ambulatory, that walks;
fuggitive;
dying;
deceased.
Միւսանգամ գալ գնացականաց, զոր աղբանացիքն արձակեցին. (Եւս. քր. ՟Ա։)
globule, globe, bowl, spherical or round body;
pincushion;
apple;
— խաղու or խաղալիկ, ball, bowl;
ball (at tennis);
— մեղուաց, swarm of bees;
— հրացանից, ball;
bullet, large ball;
— ձեռնածուաց, juggler's cork-ball;
— որթոյ, bud, button.
Մեծն կիտոս ... գնդակօքն հերձեալ զչափաւորն (հոսանս) թողոյր ի վեր. (Անան. ի յովնան.։)
to buy, to purchase for money, to take;
արժան —, to buy cheap;
թամկագնի —, to buy dear.
Գնել ի յովսեփայ (ցորեան)։ Գնեցէ՛ք մեզ սակաւ մի կերակուր։ Տեսանէ զանդ գեղեցիկ, եւ գնէ զնա։ Գնելով գնեցից արծաթոյ, որքան արժիցէ։ Եղիցի գնօղն իբրեւ զվաճառականն.եւ այլն։
to thank, to return thanks.
Զայս միւսանգամ գոհացայց (եբր. հօտա) զտեառնէ. եւ կոչեաց զանուն նորա յուդա. եբր. եհուտա, այսինքն խոստովանութիւն, գոհութիւն։
to rob, to steal, to take clandestinely, to take away, to purloin;
to pillage, to filch;
to embezzle, to misapply;
գաղտ —, to juggle;
հնարիւք —, to cheat;
զմիտս, զսիրտ, to captivate, to entice.
Գողանալ զայլոյ ամուսնութիւն կամ զհարսանիս. այսինքն շնալ. (Եզնիկ.։ Կանոն.։)
to be created, to exist, to be;
to be formed, produced.
Ծննդեամբ գոյանան ի հակառակացն։ Ի հողոյ գոյանայր։ Յերկոտասանից ի մի վայր եկեալ գոյանայ կենդակացն. (Փիլ.։)
at least, above all things, however;
only, yet.
Տեսանել գոնեայ ընդ աղօտ. (՟Ա. Պետ. ՟Ա. 12։)
to have the scurf.
ԳՈՆՋԱՆԱԼ. Խեղանալ. գօսանալ. կամ Քոսոտիլ. բորոտիլ. ունել զկեղ ի գլուխ, եւ այլն.
to cry, to exclaim, to cry out;
to call;
to bellow, to roar.
βοάω, ἁναβοάω, κράζω, κραυγάζω , ἁνακράζω clamo, exclamor, vociferor, ἡχέω sono, κωκύω ejulo եւ այլն. Սաստիկ կոչել. կարդալ. աղաղակել. հնչել. բողոքել. խրախուսել. ձայն արձակել. ճչալ. մռնչել. եւ Խոխոջել. կանչել, կանչւըռտել. պոռալ, պոռչալ. ճըւալ. (սանս. կուշ, կարդալ, հնչել).
to make a great noise, to be violently angry;
to assault, to attack;
to insult.
Սրտմտական բարկութեամբ իբրեւ զհոսանս գետոց գոռալ. (Երզն. քեր.։)
to be proud of, puffed up, elated.
Ուրացութեամբ գոռոզացեալ ամբարհաւաճէին։ Զտարակուսանս գոռոզացեալ ստահրացւոյն։ Ի ժամանակս գոռոզացելոյ թշնամւոյն. (Փարպ.։)
difficult to be untied or explained.
Տարակուսանօք դժուարալուծիւք. (Անյաղթ պորփ.։)
difficult to gather.
Դժուարակութ պտուղս ծառոց անհասանելեաց. (Նար. ՟Է։)
warlike, invincible.
Դժուարակռիւ ճարտասանքն. (Բրս. հայեաց.։)
obscure, difficult to understand.
