Definitions containing the research ծ : 10000 Results

Անդլակի

cf. Անդուլ.

NBHL (1)

Անդլակի փառատրեն զէականն Աստուած. (Թէոդոր. Մայրագ.։)


Անդղորդելի, լւոյ, լեաց

adj.

immovable, firm.

NBHL (1)

Տանն են նշանակք վիմադրական՝ անդղրդելի։ Ի նոյն ինքն յեցեալ կայ կանգուն անդղրդելի. (Նար. մծբ.։)


Անդղրդելի

cf. Անդղորդելի.

NBHL (1)

Տանն են նշանակք վիմադրական՝ անդղրդելի։ Ի նոյն ինքն յեցեալ կայ կանգուն անդղրդելի. (Նար. մծբ.։)


Անդնդաբնակ

adj.

dwelling in the abyss;
infernal;
spread over the abyss.

NBHL (1)

Որ հալածեալ վանեաց զանդնդաբնակ խաւարն. (Զքր. կթ.։)


Անդնդական, ի, աց

cf. Անդնդային.

NBHL (4)

որ եւ ԱՆԴՆԴԱՅԻՆ. βύθιος, ἅβυσσος. profundus, fundo carens. Սեպհական անդնդոց. խորին յոյժ. անյատակ. համատարած, եւ գաղտնի. եւ դժոխային. տէրին վէ տիպսիզ.

Իջեալ ի բարձանց ի խորութիւն անդնդական ծովուցն. (Ագաթ.։)

Զայն ծովն զանդնդականն, որ շուրջ պատեալ է զերկրաւս. (այսպէս գրի յոմանց եւ յ Արիստ. աշխ. փոխանակ գրելոյ անդլանդական). (Լմբ. սղ. ՃԳ։)

Անկեալ ի վիհ գարշութեան մեղաց՝ անդնդականաց ապականութեանց։ Զանդնդականաց գործոց խոստովանեա՛ իբր ի յականջս Աստուծոյ արագ ժամանելոց. (Նար. ԻԸ. ԽԵ։)


Անդնդայեղց

adj.

sunk in an abyss;
very deep.

NBHL (1)

Նաեւ ծով անդնդայեղց խորութեամբ բազմազան կերակրելն լուղակացն աճեցմամբ. (Պիտ.։)


Անդնդային, այնոյ, ոց

adj.

very deep;
infernal, hellish.

NBHL (3)

Անդնդական. որ է ի խորս ջուրց. ծովային. խորին. եւ դժոխային. βύθιος.

Անդնդային ծփանացն. (Պիտ.։)

Որք յանդնդային գնացսն (ծովու) յուսով ընչեղութեան առաքեն. (Նիւս. երգ.։)


Անդնդապետական, ի, աց

adj. s.

belonging to the prince of hell;
prince of hell.

NBHL (2)

Սեպհական պետի անդնդոց կամ ծովու, որպիսի է լեւիաթան, եւ սատանայ.

Խաղայ անդնդապետականաւն ծովականաց սատանայ ընդ մերասեր ազգականութեանս. (Նար. մծբ.։)


Անդնդապտոյտ

adj.

making a deep vortex;
turning itself in the abyss.

NBHL (3)

Պտուտեալ յանդունդս ծովու. անդնդային.

Անդնդապտոյտ ալեաց, կամ կուտակմանց. (Ագաթ.։ եւ Արծր.։)

Յանդնդապտոյտ յորձանս ծովու. (ՃՃ.։)


Անդնդասոյզ

adj.

plunged, submerged, precipitated in an abyss;
engulfed;
— լինել, to plunge, to engulf, to sink to the bottom;
— առնել, to submerge, to precipitate, to sink.

NBHL (1)

Սուզեալ յանդունդս. ծովահեղձ.


Անդոհ

adj.

vexatious, grievous;
melancholy.

