Definitions containing the research գնաց : 751 Results

Ուր

adv. conj.

where, whither;
while;
when, on;
where ? in what place ?
— զի, whereas;
— ուրեմն, hardly, scarcely;
at last, finally;
— ուրեք, where, in whatever place, wherever;
— եւ, — եւ իցէ, wherever, wheresoever, any where, no matter where;
— եւ իցեն, wheresoever they may be, wherever they are;
— եմ, — իցեմ ես, where am I ?
— է նա, where is he ?
գնաց, where is he gone ?
— եւ ուստի՞ եկն, how and whence came he ?.


Ուրեմն

conj. adv. prep. adj.

then, consequently;
some where, in some place;
about, near;
some, certain;
աստ —, here;
անագան —, too late, in the end, at last, after much time, finally;
վաղ —, already, before;
վերագոյն —, above;
before;
զքառասնամենիւք — էր, he was about forty years old.


Ոփ, ոց

s.

large hole, pit, ditch.

NBHL (1)

Ոչ զտեղակալ ջուրցն մօրացելոց ասեմ, որ առանց գնացից եւ առանց շարժելոյ են՝ ըստ օրինակի ոփոց պաշարելոց, որ զետղ առեալ կան՝ արգելեալ կան՝ արգելեալ ի պաշարն. (Վեցօր. ՟Գ։)


Չարապաշտ, ից

adj.

impious;
heretic;
idolatrous.

NBHL (1)

Չարասէր եւ չարապաշտ դիւաբնակն բագնաց. (Անան. եկեղ։)


Չարափառ, աց

s. adj.

heterodox;
heretical, erroneous.

NBHL (2)

Յաղագս արիոսի չարափառի։ Ոմանք ի չարափառացն (կամ ի չարափառն) աշակերտացն ... գնացին յաշխարհն հայոց. (Խոր. ՟Բ. 86։ ՟Գ. 61։)

Զհետ գնաց ձախողակի օրինաց չարափառ արիանոսացն. (Ճ. ՟Բ.։)


Սաւառնանամ

vn.

cf. Սաւառնիմ.

NBHL (1)

Եթերընթաց գնացիւք սաւառնացար ի յերկինս. (Տաղ.։)


Ստորոտ, ից

s.

foot of a mountain;
skirt of a robe or cloak;
train of a gown;
առ —ով լերինն, at the foot of the mountain.

NBHL (1)

Առ ստորոտով վտաւակացն։ Մին ունէր զստորոտ զգեստու նորա ի վեր։ Ի գնացս իւրեանց քարշէին զստորոտս իւրեանց. (Ել. ՟Ի՟Ը. 39։ Եթ. ՟Ժ՟Ե. 6։ Ես. ՟Գ. 16։)


Ստորոտաքարշ

adj.

trailing one's gown, clothed in trailing robes;
— պատմուճան, trailing gown;
— ճեմելիք, promenade in gown and train.

NBHL (1)

περισεσυρμένος dissolutus. Նշանակ ցոփութեան, որով ոք ի գնացս իւր քարշէ ընդ գետին զստորոտս երկայնս.


Սրաթռիչ

adj.

flying swiftly.

NBHL (1)

Սրաթռիչ լինէր ընդ լեռնակողմն։ Ընդ դաշտ ընթացեալ սրաթռիչ գնացիւք՝ անհետ լինէր. (Վրք. հց. ՟Ը. ՟Ի՟Ա։)


Սրավար, աց

adj.

moving quickly, rapid, swift, impetuous, violent.


Սրտաբեկ

adj.

broken-hearted, discouraged, dejected, despondent;
astonished, frightened;
— առնել, to dishearten, to discourage, to deject, to take away a person's courage, to disconcert;
to dismay, to frighten, to strike with astonishment;
— լինել, to be broken-hearted, disheartened, down cast, dispirited, desponding, to lose or want courage;
to be frightened, dismayed.

