Definitions containing the research ծ : 10000 Results

Անմիջաբար

adv.

immediately, directly.

NBHL (2)

Անմիջաբա՞ր աստուած ստեղծանէ, թէ միջնորդութեամբ բնութեանն. (Անց. պորփ։)

Րաբունական սիրոյն տիպար կացուցանէ անմիջաբար։ Խորհրդոցն աստուածայնոց անմիջաբար խորհրդածուք. (Շ. յիշ. առակ. եւ Շ. տաղ.։)


Անմիջնորդ

adj. adv.

without mediator.

NBHL (3)

Զոր առեալ էր միջնորդօք, կամի՝ զի առցէ անմիջնորդ. (Վրդն. ծն.։)

Եւ վասն է՞ր անմիջնորդաբար որդի աստուծոյ շարադասի՝ ոչ ուրուք ընդմիջեցելոյ. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)

Յեղելոցս ոչ ինչ է՝ զոր կամելն աստուծոյ ոչ միջնորդեաց. ո՛չ ուրեմն վասն անմիջնորդաբար լինելոյն՝ վասն այսորիկ միածին, այլ վասն միայն գոլոյն նորա պտուղ հայրական. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անմիս

adj.

fleshless;
without meat.

NBHL (1)

Մի անգամ ճաշակեն, զուտիքն՝ անմիս, եւ զպահքն՝ առանց կթեղինի. (Զքր. ծործոր.։)


Անմիտ, մտի, աց, ից

adj.

mad, silly, brainless, senseless, stupid, foolish, irrational, crazy.

NBHL (3)

Հետեւեցելոց տառից, եւ գծագրաց անմտից, եւ սիղոբէից, եւ բառից անծանօթից. (Դիոն. ածայ.։)

Անմտական, կամ գործ անմտութեան.

Եւ զի անմիտ է այս, անպիտանացուացն փոյթ ունել, ծանօթ է ամենեցուն.


Անմխիթար

adj. adv.

disconsolate, inconsolable;
disconsolately.

NBHL (3)

Որպէս Անմխիթարելի. անփարատելի. անբերելի. ծանր. տխրական.

Անմխիթար տրտմութիւն, կամ սուգ, խորհուրդ, ապաշաւ, սպառնալիք. (Եղիշ. ՟Բ։ Փարպ. ՟Գ։ Սկեւռ. յար.։ Սարգ. յկ. ՟Բ։) Թէպէտեւ սուղ ինչ իցեն տրտմութիւնքն, սակայն նա անմխիթարս կարծեցուցանէ. (Մանդ. ՟Է։)

Հեծել, կամ տրտմիլ, կամ ողբալ անմխիթար. (Փարպ.։)


Անմշակելի, լւոյ, լեաց

adj.

incapable of cultivation.

NBHL (1)

Որ չէ մշակեալ. չվարած. չբանած.


Անմոլար, ի, ից, աց

adj.

infallible, unerring;
— աստեղք, fixed stars.

NBHL (4)

Զմոլորեալն յանմոլար հաստատութիւնն ածել. (Ձիլ. ել։)

Ի վերայ անմոլար գնդին միակն։ Ի վերջին տիեզերս ի բուն սպառուածինի ամենայնի (այսինքն աշխարհի՝) անմոլար գունդ. (Փիլ.։)

Անմոլար առաջնորդէ յերկինս. ծ. կոչ.։)

Անմոլար՝ աստուածաւանդիւք առաջնորդութեամբք հետեւեցելոց ձեռն տուեալ. (Դիոն. եկեղ. ՟Բ։)


Անմոլորութիւն, ութեան

s.

infallibility.

NBHL (1)

Որպէս ի բոլորակի իմիք անմոլորութիւն պարգեւեալ նմա. (Դիոն. ածայ.։)


Անմոլորապէս

adv.

infallibly.

NBHL (1)

Անմոլորապէսներգործելով ի լուսաւորութիւնն քրիստոսի. (Նեղոս.։)


Անմոռանալի

adj. adv.

that does not forget;
unforgotten;
that cannot be forgotten;
without fail, infallibly.

NBHL (2)

Ծանիցէ ամենայն ոք զաստուծոյ անմոռանալի գթութիւնն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Զյիշատակ անուանն աստուծոյ անմոռանալի պահէր. (Տօնակ.։)


Անմոռաց

cf. Անմոռանալի.

