զայս, սակայն առ մեօք եղեւ. (Լաստ. ՟Ի՟Բ։)

Սաստիկ զանհնարին զգիշերն. յն. անկարելի, իմա՛ զօրութեամբ՝ ի փարատել։

որպէս յն. անմեքենայելի. ἁμήχανος. եւ անկռուելի. ἅμαχος. իբր անպարտելի՝ իրօք կամ մտօք. դժուարին, անհամար, եւ այլն.

Անհնարին հաստատութիւն, եւ անընդդիմակ զօրութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)

Անբերելի. անպայման եւ անպատում, ի չարի կամ ի բարւոյ մասին. δεινός. dirus, gravis եւ magnus, validus, vehemens եւ այլն. կամ ἑξαίσιος. inauspicatus, ingens, immensus, immanis, eximius եւ այլն. դժնդակ. չարաչար. ծանր. սաստիկ. մեծ. բազում. անչափ. եավուզ. աղըր. պէօյիւք. միւպալիյէ. չօգ. իֆրաթ, ազիմ. գաթը. քէսկին.

Մութն անհնարին։ Անհնարին հարուածք, կամ տանջանք, ցաւք։ Անհնարին երկիւղիւ։ Անհնարին գազանօք։ Ցնորք անհնարին երազոց։ Անհնարին բարկութիւն գազանաց։ Անհնարին մահու կորիցեն։ Բեկումն անհնարին։ Պատերազմ անհնարին։ Անհնարին մեղք, կամ մոլորութիւն, անմտութիւն, թշնամութիւն, գազանութիւն, գոչիւն։ Անդունդք անհնարինք. եւ այլն։

Կոտորէ անհնարին զզօրս հայոց. (Խոր. ՟Բ. 22։)


Անհնարութիւն, ութեան

s.

impossibility.

NBHL (2)

Մերձ գոլով ձեռինդ Աստուծոյ՝ ոչ գոյ անհնարութիւն։ Եւ նա փակեալ է ընդ կարեօք հասարակաց անհնարութեան. (Նար. ՟Կ՟Թ. ՟Հ։)

Զբազում անհնարութեանց բանս խօսիս. քանզի որ ասէն՝ թէ զիա՞րդ կարէ, տարակուսանք է։ Ցնորէր, եւ յանհնարութիւն էր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)


Այլայլութիւն, ութեան

s.

alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.

NBHL (3)

Այլայլին. այլազգ իմն լինելն իւիք օրինակաւ. փոփոխումն. յեղումն. այլութիւն. այլայլումն. եւ ըստ իմաստասիրաց՝ փոփոխութիւն որակի. ἁλλοίωσις. mutatio. փոխուիլը. թէզայիւր.

Ի յառակ այլայլութեան՝ առ ի բարին փոխարկութեան։ Դիմօք այլայլութեան։ Յայլայլութիւն նորոգ յեղյեղեցան. (Նար. ԿԳ. ՀԳ. ԽԶ։)

Ետես զիս այլայլեալ, եւ ծանեաւ զիմոյ այլայլութեան զօրինակն։ Ճարպոյ եկեալ զակամբ՝ յայլայլութիւն մտաբերէին, անգիտացեալք յիմարեցան. (Վրք. հց. ՟Դ։) (Ագաթ.։)


Այլանդակ, աց

adj.

whimsical, odd, capricious, fanciful, fantastical, extravagant, mad, ridiculous, extraordinary, singular, strange, enormous, uncouth;
grotesque, distorted.

NBHL (5)

Գտանի գրեալ եւ ԱՅԼԸՆԴԱԿ. αλλόκοτος. alienus, inusitatus, absurdus, monstruosus Անընդել. անհեթեթ. արտօրէն. անկարգ. անվայել. ցուցանքաւոր. պէդ. մինասիպէթ. սիզ. եագըլմազ. եօլսուզ. աճալ. աճայիպ.

ԱՅԼԱՆԴԱԿ. Օտար. օտարոտի. խորթաբարոյ. անկիրթ. անհարթ. գեղջուկ. անշնորհ. օտարական, վայրենի, կոպիտ, անշնորհք. եապանճի. զարիպ. խօրեաթ. եօզուն. հանդալ.

