unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.
ἁνόμοιος. dissimilis, absimilis, dispar. Որ չէ նման այլում. այլազան. տարբեր. զանազանեալ տեսլեամբ կամ որակաւ. պէնզէմէզ, մուխթէլիֆ.
Եթէ աննման իցէ որդի, աննմանաւն աննման զիա՞րդ ճանաչիցի. (Սեբեր. ՟Է։)
Չէ՛ ինչ աննման, այլ՝ ի դէպ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1։) եւ (Տօնակ.։)
Անզուգական. անհամեմատ. գեղեցիկ. գերազանց. ծայրագոյն, եւ յետին. անհնարին. մէնէնտսիզ.
ԱՆՆՄԱՆՔ. գ. ըստ յն. անօմիի. ἁνομοίοι. anomoei. Անամեան հերետիկոսք, հետեւօղք այետիոսի եւ եւնոմիոսի, որք զորդին աստուծոյ աննման հօր ասէին.
Զամենայն հերձուածս զեւնոմիոսացն՝ այսինքն աննմանիցն. (Կանոն.։)
unlikeness, dissimilitude, difference;
unsuitableness, disproportion.
Զանազանութիւն ասէ՝ աննմանութիւն է. եւ եթէ աննմանութիւն, ոչ պարզութիւն. (Ասող. ՟Գ. 21։)
Անքանակ եւ անորակ, անտեղի եւ աննմանութիւն։ Անեղ եւ անստեղծ, աննիւթ եւ աննմանութիւն. (Բենիկ.։)
without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.
Զարծաթ, զոսկի, եթէ աննշան, եւ եթէ նշանաւոր բաժակաց. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
իբր Աննշանաւոր. ἅσημος, ἁπαρασήμαντος, εὑτελής. non insignis, ignobilis, vilis. Ոչ երեւելի. անծանօթ. ոչ հռչակաւոր. չհանդիսացեալ. անշուք.
Ճանաչելով զաննշան խոտանն, եւ զփորձ ընտիր. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Ոչ նշանակեալ. չազդեալ. անյայտ.
Ոչ նշանակօղ ինչ. խառնաձայն. որ եւ ԱՆՆՇԱՆԱԿ, ԱՆՆՇԱՆԱԿԱՆ. ἁσήμαντος. incertus.
Աննշան գոչումն են ձայնք նոցա (անասնոց)։ Աննշանս խօսին (հերձուածօղք). (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Դ։)
without lustre, dull, gloomy, dark.
irreparable.
inexhaustible.
Աննուազ գոլ եւ անշարժ ամենայն ուրեք. (Դիոն. եկեղ.։)
inextinguishable.
ԱՆՆՈՒԱՂ ԱՆՆՈՒԱՂԵԼԻ. Որ ոչ նուաղի. անշէջ. անաղօտ. աննուազ.
Աննուազ ջահիցն վառումն. (Արիստակ. նաւակատ.։)
without offering;
implacable, inexorable, cruel.
Օրինական աննուէր. (Նար. ՟Ծ՟Ղ.) (որ հայի եւ ի յաջորդ նշ։)
Զմասն ինչ ի փորոտւոյն աստուծոյ նուիրել, եւ զայլն ամենայն թողուլ աննուէր. (Սարկ. լուս.։)
Չունօղ ուստեք զնուէրս. զընծայս. կարօտ եւ աղքատ մնացեալ.
Աթոռս սուրբ՝ ընդ հարկաւ այլասեռից, եւ անօգնական եւ աննուէր ի մերասերաց. (Շ. ատեն.։)
Անողոքելի ի ձեռն նուիրաց կամ աղաչանաց. անհամբոյր. անաղք. անամոք. անգութ. անհաշտ. ἅσπονδος. implacabilis.
Անագորոյնք, աննուէրք. (Հռ. ՟Ա. 31.)
that cannot be offered, not sacred, profane.
