Definitions containing the research ծ : 10000 Results

Անոստ

adj.

without branches;
that does not rise or stir.

NBHL (1)

Մնացի իբրեւզսալ դարբնաց անոստ։ Անոստ սաստկութիւն կարծրութեան չարին կակղացեալ. (Նար. ՟Կ՟Դ. եւ Նար. առաք.։)


Անոտն

adj. adv.

footless, apode;
baseless;
յանոտից, at the feet.

NBHL (2)

ԱՆՈՏՔ. Կողմն ոտից, ուր դադարեն չափք ոտ ոտից, եւ մնայ տեղին այն առանց ոտից. ոտքին կողմը, ոտքին ծարէն դուրս.

Իբրու ոչինչ տակաւին ոտից գոլով պիտոյից, յանոտս սոքա եւ գետնաշարժս առ երկրաւ ծնան. (Պղատ. տիմ.։)


Անորակ

adj.

without quality or accident.

NBHL (6)

Անորակ եւ անարարուած է աստուած։ Աննիւթ են շնորհքն աստուծոյ, եւ անորակք։ Խնդրել զանորակն եւ զանտեսակն. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Անորակ է աստուած, զի ոչ գոյն երեւի, եւ ոչ ձեւ. (Շ. բարձր.։)

Կերպաւորեցա անորակ։ Անորակ գունակութեան։ Զանորակին կերպարան. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Կ՟Գ. եւ մծբ։)

Գիծ անորակ. (Մագ. ՟Է։)

Անորակի արփւոյն հատածք որակացեալ. (Անան. եկեղ.)

Անորակ (այսինքն անայլայլակ) ներմարդութեամբն միաւորեալ զբնութիւն աստուածութեանն. (Թէոդոր. խչ.։)


Անորդի, դւոյ, դեաց

adj.

childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.

NBHL (1)

ἅτεκνος. carens liberis, orbus, ἅπαις, sine prole, vel puero. Անզաւակ, եւ անզաւակացեալ. որդի չունեցօղ, որդոցմէ զրկըւած. եվլատսըզ. տե՛ս (Ծն. ՟Ժ՟Ե. 2։ ՟Խ՟Բ. 36։ Ղեւտ. ՟Ի. 20. 21։ Երգ. ՟Դ. 2։ Երեմ. ՟Ժ՟Ը. 21։ Ովս. ՟Թ. 14։ Ղկ. ՟Ի. 28. 30։)


Անորդութիւն, ութեան

s.

cf. Անզաւակութիւն.

NBHL (1)

Անարգեն զծնունդս մարդոյ, եւ յարգեն զանորդութիւն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անորիշ

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (2)

Բանն աստուած միացեալ ի մարմնի անորիշ եւ անփոլի. (Տօնակ.։)

Որոշմամբ (յն. ընտրողաբար) ողորմութեամբն վարի, եւ ոչ անորիշ (յն. անընտրողաբար) ողորմութեամբն, եւ ոչ անողորմ դարձեալ ողորմած ասէ, եւ արդար տէր. (Բրս. սհմ. Բրս. կրօն.։)


Անորոշաբար

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.

NBHL (3)

Ոչ մեծին եւ փոքուն, այլ անորոշաբար. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։)

Անորոշաբար արարչագործել զամենայն որդւոյ ըսն աստուծոյ (հօր). (Աթ. ՟Ը։)

Որդի անդստին ի բնութենէ հօրն անճառապէս եւ անորոշաբար։ Որ առ աստուծոյ եւ ընդ աստուծոյ է անորոշաբար, եւ ոչ արտաքոյ նորա. (Սարգ. ՟բ. պետ. յռջբ։ եւ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)


Անորոշութիւն, ութեան

s.

indecision, indetermination.

NBHL (1)

Քրիստոս՝ աստուծոյ զօրութիւն ելով հօր, անորոշութեամբ՝ զամենայն զոր ինչ գործէ հայր, զնոյն գործէ եւ որդի. (Աթ. ՟Ը։)


Անուաձեւ, ի

adj.

in the shape of a wheel.

NBHL (3)

Անուաձեւ ծննդեամբ ի մտացն հոլովի, եւ ի լեզուն անկանի։ Յանուաձեւ ժամանակս. (Սարգ. յկ. ՟Ը. Սարգ. ՟ա. պճետ. ՟Ժ։)

Գործարանս չարչարանաց կազմել անուաձեւ. (Ճ. ՟Ա.։)

Ոչ անիւք, ոչ անուաձեւք. ծաբ. մակաբ.։)


Անուանադիր

adj.

that gives a name to, that names.