NBHL (1)

Պահապանացն սրտաբեկ ոգէսպառ ի քաղաքն անկեալ։ Ելեալ անտի սրտաբեկ գնացին ի տաճար. (Ագաթ.։ Տէր Իսրայէլ. յուլ. ՟Ժ՟Ե.։)


Սքանչելագործեմ, եցի

vn. va.

to do wonderful things, to work miracles;
to do miraculously or wonderfully well.

NBHL (1)

Յաղագս ո՞յր իրիք այսոքիկ սքանչելագործեալք լինէին։ Տեսաք տէր զբազում նշանս եւ զարուեստս աստուածապէս ի քեզ (այսինքն քեւ կամ ի քէն) հրաշագործեալ։ Հաստատեալք ի նշանացն գնացին, որ առժամայն սքանչելագործեցան. (Փիլ. իմաստն.։ Մագ. ՟Ե։ Երզն. մտթ.։)


Սօս, ից

s.

plane-tree, platane;
white poplar.

NBHL (1)

Այր սէգ եւ զդաստ եւ սօս ի գնացս ոտից։ Բազում երիվարս սօսս եւ ահապարանոցս պատրաստեալ. (Յհ. կթ։)


Սօս

adj. fig.

stately, lofty, haughty, proud;
clear (colour);
— երիվար, high-mettled, prancing, fiery or spirited horse.

NBHL (1)

Այր սէգ եւ զդաստ եւ սօս ի գնացս ոտից։ Բազում երիվարս սօսս եւ ահապարանոցս պատրաստեալ. (Յհ. կթ։)


Վազ, ից

s. adj. adv.

course;
leap, jump, gambol, caper, antics, gallop;
palpitation;
neighing after;
ի —, — առ —, swiftly, at full speed;
by fits and starts;
—ս առնուլ, to run, to gallop, to gambol, to frisk about, to play antics.

NBHL (2)

եւ բայիւ. ἄλμα saltus. եւ բայիւ πηδάω salio, salto. Ընդոստ գնացք. ոստոստումն. արշաւանք. ընթացք կենդանեաց եւ ջրոց. (լծ. հյ. վէժ. պ. պազ. թազ. թ. թէզ. յն. լտ. վատի՛զօ, վա՛տօ ). ... սալդ (իբր լտ. սա՛լդուս ).

Ելեալ վազ առ վազ գնաց առ արքայն. (Ոսկիփոր.։)


Պսակումն, ման

s.

coronation;
crowning.

NBHL (1)

Յուզարկեալք գնացին՝ կոչեցեալք ի պսակումն. (Փարպ.։)


Պտղաւէտեմ, եցի

va.

to render fruitful, to fecundate, to fertilize.

NBHL (1)

Ի գնացս սքանչելագործ հոգւոյն պտղաւէտեալք. (Գէ. ես.։)


Ջախջախ

adj. s.

crushed, shattered, broken;
weak, fragile;
click & spring work (in watches).

NBHL (1)

Զլոյծ եւ զջախջախ եւ զշեղտամեղտ անգանելիս եւ զգնացս չընդունիմք. (Կանոն.։)


Ջանոտ

cf. Ջանասէր.

NBHL (1)

Ոչ եթէ արշաւողաց եւ փութագնացին ունիմք կարիս, այլ՝ դադարողաց եւ ջանոտից (կամ ջանոտաց՝ հանդերձ խելօք). (Ոսկիփոր.։)


Ջիլ, ջլաց

s. fig.

nerve, sinew;
fibre, string;
whip;
nerve, sinews, force, vigour;
— տեսաբանական, optic nerve;
լուծանիլ ջղաց, to become enervated;
զ—ս հարկանել ուրուք, to shock a person's nerves, to frighten, to terrify;
զ—ս հատանել ուրուք, to hurt a person's nerves, to weaken, to enervate.

NBHL (1)

Ճարճատիւն հարաւ ամենայն ջղացն։ Ջղացն յուղեգնացութեանն յաւէտ ձգեցելոյ. (Եղիշ. ՟Ը։ Յհ. իմ. երեւ.։)


Ջլաձիգ

adj.

convulsive;
— լինել, to have the nerves strung, to have fits.