NBHL (1)

Յայսմ քաղաքի՝ մեծ եւ հոյակապ, եւ անդոհ, եւ թագաւորական, (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10.) թէպէտեւ մարթ էր իմանալ՝ բազմահոգ, այլ ստոյգ երեւի ընթեռնուլ ԱՆԴ՝ ՈՒՐ. զի եւ յն. է՝ էնթա. այս ինքն աստ, անդ, ուր։


Անդորր

adj.

quiet, still, tranquil, calm, mild, peaceable;
easy, convenient, comfortable;
— or յանդորրու, peaceably, in tranquillity;
comfortably, at ease;
— առնել, յ— հանել, to calm, to quiet, to soften, to appease, to comfort.

NBHL (4)

Ամենայն ուրեք շարամանեալ լինէին իրողութիւնքն ի նեղութենէ եւ յանդորրու (այս ինքն յանդորրէ, յանդորրութենէ). (Ոսկ. գծ.։)

Կացուցեր յանդորրու զոտս իմ։ Արածեսցէ զնոսա տէր իբրեւ զգառն յանդորրու։ Ի տեղւոջ պարարտութեան եւ յանդորրու. (Սղ. Լ. 9։ Ովս. ՟Դ. 16։ Ես. Լ. 23։ Իսկ Ոսկ. ապաշխ.)

Այս ծով մեծ եւ անդորր։ Յոյժ անդորր են ինձ պատուիրանք քո. (Սղ. ՃԳ. 25։ ՃԺԸ. 96։)

Ի մեծն եւ յանդորր ծովուն. (Վեցօր. ՟Է։)


Անդորրամիտ

adj.

possessing a tranquil mind, calm, of a peaceable disposition;
magnanimous.

NBHL (1)

Սէր՝ անդորրամիտ. ծբ. ԺԹ։)


Անդորրացուցանեմ, ուցի

va.

to calm, to pacify;
to comfort, to soften, to alleviate.

NBHL (1)

Զիա՛րդ ուսուցանես ինձ, թէ անդորրացո՛ աղքատաց. ծբ. ԺԹ։)


Անդորրեմ, եցի

va.

cf. Անդորրացուցանեմ.

NBHL (3)

Ծովքն ընդարձակեցան անդորրեցան, զի բաւական իցեն ընդունել զայլ ջուրս. (Եփր. ծն.։)

Զրկեալ ի փղշտացւոցն, եւ ապա անդորրեալ. (Նախ. ծն.։)

Ամենեցուն բնակչաց աշխարհիս անդորրեալ՝ յանհոգս եւ յապահովս լինել. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Անդորրեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Անդորրացուցանեմ.

NBHL (1)

Ճգնութեամբ իւրով անդորրեցոյց զմեզ. ծբ. ԺԹ։)


Անդորրութիւն, ութեան

s.

tranquillity, calm, repose;
ease, comfort.

NBHL (4)

ԱՆԴՈՐՐՈՒԹԻՒՆ որ եւ ԱՆԴՈՐՐ, գ. (լծ. հյ. համայն դիւր. կամ թ. տարսըզ, տարլըգսըզ.). εὑρυχωρία dilatatio եւ εὑδία. tranquillitas. Ընդարձակութիւն տեղւոյ, եւ ոգւոյ. դիւրութիւն սրտի. հանդարտութիւն. խաղաղութիւն. կենիշլիք, ասուտելիք, կեօնիւլ խօշլուզու, րահաթլըգ.

Ի նեղութեան մեծ անդորրութիւն մեզ ընդարձակեաց. (Նար. մծբ.։)

Վասն անդորրութեան օդոցն՝ որ եղեւ նոցա, եւ հասին ի նաւահանգիստ. ծազգ. ՟Ա։)

Բնակեցուցանէ յանդորրութեան սպառուածի փլածին մեծի լերինն. (Խոր. ՟Ա. 24։)


Անդուլ

adj. adv.

assiduous, continual;
assiduously, continually, incessantly.

NBHL (2)

Անդուլ շրջաբերութեամբ անհանգիստ մնալով։ Անդուլ լինելով զցայգ եւ զցերեկ. (Արծր. ՟Դ. 7։ ՟Գ. 12։)

Զանդուլ հինից արշաւանս։ Անդուլ միամտութիւն ծառայութեան. (Յհ. կթ.։)


Անդունդք, դնդոց

s. pl.

abyss, gulf;
precipice;
the infernal regions, hell, tartar.