NBHL (1)

Թէպէտեւ տկար է զօրութեամբ քան զբազումս յանասնոց օմարդն), այլ տեսչութեամբ աստուծոյ հրամանատար եւ անուանադիր է նոցա. (Վեցօր. ՟Զ։)


Անուանադրեմ, եցի

va.

to give a name to, to name.

NBHL (1)

Այսօր ի կարգ բնութեան մարդկան՝ մտեալ կոչիս անուամբ Յիսուս. անուանադրւղ բոլոր գոյից՝ առնուս անուն ի ծառայից. (Տաղ.։)


Անուանադրութիւն, ութեան

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

NBHL (3)

Ի գործոցն առեալ զանուանադրութիւնն. (Սարգ. վջ։ Լմբ. էր ընդ.։)

Որպէս քացախ վիրի անօգուտ է. անուանադրութիւնս առնէ ստոյգ յայտ ածել զհին չարութիւնս, եւ զանօգտութենէ մերձակայիս. (Համամ առակ.։)

Տէր էր, ոչ եթէ անուանադրութեամբ, որպէս եւ մեք կոչիմք, այլ ի սկզբանէ տէր էր ի վերայ ամենայն արարածոց. (Կոչ. ՟Ժ։)


Անուանակիր

adj.

that bears the name of another.

NBHL (5)

Ասի եւ զտեղւոյ, որ կրէ զանուն աստուծոյ կամ մարդոյ.

Զանուանակիրն շինեաց աստուծոյ՝ տաճար։ Զնսեմանուն վայրսն կեդարու՝ զանուանակիր կոչմանն իսմայէլի. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք.։)

Կրօղ զանուն աստուծոյ յինքեան՝ ի քարոզել կամ ի պատմել զփառս նորա.

Թագաւոր տիրապէս աստուած է, եւ անուանակիր միայն մարդիկ, ոչ ճշմարիտք. (Մխ. դտ.։)

Եւ Անուանի. մեծանուն. որոյ կայցէ անուն եւ յիշատակ. նամտար.


Անուանակից, կցի, կցաց

adj.

of the same name;
homonymous.

NBHL (1)

Ամենայն գիրք զողորմածն՝ աստուծոյ անուանակից ասեն. (Ոսկիփոր.։)


Անուանակոչեմ, եցի

va.

to name, to call.

NBHL (1)

(Ադամ) անուանակոչեաց զբոլոր կենդանիս։ Լեառն աստուծոյ անուանակոչէզսա բանն. (Զքր. կթ.։)


Անուանակոչութիւն, ութեան

s.

denomination;
nomenclature.

NBHL (3)

Տօն կատարի ծննդեանն, եւ անուանակոչութեանն. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)

Զազիր եւ գարշ անուանակոչութիւն (պիղծ ախտից). (Բրս. թղթ.։)

Շինէ եկեղեցի մեծ՝ անուանակոչութեամբ սրբոյն գրիգորի. (Յհ. կթ.։ որպէս եւ Պիտ. ստէպ։ Անյաղթ պորփ.։ Շ. թղթ.։ ՃՃ.։)


Անուանակրութիւն, ութեան

s.

act of bearing the same name, homonymy.

NBHL (1)

Թագաւորքն զկնի նորա զանուանակրութիւն նորա պարծանս ինքեանց վարկանելով՝ կոչէին կեսարք. (Ոսկիփոր.։)


Անուանակցիմ, եցայ

vn.

to share the same name.

NBHL (1)

Աստուծոյ անուանակցիլ արժանի եղեալ. (Կոչ. ՟Է։)


Անուանակցութիւն, ութեան

s.

cf. Անուանակրութիւն.

NBHL (2)

Որ անուանեցեր զմեզ անուանակցութեամբ միածնի քո. (Պտրգ.։)

Ոչ միայն անուանակցութեան, այլեւ գործակցութեան ճշմարիտն էմմանուէլի արժանաւորիլ ձեզ։ Զանուանակցութիւնդ ոչ միայն օրինակաւ կոչել, այլեւ արդեամբք. (Շ. թղթ.։)


Անուանարկ, աց

adj.

infamous, notorious;
shameful, scandalous, disgraceful, vile;
— առնել, to disgrace, to bring to shame, to dishonour.

NBHL (4)

ὁνομαστός, -η. famosus, -a. Ոյր անուն է արկեալ ի բերան բազմաց՝ ոչ գովութեամբ. անունը ելած, ձանձընած.