Էշն աննուիրական է, եւ տարտամ ի գնացս։ Աննուիրական կենդանի. (Տօնակ.։) (ՃՃ.։)
unprofitable, useless, vain.
Խաբեցին՝ անշահք փոխանակ շահաւետին առնուլ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 3։)
Ոչ անշահ յիշատակ այնոցիկ, որք առաքինութեանն եղեն ընդունակք. (Նիւս. սքանչ.։)
Սնափառի պահք անվարձ, եւ աղօթք անշահ. (Կլիմաք.։)
Որ ոչ շահի ինչ. ցականեալ. ունայնաձեռն.
Տարակուսելոց եւ անշահից ի քահանայից՝ յաղագս կերակրոց ոչ անքատս լինել. (Փիլ. քհ.։)
Յայնմ եւս անշահ մնացեալ՝ յաղօթս ապաւինի. (Խոր. ՟Գ. 53։)
Առանց շահի կամ օգտի. ἁνόνητα. frustra. ի զուր. փուճ տեղը. նաֆիշէ. ապէս եերէ.
Սոսկ եւ վայրապար եւ անշահ անցանել ընդ լերինս գեղեցկութիւն. (Տօնակ.։)
cf. Անշահ.
Խոնարհութիւն անմխիթար եւ անշահաւէտ. (Վրք. հց. ՟Դ։)
unprofitableness, uselessness.
Այլք տգիտաբար առ ունայնութիւն եւ անշահութիւն ի վայր խորտակելով. (Նիւս. սքանչ.)
Ընդ բնաւ իրաց անշահութեան պատճառի. (Պիտ.։)
free from dirt, clean;
not contaminated, pure, clear.
ὀ, ἠ ἁμόλυντος, ἁμίαντος, ἅχραντος. immaculatus, -ta;
incontaminatus, intacta. Ոչ շաղախեալ. աններկ. անաղտ. ամբիծ. անարատ. անփորձ. անապական. չի պլըշտըկած, մաքուր, սուրբ. քիրսիզ, փաք, փաքիզէ.
Թուղթ կնքեալ ամենայն իրօք անշաղախ սուրբ կոյսն է։ Այրի եղելոյ աշխարհի անշաղախ փեսայածին. (Ոսկ. յաւետիս.։)
Զմնացեալքս պահեսցէ կենդանի եւ անշաղախ. (Մագ. ՟Կ՟Է։)
unclouded, clear.
Ուր չիք շամանդաղ. անմռայլ. պայծառ. անաղօտ.
uncompounded, simple.
Ստեղծ նա զիմանալիսն պարզս եւ անշարադիրս բնութեամբ. (Վահր. ի ծաղկ.։)
immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.
Որ նախ շարժէն, անշարժ է. (Նիւս. բն. ՟Ժ՟Է։)
Զանշարժ կենացն ի վերայ ելանել. (Բրս. ընչեղ.։)
Հայ ամիսքդ չեն անշարժ. (Տօնակ.։)
Անյօժար. որ ոչ բերի. անընդոստ. Քարացեալ կռապաշտութեանց սառնամանիքն անշարժ առ քաջ պտուղսն մնայր. (Խոր. հռիփս.։)
Ի նմա բնակեալք անշարժ։ Անշարժ հաստատեալք ի հաւատս. (Փարպ.։)
Անշարժաբար հիմնացուցանել, կամ արձանացուցանել. (Յհ. իմ. ատ. ՟Գ։)
immovably, firmly.
Ի նմա բնակեալք անշարժ։ Անշարժ հաստատեալք ի հաւատս. (Փարպ.։)
Անշարժաբար հիմնացուցանել, կամ արձանացուցանել. (Յհ. իմ. ատ. ՟Գ։)
immobility, immovableness, stability, firmness.
