benediction, blessing, doxology;
praise, laud, hymn, canticle;
blessings, great abundance, plenty, prosperity, wealth;
gift, present;
consecration;
the Eucharist;
eulogy;
relics;
instruments;
— օրհնութեանց, the Song of Songs, the song of Solomon;
— սեղանոյ, grace before meat;
— տալ, to bless, to pronounce the blessing;
առնուլ —, to receive the blessing, to be blessed;
to receive presents;
յ—ս համարիլ, to consider as a great blessing;
հայր, տուր ինձ զ— քո, father, your blessing.
ՕՐՀՆՈՒԹԻՒՆ. որպէս Մասն նշխարաց սրբոց, հանդերձից նոցա, եւայլ եւս յիշատակք. եւ մեռոնն կամ ավիչկն բղխեալ որպէս քիրտն ի տապանաց սրբոց. եւ այլն.
stony.
Կողմանք ծովու այլեւայլք են. զի ոմն քարայուն կողմ է, եւ ոմն գազանաբնակ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ. ձձ.) (տպ. քարային կողմն է)։
lyre;
viol, harp;
Lyra;
— հարկանել, to play on or sound the lyre.
Ջնար. կիթառ. տաւիղ. սաղմոսարան. փանդիռն. բարբուտ. նուագարան բախողական՝ աղեօք կամ լարիւք եւ թիլիւք կազմեալ յայլեւայլ ձեւս. սանթուռ, քեմանչէ, թամպուռա, պէրպուտ, հարբա. եբր. քիննօռ, նէպէլ. յն. քինի՛ռա, քիթա՛ռա, նա՛վլի. լտ. ջինիռա, ջիթա՛ռա. լիռա. նապլա . κινύρα ginyra κιθάρα λύρα lyra νάβλα, ναύλη nabla βάρβιτον, -ος barbiton ὅργανον organum.
sextary;
pitcher, jar;
measure of bushels, or English gallons.
Չափ առաջնորդ չափոց՝ քսեստ. (որ ըստ այլեւայլ տեղեաց պէսպէս վարի) (Շիր. չափ եւ կշռ.։)
cf. Փասքուս.
Քսփուս եւ առունկնճառք, որով արտաքս ձգեաց օձն զեւայ ի դրախտէն. (Վրք. հց. ձ։)
crowned by J.-C.
Այլեւայլ գեղեցիկ խորհրդով ասի եւ զսրբոյ խաչէն եւ զեկեղեցւոյ.
cf. Քրիստոսեան.
ՔՐԻՍՏՈՍԻՆ ՔՐԻՍՏՈՍԻՔ. Քրիստոնեայ, եւայլք. Քրիստոսեան, եանք.
the fifth month of the ancient Armenian calendar.
Ամիս հայոց՝ ըստ անշարժ տումարի յայսմաւուրաց, կամ ըստ ժամանակի թարգմանչաց՝ համեմատեալ մասին դեկտեմբերի եւ մասին յունվարի ըստ հռովմայեցւոց. իսկ ըստ շարժականին անկանի յայլեւայլ ժամանակս։ Ըստ ՟Ա, ասի.
cf. Քանասարիկ.
ՔԱՆԱՍԱՐ ՔԱՆԱՍԱՐԵԱՆ ՔԱՆԱՍԱՐԻԿ. գրի եւ ՔԱՆՆԱՍԱՐ, եւ այլն. (մարթի համեմատիլ այլեւայլ բառից եւ երբ. բայց ստոյգն է անյայտ) Մակչիր արաբացի գայլոյ՝ որպէս անյագ բերանաբաց, երագոտն եւ յափշտակիչ, չար յոյժ.
cf. Քանասարիկ.
ՔԱՆԱՍԱՐ ՔԱՆԱՍԱՐԵԱՆ ՔԱՆԱՍԱՐԻԿ. գրի եւ ՔԱՆՆԱՍԱՐ, եւ այլն. (մարթի համեմատիլ այլեւայլ բառից եւ երբ. բայց ստոյգն է անյայտ) Մակչիր արաբացի գայլոյ՝ որպէս անյագ բերանաբաց, երագոտն եւ յափշտակիչ, չար յոյժ.
wolf-like, ferocious, fierce.