Պօղոս իբրեւ ուսուցանէր, վայրապարախօս այլանդակ կոչէին զնա. (Մծբ. ԺԹ։)

Այլանդակ յամենայն կարգաց եւ կրօնից։ Կրեաց յիւրոցն եւ յայլանդակացն։ Դրացեաց եւ այլանդակաց։ Ոչ միայն մերոյս նահանգի, այլ եւ ա՛յլ ազանց եւ այլանդակաց. (Մագ.։)

Այլանդակ իմն (օրինակաւ) պատմեն զլինելութիւն երկնի եւ երկրի. (Մագ. ՟Ե։)


Այլանդակութիւն, ութեան

s.

extraordinariness, uncouthness, extravagance, strangeness, oddness;
dissoluteness, irregularity of conduct.

NBHL (1)

Գազանաբարոյ կամ օտար այլանդակութիւն. (Պիտ.։)


Այլանշան

adj.

of another sign or mark.

NBHL (1)

Այլակերպք, այլանշանք. (Վեցօր. ՟Է։)


Այլաշուրթն, շրթունք

adj.

who speaks differently to what he thinks, double-faced or dealer.

NBHL (2)

Օտարաշուրթն. ոյր ա՛յլ է բերանն, եւ ա՛յլ է սիրտն. երկխօս. երկլեզու.

Այր երկխօս՝ տայ բան խորհրդակցին սիրոյ, եւ երեւի բացակայ ի նմանէ այլաշրթունք. (Լմբ. առակ.։)


Այլապէս

adv.

otherwise, differently, in another manner.

NBHL (3)

Ո՛չ օտար, կամ այլապէս քան զհօրն։ Եւ ես ո՛չ այլապէս դատիմ, բայց եթէ որպէս հայր։ Զոր ինչ եւ մարգարէացաւ, ոչ այլապէս էառ զկատարումն, այլ՝ որպէս եւ ասաց իսկ. (Ոսկ. յհ.։)

Այլապէս զինքն կերպարանեալ։ Այլապէս ի մեզ ինքեան ցուցաք զօրինակ պատկերի նմանութեան տեառն. (Յհ. կթ.։)

Այլապէս կարգօք անջրպետեմք ի միմեանց. (Լմբ. պտրգ.։)


Այլասացիկ

adj.

allegorical;
— յորջորջումն, allegory.

NBHL (2)

Որ եւ ԱՅԼԱՓՈԽ, ԱՅԼԱՇՐՋԻԿ. Փոխաբերական. այլաբանական. առակաւ եւ օրինակաւ կամ նշանակաւ ասացեալ. ուստի յարակից գոյականաւ վարի որպէս այլաբանութիւն, փոխաբերութիւն, այլասացութիւն. μεταφορά կամ ἁλληγορία. metaphora, allegoria

Յամէ յայլասացիկ յորջորջմանն։ Ոմանք եւ յայլասացիկ ինչ իրս շրջեն (յն. այլաբանեն)։ Ըստ պիտակութեան զօրինակն այլասացիկ առակ կոչէ. (Ոսկ. մտթ. եւ Գղ.։)


Այլասեռ, ի, ից

adj.

cf. Այլասեր.

NBHL (2)

Որ է յայլմէ սեռէ առ մարդիկ. օտարազգի, եւ այլազգի հեթանոս. իբր ἁλλογενής. alienigena, ex alia gente oriundus. էճնէպի.

Երեք հարիւր զօրականաւ (հարեր)՝ զբիւրս բիւրուց այլասեռին (մադիանացւոց)։ Յայլասեռից զոմըն հարեալ։ Ընդ հարկաւ եւ երկիւղիւ այլասեռից։ Հաւատացեալքն սովաւ պարծին ի միջի այլասեռիցն. (Շ. յիսուս որդի. եւ Շ. վիպ. եւ Շ. ատ. եւ Շ. բարձր.։)


Այլասեր, ի, ից

adj.

of a different sex;
of a different gender, kind or species;
heterogeneous, of a different nature or quality.

NBHL (1)

Անխառն գոլ ախորժեն օրէնքն զայլասերսն. (Մեկն. ղեւտ.։)


Այլասերեմ, եցի

va.

to change to a different gender or kind;
to make degenerate, to spoil.

NBHL (1)

Յայլ ազգ կամ ի կերպարան փոխել. այլայլել. խարդախել. յն. տարանշանել, օտարաբար դրոշմել. παρασημαίνω. perperam signo, adultero


Այլատարազ

adj.

of a different mode, fashion, manner.

NBHL (3)

ἔτερος, ἐτεροῖος. alius, diversus, varius Ունօղ զայլ տարազ. օտար տեսակաւ. այլազան. եւ տարբեր. այլեւայլ. ուրիշ կերպ. պաշգա դարզ.