NBHL (1)

Զօրքն ամենայն վայրագնաց ջլաձիգ խզմամբ տաժանեալ. (Յհ. կթ.։)


Յետոյ

prep. adv.

back, backward;
behind;
after, then, since, afterwards, subsequently, posterior to, after that;
— կողմանէ, backward;
behind, from behind;
— հուսկ, — յետուստ or ուրեմն, at last, finally, at length, in fine, in conclusion;
— եւ առաջոյ, behind and before;
— ապա, after;
— ձերմէ, behind or after you;
— գտանիլ, to be deprived of.

NBHL (1)

Որք զյետոյսն մոռացեալ են, եւ ի հայրենի տանէն ի բաց գնացեալ ըստ աստուածային սիրոյն ցանկութեան. (Լմբ. յայտն.։)


Յետս

adv. adj.

behind, backward;
walking backwards;
— — չոգան, they fell back;
— ընդդէմ, backward;
in an opposite sense, in the contrary directions, against the grain, in a wrong sense or way, contrariwise;
contrary, against, opposite, inverse;
ձախողակի — ընդէմքն պատահեաց նմա, every thing went wrong with him;
fortune was against him;
— or — ընդդէմ դառնալ, to turn back, to retrace one's steps, to return, to go or come back;
կապել զձեռս —, to tie the hands behind one;
cf. Ձեռն;
— կալ, կասել, to cease, to stop;
to abandon, to leave;
— կացուցանել, to hinder, to deter, to divert from;
— հարկանել, to reject, to refuse, to confute, to disprove;
— ընկենուլ, to reject, to contemn, to despise;
— տանել, to abandon, to leave;
— ունել, to hinder, to impede, to divert from;
ձեռս —, with the hands tied behind.

NBHL (3)

Եկիր, եւ ամօթալից դարձար. գնացեր դու յետս ընդդէմ, եւ ամօթով. (Ճ. ՟Ժ.։)

Անհնազանդ եւ յետս ընդդէմ գնացիւք. (Յճխ. ՟Դ։)

Ձախողակի յետս ընդդէմքն պատահեաց նմա։ Մեք ըստ յետս ընդդէմ գնացից մերոց զձախողակի հատուցումն ընկալաք. (Եղիշ. ՟Ը. եւ Եղիշ. խաչել.։)


Յետսերեւակի

adv.

backwards, receding.


Յոգնագնալի

adj.

practicable.

NBHL (1)

Յոքունց գնալի. ունօղ զբազում գնացս. յն. բազմայեղանակ. παντοδαπός varius, multiplex.


Յորդորակ, աց

s. adj. mus.

exhortation;
parenesis;
homily;
andantino.

NBHL (1)

ՅՈՐԴՈՐԱԿ. Հետեւակ եւ գնացք ձայն երգոց։ (Ժմ.։ Տաղ.։ Գանձրն.։)


Յուլանամ, ացայ

vn.

to be idle, to grow lazy, indolent;
to neglect, not to care for.

NBHL (1)

Մի թէ յուլանալով յուլացա՞յ ինչ երբէք։ Եւ նոքա յուլացեալ գնացին, եւ այլն։ Գործ ինչ ոչ գործեն, այլ յուլացեալ՝ հետաքրքիր շրջին. (Թուոց. ՟Ի՟Բ. 30։ Մտթ. ՟Ի՟Բ. 5։ ՟Բ. Թես. ՟Գ. 11։)


Յուղարկեմ, եցի

va.

to accompany, to attend on, to escort;
to lead, to conduct, to guide;
to send, to expedite, to despatch, to forward;
to perform the funeral obsequies.

NBHL (1)

Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Յուղարկութիւն, ութեան

s.

cf. Յուղարկումն.

NBHL (1)

Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Յուղարկումն, ման

s.

cf. Յուղարկաւորութիւն;
sending, expedition.

NBHL (1)

Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)


Յուռթեմ, եցի

va.

to make amulets or charms, to enchant, to cast a spell over, to bewitch, to charm, to fascinate.