Դատեցայց զքեզ պիղծդ եւ անուանարկ։ Որդիք անզգամաց եւ անուանարկաց. (Եզնիկ. ՟Ի՟Դ. 14։ Յոբ. լ. 8։)

Եւ δυσώνυμος. infausti nominis. Ոյր անուն ի վայր է արկեալ, որպէս վատանուն. անունը աւրած. պէթնամ.

Զհերեսիովտացն զորդիս ասեմ զանուանարկսն եւ զանաստուածս. (Կոչ. ՟Զ։)


Անուանափոխութիւն, ութեան

s.

metonymy, change of name.

NBHL (2)

Զի՞նչ ի զգացեալս յաստուածայինսն անուանափոխութիւնք. (Դիոն. ածայ.։)

Նշանակէ աստուածաբանութիւն, այսինքն ի զգացեալս յաստուածայինսն անուանափոխութիւն. (Ցանկ դիոն.։)


Անուանեմ, եցի

va.

to name, to call, to denominate, to term.

NBHL (2)

Զանուանելով սուտ աստուածոց. (Ագաթ.։)

Արդ է այսուհետեւ աստուած՝ անուանելով հայր բազմաց. (Կոչ. ՟Է։)


Անուանի, նեաց

adj.

renowed, famous, illustrious;
— լինել, to become illustrious.

NBHL (3)

ὁνομαστός, περιώνυμος, ἑπίκλητος. famosus, nominatissimus, inclytus, celebris, celeberrimus. որ եւ ԱՆՈՒԱՆԱՒՈՐ. Ունակ երեւելի անուան կամ համբաւոյ. մեծանուն. փառաւոր. հռչակաւոր. հոյակապ. նամավեր, նամտար. ատլը շանլը, մեշհուր. տե՛ս (Ծն. ՟Զ. 4։ Թուոց. ՟Ա. 16։ ՟Ի՟Զ. 9։ Ես. ՟Ծ՟Զ. 5։ Երեմ. ՟Գ. 19։ Եզեկ. ՟Լ՟Թ. 13։)

Մեծի եւ անուանւոյ զնոյն գործեալ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 14։)

Յընտրելոցն թիւ անուանիք։ Անուան անուանին ի կոյտս բազմաց. (Նար. առաք. եւ Նար. մծբ.։)


Անուաւոր, աց

adj.

that has wheels, wheely.

NBHL (1)

Գործի մեքենայից անուաւոր. (Խոր. ՟Գ. 28։)


Անուղիղ

adj.

crooked;
indirect.

NBHL (1)

Ոչ ուղիղ. թիւր. ծուռ. ձախողակ. շեղեալ. եւ ըստ երկրաչափից՝ Սուր կամ բութ (անկիւն).


Անուղղայ, ից

adj.

incorrigible, perverse.

NBHL (3)

Անուղղայ կարծիք. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 9։)

Անուղղայ իմացուածք. (Սամ. երէց.։)

Անուղղայ կեանք։ Զանուղղայն գործողաց. (Պիտ.։)


Անուն, նուան, ուանք, անց

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

NBHL (13)

(Աստուած) ո՛չ անուամբ չափեալ. (Նար. ՟Լ՟Դ։)

Անուն՝ սահման է կարճառօտ, եւ սահման է անուն ծաւալեաել. (Վահր. երրորդ.։ եւ Կիր. ՟ը. խհ.։)

ԱՆՈՒՆ. իբր Համբաւ, եւ հռչակ անուան եւ գործոց. փառք եւ պարծանք. յիշատակ. նամ.

Արասցո՛ւք մեզ անուն։ Լաւ է անուն բարի քան զմեծութիւն բազում։ Արարի զքեզ անուանի ըստ անուանց մեծամեծաց՝ որ ի վերայ երկրի։ Դառնային անուամբ մեծաւ։ Երթայր անուն փառաւորութեան նորա մինչեւ ի ծագս երկրի։ Հանիցեն անուն չար որ յանուան իշխանքն են. եւ այլն։

Յաղագս մեծի անուան համբաւոյ։ Զյաղթութեան ինչ անունն գտանել. (Փարպ.։)

Վա՛յ իցէ մարդոյն, որոյ անուն իւր քան զգործն մեծ իցէ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Եւ էր անդ բազութիւն անուանց իբրեւ հարիւր եւ քսանից. ծ. ՟Ա. 15։)

