soon ruined.
Որ փութով աւերի. դիւրակործան. վաղափուլ.
Ոչ կցեցաւ յերագաւերն՝ որ վասն այնր էր՝ խորհուրդն (աշտարակի). (Ագաթ.։)
to make haste, to hasten;
to double the pace, to go quicker, to run, to trot;
to accelerate, to hasten, to press.
Ոչ կարաց երագել ընդ փախստեայսն։ Զերագելն միայն խոկացի. (Խոր. ՟Գ. 37. եւ 65։)
Դու մի՛ երագես զձեռնադրելն։ Մի՛ երագեր զօծումն ընտանւոյն։ Եւ ապա ինքն երագէ զձեռնտուութիւնն։ Երագեալ զյարութիւնն մխիթարեցի զնոսա. (Լմբ.։)
quick, that runs quick, nimble, swift.
Երագընթաց արշաւանօքն. (Վրդն. ծն.։)
velocity, swiftness;
haste, hurry;
acceleration.
Անհաս երագմամբ։ Ի դիմումն երագման ընթացից։ Ձիընթաց երագմամբ։ Առ մտացն երագումն. (Նար.։)
explanation of dreams
Երազադիւթութիւն. գուշակութիւն երազոց.
one irocritic, diviner by means of dreams;
— լինիմ, to divine by means of dreams.
Օտար խորհրդով նշանագիրս գծել, եւ երեզահմայ լինել, ցնորել (զհետ) մոլորութեան երազահան ստութեան. (Եղիշ. հոգ.։)
cf. Յերազանամ.
Իբրու ընդ քուն, եւ կամ անուրջ յարթնութեան երազանալով՝ դիւթեաց զսա. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)
that shows, that explains dreams.
Եւ որ երազմոյն տեղին ... երազացոյց երազընդհան պաշտաման. (Ագաթ.։)
subject to pollution during sleep.
Որ չիցէ սուրբ ի ցայգութեան բղխմանէ, զերազափորձսն ասէ. (Վրդն. օրին.։)
musical;
musician;
—ն, music.
Որ ըստ երաժշտական արուեստի յարմարէր զնա։ Իբրեւ գործւով երաժշտականաւ կարասցէ ոք յարմարել։ Յարմարական եւ նուագաւոր բաղաձայնութիւն կատարէր, եւ արդարեւ երաժշտական. (Փիլ.։)
music.
Ըստ երաժշտականութեան՝ եօթնաղի քնարն գրեթէ քան զամենայն գործիս լաւագոյն է։ Որ յերկնին է երաժշտականութիւն։ Ամենայարմար եւ արդարեւ երկնային երաժշտականութիւն. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)
Քաղցր եւ ախորժ է մարդկան՝ լուր երաժշտականութեան. (Լմբ. սղ.։)
music-master;
chief of musicians, leader of the band.
Գլուխ պարաւորացն, կամ երաժշտապետ երգոցն՝ մարգարէն դաւիթ. (Տօնակ.։)
Ըստ հոգենուագ երաժշտապետին դաւթայ. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)
music;
— առնել, to play -;
ձայսական՝ գործիական —, vocal, instrumental -.
Զանճահ երաժշտութիւն հաւասար դնեն խօսելոյ ընդ օրէնսն աստուծոյ. (Լմբ. սղ.։)
haft, hilt.
λαβή ansa, manubrium Ըմբռնելի բերանն սուսերի. ըմբռնետղ որոյ, կոթ. բռնատեղ. թրի՝ դանակի կոթը.
state of a catechumen.
Երախառյութեանն օծումն զհրաւիրականն ունի դրոշմ։ Յայնմ ժամանակի առ կատարելահասակս ոմանս կատարիւր երախայութեան կարգ. (Յհ. իմ. ատ.։)
earlyfruits, first-fruits.
Ոչ միայն ի ստացուածոց երախայրիս մատուցանել, այլեւ յիւրեանց իսկ ոգւոցն եւ մարմնոցն։ Զանդրանիկս զարուսն օրինակ երախայրեաց նուիրէ. (Փիլ. քհ.։)
to eat by companies.
Երախանս ժողովել ասացաւ, ամենեքին՝ յորժամ ի զինուորութեան իցեն, յայնժամ հարկ է առ ի նորին իցէ իսակս պահպանութեանց իւրեանց երախանիլ ընդ այնմիկ ժամանակի. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)
muzzle (for dogs, etc).
κημός camus, capistrum Կապ բերանոյ գրաստուց. դանդանաւանդ կամ սանձ.
beneficent, obliging.