NBHL (1)

Անմոռաց իմաստութիւն. ծբ. ՟Ժ՟Բ։)


Անմուղ, մղից

adj.

indomitable, unbroken.

NBHL (5)

ἁδάμαστος. indomitus. Չեւ եւս մղեալ ի գործ. տրմուղ. անվարժ. անկիրթ. անսանձ. կինճ. եավաշլանմամըշ (հայվան).

Յաւանակն՝ որ էր անմուղ, եւ անկիրթ ի ծանրութենէ բեռին. (Մարաթ.։)

Չտան թոյլ բազում ժամանակս յաւանակին՝ անմուղ անվարժ շրջել։ Ածէ՛ք զպարարեալ զուարակն՝ զանմուղն, որ զմեղաց լուծն ոչ ընկալաւ։ Անմուղ երիվարաց նմանեցաք. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. յհ.։)

Եդին ի վերայ սայլի՝ լծեալ անմուղ զուարակս. (Մարթին.։)

Անմեղիցն յայլսն դարձցի՝ բաց լծոյ. (Մխ. դտ.։)


Անմուտ

adj.

the entrance to which is shut;
without entrance;
impenetrable, inaccessible.

NBHL (1)

Անմուտ արեգակն. (Խոր. առ սհկ. արծր.։ Նար. ՟Ղ՟Դ։)


Անմտանամ, ացայ

vn.

to lose senses, to become crazy or stupid.

NBHL (1)

ἁφρονεύομαι, ἁσυνετέω, ἁνοηταίνω. desipio, insipienter ago. Անմիտ լինել. անմտութեամբ գործել. անխելք ըլլալ, անխելք բան ընել. ագըլսզլըգ էթմէք.


Անմտութիւն, ութեան

s.

madness, craziness, fatuity;
phrensy;
folly, silliness, imprudence, extravagancy, absurdity.

NBHL (1)

ἅνοια. amentia, stultitia. Պակասութիւն մտաց. անհանճարութիւն. անմտածութիւն. եւ Անխորհուրդ ինչ. անխելքութիւն, անխելք բան. ագըլսըզլըգ, ահմագլըգ.


Անյագ, աց

adj. adv.

insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.

NBHL (5)

ἁκόρεστος, ἅπληστος. insatiabilis, inexplebilis, avidus. Որ ոչ յագի, կամ ոչ գիտէ յագուրդ առնուլ ի կերակրոց, ի հեշտալեաց, եւյինչ եւ է իրաց. անլիր. դժոխորովայն. քաղցեալ. սովեալ. մոլեալ. անգահ, անկուշտ, ծակաչք. անգահ. անկուշտ. ծակաչք. տօյմազ. աջ կէօզլիւ.

Որ զանյագ բերանս առիւծուցն սանձեաց, շանց անյագաց. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. եփես.։)

Մանունքն ի կենդանեաց կերակուր են մեծացն եւ անյագիցն. (Տօնակ.։)

Ի պէտս կիզման յաստուծոյն անյագի. (Փարպ.։)

Անյագաբար հայել։ Անյագաբար ցնծութեամբ կայթել։ Անյագաբար տանջանօք. (Պիտ.։)


Անյագութիւն, ութեան

s.

insatiableness, greediness, gluttony.

NBHL (1)

Զմին ապրեցոյց սիրոյն աստուծոյ անյագութիւնն՝ (Բրս. չար.։)


Անյաղթ, ից

adj.

invincible, unconquered, insurmountable, ungovernable.

NBHL (3)

Զաստուած՝ զզօրապետն անյաղթ զօրաց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Անյաղթ փիլիսոփայ. Ի խորագիրս գործոց դաւթ. անյ. եւ ի մեկնիչս նորա։ եւ Տօնաց.։ Յայսմաւ.։

Զօրաւորօքն անյաղթականաց։ Անյաղթական զճշմարտութեանն բան ամենայն ազգաց ծանուցին. (Նար. ՟Ղ՟Ա. եւ Նար. խչ.։)


Անյայտ, ից

adj.

not evident, not manifest, obscure, hidden, secret;
apocryphal.

NBHL (5)

ἅδηλος. non manifestus, occultus, obscurus, nonnnotus. Որ չէ յայտ կամ յայտնի. անգիտելի. անծանօթ. ծածուկ. գաղտնի. մթին. անհաւաստի. անստոյգ. պէլիրսիզ, նամալիւմ, սըրր, կիզլի.

