flying swiftly.
Սրաթռիչ լինէր ընդ լեռնակողմն։ Ընդ դաշտ ընթացեալ սրաթռիչ գնացիւք՝ անհետ լինէր. (Վրք. հց. ՟Ը. ՟Ի՟Ա։)
killed, slain with a sword.
Ընդ սրախողխողսն եւ ընդ գետավէժսն սատակեցան։ Սրախողխողբեկումն, կամ դառնութիւն, սպանումն. (Արծր. ՟Ե. 9։ Պիտ.։ Յհ. կթ.։ Երզն. լս.։)
pestilence, plague, epidemy, contagion, mortality.
որ ասի եւ ՍՈՒՐ. λοιμός pestilentia, pestis. Ածումն կամ հարուած սրոյ մահաբեր հրեշտակի՝ որպէս առ դաւթիւ. այն է ժանտախտ. մահատրաժամ, մահ բազմութեան ի տապագին եւ ի փոխադրական ախտէ հանդերձ ուռուցիւք.
keen-sighted, piercing-eyed;
clear-sighted, perspicacious.
Խորհրդականութիւն սրակն եւ տեսօղ բնութեանն։ Եւ արդ ընդէ՞ր այդչափ սրակն ես։ Քաջատես եւ սրակն լինի. (Փիլ. ել. ՟Բ. 22։ Ոսկ. ղկ.։ Խոսր.։)
to put to the sword.
Նոցին տեարքն առ նմին սրակոտորք։ Զերիտասարդսն սրակոտորս։ Կա՛մ սրակոտոր, կամ գերի։ Հրամայեաց զպահապանսն սրակոտոր առնել։ Մերս բովանդակ մարմին սրակոտոր եղեալ՝ անդամանդամ յօշեցաւ. (Լաստ. ՟Բ. ՟Ժ՟Զ. ՟Ի՟Ա։)
small hall;
small curtain, hanging, tapestry, arras;
— հարսանց, curtained bed.
Ընդ սրահակօք նստիցին յորժամ դատիցին. նոյնպէս եւ դու փոխանակ սրահակաց զժամանակն խնդրեա՛ եւ զպարապութիւն եւ զտեղի։ Զմարմինդ իբրու զտուն բազում սրահակօք զարդարես, եւ ոգւոյդ կարկատուն կապերտօք տաս ի ներքս նստել խայտառակ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 17։ ՟Գ. 16. եւ այլն։)
acute-minded, sharp-witted, clear-sighted, subtle, penetrating, quick, ingenious.
Սուր մտօք. արդարամիտ. կորովամիտ.
moving quickly, rapid, swift, impetuous, violent.
Սո՛ւր վարեալ յընթացս. սրընթաց. արշաւասոյր. սրաշարժ. օդապարիկ. արագ. եւ Հարեւանցի.
Սահեալ ի վերայ արշաւասոյր ալեացն սրավարաց մոլեգնելոց։ Ոչ եթէ ծայրաքաղ ինչ արարեալ՝ օդաբանս կամ սրավարս (կամ օրավարս, աւրավարս) ինչ խօսեցաւ. (Ագաթ.։)
to sing the Trisagium, to sanctify, to hallow, to laud.
Քերովբէից դասքն գովէին, եւ սերովբէք սրբաբանէին. (Գանձ.։)
hagiographer;
—ք, hagiographic books.
ἀγιόγραφος hagiographus, a divinis viris scriptus, hagiographa, scripta santa. Սրբազան գրիչ, եւ գրեալն յայնպիսւոյն. սուրբ գիրք. որ եւ ՍՐԲԱԳՐԵԱԼ ԳԻՐ. իսկ ըստ որոշման եբրայեցւոց՝ Սրբագիրք կոչին առանձինն (եբր. սէթուպիմ, այսինքն գրեանք, մատեանք) երրորդ հատուած աստուածաշնչի, այսինքն գիրք յովբայ, սողոմոնի, դանիէլի, եզրի, եսթերայ, եւ մնացորդք կրկին.
Երրորդ դարձեալ գումարութիւն եբրայեցւոցն, զոր զսրբագիրսն կարգեն։ Սրբագրացն, Յռջբ. (՟Ա. Թագ. ըստ հերոն։)
Ի գիրս հաւաքէին զճառս եւ զմեկնութիւնս սրբագրաց։ Այլ եւս գիրս շարագրեաց վարդապետականս, եւ մեկնութիւնս սրբագրաց. (Սոկր. ՟Բ. 3. 4։)
of holy assembly.
Սրբագունդ դասք առաքելոց. (Նար. առաք.։)
sacred;
His HoliNess, His Grace.