Ո՛չ ամենայն ներգործութիւն՝ շարժութիւն է. այլ է ինչ, որ ի ձեռն անշարժութեան ներգործութեամբ, ըստ որում նախ ներգործէն աստուած. քանզի որ նախ շարժէն՝ անշարժ է. (Նիւս. բն.։)
Մշտնջենաւոր անշարժութիւն (լերանց). (Առշ։)
Զանշարժութեանս (եկեղեցւոյ) յարակայութիւն. (Անան. եկեղ։)
Զամէն ամէնն դնելով՝ իբր երդմամբ իմն զանշարժութիւն բանին նշանակէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)
Զանշարժութիւն ի թշնամեաց պատերազմէ. (Ժմ.։)
Բարձրանան մոլարքն ի վերին անշարժութիւն մերձ. (Ոսկիփոր.։)
pathless, trackless.
Որ չիք շաւիղ գնացից. անել.
not oblique, straight, direct.
ἁρρεπής. non vergens, constans. Ոչ շեղեալ. ոչ թիւրեալ կամ միտեալ եւ խոնարհեալ ի կողմն ինչ. անխոտոր. անմէտ. ուղիղ. ուղղորդ. սեպացեալ. շիտակ. չիծռած. էյիլմէզ. տօս տօզրու, տիք.
Անայլայլելի անմահութիւն, եւ անշեղ եւ անխոտոր մշտաշարժութիւնն։ Անշեղս ի վատթարն կոյս. (Դիոն. ածայ.։)
Ի վայր իջուցանեն յանշեղ սերտութենէն ի սնոտի հնազանդութիւն. (Մաքս. դիոն.։)
uninhabited, desert.
ἁοίκητος. inhabitabilis, inhabitatus. Ուր չիք շէնք. աւերակ. անբնակ. ամայի. վերան. խարապ.
Բլուր հողոյ անշէն յաւիտեան։ Անշէն լիցի տուն նորա։ Ի տունս անշէնս։ Անապատ անշէն. (Յես. ՟Ը. 28։ Յոբ. ՟Ը. 14։ ՟Ժ՟Ե. 28։ Իմ. ՟Ժ՟Ա. 2։)
Տեղի անշէն. անբնակ վայր. անապատ. վիրանէ, գըռ, չէօլ.
inextinguishable.
Զանշէջ հուրն բորբոքեաց ի սրտի իւրում։ Անշէջ բոց է ոխակալութիւն եւ նախանձն. (Ոսկիփ.։)
Անշէջ եւ առանց մոռանալոյ է յիշատակ սուրբ սիրոյն. (Յճխ. ՟Ժ՟Գ։)
ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.
ἅχαρις. ingratus, ut ratia carens, insuavis, injucundus. Յետնեալ ի հոգեւոր կամ ի մարմնաւոր շնորհէ. ուր պակասին շնորհք, կամ վայելչութիւն. անշնորհք, շէնք շնորհք չունեցօղ.
Անշնորհ սնափառութեամբ ցնդին յարտասուս. (Կլիմաք.։)
ἁχάριστος. ingratus, gravitudinis expers. Ապաշնորհ. անշնորհակալու. ապերախտ. ոչ փոխարինօղ. նամքէօր.
Զայնպիսի քաղցր տեսութիւն թողուլ, յանշնորհն եւ ի ժլատն ընթանալ (բռնաւորի) ծառայութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 7։)
ԱՆՇՆՈՐՀ ԱՌՆԵԼ. Չճանաչել կամ առ ոտն հարկանել զտուօղն շնորհի. աներախտի կամ անարժան շնորհակալութեան համարել.
ingratitude.
Յիմարն անշնորհակալութեամբ նախատէ. (Սիր. ՟Ժ՟Ը. 18։)
deformity, ugliness, ill-favouredness;
ingratitude.
breathless, dead;
inanimate, senseless.