Բազմանշան եւ այլատարազ տեսութեամբ։ Այլատարազ առաքինութիւնք. օնակ.։)

Երկիւղ Տեառն արմատանայ ի միտս քո այլատարազ հաւատով՝ որքան յառաջ էր ... Կոչէ այլատարազ պարգեւօք ի խրատս։ Են եւ այլատարազք հասակք կենդանեաց ի ծովու։ Զպարգեւս շնորհի այլատարազ լեզուախօսութեան։ Սկսան յայլատարազ խօսս զլեզուսն շարժել ... Այլատարազս խօսելով. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ստիպ.։)


Այլափառ, աց

adj.

heterodox.

NBHL (3)

ἐτερόδοξος. heterodoxus, aliter sentiens Այլաղանդ, այլահաւատ. իբր ունօղ զօտար փառս այս ինքն զվարկ մտաց, զկարծիս ի հաւատս. մոլորեալ մտօք. հերձուածող. դաւանանքը տարբեր, հաւատքը ծուռ, հերետիկոս. րաֆըզը.

Եւ իբր այլափառական. մոլար. օտար.

Որ այլափառս խօսին, եւ այլ աւետարան աւետարանեն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Դ։)


Այլափառեմ, եցի

vn.

to apostatise, to be heterodox, heretical;
to teach heresy;
to err in the catholic faith.

NBHL (1)

ԱՅԼԱՓԱՌԵՄ ԱՅԼԱՓԱՌԻՄ. Այլափառ լինել. մոլորիլ. օտարանալ կամ անկանիլ յուղղափառութենէ. հերետիկոս դառնալ. իբր ἐτεροδοξέω. orthodoxis non adsentior


Այլափառիմ, եցայ

vn.

cf. Այլափառեմ.

NBHL (1)

ԱՅԼԱՓԱՌԵՄ ԱՅԼԱՓԱՌԻՄ. Այլափառ լինել. մոլորիլ. օտարանալ կամ անկանիլ յուղղափառութենէ. հերետիկոս դառնալ.


Այլափառութիւն, ութեան

s.

heterodoxy.

NBHL (3)

ἁλλοδοξία, ἐτεροδοξία. heterodoxia, error Մոլորութիւն ընդդէմ ուղղափառ հաւատոյ. օտարութիւն ի ճշմարտութենէ. մոլար կարծիք. րաֆըզըլըգ, րաֆզ.

Յորժամ հանցէ զանձն իւր յաստուածեղէն գաւթացն որո՛վ եւ իցէ պատճառանօք այլափառութեան. (Շ. ՟գ. յհ.։)

Յայլափառութիւն եւ յօտար կրօնս արկանէ. (Երզն. մտթ.։)


Այլափոխ

adj. adv.

changed, altered, converted, turned;
degenerate;
different;
allegorical;
differently.

NBHL (1)

Անունն այլափոխ է, եւ արարածն այլազգի. (Վեցօր. ՟Գ։)


Այլափոխեմ, եցի

va.

to change, to alter;
to counterfeit;
to metamorphose;
to diversify.

NBHL (1)

ԶՊօղոս Քրիստոս յերկնից լուսաւորելով այլափոխեաց. (Եփր. մարգ.։)


Այլափոխիմ, եցայ

vp.

to change;
to grow worse, to degenerate.

NBHL (1)

Եւ տարբերիլ. զանազանիլ փառօք. գերազանցել.


Այլափոխութիւն, ութեան

s.

change, transmutation, conversion;
metamorphosis;
corruption, degeneration.

NBHL (1)

ԱՅԼԱՓՈԽՈՒԹԻՒՆ ԱՅԼԱՓՈԽՈՒՄՆ. Այլափոխելն, եւ իլն. այլայլութիւն ո՛ր եւ է օրինակաւ. տէյիշմէ, թեպէտտիւլ, թազեիր.


Այլուսումն, ման

adj.

of a different doctrine;
of or belonging to a sect.


Այլուստ

adv.

from another place or situation;
otherwise.

NBHL (2)

Այլուստ (կամ յայլուստ) լինի օգնականութիւն եւ փրկութիւն հրէիցս. (Եսթ. ՟Դ. 14։)

Որ ինչ այլուստ, եւ կամ ի մէնջ։ Փախստական լինել՝ ոչ ի մարդկանէ միայն, այլեւ յի՛րաց այլուստ այլոց զօրէն ուխից հոսեցելոց. (Խոր. ՟Բ. 61։)


Այլուր

adv.

elsewhere, in another place, in some other place.