Փրկիչն եւ երախտագործ եւ ազատիչ ժողովրդեանն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։)
unthankful, ungrateful.
Ի զուր կորուսիչ երախտեաց. որ ի դերեւ հանէ զերախտիս. երախտամոռաց. ապերախտ. ապաշնորհ.
Անգորովս եւ երախտակորոյսս գտանիլ առ ծնողսն. (Վրդն. ել.։ եւ Տօնակ.։)
that recompenses, grateful;
— լինել, to be thankful;
—ք, thankfulness, cf. Շնորհակալութիւն.
Ախորժեմք (գտանիլ) ընդ շնորհապարտսն եւ ընդ երախտահատոյցսն. (Տօնակ.։)
cf. Երախտամոռ.
Երախտամոռաց ժողովուրդ, կամ պաշտօնեայ. (Անան.։ եւ Նար.։)
Եւ դու երախտամոռաց մի՛ լինիր. (Վրդն. առակ.։)
Որ բազում խնամս գտեալ ի նմանէ ... եւ երախտամոռացք եղեալ՝ առ դեւս հաստատէին դաշինս. (Իգն.։)
act of reminding some one of benefits received.
Զտուրսն աւանդէ մեծաբանութեամբ եւ երախտանօք. (Լմբ. պտրգ.։)
cf. Երախտաւոր.
Ցուցանէ զբարիատուր զերախտապարգեւ հատուցմունս վասն իւրոյ մարդասիրութեանն. (Բուզ. ՟Դ. 6։)
thankful;
benefactor, beneficent, obliging.
Զմեր փրկիչն եւ զերախտաւոր զմուրդքէ. (Եսթ. ՟Ժ՟Զ. 13։ Տե՛ս եւ Իմաստ. ՟Ժ՟Թ. 13. ՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ե. 15։)
Երախտաւոր լինել գործովք արդարութեան՝ հօրն երկնաւորի։ Լեալք երախտաւորք եւ կամարարք բարերարին։ Արժանաւոր երախտաւոր վարուք հասանել ի նաւահանգիստն կենաց. (Յճխ. ՟Բ. եւ ՟Դ։ Զորս մարթ է իմանալ եւ ըստ առաջին նշ. որպէս էմէքտար։)
bounty, beneficence, obligingness.
Ամուր պահապան երախտաւորութեանն՝ յիշատակ երախտաւորին, եւ հանապազորդ գոհութիւնն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 25։)
to remind some one of benefits received.
Յիշել եւ ի դէմս ածել ումեք զերախտիս իւր՝ ամաչեցուցանելով զնա. աղեկութիւնը երեսը տալով խպնեցնել.
Մի՛ երախտեր, թէ դու սնուցանես, եւ տաս ինձ. (Վրդն. սղ.։)
favour, kindness, benefit, service, pleasure;
— առնել, to oblige, to please, to do an act of kindness, to deserve well, to favour.
Զի՞նչ երախտեաց երախտիս դարձուսցուք շմաւոնի. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 25։)
Իբրեւ զտեառն եւ զդատաւորի եւ զհատուցանողի երախտեաց. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)
Շահ եւ ոչ մի ինչ անտի գտանեն, եւ ոչ երախտիս ինչ յաստուածակոյս կողմանէ ընչդունին»։
bleeder;
lancet.
Երակհատ դեղ է, որ փութապէս թօթափէ զժահահոտութիւնս անյայտս. (Կլիմաք.։)
in form of a vein.
Երակաձեւ կայլակ վիժեալ. (Յիսուս որդի.։)
herd, flock, cattle;
— ձիոց, stud;
— այծից, ոչխարաց, flock of goats, of sheep;
— խողից, herd of swine.
Բազում երամակս փղաց յղէր ընդ նմա. (Եղիշ. ՟Գ.)
Զձի եւ զջորի երամակ արարեալ՝ դատաարկ վարէին. (Լաստ. ՟Ի՟Ա։)
that goes in company, sociable.
Զիա՛րդ ոմանք (ի կենդանեաց) երամականք են, եւ այլք միայնակք. (Առ որս. ՟Է։)
of the same flock, or company.
Որ է ի նմին երամէ. դասակից.
Գիշակերք ի թռչնոց ո՛չ ունին համբոյրս ընկերութեան ընդ երամակիցս. (Վեցօր. ՟Ը։)
Լինել արդարոցն երամակից. (Մանդ. ՟Բ։)
to assemble in troops, to flock, to go in company.