δυσέφικτος difficilis ad perveniendum, vel captu Յոր դժուարին է հասանել կամ ժամանել.
rough, rugged;
steep.
Ճանապարհորդն տեսանէ հարթահատ դաշտս, եւ դժուարավայրս լերանց. (Ճ. ՟Թ.։)
that sees, comprehends with difficulty;
obscure.
δυσθεώρητος cujus contemplatio difficilis est, obscurus Որ դժուարաւ տեսանի. դժուարիմաց, մթին.
Կամ Որ դժուարաւ տեսանէ. ոչ պայծառ իմացօղ. աղէկ չիտեսնօղ, կարճատես, հաւկուր.
that has trouble in conceiving or understanding;
difficult to understand, ohscure.
Կամ իբր դժուարակալ. անսանձելի.
difficult to understand, ohscure, unintelligible.
Ոչ դժուարիմանալիս եւ դժուարուսանելիս նոցա զիմաստսն առաջի արկանեն. (Ոսկ. ղկ.։)
Այնմիկ՝ որ դժուարիմացն իցէ, բազում անգամ վերստին հասանելով գիտել. (Պղատ. ՟Ժ։)
difficult, hard, impracticable, painful, laborious, fatiguing, grievous, unpleasant, vexatious, thorny, delicate, imposing;
heavy, weighty, onerous, rough, rugged.
Դժուարին առ հասանել է. (Եւս. քր. ՟Ա.)
Տեսանէր զոմանս այլակերպ երեսօք՝ դժուարինս եւ ահագնահայեացս. (Ոսկիփոր.։)
didrachm, piece of money;
cf. Երկդրամեան.
Այլ դիդրաքմայն աղեքսանդրացւոց էր կրկինն ատտիկեցւոց, այսինքն չորեքդրամեան.
cf. Դիզանեմ.
Բարդեա՛ եւ դիզեա՛ անձինդ մեղապարտի բամբասանս յոքունս. (Նար. ՟Խ՟Ե։)
cf. Դիզեմ.
Բարդեա՛ եւ դիզեա՛ անձինդ մեղապարտի բամբասանս յոքունս. (Նար. ՟Խ՟Ե։)
cf. Ընդդիմաբանութիւն.
Այս տարակուսանս ոչ իրաւացի մեզ կարասցէ առնուլ դիմաբանութիւն. (Մագ. ՟Ծ։)
that exposes himself, that ventures, adventurous, hazardous;
adventurer;
hold, insolent;
boldly;
— լինել, to expose one's self, to venture
Տեսանէր զկամս սրտից նոցա դիմագրաւս. (Աթ. ի ստեփ.։)
cf. Դիմագրաւ լինիմ.
Ընդէ՞ր այդչափ դիմագրաւեալ՝ չկամիս հնազանդել ինքնակալին։ Տեսանեմ զքեզ դիմագրաւել, եւ չհամարիս ինչ զտանջանսդ. (Ճ. ՟Ա.։)
cf. Դիմագրաւ լինիմ.
Ընդէ՞ր այդչափ դիմագրաւեալ՝ չկամիս հնազանդել ինքնակալին։ Տեսանեմ զքեզ դիմագրաւել, եւ չհամարիս ինչ զտանջանսդ. (Ճ. ՟Ա.։)
opaque;
cf. Ընդդիմահար.
Ոչ կողոպտէ միւսանգամ դիմահարն. (Ճ. ՟Գ.։)
tendency, decline;
ejaculation;
recourse.
Տեսանէ զյօժարութիւնն եւ զդիմեցումն։ Զամենեցունց յօժարութեամբ դիմեցումն ի բարիսն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)
to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.
ἁναβαίνω, συμβαίνω, ἁκμάζω evenio, accido, contingo Դէպ լինել. ի դէպ գալ. դիպուածով ընդ առաջ ելանել. հանդիպել. պատահել. անցանել անցից. յաջողել. վիճակիլ. հասանել. գտանիլ. լինել. հանդըպիլ.
cf. Դիպան.