NBHL (4)

ԱՆԴՈՒՆԴՔ. դուն ուրեք եզակի՝ ԱՆԴՈՒՆԴ. ἅβυσσος, βυθός. abyssus, fundus, profunditas. Խորք. վիհ. իբր անյատակ խորութիւն. ալք. խորին վայրք. դժոխք. որպէս խորք ծովու կամ ջուրց. ծով. տէրեա տէրինլիյի.

Եւ զի՞նչ իցէ մեկնութիւն անդնդոցն, այլ ջուրքն բազումք ծովացեալք. (Վեցօր. ՟Ա։)

Վաղենտինոս յերեսուն աստուածս ձկտեաց (զաղանդ իւր), եւ ասէ անդունդս. զի վայել իսկ էր նմա՝ որ անդունդ չարեաց, յանդնդոց չարէ անտի սկիզբն առնել. (Կոչ. ՟Զ։)

Անծայր անդունդս անօրէնութեան, եւ աննկատելի խորխորատս վհին յաւիտենից. (Բենիկ.։)


Անդուստ

adv.

thence;
—ի վերուստ, from above.

NBHL (4)

Անդուստ գուշակմամբ։ Անդուստ իսկ ի լինել նախակործան բրգան. (Նար.։)

Իբրեւ եհաս ի մէջ գետոյն, զանդուստն (որ կայր յայնկոյս) յափշտակեաց առիւծն. (ՃՃ.։)

Զբնութիւն օդոցն փոխէ ի ջերինս, եւ անդուստ ի վիշտս ամպրոպաց։ Բարեխառնեալ օդս, եւ անդուստ զառողջագործ յամենեսեան զեղուցանել խնամ. (Պիտ.։)

Ամենեքեան անդուստ վայելեալք։ Խնդրէ անդուստ իբր ի ծանր ինչ բեռանց զերծանել. (Յհ. իմ. ատ։)


Անդստին

adv.

from, since, as soon as, when;
radically, originally, naturally;
anew, afresh;
even then;
— ի մանկութենէ իմնէ, from my infancy;
— յարարչութենէ աշխարհի, from the creation of the world.

NBHL (3)

Անդստին ի կաւոյ ստեղծ։ Գնդակ ի ներքոյ երկուց ստեղանցն անդստին ի նմանէ։ Քերովբ ի վերայ գլխոյ քաւութեանն անդստին ի քաւութենէ անտի։ Անդստին ի մեքենովթայն ուսք իւր։ Խորշք նորա անդստին ի նմանէ. եւ այլն։

Զիմաստութիւնն Աստուծոյ զանդստինն. (Կոչ. ՟Գ։)

Անդստին ընդ յառնելն՝ փառս զգենուցուն։ Անդէն եւ անդստին ի գործ արկեալ զանդադար վարդապետութիւնն. (Ագաթ.։)


Անդրագիր

s.

inscription.

NBHL (1)

Ձեռնաձուլեցին տապարատաշ սրագործ անդրագիր արձան պատմաբանական. (Նար. խչ.։)


Անդրագոյն

adj.

further.

NBHL (12)

Կենագործեալ զանդ խոստովանեալսն. (Նար. ԽԸ։)

Անդ ուրեմն ի ծայրս աշտարակի վարսել. (Խոր. Ա. 12։)

Ոչ ըստ այնմ օրինակի՝ որ անդն գործեցան. (Կորիւն.։)

Անդ լերինք զցնծութիւն զգեցեալք, իսկ ա՛րդ անզարդացեալ. (Յհ. կթ.։)

Անդ ուրեմն երբեմն ի հարուածս եդովմայեցւոց. (Նար. Ա։)

Աստ դսրովեալ, եւ անդ կշտամբեալ։ Աստ հեծումն, եւ անդ հառաչանք. (Նար.։)

Ա՛յլ է նախադաս եդեալն, ուր պահի բուն նշանակութիւնն մակբայի, եւ յարակից անունն կարծի իբր բացայայտիչ նորա.