Սոկրատէս, եւ այս անուն, եւ այն անուն առաքինիք։ (Զծնունդս) ծնողացն, զայսր անուան կամ զայնր անուան. (Փիլ. նխ. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Ես այս անուան (հօր զաւակ եմ), եւ այս անուն է իմ մայր. ծաբ. աղքատասիր.։)

Դու գաս ի վերայ իմ սրով, եւ ես գամ ի վերայ քո անուամբ տեառն զօրութեանց։ Օրհնեալ եկեալ անուամբ տեառն։ Զոր խօսիցի մարգարէն յանուն իմ։ Յանունքո զօրութիւնս բազումս արարաք։ Մկրտեցէ՛ք զնոսա յանուն հօր, եւ որդւոյ, եւ հոգւոյն սրբոյ։ Յանուն աստուծոյ։ Յանուն յիսուսի. եւ այլն։

Զգործս ադամայեցւոց յանուն աղաղակի առակեաց. (Եփր. ծն.։)

Կոչեաց աստուած յանուանէ զբեսելիէլ։ Առէ՛ք զհամար ըստ թուոց, յանուանէ ըստ գլխոցն նոցա։ Զամենեսեան զնոսա յանուանէ կոչէ։ Զիւր ոչխարսն յանուանէ կոչէ։ Ողջո՛յն տաջիք սիրելեաց մերոց իւրաքանչիւր յանուանէ. եւ այլն։

Զմի ոք ի նոցանէ առանձին յականէ յանուանէ ծանուցանէր. (Ագաթ.։)


Անունակ

adj.

that does not contain, that has not;
poor, needy.

NBHL (1)

Զանունակս բարեաց հոգիս։ Զանունակն յանցմանց։ Անունակն նիւթոյ յանցանաց. (Նար. ՟Լ՟Զ եւ Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Անունդրութիւն, ութեան

s.

disobedience;
contumacy.

NBHL (2)

Տայր հանել ընդ սուր, եւ անունդ առնել միահաղոյն զտոհմսն ռշտունեաց եւ արծրունեաց. (Բուզ. ՟Գ. 18։)

cf. ԱՆՈՒԱՆԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Ուստի ԱՆՈՒՆԱԴՐՈՒԹԵԱՄԲ. φερωνύμως. Որպէս բերանունապէս՝ ըստ քերականաց՝ յիրէ անտի եւ ի գործոյն առնլով զանուն. արդեամբք ստուգաբանեալ.


Անունող

cf. Անունակ.

NBHL (1)

Լիցի օտարանոցք, եւ տեղի սննդեան անունողաց տածումն. (Խոր. ՟Գ. 20։)


Անուշակ, աց

adj.

sweet, agreeable to the taste, savoury, delicate;
benign, gracious.

NBHL (2)

Յանուշակ արդեանց բուրումն ծխոյ. (Նար. մծբ.։)

Անուշակ, անմահ, ողորմած աստուած. յն. հզօր եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 10։)


Անուշահամ

adj.

sweet, savoury.

NBHL (1)

Զարմանալ ի վերայ բանից նորա, որ այնպէս անուշահամք էին՝ աստուածային աղիւն համեմեալք. (Վրք. ոսկ.։)


Անուշահոտ

adj.

sweet, odoriferous, delicate;
— առնել, to perfume, to scent.

NBHL (3)

Ի մարգս բազմածաղիկս եւ յանուշահոտս. ծաբ. աղքատասիր.։)

Մեռոնին կատարողականն օծումն անուշահոտ առնէ զկատարեալն. (Դիոն. եկեղ. ՟Բ։)

Խնկօք, կամ ծաղկօք անուշահոտիւք, կամ անուշահոտօք. (ՃՃ.։)


Անուշահոտութիւն, ութեան

s.

sweetness of smell, perfume.

NBHL (2)

Պահեցելոցս, ոչինչ նուազ եւ ոչ ծխեցելոց, լինի ինչ անուշահոտութիւն։ Ըստ հոտոյ՝ յանուշահոտութիւն գոլորշեաց. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. իմաստն.։)

Բուսուցանէր զհոգէծաղիկ անուշահոտութիւնս. (Յհ. կթ.։)


Անուշեմ, եցի

va.

to sweeten.

NBHL (1)

Եւ ոչ յետ մահուան անուշեալ քաղցրանայր դառնութիւնս րտին, այլ իջուցեալ ի փայտէն՝ հրով ծախէր. (Ղեւոնդ.։)


Անուշութիւն, ութեան

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.