Մուտ անյայտ։ Իբրեւ զգերեզմանս անյայտս։ Զանյայտս եւ զծածկեալս. (Դան. ՟Ժ՟Դ. 12։ Ղկ. ՟Ժ՟Ա. 44։ Սղ. ՟Ժ. 8։)

Խոցուածս անյայտս։ Զպահեստ անյայտիցն արտաքս հանի. (Նար. ՟Ի՟Ա. ՟Կ՟Ե։)

Մարդիկ յայտնեացն են գիտակ, իսկ աստուած եւ անյայտիցն յայտնապէս տեսանօղ։ Անյայտիցն հաւաստի հաւատ յայտնիքս։ Փոխանակ անյայտ բարեաց զյայտնիս յանձն առնուլ չարիս. (Փիլ.։)

Անյայտս լողամք ընդ ծով կենցաղոյս. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ։)


Անյայտագոյն

adj.

more or very obscure.

NBHL (1)

Անյայտագունիցն փոփոխեալ ի յայտնագոյնսն. ծաբ. ի պասեք.։)


Անյայտեմ, եցի

vn.

to annihilate;
to hide.

NBHL (2)

Անյայտացուցանէ զվայելչութիւն աստուածատունկ դրախտի. (Պիտ.։)

Ծածկէ անյայտէ զմեծութիւն շնորհին։ անյայտեաց զտեղին. (Իգն.։ Վրդն. դան.։ Ճ. ՟Գ.։)


Անյայտիմ, եցայ

vn.

to be annihilated, to vanish, to disappear.

NBHL (1)

Այնքան՝ մինչ զի արեգակնս այս ծածկեալ անյայտի. (Իգն.։)


Անյայտնութիւն, ութեան

s.

obscureness, occultness, secretness.

NBHL (5)

ԱՆՅԱՅՏՆՈՒԹԻՒՆ ԱՆՅԱՅՏՈՒԹԻՒՆ. ἁδηλεία, ἁσάφεια. obscuritas. Անյայտն գոլ. գաղտնութիւն. մթութիւն. անծանօթութիւն. դժուարիմաց կամ անգիտելին գոլ.

Անյայտնութեամբ դնէ զբանս։ Մեծաւ անյայտնութեամբ է ճառդ։ (Ոսկ. ՟բ. կոր.։) (Իգն.։)

Մի՛ ծածկեսցի անյայտութեամբ անուանն։ Զանյայտութիւն իրաց անգիտութիւնն առնէ.. Անյայտութիւն բանից։ Գաղտնիք անյայտութեան. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։ ՃՃ.։)

Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)

Հայելով ի յառաջիկայ իրացն անյայտութիւն՝ կասկածեալ զգուշացաւ. (Փարպ.։)


Անյայտութիւն, ութեան

s.

cf. Անյայտնութիւն.

NBHL (5)

ԱՆՅԱՅՏՆՈՒԹԻՒՆ ԱՆՅԱՅՏՈՒԹԻՒՆ. ἁδηλεία, ἁσάφεια. obscuritas. Անյայտն գոլ. գաղտնութիւն. մթութիւն. անծանօթութիւն. դժուարիմաց կամ անգիտելին գոլ.

Անյայտնութեամբ դնէ զբանս։ Մեծաւ անյայտնութեամբ է ճառդ։ (Ոսկ. ՟բ. կոր.։) (Իգն.։)

Մի՛ ծածկեսցի անյայտութեամբ անուանն։ Զանյայտութիւն իրաց անգիտութիւնն առնէ.. Անյայտութիւն բանից։ Գաղտնիք անյայտութեան. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։ ՃՃ.։)

Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)

Հայելով ի յառաջիկայ իրացն անյայտութիւն՝ կասկածեալ զգուշացաւ. (Փարպ.։)


Անյանգ

adj.

rhymeless.

NBHL (1)

Սէր՝ խոտորեալ եւ անյանգ է ի ձաղանաց. ծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Անյապաղ

adj. adv.

prompt, diligent;
promptly, diligently, without delay.

NBHL (1)

Անյապաղ վճարել, կամ թողուլ, յառնել ածել. (Փարպ.։)


Անյաջորդ

adj.

without successour, — succession;
unchangeable.