Անշնչականացն անկեալ երկիրպագանիցէ։ Սովորութիւն է գրոց՝ եւ անշնչականացն տալ աւետիս ուրախութեան. (Ոսկ. ես.։)
Որոշեմք զնա յոչ կենդանւոյն. այսինքն յանշնչականէն. (Անյաղթ պորփ.։)
Ի բնական եւ յանշնչական խաղացից. (Եզնիկ.։)
Վերականգնեսցես ի յանշնչական մեռելութենէն։ Բուսուցանես յերկրի դալարի՝ զմեռեալն յանշնչականէն։ Յանշնչական արձանաց։ Ի կենդանեաց, եւ յանշնչականաց. (Նար.։)
expiration, death;
asphyxia.
Անհնար է անշնչութիւն եւ անկամութիւն զամենայնէ համարել Ոչ ի ձեռն անշնչութեան զշարժմունսն ունելով. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)
Գերազանց քան զբանականս յանշնչութեանն հրաշագործէ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)
Եւ Անշնչանալն. մահ. մեռելութիւն.
inanimate, senseless.
Ոսկի եւ արծաթ զարդ շինածոց է՝ անշունչ անշնչից։ Յանշնչոց մարդասիրութիւն՝ մարդկօրէն փրկիչ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. յովն.։)
Զգայականացն անշնչից։ Յանշնչոցն արարածոց. եւ այլն. (Եզնիկ.։)
Զգայականաց, եւ անշնչից. (Արշ.։)
incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.
Անշուշտ եւ անսուտ (յն. մի բառ) զնա ասասցուք գոլ։ Ստոյգ եւ անշուշտ կամօք. (Փիլ. նխ. ՟բ. եւ ՟Ա։)
Զի անշուշտ լիցի արդարութիւն հաւատոցն։ Զի անշուշտ լիցի կենաց աւետիք. (Ագաթ.։)
Հրաման անշուշտ ի վերայ եդեալ։ Անշուշտ սիրոյ միակամութիւն։ Ըստ անշուշտ պատմագրին։ Անշուշտ նամակ, կամ ուխտ, հրովարտակ. (Յհ. կթ.։)
Անշուշտ (յն. անալէկոծ) յամենայն ժամ հաստատել զկեանս նոցա։ Հաստատեալ անշուշտ յն. անարատաբար) մերոյ իշխանութեամբ. (Եսթ. ՟Ժ՟Գ. 2. եւ 4։)
Եւ զի այս այսպէս է անշուշտ, ջանասցո՛ւք եւ այլն. (Խոսր.։)
inglorious, unhonoured, ignoble, vile;
ill-favoured, deformed;
— վարել կենցաղ, to live retired.
ἅτιμος. inhonoratus. Յետնեալ ի շքոյ եւ ի վայելչութենէ. անարգ. անպատիւ. անփառացի. անզարդ. եւ անշքացեալ. հագըր, սէֆիլ, պայազը.
Չի՛ք քան զնա անշուք, յոժամ տերեւաթափ իցէ. (Գէ. ես.։)
unchangeable;
that cannot be overturned.
(Խոզն) բնաւորեալ է անշրջելի ունել զպարանոց. (Մխ. առակ.։)
Իբրեւ զգոյն ի մարմնի անշրջելի մնայ. (Ասող. ՟Գ. 21։)
without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.
Անշփոթ լինել զամենայն աւուրս կենաց մերոց. (Ճշ.։)
ԱՆՇՓՈԹ գրի եւ ԱՆՇՓՈՅԹ, եւ ԱՆԸՇՓՈԹ. ἁσύγχυτος, ἁσύμφυρτος. inconfusus, non confusus. Ոչ շփոթեալ. ոչ խառնակեալ. անայլայլելի. ոչ կորուսեալ զիւր բնութիւն կամ զյատկութիւն.
Անշփոթ մնացին գոյացութիւնքն, կամ բնութիւնքն։ Անշփոթս զնոսա պահելով ի միմեանց. (Պրպմ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Գ։)
Անշփոթ միութիւն։ Վասն անշփոթ եւ անայլայլելին գոլոյ. (Շ. թղթ.։)
Խառնելով ի նիւթ ինչ, որ անշփոթ է. (Շ. ամենայն չար.։)
Աստուած ոչ անշփոթ աղօթս ի հնազանդելոցն պահանջէ պահանջէ. հրեշտակք միայն են անկողոպտելիք. (Կլիմաք.։)
Այս հաստատութիւնս անշփոթ մնասցէ. (Մխ. դտ.։)
Եւս եւ Անապական. անշաղախ. անփորձ յառնէ. (գուցէ իբր անշփելի. անհպելի). եւ կամ Չունօղ ամօթալի ինչ.