Ընդ ամենայն լուսեղէնսն խառնեալ դասս երամանան. (Ճ. ՟Գ.։)
Նաեւ ո՛չ աղաւնիք ընդ ագռաւս երամանան. (Նանայ.։)
Ոչ երամանան անդեայք ի յարօտս. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ։)
Դաս դաս խորդոց հաւուց ... երամացեալք հարօրանան. (Ագաթ.։)
Ի զդայականէս յայսմանէ զօրութենէ եւ թռչունք երամացեալ թռչին. (Մաքս. ի դիոն.։)
chief, keeper of a flock, or herd, shepherd.
ἁγελάρχης, ἁγελάρχος gregarius Գլուխ երամոյն. դասապետ. պարագլուխ.
Թեւաբուսիկ եղեալ արդարոցն երամք՝ թռչին լուսափայլեալք, նոցին (հրեշտակաց) համակարգելով երամապետիցն խմբից. (Շ. հրեշտ.։)
state of a person at the head of a troop.
ἁγελαρχία gregum praefectura Երամապետն լինել. առաջնորդութիւն երամին.
Հաւականաց երամապետութեամբք, եւ այլովք կենդանեօք. (Դիոն. եւ Շ. հրեշտ.։)
to assemble in company, to gather together, to associate.
Դարձուցեալ զմարդկութիւնս ի շռայլութենէ երամացուցին ի քաղաքս. (Լմբ. յանառակ.։)
in company, in several troops.
Ձագախառն երամովին գան առ իս». յն. ձագուք հանդերձ. (Ես. ՟Կ. 8։)
happy, full of felicity.
ԵՐԱՆ եւ ՏԱՆԵՐԱՆ. Ըստ պ. Է՝ Արեաց եւ անարեաց, Արանց եւ սինլքորաց. եւ ըստ քաղդ. Արթնոց եւ անարգաց։ (Եղիշ. ՟Բ։)
Փափկասուն եւ երանալից տնկագործիւր դրախտ. (Պիտ.։)
happy, blissful;
beatific.
happy, blessed.
Շնորհազարդ. երանելի. ցանկալի.
Զրկեցաք այսօր յերանաշնորհ ճշմարիտ վարդապետէս. (Վրք. ոսկ.։)
that gives, announces felicity.
Բանայր զբերան իւր, եւ ուսուցանէր նոցա զերանաւէտ եւ զերանատուր վարդապետութիւնն. (Վրք. հց. ՟Ա։)
cf. Երանալից.
Երանաւէտ ձայն, կամ բարբառ, ծագումն, մահ, գանձ. (Պիտ.։ Եփր. խոստով.։ Յիսուս որդի.։ Ճ. ՟Ա.։ Վրք. ոսկ. Բենիկ.։)
cf. Երանելի.
Երանաւոր խոստմանն տեղի։ Երանաւոր դաւանութիւն պետրոսի։ Երանաւոր կերպադրութիւն անճառելի. (Նար.։)
happy, blessed;
— առնել, to make happy;
— լինել, to be happy.
Երանելի ասի ի գրոց՝ ամենայն բարեաւ բովանդակեալն. (Խոսր. պտրգ.։)
Երանելի սուրբ առաքեալք։ Ընդ դասս երանելի վկայիցն։ Երանելեացն ի մարտ մտեալ. (Շար.։)
Երանելի՛ են՝ որ զճանապարհս իմ պահիցեն։ Որ շրջի անարատ յարդարութեան, երանելի որդիս թողու զկնի իւր. (Առակ. ՟Ը. 32։ ՟Ի. 27։)
Զարդարեւ երանելին միտս համբարեալ ստանայի։ Նմանել երանելում եւ բարեբաստիկ բնութեան (աստուծոյ). (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։)
to declare happy, to felicitate.
տր. եւ հյց. խնդրով μακαρίζω beatum praedico Երանի՛ տալ. երանելի կարդալ. երջանիկ համարել. բարեհամբաւել որպէս բարեբախտ, նախանձելի, եւ ցանկալի. երնեկ ըսել.
Որ երանենդ ձեզ, խաբեն զձեզ. (Ես ՟Գ. 12։)
Երանէ զվախճան արդարոց. (Իմ. ՟Բ. 16։)
Ոչ երանել զբարեբախտութիւն մարդոյ մինչեւ ցվախճան. (Խոր. ՟Բ. 12։)
Եթէ ընդ առիւծս արգելցին, ի մէնջ պարտ է երանիլ. (Բրս. գոհ.։)
Լցան լիացան եւ երանեցան։ Երանեալք եւ բարեբանեալք։ Մայր երանեալ։ Երանեալ մարգարէի։ Երանեալն դաւթի։ Երանեալ եպիսկոպոսի. (Նար.) որ անխտիր ասի եւ Երանելի. որպէս եւ Երանեալ է, կամ Երանելի է, կամ Երանի՛ այնմ եւ այլն, են նոյն։
cf. Երանեակ.