NBHL (2)

Մածմամբ ջրոց համածին անուշութիւնս մատուցանեն. (Փարպ.։)

Ազգի ազգի անուշութեամբ եւ ի գոյնագոյն ծաղիկս պսակեալք. յն. ազգի ազգի անուշահոտ ծաղկօք. (՟Գ։ մկ. ՟Է. 11։)


Անուս, ից

adj.

ignorant, unlettered;
stupid.

NBHL (1)

Ոչ պայծառիցն, այլ անուսիցն հրամայեմք զմերս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 30։)


Անուսումն, սմանց

adj.

cf. Անուս.

NBHL (5)

որ եւ ԱՆՈՒՍ. ἀμαθής, ἁμαθέστερος , ἁμαθέστατος, ἁδίδακτος. indocts, litterarum rudis, imperitus, ignarus, indocilis. Որ չունի զուսումն գիտութեան տիրապէս, եւ ոչ ուսանի. անգէտ։ տգէտ. տխմար. եւ Տգիտական. եւ Անխրատ. չսորված, ուսում չգիտցօղ. օգունմուշ օլմայան. նատան. գապա.

Անուսումն բնութեամբ, կամ ոչ փութացեալք ուսանել։ Ընդ անուսմանն երեւոյթս դժուարեալ։ Մեղուք անուսումն՝ բնութեամբ զխորիսխն գործեն. (Փիլ.։)

Աստուած ուրեմն է հոգին, թէեւ անուսմունքն ոչ կամիցին։ Ըստ ձեր անուսումն բանիդ. (Կիւրղ. գանձ.։)

Սքանչելի ուսուցիչ (է), որ զանուսմունս եւ զծանրամիտս վարժել կարասցէ. (Կլիմաք.։)

մերթ՝ Չուսեալն. անծանօթ (ինչ). չսորված, չգիտցած.


Անուսումնութիւն, ութեան

s.

cf. Անուսութիւն.

NBHL (1)

Յանդգնութիւն՝ անուսումնութեան է ծնունդ. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)


Անուստեք

cf. Անուրեք.

NBHL (2)

Աստուած է, եւ արարիչ, ամենազօր, անուստեք. (Ագաթ.։)

Յանյայտ վայրէ. անգիտելի օրինակաւ. յանկարծ.


Անուտելի, լւոյ, լեաց

adj.

uneatable, unfit for food.

NBHL (6)

ἅβρωτος. non edendus. Որ ոչն ուտի, զոր չէ մարթ ուտել. անծասկելի. անախորժ. եւ Արգելեալ յօրինաց. որ չուտւիր. եէնմէզ.

Անուտելի է կեղեւ. եւ ծաղիկն անուտելի է. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Հում միսն անուտելի է մարդկան. ծ. կոչ.։)

Զոմանս պիղծս, զորս եւ անուտելի ասաց լինել. (Շ. թղթ.։)

Էշ եւ յաւանակ՝ յանուտելի անասնոց։ Յանմաքրոցն եւ յանուտելեացն. (ՃՃ.։ Ածաբ. ծն.։)

Ոսկրուտ եւ անուտելի (բան. այսինքն դժուարիմաց). ծաբ. պասեք. յորմէ եւ Մագ. ՟Կ՟Գ. եւ Շ. թղթ.։)


Անուրեք

adj.

not confined to one place, unbounded, infinite;
houseless, homeless.

NBHL (2)

Այր մի անծանօթ յամենեցունց, անոք, անուրեք. (Լաստ. ՟Թ։)

Իմաստուն անինչ, անոք, անուրեք, նման է որդւոյն աստուծոյ. (Եւագր. ՟Թ։)


Անչար

adj.

not vicious, harmless, void of malice.

NBHL (2)

ἅκακος, κόσμιος. mali expers, innocens, modestus. Որ ոչ ունի ի սրտի զչարութիւն. անկեղծ. աննենգ. պարզ մտօք. անմեղ. ամբիծ. բարեսէր. պարկեշտ.

Զպարզամիտսն եւ զանչարսն յաւէտ շնրոհօք լնու աստուած։ Բնութեամբ հանդարտք են, հեզք, եւ անչարք։ Յորժամ միտք մարդոյ աննենգ եւ անչար լինիցի. (Ոսկ. գծ. եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 27։ ՟Բ. 6։)


Անչարութիւն, ութեան

s.

ingenuousness, goodness, simplicity of character.