Աղօթս սրբազանս եւ խորհրդականս։ Սրբազան սեղանաւ։ Սրբազան իւղոյն. (Մագ.։)
to consecrate;
to deify, to idolize.
ἰερόω, ἁφιερόω, -ομαι sacro, consecro, dedico, initio. Ընդ սրբազանս դասել. նուիրագործել. եւ Հեթանոսաբար՝ ձօնել. եւ Աստուածացուցանել.
Զխորհրդական հանճար սրբազանեալք՝ եւ սրբազանիչք լինել կարասցուք. (Դիոն. եկեղ.։)
clothed in a holy or white raiment;
holy, pious, godly, divine.
Ոչ յարդարոցն ոք, եւ ոչ ի մարգարէիցն սրբազգեստից. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)
hagiology.
ἰερολογία sacer sermo, sacra recitatio եւ ἰερόν λογίον sacrum oraculum. Սրբազան բան, որպէս կարդացումն, օրհնութիւն, եւ սուրբ գիրք, պատգամ.
cf. Նուիրական.
ἰερατικός, ἰεροτελεστικώτατος, ἁφιερωτικός sacer եւ այլն. Սրբազան. նուիրական. քահանայական. սուրբ. աստուածային. խորհրդաւոր.
to be holy, sacred, consecrated or set apart, to consecrate or devote oneself.
ՍՐԲԱՆԱԼ. ἀγιάζομαι sanctificor. Սուրբ լինել. սրբիլ. նուիրիլ. եւ Արդարանալ. եւ Պարկեշտանալ.
containing relics;
fasting rigorously;
reliquary, shrine.
Պահք, սրբապահք, եւ ծոմապահք. պահքն այն է՝ որ զուտեաց կերակուրն (ի կենդանեաց) ոչ ուտէ. իսկ սրբապահքն է, որ եւ զնոսա ընտրէ՝ որ ի տնկոյ յառաջ գայ եւ պարարէ զմարմին, որպէս ձէթ եւ գինի եւ այլն. իսկ ծոմապահքն է ի հասարակաց կերակրոյ, որպէս ի ջրոյ, ի ցորենոյ. (Ոսկիփոր.։)
cf. Սրբաբան.
Ընդ սրբասաց զօրսն։ Զդասս բոցեղէնս՝ զուարթունս սրբասացս։ Արարեր քեզ սրբասացս զսերովբէսն եւ զքերովբէսն. (Նար. յովէդ.։ Մաշտ.։ Ճշ.։)
vestry-room, sacristy.
Սուրբ բնակարան, վանք. հայրապետանոց. եւ մանաւանդ՝ Ուր պահին գրիք եւ սպասք եւ աւանդք եկեղեցւոյ. սարկաւագանոց. պահարան, աւանդատուն, տաճար.
sacred asylum, sanctuary;
temple, church;
sanctifying, expiatory.
Ի տանէն սրբարանաց մերոց։ Ի սրբարան մեր դադարեալ. (Յհ. կթ.։)
Նմանութեամբ ասի զկուսէն որպէս զտաճարէ կամ զդաբիրայ.
sanctifying, saving, wholesome;
— շնորհք, sanctifying or saving grace.
ἀγιοποιός, ἀγιαστικός sanctificator, sanctificus. Որ սուրբ առնէ. պատճառ սրբութեան. սրբիչ. մաքրազարդօղ. քաւիչ. նորոգիչ. կենդանարար. շնորհատու. մակդիր՝ սեպհականեալ Հոգւոյն սրբոյ.
Եկեղեցեաց սրբարար եւ օգնական եւ վարդապետ հոգին սուրբ։ Ամենայնի նոցա սրբարարն է։ Սրբարար եւ զօրացուցիչ՝ հոգւոյն սրբոյ զօրութիւնն. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ. ՟Ժ՟Ե։)
Զսրբարարն մատուցման արեանն քրիստոսի յարդարեաց. իմա՛ կամ ընթերցի՛ր, սրբարան։
to sanctify, to consecrate;
to purify;
to clean, to wipe off, to wipe dry, to spunge up;
to expiate;
to offer, to dedicate;
to observe, to keep religiously;
to absterge, to cleanse, to deterge;
— զմօրուս, to shave the beard;
— զեղնգունս, to pare the nails;
— զուռս, to prune, to lop;
հրով —, to refine by fire;
— զցորեան, to winnow.
ἀγιάζω sanctifico ἀγνίζω purifico, consecro καθαίρω , καθαρίζω purgo, mundo ὀσιόω sanctum reddo ἑκμάσσω deleo եւ այլն. Սուրբ առնել. մաքրել յաղտից հոգւոյ կամ մարմնոյ. մաքրազարդել. ի բաց ջնջել. արդարացուցանել. անպարտ առնել. նուիրական եւ սրբազան կացուցանել.