Անդ երանութեանն։ Զանդ երանութեանն. ծաբ.։)

Թողում ասել զանդ իրաւունսն. ծաբ. կարկտ.։)

Վաճառէր յԵգիպտոս, եւ զանդն աւուրս ի ծառայութեան եւ ի բանտի անցուցանէր. (Սարկ. մարդեղ.։)

Եւ ճառք զանդ էիցն աստուստ ընթեռնուն՝ Աստուածութեանն ոտին հետարան. (Նար. մծբ.։)

Խլեցի յանդէ քումմէ զփուշ անիծից. (Խոր. հռիփս։) (Գրի եւ յԱՆԴՒՈՅ, շփոթելով ընդ ԱՆԴԻ, դւոյ, զոր տեսցես։ Որպէս գրի եւ ԱՆԳ, իբր Անթ, կամ Անութ։)


Անդրադարձ

adj. s.

reciprocal, mutual;
inverse;
retrograde;
requital, return, exchange.

NBHL (2)

Անդրէն դարձ ըստ տեղւոյ. երթեւեկ. եւ փոխադարձ գործոց. եեւ պատասխանի թղթոյ.

Եւ ակն ունիմ անդրադարձին՝ ըստ աւետեաց ամովսածնին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Անդրադարձութիւն, ութեան

s.

retrogression;
reverberation, repercussion;
reflection;
rebound.

NBHL (3)

Զի անդրադարձութեամբ սկզբամբն եւ վերջաւորօքն բառիւք եդից. մեղայ մեծիդ բարերարութեան, անարգս մեղայ։ Յամենայն ժամ յաւիտեան, անդրադարձութեամբ բանին միջնորդեալ զկրկին հաստատութիւնն, թէ՝ եւ յաւիտեանս յաւիտենից. (Նար. ԻԷ. ԿԴ։)

Զնոյն լինելութեան երախտիսն՝ անդրադարձութեամբն ի նոսա, պատուհասէ զնոսա. ծ. կոչ.։)

ըստ վերջին նշ. Գովեստ սուրբ աստուածածնին՝ ըստ անուան ոգողին անդրադարձութեամբ. տաղ. (սկզբնատառիւքս գնատսոկ, որ է կոստանդ։)


Անդրանամ

vn.

to go beyond, to go further, to pass, to go before.

NBHL (1)

Ոչ որպէս զոմանս ի ծառոց, առ որս անդրանալով՝ յանվճար զդարմանսն մատուցանելոյ. (Պիտ.։)


Անդրանկացուցանեմ, ուցի

va.

to make eldest, to give the right of primogeniture.

NBHL (1)

Ընդ ինքեան եւ զմեզ անդրանկացուցեալ, եւ Աստուծոյ Հօր ընծայ նուիրեալ. (Տօնակ.։)


Անդրանկութիւն, ութեան

s.

seniority, primogeniture, right of primogeniture.

NBHL (2)

Ի նոցանէ արդարութեամբ բարձաւ անդրանկութիւնն, փոխանակ զի ի խաչ հանին զտէրն անդրանկութեան. (Եփր. ծն.։)

Զանդրանկութիւնս գոլոյն բաժանէ վեհագունիցն էութեանց. (Դիոն. ածայ. ՟Ե։)


Անդրէն

adv.

again, anew, afresh;
from or to the same place, in the same situation;
— դառնալ, to return;
— սկսանել, to recommence;
— ասել, to repeat or say over again;
cf. Անդէն.

NBHL (2)

Զբարւոք ծերատածութիւնսն անդրէն փոխանորոգեալ ծնողացն։ Անդրէն պատասխանովն դաւանեցի ստուգապէս. (Պիտ.։)

Զանտիսն ի քաղաք տանել, եւ զքաղաքիսն անդրէն ածել. (Պիտ.։)


Անդրոշմ, աց

adj.

uninscribed;
without mark;
unsealed;
not ratified;
without confirmation.

NBHL (2)

ἁσήμαντος. minime signatus. Որ չունի զդրոշմ. անկնիք. աննշան. եւ անկնունք. նիշանսըզ. տամզասըզ. չդրոշմած. չմկրտուած.