NBHL (1)

Դիւաբնակն բագնաց, յորս յուռթեալք հեթանոսական յիմարութեամբքն (զոհէին զզաւակս). (Անան. եկեղ։)


Յօժարութիւն, ութեան

s.

natural bent, disposition, inclination, propension, proneness, tendency, taste;
յօժարութեամբ, willingly, voluntarily.


Նազելի, լւոյ, լեաց

adj.

excellent, praiseworthy, egregious, honourable, respectable;
honest, brave, gallant, reserved, grave, serious;
delicate, nice, pretty, genteel, charming, gracious;
գնացք —ք, majestic port or bearing;
ճեմք —ք, languishing or languid air.


Նախանձ, ու

s. adv.

envy, jealousy;
rancour, hatred;
emulation, rivalry;
zeal, fervour, warmth;
տիրասէր —, attachment, affection;
zeal;
առ —ու, enviously, invidiously;
— կրել յումեքէ, to be envied;
—ու մաշիլ, to pine away with envy, to be eaten up with;
ի —բարկութեան բրդիլ, to burst with envy;
ի — բարկութեան բրդիլ, to burst with envy;
առնուլ, բերել, ի — բերիլ, մտանել, to envy, to be envious of, to grow jealous, to bear envy, cf. Նախանձեմ;
to rival, to vie with;
— արկանել յոք, ի — ածել զոք, to fill with jealousy or envy, cf. Նախանձեցուցանեմ;
to move, excite or provoke to emulation;
ի — գրգռել զոք, to arouse the jealousy of, to create envy;
խնդրել զ—, to revenge, to take vengeance;
վառիլ —ու ընդ, to become jealous;
ի — վառիլ ընդ ումեք, to be jealous of;
— դնել, to emulate, to rival;
ի — նմանութեան ուրուք կրթիլ, to emulate a person, to desire to imitate him;
— առաքինութեան դնել ընդ ումեք, to desire to emulate a person's virtues;
— առնել, to fascinate, to charm, to bewitch, to cast a spell on;
ո՜ անմիտ գաղատացիք, ո՞ — արար զձեզ, o foolish Galatians, who hath bewitched you?.

NBHL (1)

Նախանձու բանսարկուին եմուտ մահ յաշխարհ։ Եւ ոչ նախանձու մաշեալ գնացից ընդ նմա։ Առ նախանձու մատնեցին զնա։ Ուստի լինի նախանձ, հեռ։ Զնախանձ եւ զամենայն չարախօսութիւն, եւ այլն։


Նախընթացութիւն, ութեան

s. fig.

fore-running;
progress, advancement.

NBHL (1)

Որ եւ զառաջին՝ նախընթացութեամբ՝ ընկալար դաս։ Զնախընթացութիւն այսպիսեաց ուղեգնացութեան ըմբերանեալ պարսաւեն (վասն գլորման ի խորխորատ). (Մագ. ՟Ժ՟Դ. ՟Ի՟Ե։)


Նախիմաց, ից

adj.

knowing, acquainted with beforehand;
prescient, provident.

NBHL (1)

Կրօնաւորքն նախիմաց եղեալ գնացին. (Ուռպ. ՟Լ՟Գ։)


Նահանջ, ից

s. adj.

retreat, rout, defeat;
bissextile;
— ամ, leap-year.

NBHL (1)

Ընդ վայրագնացաց նահանջ, որք արտաքոյ շրջին օրինացն տեառն, լծընկէց եւ հակառակ խրատուց ... սանձին. (Շ. անդ։)


Նահանջեմ, եցի

va.

recant, to retract, to withdraw, to drive back, to revoke;
to stop, to suspend, to hinder.

NBHL (1)

Նահանջեն զգնացս յանդունդն չարութենէ իւրեանց. (Շիր.։)


Նայ, ից

adj. s. gr.

humid;
semi-vowel, liquid letters.

