Ի պետրոս միտէ զբանն։ Ապականացու մարմին միտէ զանձն (զհոգի)։ Գողանայ զմիտս մեր՝ յիւրն միտելով կամս։ Ի մանկածուն կողմն միտեալ կարկառէր զանիրաւ ստահակութեանցն տուգանս. (Ոսկ. մտթ.։ Մաքս. եկեղ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Պիտ.։)

ἁείναος, ἁένναος perennis ἁείρροος, ἁείρρυσις perpetuo fluens. Մշտաբուղխ. մշտահոս. անհատահոս. անսպառ.

Խաչն կանգնեցաւ ի վերայ նախահօրն թաղման, եւ վերաբղխեալ մեզ անմահութիւն ի մշտնջենաբուղխ աղբերէն կենարար կողիցն. (Կիւրղ. խչ.։)

Սահման է բան կարճառօտ՝ յայտնական բնութեան ենթակայ իրաց. (Դամասկ.։)

Ոչ է պարտ յօտարաց՝ առանց յանձնարարական թղթոյն ի քահանայութիւն մատուցանել. (Կանոն.։)

Եղիցին քարոզք փոխանակ խաչահանուացն, եւ աւետարանիչք փոխանակ յապաղեցուցչաց. (Եփր. հռ.։)

Ըստ քերթողաց՝ νύμφαι, μακραί νύμφαι nymphae, sponsae. Ուրուական եւ մտացածին ոգիք կամ չաստուածուհիք զուարճալի վայրաց, են որ մահկանացու՝ եւ են որ անմահ կարծեցեալք. քան զմեզ աղէկները.

Մտաց եւ հանճարոյ ընդունակ ասելով՝ որոշեաց զնա յաներեւութից եւ ի մահկանացուաց արարածոց, որք եւ յաւերժական հարսունք (կամ յաւերժահարսունք) անուանին, որք եւ բնութեամբ ունին զգիտութիւն, եւ ոչ ուսանելով. (Սահմ. ՟Դ։)

Մահկանացուն յանմահիցն որոշեաց. իսկ միտքն եւ հանճարն ի հաւերժահարսանցն հեռացոյց. (Սիւն. բն.։)

Քահանայական յղարկմամբ (ի թաղումն). (Ճշ.։)

ՅՈԽՈՐՏ. մ. ՅՈԽՈՐՏԱԲԱՐ. Յանդգնաբար. անխորհրդաբար. աներկիւղ համարձակութեամբ. յահուր. յահըռնաբար. վայրապար.

ՅՈԽՈՐՏԱՆՔ ՅՈԽՈՐՏՈՒԹԻՒՆ. Յոխորտանալն. խրոխտումն. յանչափս վստահութիւն. յահրութիւն. յանդգնութիւն.

Ըմպահկելով դժոխախեռ յոխորտանօք։ Զմիմեամբք ելանելով անճոռնի յոխորտանօք. (Պիտ.։ Կիր. պտմ.։)

ՅՈԽՈՐՏԱՆՔ ՅՈԽՈՐՏՈՒԹԻՒՆ. Յոխորտանալն. խրոխտումն. յանչափս վստահութիւն. յահրութիւն. յանդգնութիւն.

Ըմպահկելով դժոխախեռ յոխորտանօք։ Զմիմեամբք ելանելով անճոռնի յոխորտանօք. (Պիտ.։ Կիր. պտմ.։)

Նոյ ըմպէր գինի, կայր յորսայս ի վերայ անկողնոյ։ Բազում անգամ կամք յորսայս ի մահիճսն. (Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. ի քանան.։)

Եւ մի՛ յաղթահարեալք յորսայս լիցուք։ Մի՛ յորսայս լինելով. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)

ՅՈՒԴԱՅ ՅՈՒԴԱՅԱԿԱՆ ՅՈՒԴԱՅԵԱՆ. Ἱούδα, ἱουδαῖος, -αῖοι Juda, judaeus, judaicus. Ազգն Յուդայի որդւոյ Յակոբայ Իսրայէլի. ցեղն Յուդայ, յորմէ ծագեաց եւ Քրիստոս. այլ յետ Քրիստոսի ի խառնիլ ՟Ժ՟Բ. ցեղից ցրուելոց՝ ամենայն եբրայեցիք կամ հրէայք՝ յուդայեան կոչեցան. եահուտի, եէհուտիմ, ջըֆուտ. յն. լտ. եուտէ՛օս, եուտէ՛ուս. իտ. գղ. ճուտէօ՛, ժիւտ.