Առ քեզ ունիմք բարեխօս զանարատն զանշփոյթն (զկոյս). (Գանձրն.։)
imperturbability, calm.
τὸ ἁσύγχυτον, ἁσύμφυρτον. Անխառնակութիւն. զանազանութիւն անշփոթ.
Որ սիրեսցէ զանշփոթութիւն, սիրել ստասցի զառանձին բնակութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ։)
to disfigure, to deform, to spoil.
Զչքնաղ գեղեցկութիւն պատկերին իւրոյ անշքացուցեալ յաչս տեսողացն. (Ճ. ՟Ա.։)
awkwardness, deformity, ugliness.
Զձաղանացն եւ զթքոյն, զանարգանացն, եւ զանշքութեանն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Բ։)
impalpable.
ἁναφής, ἁχείροτος. intactilis, qui tangi nequit. Զոր չէ մարթ շօշափել կամ զննել ձեռօք. անձեռնարկելի. անհպելի. անմատչելի.
Որ ամենայն մեղաց անշօշափելի եւ անըմբռնելիդ ես. (Ճշ.։) այսինքն անմերձ, անշփելի.
unbounded, unlimited, infinite.
Գիտասցես (զգործս աստուծոյ) անյայտս եւ անոլորտս մահկանացու ազգին. (Փիլ. այլաբ.։)
Յանբաւ եւ յանոլորտս յառաջանայ. (Նիւս. երգ.։)
Յանկէտն եւ յանոլորտն, եւ որ գեր ի վեր ունի քանակի եւ սահմանի՝ իր եւ անուն. (Սկեւռ. լմբ.։)
Լոսյն անոլորտ ժողովեցաւ ի մարմինն. (Տօնակ.։)
Զանոլորտ աստուածային բնութեանն ցուցանելով զխորս. (Նանայ.։)
Զանոլորտ բնութիւնն ոլորտացոյց։ Անսահման եւ անոլորտ է բնութիւն աստուածութեանն յերկինս ի վեր, եւ յերկիր ի խոնարհ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա. եւ ՟Ը։)
without malice, not revengeful, not malignant.
Ոչ ոխակալ. որ ոչ պահէ ոխս. անյիշաչար. անչարայուշ. երկայնամիտ. ըստ յն. ասի՝ Յանձնառօղ չարեաց. համբերատար. ἁεξίκακος. tolerans malorum, patiens, clemens.
Ընկա՛լ անոխակալ։ Ընդ ոչ բարկանալոյն՝ անոխակալ. (Նար. ՟Բ. ՟Խ՟Թ. եւ այլն։)
absence of maliciousness, freedom from revenge or hatred.
Ամենայն բարութեանց անոխակալութիւնն է այր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 13։)
Որ սիրէ զանոխակալութիւն ստանալ, ատեսցէ նա զդատել եւ զբամբասանս. (Վրք. հց. ՟Բ։)
unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.
ἁνελεήμων, ἁνελεής, ἁνηλεής. immisericors, durus, crudelis. Ոյր չիք ողորմ կամ ողորմութիւն ի սրտի. անգութ. անգորով. անագորոյն. անկարեկից. անմարդի. խիստ. անաչառ. անխնայ. սաստիկ, (անձն, եւ գործ). մերհամէթսիզ, գալպի փեք.
Անողո՛րմ է օրն այն, անաչառ է դատաստանն. (Եփր. խոստ.։)
Կամ Անարժան ողորմութեան. աններելի.
cruelly, barbarously, atrociously;
— չարչարել, to tyrannize.