NBHL (2)

Եւ այլուր ասէ նոյն Պօղոս։ Այլուր նոյն Յովհաննէս ասէ։ Եւ այլուր ասէ Երեմիա. (Աթ. ՟Ա. ստէպ։)

Եթէ այլուրն եւս դիպեսցի ժամաբաշխն. (Վեցօր. ՟Զ։)


Այծի, ծւոյ, ծիք, ծեաց

s.

goat, she-goat.

NBHL (4)

Զի՞նչ օգին է, կամ զի՞նչ այծին. (Կոչ. ԺԵ։)

Մի օր՝ օգի սպիտակացեալ, եւ մի օր՝ այծի սեւաթոյր. (Մանդ. ԻԲ։)

Ոչխար կատարեալ՝ յօգեաց եւ յայծեաց առնուցուք։ Եթէ յայծեաց իցէ պատարագն։ Զամենայն զճարպ զայծեաց մի՛ ուտիցէք։ Նոխազ յայծեաց։ Սալ մի յայծեաց։ Իբրեւ զխոյս այծեօք հանդերձ։ Մեկնեսցէ զօգիս յայծեաց։ Զայծիսն ի ձախմէ. եւ այլն։

Ո՛չ յօգեաց ասր, այլ յայծեաց ցփսիս. (Յհ. կթ.։)


Այծարած, ից

s.

goat-herd, peasant who drives the goats to feed.

NBHL (1)

Հովիւ արածօղ այծից. քէլի չօպանը.


Այծաքաղ

s.

chamois, wild goat.

NBHL (1)

Այծաքաղք բազում անգամ երկաւորեակս ծնանին. (Վեցօր. ՟Թ։)


Այծեամն, եման, եմանց

s.

wild goat;
roe;
buck, hart;
deer.

NBHL (2)

δορκάς, δόρκων. caprea, dorcas եւ capreolus, parva capra. եբր. ձէպի իբր թ. լէփիջ. Այծ վայրի՝ արագոտն եւ սրատես, բազմաճղի եւ տկար եղջերօք. եապան քէչիսի, գարաճէ, կէյիք սըզընը, ճէյրան, զազալ.

Իբրեւ զայծեամն եւ զեղջերու։ Որպէս ուտիցի այծեամն եւ եղջերու։ Ասայէլ էր թեթեւ ոտիւք իբրեւ զմի յայծեմանց ի դաշտի։ Թեթեւագոյնք ոտիւք իբրեւ զայծեմունս ի վերայ լերանց։ Նման է եղբօրորդին իմ այծեման, կամ որթուց եղանց։ Իբրեւ զերկու ուլս երկուորիս այծեման։ Իբրեւ զայծեամն փախուցեալ. եւ այլն։


Այծեայ, էի, ից

s. adj.

goat's hair;
stuff made of goat's hair;
of or belonging to goats.

NBHL (1)

Կազմեալն ի մազոյ այծից. եւ հանդերձ մազեղէն. խորգ. խարազն. եւ մազ այծից. αἵγειος, αἱγέη. caprinus, caprina pellis, τρίχενος. qui e pilis est, cilicinus. այծու մազէ շինած. չուլ, սօֆ, շալ. եւ դիֆթիգ.


Այծեղջիւր, ջեր

s.

Capricorn.

NBHL (1)

αἱγόκερως. capricornus Անուն միոյ ի կենդանակերպից՝ յարմարեալ ի հեթանոսական պատմութեանց, յոր յածի արեգակն ի իա դեկտ. ցյունվարի իա. եւ յայնժամ կոչի ԱՐԵՒԱԴԱՐՁ ԱՅԾԵՂՋԵՐ. օզլագ. ճէտի. ճէտա պիւրճի. պիւզէ.


Այծենի, նւոյ, ենեաց

s. adj.

cf. Այծեայ.

NBHL (1)

Մորթովք այծենեօք. (Եբր. ՟Ժ՟Ա. 37.) որ գրի եւ այծենւովք։


Այծերամակ, աց

s.

flock of goats.

NBHL (2)

Երամակ կամ հօրան այծից. αἵπολιον. grex caprarum. քէլի սիւրիւսի.

Այծերամակս, եւ անգեայս, եւ հօտս։ Հօտից, եւ անգէոց, եւ այծերամակաց. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)


Այծոտն

adj.

goat-footed.

NBHL (1)

Ունօղ զոտս նման այծեաց.