Ծնաւ Քրիստոս ի Բեթղահէմ յուդայեանց. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 8։)

Գոյ եւ այլն առաքինութիւն, որ յաւանդելոյ եւ ի պատուիրելոյ է. (եւ չէ՛ համեմատ նախակրթական հանդիսի, եւ ընտրութեամբ ուղղեցելոյն. Լծ. սահմ.։)

Արք նախանձայոյզք քինախնդիրք պահեն զկանայս իւրեանց. (Եփր. ծն.։)

Իսկ դու ո՛վ վսամական, եւ սրբազնութեանցն նախապետական (այս ինքն քահանայապետ). (Մագ. ՟Ի՟Ե։)

Նահապետութիւն. հայրապետութիւն. գլխաւորութիւն. իշխանութիւն.

(Առաքինութիւն աբրահամու), զոր բնութիւն առաջնորդութեամբ եւ նախապետութեամբ մեծարեաց. (Փիլ. լին. ՟Դ. 13։)

Նեղսրտութեամբ խնդրէ զնաւահանգիստն. (Լմբ. առակ.։)

Կարէ ոչ գնալ գնալին, եւ ոչ հատանիլ հատանելին. վասն զի ներընդունական զբնութիւնս սոցա պատահեաց գոլ։ Կարելին եւ ներընդունականն յայսմ տեղւոջ հակադարձեն առ միմեանս, եւ այլն. (Անյաղթ պերիարմ.։)

Որք յարեւմտեան կողմանս սահեալք նժդեհութեամբ. (Շ. ընդհանր.։)

Նորա ծնեալք ի հաւատոց անտի Աբրահամու. (Եղիշ. դտ.։)

Վերակոչէ զամենեսեան, որք ջրով եւ հոգւով նորածնանին (կամ հոգւով նորա ծնանին) յաշխարհակեցոյց մահ նորա. (Զքր. կթ. համբարձ.։)

πνευμαδόχος recipiens, vel continens spiritum. Ընդունօղ եւ պահօղ յինքեան զշունչ. ընդունարան շնչոյ. ըստ յն. շնչընկալ.

Է շան եւ՛ պահպանողականն, եւ՛ շողոքորթել իւրոյն, եւ՛ ի բաց վարել զայլոյն. (Դիոն. ածայ.։)

Զդառնութիւն հայհոյութեան եւ բամբասանաց, երդմնահարութեան, եւ շողոքորթութեան. (Գր. հր.։)

Ծաղիկ գեղեցիկ՝ սպիտակափառ կանթեղաշար՝ անուշահոտ յոյժ. կայ եւ դեղին կամ շեկ՝ վայրենի. որպէս եւ կապուտակ՝ տարբեր հոտով. ա՛յլ է եւ ջրային շուշան, կամ շուշան ի գետեզր. որ եւ Հարսնամատն, կամ Նունուֆար։ Նմանութեամբ եւ Զարդ՝ ի ձեւ շուշանի, կամ ծաղկի, եւ այլն.

Որ հովուէն ի մէջ շուշանաց։ Որ արածիցին ի մէջ շուշանաց։ Շրթունք նորա շուշանք՝ բուրեն զմուռս լիութեան։ Բունն (աշտանակին) եւ ստեղունքն եւ սկահքն եւ գնդակքն եւ շուշանքն անդստին ի նմանէ իցէ.եւ այլն։

Ունէր ջահ ի ձեռնն, ո՛չ որ ի ձիւթոյ վառի, այլ՝ ոզորած փայտ եւ չորացուցած, որ ի հողմոյ ոչ անցանի. (Կեչառ. աղեքս.։)

Ձեռք դահճացն վասն տակեցան յոզորածեծն առնելոյ։ Տեսանես անդր յոզորածեծն առնելոյ դառն խոցուածս. (Ճ. ՟Ա.։ Լմբ. պտրգ.։)

Երկին կոչեմք՝ առ ի սահման զերնոյն զնոյնն գոլով. եւ ողիմպոս վասն բոլորափայլ գոլոյն։ Ողիմպոս, զոր ասեն աստուածոցն վայր զգուշագոյն. քանզի ամենայն մարդիկ իղձ առնելով զձեռսն յերկինս վերաձգեն. (Արիստ. աշխ.։)

Եթէ յանկարծ ուրեք պատահի նմա հեթանոս անօրէն, յառաջ քան զնորա ողջէգալն կանխէ եւ երկիրպագանէ նմա հանդերձ ողջունիւն հարցանելով. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)

