Your research : 1247 Results for ա

Entries' title containing ա : 10000 Results

Խանտամ

vn.

cf. Խանդամ.


Խանտանք

s.

cf. Խանդանք.


Խանտաւորութիւն (ութեան)

s.

cf. Խանդանք.


Խաշ (ի)

s. bot.

stew of sheeps trotters;
pennyroyal.


Խաշար

adj. s.

cf. Խոշոր;
young tree, shoot, sucker;
stake, pile.

• . նշանակութեամբ անստոյգ բառ. մէկ անգամ գործածում է Բուզ. Գ. 8 «Եւ ետ հրաման թագաւորն զօրավարին հանեւ ևաար յաշխարհէն բազում և բերել զվայրենի կաղին մայրեաց և տնկել»։ ՆՀԲ մեկնում է «խարձ, յն. χαρας, տունկ ի պէտս ցանգոյ կամ պատնշի, ցից ևն», ՋԲ «տնկելի շառա-ւիղ ծառոյ կամ ցից», ԱԲ «խարձ, թուփ՝ ցանգ շինելու ցից». ՀԲուս. § 998 «թուի թէ խարձի կամ ցախի տեսակ է»։ Այս բոլորը ի նկատի ունին անշուշտ Արդ. Խտջ. խաշար որ նշանակում է «բարակ ձող՝ որ մագլցող բոյսերի կողքին են տնկում, որպէս զի վրան փաթաթուին ու բարձրանան». սրա հետ էլ նոյն են վրաց. ხამარი խաշարի «նեցուկ, ցից», լազ. խաշարի «կաշի քաշելու գաւաան» (Արրտ. 1911, 420)։ Այսպէսով վերի հատուածի միտքն այն է լինում, որ թագա-ւորը հրամայել է «ծառերի ձողեր կտրել և բերել տնկել»։-Բայց հատուածը այնպէս է կազմուած (հանել խաշար յաշխարհէն և բե-րել զվայրենի կաղին), որ յայտնի երևում է թէ խօսքը ո՛չ թէ ձողերի մասին է, այլ «մարդկանց բազմութեան, հասարակ գիւղա-ցի մշակների»։ Այսպէս է հասկանում նաև Մառ, ЗВО 20, 116 և մեկնում է «խումբ, ամբոխ»։-Տես և խոշոր։


Խաշն (շին, շինք, շանց)

s.

flock of sheep, sheep.

• , ն հլ. (-շին, -շինք, -շանց) «ոչ-խարի և կամ այծի հօտ» ՍԳր. Ագաթ. որից խաշնադարման Ծն. խզ. 32, 34. խաշնասի-րութիւն Մծբ. խաշնարած Ծն. դ. 20. խաշնա-րօտ Մծբ. խաշնաւէտ Վեցօր. խաշնդեղ Բժշ, խաշնտես «հովիւ» նորագիւտ Բ. մնաց. ժդ. 15. խաշնահաւ (նոր գրականի մէջ) ևն։

• Հիւնք. հանում է իշխան բառից։ Pe-dersen-ի մեկնութիւնը ընդարձակ տե՛ս խոյ բառի տակ։ Patrubány ՀԱ 1910, Չ3 հնխ. seqā «կտրել»+k'éuo «ուռիլ» արմատներից։


Խաշնաբոյծ (բուծի, ից)

adj.

sheperd


Խաշնադարման (ի, աց)

cf. Խաշնաբոյծ.


Խաշնադարմանութիւն (ութեան)

s.

shepherd's employment.


Խաշնամահ (ոյ, ի)

s.

rot, murrain.


Խաշնարած (աց)

s.

shepherd;
կին, աղջիկ —, shepherdess;
մանուկ —, shepherd boy.


Խաշնարօտ (ի, ից)

s.

cf. Խաշնարած.


Խաշնաւէտ

adj.

rich in flock.


Խաշնդեղ (ոյ)

s. bot.

s. bot. rhubarb.


Խաշոյ (ի)

s.

broth;
decoction.


Խաշու (ուոյ)

cf. Խաշոյ.


Խաչ (ի)

s. fig.

cross;
crucifix;
cross, sorrows, tribulation;
սուրբ —, the Cross, the Holy Rood;
ի — հանել, կախել զ—է, to crucify;
ի — ելանել, to be crucified;
առնել, հանել, to make the sign of the cross, to cross one's self.


Խաչաբարձ

adj. s.

cross-bearing;
cross-bearer;
crusader.


Խաչագլուխ

adj.

cross-headed.


Խաչադրօշ նշանակ

cf. Խաչվառ.


Խաչազգեաց

adj.

bearing the cross, enduring patiently, patient.


Խաչազգեցիկ

cf. Խաչազգեաց.


Խաչազգեստ

cf. Խաչազգեաց.


Խաչալուայ առնեմ

sv.

to bless water by immersing a crucifix.


Խաչակալ

s.

desk or rest for a crucifix.


Խաչական (ի, աց)

adj.

crucial, that appertains to the cross.


Խաչակիր (կրաց)

adj. s. bot.

cruciferous;
s. bot. cruciferous plant;
cross-bearer;
crusader;
—ք, the crusades, the crusaders.


Խաչակից (կցի, կցաց)

adj.

companion in crucifixion;
crucified together;
— լինել, cf. Խաչակցիմ.


Խաչակնքեմ (եցի)

va.

to make the sign of the cross, to cross.


Խաչակրութիւն (ութեան)

s.

crusade.


Խաչակրօն

adj.

suffering for Christ's sake, patient, austere;
christian.


Խաչակցեմ (եցի)

va.

to crucify together.


Խաչակցիմ (եցայ)

vn.

to be a companion in crucifixion, to be crucified with another.


Խաչակցութիւն (ութեան)

s.

the being crucified with another;
participation in the passion of our Lord.


Խաչահան

s.

crucifer.


Խաչահանու (աց)

cf. Խաչահան.


Խաչահանութիւն (ութեան)

s.

crucifixion.


Խաչաձեւ

adj. adv.

cruciform, crossed;
cross-wise;
— դնել, to place across.


Խաչամած

adj.

nailed to a cross, crucified.


Խաչամահ

adj.

dead on the cross, crucified;
— սպանանել, to put to fieath on the cross, to crucify.


Խաչամարտութիւն (ութեան)

s.

hostility to the adoration of the Holy Cross.


Խաչանիշ

adj.

cf. Խաչաձեւ;
— փայտ, the cross;
— հատանել, to cross, to place across.


Խաչանման

adj.

cross-like.


Խաչանշան

adj. s.

cf. Խաչաձեւ;
the sign of the cross;
առնել, to make -.


Խաչաչարչար

adj.

crucified, tortured on the cross.


Խաչապահ

s.

parish priest, country parson.


Խաչապաշտ (ից)

s.

worshipper of christ crucified, christian.


Խաչապէս

adv.

in form of a cross, crosswise;
— դնել առ իրեարս զձեռս, to cross the arms.


Խաչափայտ (ի)

s. bot.

wood of the cross, cross;
crucifix;
peony;
anemone.


Խաչափառ (ի)

s.

crab, craw-fish.


Definitions containing the research ա : 2000 Results