NBHL (2)

Անզգամութիւն է կասկածդ քո եւ անչարութիւն ճանապարհի քո. (Յոբ. ՟Դ. 6։)

Զարհուրեալ ընդ անչարութիւն ծերոյն, եւ այլն. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Անչարչար

adj.

impassible.

NBHL (1)

Անչարչար ըստ բնութեան աստուածութեանն է բան. (Լմբ. հանգ.։)


Անչարչարելի, լւոյ, լեաց

cf. Անչարչար.

NBHL (3)

Անշօշափելին, եւ անչարչարելին, որ վասն մեր չարչարեցաւ. ծազգ. ՟Բ։ Աթան. ՟Ա. ՟Բ. ՟Դ. ստէպ։)

Հաւատա՛ յորդին աստուծոյ անչարչարելի աստուածութեամբն. ծաբ. մկրտ.։)

Անչարչարելի եւ անեղծ ոգի. (Փիլ. քհ. ՟Ժ։)


Անչարչարութիւն, ութեան

s.

impassibility.

NBHL (2)

Ի բնութենէ իւրմէ՝ որ է անչարչարութիւն, փոփոխումն ընդունել ոչ կամի։ Աստուածային բնութեամբն ունի զանչարչարութիւն եւ զանմահութիւն. (Շ. թղթ.։)

Ապա ուրեմն՝ թէեւ ասի մարմնով չարչարիլ, պահի եւ այսպէս անչարչարութիւն նորա, ըստ որում իմանի աստուած. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)


Անչափ, ից

adj. adv.

immense, infinite;
extreme, excessive, enormous, immoderate, superfluous, superabundant;
intemperate, disordinate;
dreadful, violent, grievous;
յանչափս, cf. Յանչափս.

NBHL (10)

ἅμετρος, ἁμέτρητος, ἁπέραντος. immensus, infinitus, immodicus, μεθ’ ὐπερβολής, tantus, excellens. Ոյր չիք չափ. որ ոչն չափի. անքանակ. անսահման. անբաւ. կա գերազանց քան զչափ եւ զսահման. եւ Անցեալ ըստ չափ. մեծ եւ առատ. կամ Բազում եւ սաստիկ յոյժ յոյժ։ Զաստուծոյ եւ զաստուածայնոց միայն ասի տիրապէս, իսկ զայլ իրաց պիտակաբար. չափ չունեցօղ, եւ չափէ դուրս, չափազանց. էօլչիւսիւզ, հատսըզ.

Որ վասն մեր ի չափաւորութիւն եկիր անչափդ աստուած. (Ժմ.։)

Մեծ է, եւ գոյ բաւ, բարձր, եւ անչափ. (Բար. ՟Գ. 25։) (ուր զտանէն աստուծոյ է բան. իսկ զաստուծոյ գերագոյն մտօք առցես)։

Երկիր մեծ եւ անչափ։ Զանչափ ջուրցն սաստկութիւն։ Ի տոհմաթիւս եւ յառասպելս անչափս. (Ես. ՟Ի՟Բ. 18։ ՟Գ. Մակ. ՟Բ. 2։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 4։)

Եւ որպէս Անչափաւոր, տարապայման. անկարգ. չափն անցած, ճամբէ դուրս. օրանսըզ.

Անչափ խնդալ, կամ մեղանչել, կամ յաճախել։ Անչափ ծովացեալ. (Խոսր.։ Սանահն.։ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. էր ընդ.։)

Անչափ մեծարեալ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)

Ստէ՛պ կաց, բայց մի՛ անչափ. ծազգ. ՟Ժ՟Բ։)

Մի՛ անչափ զայս գործէք։ Յանչափ վշտանալոյ ելանէ մահ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)

Այլ մեք ո՛չ եթէ յանչափս ինչ պարծեսցուք. (՟Բ. Կոր. ՟Ժ. 13. 15։)


Անչափագիր

cf. Անպարագիր.

NBHL (1)

Ոչ չափեալ գրով կամ գծագրութեամբ. անպարագիծ.


Անպակաս

adj. adv.

faultless, perfect, accomplished, complete;
unfailing;
indefectible, inexhaustible;
perfectly;
without fail;
incessantly.

NBHL (2)

Գանձ անպակաս։ Անպակաս գանձ։ Մեծութիւն անպակաս։ Սքանչելի ես զօրութեամբ անպակաս. (Ղկ. ՟Ժ՟Բ. 33։ Իմ. ՟Է. 15։ ՟Ը. 18։ Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 16։)

Անպակաս բերանով զաստուած ի վեր օրհնէին. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 24։)