Ոչխար դրոշմեալ ո՛չ դիւրաւ դաւաճանի. բայց անդրոշմն՝ գողոց դիւրըմբռնելի է. ծաբ. մկրտ.։)


Անդրուվար, ի, աց

s.

cf. Անդրուար.

NBHL (4)

Լծեալ յերիվարս գեղեցիկս, յանդրուարս ազնիւս։ Ո՛չ երիվարս, եւ ոչ անդրուվարս։ Առ կառօքն կամ առ անդրվարօք. (Ոսկ. ես.։ մ. ՟Ա. 6։ ՟Բ. 12։)

Խնդրէր վաղվաղակի անդրուվար՝ երթալ ի տունն Աստուծոյ. (Փարպ.։)

Արա՛ ի ներքոյ լծոյ զտրմուղ վիզս, եւ լե՛ր անդրուար Քրիստոսի. (Սեբեր. ՟Ժ։)

Ո՛չ վարիչք, ո՛չ անդրավարք Ցի սպաս, եւ ոչ ջորիք ի կառս լծեալ. (Ոսկ. ես.։)


Անեզր

adj.

interminable, boundless.

NBHL (2)

ἅπειρος. infinitus, ἁπέραστος, qui transiri nequit. Ոյր չիք եզր, ոլորտ, հուն. անհուն. անոլորտ. անսահման. անչափ. անվախճան. անբաւ. անթիւ. ծար ճոթ չունեցօղ. նիհայեթսիզ.

Զանեզր շնորհացն զեկուցանէ։ Փառօք Հօր գայցէ, անգզր զօրութեամբ հրեշտակաց՝ անհամար գնդիւք։ Ի բազմութիւն անեզր տարածեալ լինէր իրք հաւատացելոցն. (Ոսկ. յհ. եւ Մտթ. եւ Գծ.։)


Անեզրական, ի, աց

cf. Անեզր.

NBHL (1)

Առաքինութեամբ ծայրացեալ անեզրական վարուք. (Մագ. ՟Գ։ Իսկ Աթ. ՟Ը.)


Անել

adj.

much embarrassed, much perplexed, inextricable, without escape;
— եւ անմուտ առնել, to hem in en all sides, to cut off all means of escape from;
— փողոց, blind alley;
street or court with only one entrance.

NBHL (2)

ԱՆԵԼ որ եւ ԱՆԵԼԱՆԵԼԻ. ἁνέξοδος. nullum habens exitum. Որոյ չիք ելք. ուստի ոչ լինի ելանել. անզերծանելի. չելլալու. չըգըլմազ. չըգմազ.

Անունդ Սինա՝ ասի անմատոյց. արդ անել եւ անմերձենալի արդարեւ է աստուածային վայրն։ Յանել եւ յանմատոյց եւ սուրբ անդ սերմնն անկցի. (Փիլ. ել. եւ քհ։)


Անելանելի

cf. Անել.

NBHL (3)

Որպէս զներկուած որդան՝ ի գոյն կարմրութեան անելանելի. (Գր. հր.։)

Կիրք երկանց անճարակ ճեպոյ ի պատուած աղեացս անելանելի. (Նար. ԻԶ։)

Աստուածական զօրութիւն եւ մեծութիւն բարձրացեալ, լեռնական, սեպացեալ, անելանելի արարածական բնութեան. ծ. կոչ. ձ. (հին տպ. անտանելի)։)


Անեղ, ից

adj.

uncreated, uncreate.

NBHL (10)

Որ չէ եղական, այլ՝ ինքնագոյ, որ էն. Աստուած, եւ աստուծոյքն. ἁγένητος. որ գրի եւ ἁγέννητος (որ է անծին). non factus, increatus. եարատըլմամըշ, զայրի մախլուգ.