ՔԱՆԱՍԱՐ ՔԱՆԱՍԱՐԵԱՆ ՔԱՆԱՍԱՐԻԿ. գրի եւ ՔԱՆՆԱՍԱՐ, եւ այլն. (մարթի համեմատիլ այլեւայլ բառից եւ երբ. բայց ստոյգն է անյայտ) Մակչիր արաբացի գայլոյ՝ որպէս անյագ բերանաբաց, երագոտն եւ յափշտակիչ, չար յոյժ.
change, mutation, alteration, variation, conversion, permutation, transformation, transmutation;
change, vicissitude, turn;
commutation;
season.
Փոփոխմունսշնչոց յայլեւայլ մարմինս։ Փոփոխմունս ոգւոց ի մարմնոց ի մարմինս։ (Եզնիկ.։)
(Արմատն է Հպիտ. հպտանք. լծ. եւ ժպտիլ, ծպտիլ) որպէս Միմոս. խեղկատակ. կատակօղ ծաղրաշարժ՝ նմանեցուցանելոյ զայլեւայլ կերպարանս.
ՅՈՔՆ ՅՈՔՆԱԶԱՆ, եւ այլն, տե՛ս ՅՈԳՆ. (ուր տեսցես անխտիր գրեալ գ եւ ք, յայլեւայլ կամ ի նոյն գրչէ)։
Նախամայրն եւայ.
ՎԵՑԻՋԵԱՆՔ. ἐξαπλοῦς, -λοῦν, -λά hexapla. որ եւ ՎԵՑՕՐԻՆԱԿՔ. Օրինակք աստուածաշնչի ըստ հաւաքման որոգինեայ յայլեւայլ լեզուաց եւ ի թարգմանութեանց՝ ի վեց էջս բաժանեալք. (ըստ յն. էքսաբլա՛, այսինքն վեցպատիկք).
God, the Supreme Being.
• Մեր հին մատենագիրները հետևեալ ձե-վերով են ստուգաբանում։ Խոսրով Ան-ձևացի, Մեկն. ժամակարգ. էջ 99 «Աս-ույծ անըյնն ըիայն ք և մեզ ստուգաբանի թէ աստ էած զմեզ»։ Նոյն հեղինակի Մէկն. պտրգ. էջ 16 «Տէ-րըն անուն վասն տիրելոյն է, իսկ աս-տոսածն՝ վասն ստեղծանելոյն և յաստիս ածելոյ զեղեալքս»։ Յովհ. Վանակ. վրդ. Բացատր. աղօթից Ամբակումայ՝ «Աս-տուած է անուն, որ թարգմանի զմեզ յաստիս ածող»։ Ս. Ներս. Լամբր. Մեկն. Պաւտարագի «Աստուած, այսինքն աստ ածող զոչէսն յէութիւն և ի գոյութիւն» (Լմբ. մատ. էջ 349)։ Յովհ. Վնկն. վրդ. հարց և պտսխ. «Ո՞վ եդ զա-նունս Աստուած. Պատասխան. Ասեն թէ օձն ասաց Եւայի. Զի՛ է զի ասաց ձես որ զքեզ աստ ած։ Զայն, ասեն, ածն առին և Աստուած անուանեցին։ Բայց դու մի՛ ընդունիր զայս. զԱստուած ա-նունն Ադամ եդ (և ոչ օձը)»։-Սկևռ. աղ. 53 «ըստ քերթողական արհեստի ծա-նեաք զանուն յիրէ և ի ձայնէ և ի ներ-գործութենէ. ըստ որում յաստիս ած-մանէ՝ Աստուած», Այսպէս և Առ որս. ե.
I say ! holla ! hallo !.
• Հներից Առաքել Սիւնեցի հանում է քայլ բառից. «Դարձեալ կոչեն զանունն քալ, քանզի քալեաց ի ծառն չար (ակ-նարկութիսն Եւայի). այսպէս դստերք իւր անհամար՝ քայլ քայլ քարշեն զմար-դիկ ի չար» (Ադամ. էջ 139)։ Մնացեա-յը տե՛ս ծօ բառի տակ։