Այլ լուացայք, այլ սրբեցայք, այլ արդարացայք յանուն տեառն մերոյ յիսուսի. (Աթ. ՟Ա։ Նոյն է եւ աասելն, լուացարուք, սրբեցարուք եւ այլն։)
holiness;
purification;
purity, cleanliness, neatness;
expiation;
offering;
sanctuary;
*Communion;
chastity, modesty;
innocence, integrity, candour;
abstersion;
սրբութեանց or — սրբոց, the Holy of Holies;
— սրբութեանց or սուրբ սրբութեանց, most sacred;
յարկ սրբութեան, temple, church;
— ձեր, Your Holiness;
սրբութեամբ, holily.
Որք պահեցին սրբութեամբ զսրբութիւն՝ սրբեսցին։ Սրբութեամբ եւ արդարութեամբ։ Զմեծ վայելչութիւն փառաց սրբութեան քո։ Ի տաճարի սրբութեան քո։ Սրբութիւն սրբութեանց։ Սրբութիւնք սրբոց. (յն. լտ. սուրբք սրբոց)։ Տարաւ ի ներքս զսրբութիւնս իւր, եւ զրբութիւնս հօր իւրոյ. եւ այլն։
to grind, to sharpen, to whet, to point, to set, to give an edge, to acuminate;
to spur, goad or urge on, to stimulate, to rouse up, to excite, to stir.
Զանասնոցն զբնական արագութիւնն գրգռեալ սրեսցեն խնամովք դարմանոյ։ Իբր սրեալք առ ի զօրութիւն. (Փիլ. լիւս.։)
Զարս կուառացն սրեցին՝ դարանս գործել ի ցանկս այգեացն. (Զենոբ.։)
running or flowing violently, impetuous, rapid;
— գետ, rapid river;
—իւք գալ, to hasten, to run with the utmost haste.
Համանայ մեծութիւնն՝ տե՛ս ո՛րպէս դարձաւ սրընթաց թեւով ի տուն թագաւորին, առ որ անհաւատն գտաւ. (Լմբ. առակ.։)
to play the flute;
to hiss, to whistle;
to bray.
Արդարեւ իշացուլք իսկ են ոմանք ի մարդկանէ. սրնգեն, եւ կցացեն։ Իբրեւ զջորիս անճահս սրնգեն. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 6. եւ Ոսկ. կող. ՟Ժ՟Բ։)
cf. Սրոբէ.
ՍՐՈՎԲԷ կամ ՍՐՈԲԷ. որ եւ ՍԵՐՈՎԲԷ. σεραφίμ seraphim. Ասի եւ ՍՐՈՎԲԻՄ, կամ ՍԵՐՈՎԲԻՄ. իբր յոգն. ըստ եբր. սէրաֆ, սէրաֆիմ. այսինքն կիզանօղ. վառեալ. Վերին դաս զուարթնոց՝ յառաջին կամ յերկրորդ կարգի.
where the seraphim dwell.
Եղեալ որպէս դաւիթ՝ սրովբէից.
cf. Սրովբէախումբ.
Ընդ վեցթեւեան սրովբէագունդ դասս. (Շար.։)
cf. Սրովբէախումբ.
Ընդ վեցթեւեան սրովբէագունդ դասս. (Շար.։)
where the seraphim assemble;
chorus of seraphim.
Ընդ վեցթեւեան սրովբէագունդ դասս. (Շար.։)
seraphic.
Սրովբէական երգս։ Ըստ սրովբէականն գերունակութեան։ Սրովբէականացն երրեակ դասուն. (Պտրգ. աթ.։ Մագ. յիշ. ոտ. խչ.։ Յհ. կթ.։)
resembling a seraph.
Ի սրովբէատիպ դասէ քահանայիցն զգիտութիւնն ընդունի. (Լմբ. պտրգ.։)
broken-hearted, discouraged, dejected, despondent;
astonished, frightened;
— առնել, to dishearten, to discourage, to deject, to take away a person's courage, to disconcert;
to dismay, to frighten, to strike with astonishment;
— լինել, to be broken-hearted, disheartened, down cast, dispirited, desponding, to lose or want courage;
to be frightened, dismayed.
Որք յանցաւորքն իցեն, սրտաբեկ լինին։ Միդաւ եւ մառախղաւ սրտաբեկ լինէր նինուէ. (Սեբեր. ՟Զ։ Եփր. նին.։)
Սրտաբեկ սրտապախ լինել։ Տակաւին սրտաբեկ էր։ Սրտառուչ սրտաբեկ դառնալոց է. (Ոսկ. ես.։)
cf. Սրտաբեկ առնեմ.