NBHL (2)

Անյաջորդ իշխանութիւն. կամ բնակութիւն, մեծութիւն, կեանք. (Իգն. Նար. ՟Հ՟Ե։ Մխ. դտ.։ Իսկ յասելն,)

Յանյաջորդն ծերութեան զուարճանալով ի մանկութիւն։ Զանյաջորդն նուազութեան սեղանաւորէ լիութեան սեղան. (Սկեւռ. ի լմբ.) իմա՛. անյաջորդելի ի ծերութենէ, ի նուազութենէ։


Անյարդար

adj.

unpolished, unfurnished, unprovided, unprepared, out of order;
hard, cold, raw;
կին —, slut.

NBHL (1)

ἅρρηθμος. incomptus, dissonans. Ոչ յարդարեալ. անհարթ. անզարդ. անշուք. չի շտկըտած, չկոկած.


Անյարիր

adj.

that cannot rise.

NBHL (2)

Մի՛ ասասցէ կինն ցայրն, անյարիր, ապաժաման եւ վատ եւ քնած, չես այր, չես մարդ. յն. լոկ, անայր կամ անմարդ։

Անյարիր. անյառնելի. ծ. ուղիղ դրէ ի ՟Ղ՟Գ.)


Անյարկ

adj.

shelterless, without roof, houseless.

NBHL (2)

Զանյարկս ընդ յարկաւ ածել. (Մանդ. ՟Զ։)

Ոչ յարկեալ. անծածկոյթ. ուր չկայցէ յարկ. բացօթեայ. ծածք չունեցօղ, վրան բաց.


Անյարմար

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.

NBHL (2)

Յանյարմարն առ նա կարծեցեալ զսաղմոսին բարեբանութիւն։ Ի յասել զանյարմարսն. (Նար. ՟Խ՟Ը. ՟Հ՟Բ։)

Զանյարմարսն յարմարէ պէսպէս յօրինուածովք. (Յճխ. ՟Զ։)


Անյարմարագիր

adj.

that writes in an unbecoming manner;
indecently written.

NBHL (1)

Ամբարտաւանութիւն անյար եւ լի անամօթութեամբ. (Ոսկ. գծ.։)


Անյարմարութիւն, ութեան

s.

incongruity, impropriety;
incapacity, insufficiency.

NBHL (1)

ծ. յն. անարմօսդի՛ա). ἁναρμοστία. incongruentia. Պակասութիւն յարմարութեան. անմիաբանութիւն. անհամեմատութիւն. անդաշնակաւորութիւն. անզուգութիւն. ույկունսուզլուգ.


Անյեղ

adj.

immutable, unchangeable, constant.

NBHL (2)

Այլքն ամենայն յեղուն, բայց միայն ինքն (աստուած) անյեղ եւ անփոփոխ է ... Ամենայն ինչ եղանելին հարկաւոր է յեղումն ընդունել, որպէս աստուծոյ անյեղն գոլ։ Անյեղ եւ անմէտ խորհրդով. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)

Անապական եւ անյեղ պահին. (Արիստ.) յն. անեղ կամ անծին։


Անյեղլի

cf. Անյեղ.

NBHL (2)

Անփոփոխելի եւ անյեղլի։ Զփոփոխելիսն կարծեացեալ անյեղլիս գոլ եւ անփոփոխելիս. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին.։)

Մի՛ դարձեալ այլայլեալ երեւութասցի զաստուածութիւն, քանզի անյեղլի է եւ անմահ. (ծն։)


Անյեղյեղուկ

cf. Անյեղ.

NBHL (1)

Այնմ որ յաւէտաշարժն է՝ զանյեղյեղուկն, իսկ անշարժին զյեղյեղումն գործեաց։ Որ է անշարժ եւ անյեղյեղուկ. (Նիւս. կազմ.։ Անյաղթ պերիարմ.։)


Անյեղաբար

adv.

immutably.

NBHL (2)

Ի կուսէ անյեղաբար ծնայ։ Լոյս անյեղաբար թափեալ. (ՃՃ.։)

Անյեղաբար խարսխեալ. (Նար. մծբ.։)


Անյեղապէս

adv.

cf. Անյեղաբար.