Անսան դիպող ժամանակի. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ժ՟Գ.։)
observatory;
watch-tower;
height, elevated place.
Կանգնեաց յաղեքսանդրիայ դիտանոցին բարձր աշտարակ. (Եւս. քր. ՟Բ։)
cf. Դիտեմ.
Քաջ դիտել. նկատել. խորհել. կանխաւ տեսանել.
intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.
Աստուծոյ դիտաւորութիւնն, զի զամենեսան կեցուցանէ. (Սեբեր. ՟Գ։)
to consider, to look, to observe, to remark, to recognise, to see, to stare;
to leer;
to spy, to watch;
to examine, to study;
to speculate, to contemplate;
to consult;
to look, to aim;
to aim at, to tend;
to expect, to mean, to intend.
σκοπεύω, κατασκοπεύω, κατασκέπτομαι , κατανοέω, ἁποβλέπω speculor, attendo, intendo, respicio, observo, considero, exploro Որպէս դէտ նկատել. դէտակն ունել. ուշ ունել. նայիլ, զննել աչօք եւ մտօք. տեսանել. ի միտ առնուլ. պ. տիյտէն, տիտէն, տեսանել.
sight, aim;
intention.
Դիտումն քահանայապետութեան է, առ աստուած, որպէս հասանելի է, նմանութիւն եւ միաւորութիւն. (Դիոն. երկն.։)
position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.
Տե՛ս զդիր բանին, թէ զիա՛րդ կամ ուստի սկսանի. (Ոսկ. գծ.։)
Յամէն շաբաթ դիր մի սապոնով լուսանալ (զխոզսն). (Մաղաք. աբ.։)
cf. Դիւական.
Ի թատերցն օրինաց, ի սատանայական զբօսանացն, ի դիւատուր խաղոյն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։)
charmer, enchanter, sorcerer, magician.
Քերթողացն, եւ ճարտասանացն, եւ դիւթացն. (Պղատ. օրին. ՟Ժ։)
what buds easily.
Որ դիւրաւ բուսանի.
common, ordinary;
easy to be found or understood;
— լինել, to be found easily.
Դիւրաւ գտանելի. դիւրապատրաստ. եւ Դիւրիմաց, (յն. դիւրաւ ստանալի, կամ ուսանելի), եւ այլն.
easier, very commodious.
Ուսանել ի ներգործութենէն դիւրագոյն է. (Փիլ. այլաբ.։)
condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.
Եւ այսպէս դիւրալուր հեթանոսք անսան կոչողին. (Իգն.։)
that happens quickly;
easy, conceivable, that can be easily understood.
դիւրահաս. Դիւրաւ հասանելի, ժամանելի, ստանալի, ի ձեռսն բերելի.
դիւրահաս. Որ դիւրաւ հասանէ, ժամանէ.
easy, condescending;
credulous;
credible, that can be easily believed.
that obeys easily, ready or easy to obey.
Յորժամ տեսանեն զոք դիւրահնազանդ իւրեանց. (Վրք. հց. ՟Բ։)
easy of access, affable
Դիւրահուպ առ ի մէնջ բուսանելով. (Անյաղթ բարձր.։)
episcopate, dignity of bishop, bishopric.
Յետ լնլոյ հնգետասան ամաց եպիսկոպոսութեան մեծին վրթանայ։ Կացուցանել յեպիսկոպոսութիւն փոխանակ յուսկան. (Խոր. ՟Գ. 11. 16։)
cf. Եռաթիւ.
Զեռաթուեան եւ զեզակի լոյսն աչալուրջ երեսօք համարձակապէս տեսանելով. (Թէոդոր. խչ.։)
that consists of three parts;
tripartite.
ԵՌԱՄԱՍՆ ԵՌԱՄԱՍՆԵԱՅ. τριμερής trium partium ἑπίτριτος (pes poeticus) constans tribus brevibus, et una longa Ունակ երից մասանց, կամ մասնաւոր իրաց, զանազանութեանց, կարգաց, յարկաց, չափմանց, կերպից, եւ այլն։