Յորմէ՛ պահոց զրկեալ՝ յո՛ր որկրամոլութիւն անկայ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Որում արթնամիտ խոհականութեամբ ուշադրեալ այսմ ամենայն մտաւոր եւ քաջ այրն վահան։ Ուշադրեալք ուրախալից վաստակով հասանել վարձուցն հատուցման։ Ուշադրեալք ի հրաւիրումն երկնաւոր կոչմանն։ Ճանապարհին ուշադրէին։ Ուշադրելով զամենայն օր, եւ ակնունելով մասին նշխարաց սրբոց ի կատարումն նոցա լինել արժանի. (Փարպ.։)

Պա՛րտ է ուշադրել եւ եսայեայ, ահա կոյս յղութիւն կալցի, եւ ծնցի որդի. (Ղեւոնդ.։)

Ուրախամիտ բերկրանօք ընդառաջ եղեալ նահատակին. (Պիտ.։)

Չափաւորեաց արարիչն բնաւորապէս՝ ըստ սահմանի ունել զերկայնութիւն՝ ամենայն ծառոց. (Շ. բարձր.։)

Զի սահմանս եւ կանոնս չոխակալութեան նոցա հաստատեսցէ։ Չոխակալութիւն նոցա առաւել էր. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 28։)

Վասն պահելոյ զչորեքշաբաթ. (Կանոն.։)

Որ պատուեայ զքահանայն, զաստուած պատուեայ. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։ 7)

Որ առ պատուիրանադրեալն ոչ ձգտի հասնեալ կանոն, նա յահեկակողմանն դանտչէ խոտորեալ ճանապարհի. (Յհ. իմ. ատ.։)

ՊԱՏՈՒՀԱՍԱԿՈԾ ԱՌՆԵԼ, ԼԻՆԵԼ. ἁπειλέω minor, comminor προσπέττω, -σσω arguo ἑπιτιμάω, ἑγκαλέω reprehendo, objurgo, increpo. պատուհասիւք սաստից կոծել, ահագին սաստիւք կշտամբել. պատուհասել, որպէս սպառնալ՝ քան պատժել. փղպել.

կապեալս կուտեալս պարշարեալս պահէ։ Նոյնպէս եւ (Ոսկ.՟բ. տիմ. ՟Ղ եւ այլն։)

Բառ յն. բէնդաթլօս. որպէս թէ Հնգամրցանք. πένταθλος pentathlum, quinquertia. Հնդեակ, նահատակութիւն յողոմպիականսն, որպէս առանձին խաղու անուն, բայց բովանդակիչ համօրէն մրցանաց ագոնին.

Վստահութիւն զի՞նչ իցէ. պանծութիւն, պարծանք, համարձակութիւն, պերճանք. (Ոսկ. փիլիպ. ՟Ծ։)

Ջերմուկ ջայլից ջոկ կապեալ ջնարահարացդ. (Մագ. ՟Դ.) իմա, կամ ի ջերմուկս, եւ կամ ի ջերմ խմբից։

Հաստատութիւն ... ծովահերձ, ջրաբաժին. (Ագաթ.։)

ի մենջ (՛ ի մեռելոցս) ուսուրուք, եւ սեփականեցէք զձեզ. իմա, ազատ կացուցէք, կամ ապահովացուցէք։

Պահք՝ երիտասարդաց հաստատութիւն, աղայոց պահապան, ծերոց սեփականութիւն. այսինքն ապահովութիւն, կամ սեպհական առաքինութիւն. (Մաշկ.։)

Դաւիթ՝ որ յաղթեաց սկայազանց ի պատերազմի, յաղթահարեցաւ ի մերկ մարմնոյ. (Եփր. ծն.։)

Սկզբնամօրն պարտեաց, եւ նախահօրն յանցանաց։ Զօրէն սկզբնամօրն երկանց եւ ցաւոց լուցիչ (սուրբ կոյս)։ Բժշկել զվէրս հարուածոց արգանդի սկզբնամօրն։ (Սանահն.։ Կամրջ.։ Գանձ.։ Սարկ. տոմար.։)

Միտքն՝ որ ի գլուխ առակեալ է (որպէս ադամ), հնազանդ եղեւ խրատու օձաճաշակ սողնակին, որով զմահ ընկալաւ. (Վանակ. յոբ.։)

Ստորագրական սահման է՝ բան համառօտ յայտնիչ գոյացութեան եւ պատահմանց. (Անյաղթ առածք.։)

ՍՏՈՐԱԴԱՍԱԿԱՆ եղանակ բայի, է յետինն ի հինգ եղանակաց ըստ յունաց, ի մեզ նոյն ընդ ըղձականի, եւս եւ ընդ սահմանականի՝ յաւելուածով շաղկապի կամ միջարկութեան.

Խոնարհութիւնք (բայից) են հինգ. սահմանական, աներեւոյթ, հրամայական, ըղձական, ստորադասական. (Թր. քեր.։)