Յորժամ յիշեմ զահաւոր զբեմբն դատաստանին, սրտաբեկեալ լինիմ յերկեղէն։ Սրտաբեկեալ չարն անդնդային՝ ընդ յայտնութիւն կենարար խաչին. (Գանձ.։)
auricles of the heart.
Դուրք կամ դրունք սրտի. ախոնդանք առ սրտիւ.
hearty, sincere;
heartily, sincerely.
Լիասիրտ. լի սրտիւ. խնդալից.
very desirous, anxious, longing for, amorous;
— առնել, to make one's mouth water;
to inflame with desire, to enamor.
Կարօտագին. անձկալից. խանդակաթ. կաթոգնեալ. cf. Սրտաթափ.
cf. Սրտաշարժ.
Եղեւ խանդագորով սրտաճմլիկ մարիամանց եղբայրական գութ. (Նար. տաղ ղզր.։)
to re-animate, to encourage, to inspire with courage, to revive, to put new spirits into, to raise again or restore a person's spirits.
touching the heart, moving, affecting, tender;
touched, moved;
eager, desirous, burning for;
angry, displeased, shocked, wounded, exasperated;
heart-of-fending, mournful, heart-piercing.
Սրտաբեկ սրտառուչ շրջել (զղջմամբ)։ Սրտաբեկ սրտառուչ դառնալոց է։ Սրտառուչ սրտաբեկ կացուցին։ Որոյ չարիք ի մտի կան. սրտառուչ լերդակեղի (կամ լերդակիզի)։ Հերձուածողք սրտառուչ սրտաբեկ յահեղ դատաստանին. (Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. ես.։ Բուզ. ՟Գ. 10։ եւ Կորիւն.։ Սեբեր. ՟Ե. ՟Զ։)
palpitating, trembling for;
desirous, longing for.
Որոյ սիրտն տրոփէ, թնդայ, կամ տռփայ. եւ Անձկանօք.
compassion, pity;
distress, anguish, grief;
heart-burn;
սրտացաւութեամբ, compassionately, pitifully.
Առաջի անկանէին սրտացաւութեամբ (կամ սրտցաւութեամբ) վասն առնն զուր մեռելոյ։ Առատապէս սրտացաւութեամբ (կամ սրտցաւութեամբ) հանդերձեցին զնոսա եւ յղարկեցին։ Վասն իրացս արքունի սրտացաւութեամբ ցուցանել. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 36. 49։ ՟Ժ՟Դ. 8։ Մի՛ դանդաղիք տալ զնա ինձ սրտացաւութեամբ։ Են բազումք, որ զսիրելն սիրեն, այլ ոչ սրտացաւութեամբ. Սարգ. յհ. ՟Է։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ե։)
cf. Սրտապնդեմ;
to affect, to touch.
Սրտացո՛ զմեզ տեսլեամբ տենչալւոյն (հեթմոյ ի դարձին). (Տաղ.։)
courageous, intrepid, spirited, bold, lively;
այր —, a man of heart.
Վասն ուժեղութեանն եւ սրտեայ լինելոյն։ Լինի սրտեայ, եւ անդամօք յաղթ. (Խոր. ՟Բ. 7. 34։)
Միրդատ այր սրտեայ եւ աջողաձեռն՝ աւերէր քանդէր զկողմանս պարսից. (Պտմ. վր.։)
heart-burning, heart-rending, heart-wounding, poignant, bitter.
Լերդակեղ. բերօղ կեղ եւ վէրս սրտի.
choleric, irascible;
—ն, irascibility.
Կենդանականին սրտմտականն է հակառակ. արդ ձախուն զերասանակն ի ձեռն առեալ՝ զսրտմտականն սանձակոծիցէ. (Եղիշ. միանձն.։)
cf. Սրտմտիմ.
Սրտմտութիւն քո՝ զոր սրտմտեցար, եւ դառնութիւն քո՝ ել առաջի իմ. (Ես. ՟Լ՟Է. 29։ 1)
indignation, passion, vexation, anger, ire, spite, wrath, rage;
շիջուցանել զբոց սրտմտութեան, to stifle, smother or suppress the fire of one's indignation;
cf. Հրաբորբոք.
Սրտմտութիւն է եռանդն շուրջ զսրտիւն՝ արեանն, ի վերածխութենէ մաղձոյ կամ ի պղտորմանէ եղեալ. վասն որոյ եւ դառնութիւն ասի, եւ ցասումն. (Նիւս. բն.։)