ԱՆՈՂՈՐՄ. ԱՆՈՂՈՐՄԱԲԱՐ. ἁνηλεῶς. immisericorditer, crudeliter. Առանց ողորմութեան, կամ ողորմելոյ, կամ ներելոյ. անխնայաբար.
Զոր հանապազ տեսանէիր (զաղքատն), եւ անողորմ զանց առնէիր. (Ոսկ. ես.։)
implacable, severe, inflexible, inexorable.
ԱՆՈՂՈՔ ԱՆՈՂՈՔԵԼԻ. Որ ոչ ողոքի աղաչանօք. անամոքելի. անմեղկելի. խիստ. որ կակղնալ չի գիտեր.
Անողոքելի սլացմամբ. (՟Ձ՟Զ.) իբր աննահանջելի։
cf. Անողոք.
ԱՆՈՂՈՔ ԱՆՈՂՈՔԵԼԻ. Որ ոչ ողոքի աղաչանօք. անամոքելի. անմեղկելի. խիստ. որ կակղնալ չի գիտեր.
Անողոքելի սլացմամբ. (՟Ձ՟Զ.) իբր աննահանջելի։
unchaste, incontinent, impure, immodest.
Զանողջախոհ կենցաղ երկրածնացս մաքուր հանդիսի կուսութեան ետուն. (Նար. առաք.։)
without force, feeble.
Անոյժ արարից զամենայն որոգայթս նորա. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
Անոյժ եւ անհաստատ լիցի ձեռնադրութիւն. (Կանոն.։)
without branches;
that does not rise or stir.
Մնացի իբրեւզսալ դարբնաց անոստ։ Անոստ սաստկութիւն կարծրութեան չարին կակղացեալ. (Նար. ՟Կ՟Դ. եւ Նար. առաք.։)
footless, apode;
baseless;
յանոտից, at the feet.
Սուտն անոտք է, եւ ընթանալ ոչ կարէ. (Նչ. խնդ.։)
ԱՆՈՏՔ. Կողմն ոտից, ուր դադարեն չափք ոտ ոտից, եւ մնայ տեղին այն առանց ոտից. ոտքին կողմը, ոտքին ծարէն դուրս.
Մի ի սնարից եւ մի յանոտից. յն. առ ոտիւքն. (Յհ. ՟Ի. 12։)
Իբրու ոչինչ տակաւին ոտից գոլով պիտոյից, յանոտս սոքա եւ գետնաշարժս առ երկրաւ ծնան. (Պղատ. տիմ.։)
without quality or accident.
ἅποιος (որ եւ անարար). carens qualitate, qualitatis expers. Ոյր չիք որակ. որ չէ երբեմն այսպիսի՝ եւ երբեմն այնպիսի, այլ միշտ նոյն եւ նոյնպիսի. անփոփոխ. անյեղլի. անմասն ի զգալի գունոյ եւ ի ձեւոյ.
Անորակ եւ անարարուած է աստուած։ Աննիւթ են շնորհքն աստուծոյ, եւ անորակք։ Խնդրել զանորակն եւ զանտեսակն. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Անուանակիր եղեալ անորակին. (Անյաղթ բարձր.։)
Կերպաւորեցա անորակ։ Անորակ գունակութեան։ Զանորակին կերպարան. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Կ՟Գ. եւ մծբ։)
Անորակի արփւոյն հատածք որակացեալ. (Անան. եկեղ.)
Անորակ (այսինքն անայլայլակ) ներմարդութեամբն միաւորեալ զբնութիւն աստուածութեանն. (Թէոդոր. խչ.։)
childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.
Եւ ոչ զանորդեացն բնաւին հանել զժառանգութիւն. (Մխ. դտ.։)
to remain without children, to lose one's children.
ἁτεκνόομαι. liberis orbor. Անորդի մնալ. անզաւակիլ. զաւկէ զրկըւիլ. եվլատսըզ գալմագ.