NBHL (1)

Նաւաստական իրիս արուեստ զնա՛յ տառին (այսինքն զխոնաւ տարերն) ճանապարհորդութիւն քան զյերկիրն գնացս եւ՛ս դիւրագոյնս կազմէ։ Զերկուս անջատեալ ազգ մարդկան՝ միջնակայութեամբ նա՛յ տառիդ ի միաբանութիւն յարմարական սիրոյ ածիցէ. (Պիտ.։)


Նաւաբեկ

adj.

shipwrecked;
— նաւաստի, ծովագնացք, the shipwrecked mariners or people, the survivors from a wreck;
— լինել, to be shipwrecked, cast away.


Նաւակցիմ, եցայ

vn.

to sail together.

NBHL (1)

Որոց նաւենն՝ նաւակցեա՛, որոց ճանապարհորդեն՝ ճանապարհակցեա՛։ Նաւորդացն նաւակցեա՛, ուղեգնացացն ճանապարհակցեա՛. (Ոսկ. եւ Բրս. պտրգ.։)


Նաւահանգիստ, գստից, գստաց

s. fig.

port, haven, harbour, sea-port;
the port of salvation;
cf. Նաւակայք;
ընդարձակ, անքոյթ, գեղեցիկ —, a spacious, safe, fine harbour or port;
— գետոյ, wharf, quay;
հրամանատար — գստից, harbour-master;
դիւրամերձենալի —, port accessible at any time of the tide;
դժուարամուտ —, harbour with a bar;
մտանել, հասանել, իջանել ի —, to harbour;
(նաւ) to sail into or enter harbour;
(շոգենաւ) to steam into harbour;
հասանել ողջամբ ի —, to get safe into port;
to arrive safe;
նաւաբեկ լինել ի —գստեան, to be wrecked in port.

NBHL (1)

Ի նաւահանգստէն ի բաց գնացեալք։ Իբր ի նաւահանգստաց համբարձեալք. (Փիլ.։)


Նաւաստի, տւոյ, տեաց

s.

sailor seaman, mariner, sea-faring man, tar, jack-tar;
—ք, seamen, sea-faring people, crew.

NBHL (1)

Նաւաստին հմուտ տեղեկութեամբն զ՝ի վերայ լոյծ մկանացն ճանապարհորդելով, եւ այլն։ Նաւաստին արիացեալ՝ զնաւն ձգէ ի խորագոյն ծովուն, եւ մեքենայաւոր արհեստիւն իմաստութեան զնաւին ուղեգնացութիւն, եւ զվաճառաշահութիւն գործէ. (Պիտ.։)


Նաւարկեմ, եցի

vn.

to sail, to navigate, to go to sea;
cf. Հողմ.

NBHL (1)

Անտի նաւարկեալ՝ գնացին յԱնտիոք. (Գծ. ՟Ժ՟Դ. 25։)


Յաջողակ, աց

adj.

adroit, clever, skilful, expert, capable, apt;
industrious;
nimble, expeditious, quick, alert;
cf. Յաջող;
cf. Ձեռն.


Յառաջ

cf. Յառաջս.


Յառաջադաս

adj.

prior, placed before, having the precedence;
pre-eminent;
foregoing, precedent.

NBHL (1)

Առաջին ի դասու. յառաջագնաց. որ է յառաջին կարգի. որ զառաջին տեղին ունի. նախապատիւ. նախադաս.


Յառաջախաղ, աց

adj.

foregoing;
progressive;
— գունդ, advanced guard, vanguard.

NBHL (1)

ՅԱՌԱՋԱԽԱՂ կամ ՅԱՌԱՋԱԽԱՂԱՑ. Յառաջ խաղացեալ, յառաջագնաց. շարժական.


Յառաջախաղացութիւն աստեղաց

s.

course of the stars.

NBHL (1)

ՅԱՌԱՋԱԽԱՂ կամ ՅԱՌԱՋԱԽԱՂԱՑ. Յառաջ խաղացեալ, յառաջագնաց. շարժական.


Յառաջեցուցանեմ, ուցի

va.

to advance, to push on, to urge on, to bring or drive forward, to accelerate, to quicken;
to cause to advance, to help on.

NBHL (1)

Զճանապարհս (կամ զգնացս) քո խաղաղութեամբ յառաջեցուսցէ. (Առակ. ՟Դ. 27։)