Փափկակեաց, բարեկեցիկ, դիւրասնունդ, երանիկ, երջանիկ, չարայօժար եւ մեղասէր. (Վեցօր. ՟Ե։)
felicity, happiness, beatitude;
—ք աշխարհի, fortune, wealth;
—ք Տեառն, the beatitudes of J.-C.;
— քո, ձեր, իւր, thy, your, his blessedness, your holiness;
Your Grace.
Երանութեան վերարժանացո՛։ Իսկապէս երանութիւն։ Որ փառաւորեալքն են երանութեամբ։ Տունկ երանութեան։ Պտղոյն երանութեան։ Որդիք երանութեան. (Նար.։)
ԵՐԱՆՈՒԹԻՒՆ ՔՈ, կամ ՁԵՐ, կամ ԻՒՐ. իբր Յայտարարութիւն մեծ վայելչութեանն աստուծոյ, փառաց տիրամօր, կամ սրբանուէր վիճակի առաջնորդաց.
Որ եղկելոյս ինձ ծածկեցեալն է, քումդ երանութեան մերձաւոր է. (Նար. ՟Ծ՟Է։)
Քումդ երանութեան բանագովութեան։ Հանդիպել եւ անդանօր ընծայի բանից քումդ երանութեան. (Նար. կուս.։)
happy;
blessed.
Felicia.
Սրբասնունդ եւ երանուհի տիկնոջն սոփիայ. (Նար. խչ.։)
Տեսանէր զորդի իւր մայրն երանուհի՝ զմանուկն երանելի (զմելիտոս) ի չարչարանս տանջանաց. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
Արդ ես, ո՛վ երանուհի, ոչ եմ ինձ եւ յիս. (Ածազգ. ՟Ժ։)
Էի երբեմն առ երանուհոյն դիոնեսայի. (Վրք. հց. ՟Բ։)
groin;
loins, reins;
hip, haunch, thigh;
knees;
lap;
առաջակողմն —նաց, mons Veneris;
քունջ —նաց, groin;
ելանել յերանաց ուրուք, to be horn of, to spring from the loins of;
լինել յերանս հօր իւրոյ, to be yet in the loins of his father;
զ—նս ածել ի վերայ, to infork, to mount, to ride.
μηρίον, μηρία ilia, ilium, femur ὁσφύς lumbus Երեւելի մասն ի մարմնի կից ընդ համանուն մասունսդ Երի, Երիկամունք, Երաստան, եւ Առականք, հանդերձ զստիւ եւ ազդերբ. այսինքն սկսեալ ի կողից եւ ի միջաց եւ ի վայր մինչեւ զբարձս. վարի կողերը ու մէջքը, նստուկը, աճուկը, պուտը.
Հարկանէր ջուրն (յորդեալ՝) մինչեւ ցերանսն... (եւ եւս յորդեալ՝) հարկանէր ջուրն մինչեւ ցգօտին. (Եզեկ. ՟Խ՟Է. 4։)
Դի՛ր զձեռն քո ընդ երանօք իմովք. (Ծն. ՟Ի՟Դ. 2 եւ 9։)
Ընդէ՞ր ասէ, դի՛ր զձեռն քո ընդ երանաւ իմով... Հրամայէ դնել մերձ ի տեղւոջ ծննդականացն՝ առակելով մաքուր խօսս մերձաւորութեան ... ստուգաբանապէս (ըստ յն) զերանն ասել՝ զայն, որ ոչ ծորէ ոգւոյն տեղի. (Փիլ. լին. ՟Դ. 86։)
Եդեալ էր զաջ ձեռն նորա ընդ երանօք իւրովք, զի ի մերձաւորէ մարմնոյ նորա ածցէ կին որդւոյ նորա. (Եփր. ծն.։)
Ընդ երանօք իմովք. (այսպէս) յոյոնն պարկեշտագոյն թարգմանեաց. բայց եբրյեցին զառնացի անդամոցն իսկ ասաց, զի ի թլփատութիւնն յաստուծոյ ուխտն երդնուցու. (Կիւրղ. ծն.։)
Յորժամ յերանս կամ յայլ անդամս միս խաղայցէ, նշանակ հեծանելոյ ուրուք է ասեն. (Եզնիկ.։)