NBHL (2)

Անյեղապէս ծնեալ աստուած յաստուծոյ. (Պրոկղ. ներբ. ղկ.։)

Միացար մարմնով յարգանդի կուսին՝ անյեղապէս գոլով։ Նկարագիր անյեղապէս ի ծառայական խոնարհի պատկեր. (Շար.։)


Անյեղաշրջելի

cf. Անյեղ.

NBHL (1)

Յամբծութիւն բարուցս անյեղաշրջելի մնամ. (Լմբ. սղ.։)


Անյեղափոխելի

cf. Անյեղ.


Անյերկուանալի

adj.

indubitable.

NBHL (1)

Մարմինն՝ աստուծոյ էր անյերկուանալի։ Եթէ աներկուանալի կալցես զայս բան. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Անյիշաչարութիւն, ութեան

s.

forgiveness, amnesty, pardon.

NBHL (1)

Զանյիշաչարութիւնն աստուծոյ քարոզեսցէ. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Անյիշատակ

adj.

forgotten;
immemorial.

NBHL (2)

Զիւր կարգեալ աստուածսն անյիշատակ առնել եւ ջնջել. (Ագաթ.։)

իբր Աննշան. անծանօթ.


Անյիշատակութիւն, ութեան

s.

forgetfulness.

NBHL (1)

Տօն աստուծոյ՝ անյիշատակութիւն է ի չարեաց. (Եւագր. ՟Ժ՟Գ.) իմա՛ դադարումն ի սպառ։


Անյիշելի, լւոյ, լեաց

adj.

immemorable.

NBHL (3)

Աստուած անյիշելի մոռանայ զմեղս մեր։ Զմտածմունս նորա կորուսցէ անյիշելի. (Ճ։)

Ի բաց լքանել անյիշելի մոռացմամբ զչարեացն գործելոց զվնասս. (Արծր. ՟Դ. 2։)

Որ անյիշելին է, փոքրն է յաչս իմ երեւեալ արկածք յանցանաց. (Բենիկ.։)


Անյողդողդ

adj.

unshakeable, firm, immovable.

NBHL (1)

Որպէս թէ զանյողդողդ իրողութիւն կարծրագոյն գործարանաւ տնօրինել. (Յհ. իմ. ատ.։)


Անյոյս, յուսից, աց

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.

NBHL (4)

Որոց ուսուցանելն զնոյն անյոյս էր։ Տիրեաց մարմնովն, որ անյոյս էր։ Անյոյսքն լիցին հնարաւորք։ Զերծուցանէ յանյոյսն նեղութենէ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)

Նեղութիւն անյոյս եւ յանկարծակի. (Կլիմաք.։)

Անյոյս եւ աղէկարծում զօրութեան. (Փիլ. ել. ՟Բ. 24։)

Զբարեգործսն վարուք սգան անյոյս. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

NBHL (2)

ἁέλπιστος. insperabilis. Ոչ յուսալի. անյոյս՝ ըստ ՟Բ նշ. յուսահատելի. եւ Անակնունելի. անկարծ.

Ամենեւին անհասանելին անյուսալի է եւ անձեռնարկելի։ Քաղաքաց, ազանց՝ անյուսալի փոփոխմամբք. ծաբ. ծն.։)


Անյուսանամ, ացայ

vn.

to despair.

NBHL (3)

Ոչ ծուլացաւ, եւ կամ անյուսացաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 36։)

Ոչ ինչ յոյս ծննդեան յերկաքանչիւրսն խորհրդածեալ լինէր, այլ ամենայն ուստեք անյուսացեալք. (Կիւրղ. ղկ.։)

Անյուսացելոց հեծեալ հասանէ։ Ուրախութեամբ դարձուցանէ զանյուսացեալսն։ Ոչ անյուսացայց ի զօրագլուխն հաւատոյ. (Մագ. ՟Ձ՟Ա։)


Անյուսութիւն, ութեան

s.

despair.

NBHL (3)

Եթէ զբազմութիւն գթութեանն աստուծոյ թուել հնար է, անյուսութիւն լինիցի. (Բրս. հց.։)

Զի մի՛ արտաքոյ բարւոյն եւ առաքինութեանն անյուսոթեամբն անկանիցիմք. ծաբ. մկրտ.։)

Եհատ ասէ իբրեւ զծառ, զմահուն անյուսութիւն ցուցանելով. (Արշ.) իմա՛ զանյուսալի գոլն յաստիս առ կենդանութիւն։