Անեղն եւ մշտնջենաւորն Աստուած։ Արդեօք երեւեալքս այսոքիկ են անե՞ղք, եթէ լինելութեան առին սկիզբն. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Իմաստն։)

Արձակապէս անեղ եւ միշտ գոյ եւ ինքնակատար։ Արձակաբար անեղ ասի Աստուած. վասն զի ոչ ոք է նորա պատճառ. (Դիոն.) եւ (Մաքս.։)

Անեղ, եւ էիցս էակ։ Անեղն՝ ի հօրէ ծնեալ որդի։ Հոգիդ անեղ եւ համագոյ. (Շար.։)

ՅԱստուծոյ Աստուած, եւ ի լուսոյ լոյս, եւ յանեղէն անեղ ... եւ արգելուլ այսուհետեւ ոչինչ, միոյ գոլով անեղին հօր՝ անեղ գոլ եւ զառ ի նմանէ բանն. (Կիւրղ. գանձ.։)

Մի կարծել զչարն անեղ, կամ յանեղէն Աստուծոյ եղեալ. ոյք տանջին, ապականին, եւ յայտնի տան զցոյցքն, թէ ոչ են անեղք, այլ՝ եղականք. (Անյաղթ ամենայն չար.։)

Անեղ, ոչ որպէս չեւ եւս եղեալ, կամ անկատար, կամ յայս ումեքէ, եւ կամ յայս ինչ ոչ եղեալ. (Դիոն. ածայ. ՟Թ։)

Է անեղ, որ չէ՛ եղեալ, եւ ոչ կայ. որպէս եղջերուաքաղն, եւ այլ անգոյք. եւ է՛ անեղ, որ ոչ է եղեալ ներգործութեամբ, այլ զօրութեամբ կայ. որպէս ի կաւն՝ կարաս, եւ ի պղինձն անդրի, եւ ի փայտն արկղ. եւ է անեղ, որ կայ եւ է, սակայն եղեալ ո՛չ է, որպէս՝ Աստուած։

Որ ոչ լինի, այս ինքն չծնանի, չբուսանի. անծին եւ կոյս (թիւ, այն է եօթն).

Զանեղսն ի նմա (յԵգիպտոս՝) դիւրածել գետոյն բերիւք. (Խոր. ՟Գ. 62։)


Անեղական

cf. Անեղ.

NBHL (2)

Յանեղականէն լուսոյ լուսաւորեալք։ Առ անեղական բնութիւնն Աստուծոյ. (Շ. հրեշտ. եւ Շ. ամենայն չար.։)

Իբր ոչ ծնեալ ըստ հասարակ կերպի, կամ աննման եւ անգիւտ.


Անեղակերտ

adj.

made by increated God.

NBHL (1)

Կերտեալ յանեղէն. աստուածակերտ. Աստուծոյ շինածը.


Անեղանելի, լւոյ

adj.

that cannot be created.

NBHL (3)

Անեղանելին, եւ եղականն, Աստուած՝ եւ Որդին մարդոյ. ծազգ. ՟Գ։)

Աստուծոյն՝ Բանի բնութիւն՝ անեղանելի, եւ ի Հօրէ. իսկ մարմնոյ նորին գոյացութիւնն ի Կուսէ, եւ արարածական. (Յհ. իմ. երեւ։)

Այլ եւս երեք սեռք մահկանացուք պակաս գոն մեզ՝ անեղանելիք. որոց ոչ եղելոյ՝ երկին անկատար։ Անեղանելիք, այս ինքն տակաւին ոչ եւս եղեալք. (Սահմ. ՟Ա. ի Պղատոնէ։ եւ լծ. հյ։ եւ Մագ. ՟Ե։)


Անեղաշէն

adj.

cf. Անեղակերտ.

NBHL (1)

Յանեղէն Աստուծոյ շինեալ. աստուածաշէն. տիրաշէն. անեղակերտ. Աստուծմէ շինած.


Անեղութիւն, ութեան

s.

uncreated state.

NBHL (4)

Անեղն գոլ՝ ըստ ամենայն առման. τὸ ἁγένητον (որ թարգմանի եւ անեղն, եւս եւ անծնելութիւն՝ իբր ἁγέννητον).

Բնութիւն՝ որ զանեղութիւն ունի յինքեան, որ է յատուկ Աստուծոյ, անմահ եւ անապական է. (Շ. ամենայն չար.։)

Յաղագս անեղութեան, եւ լինելութեան։ Բազում իւիք նշանակելով առեալ լինի անեղութիւն։ Անեղութիւն է՝ որ չեւ եւս եղեալ. իսկ հնարաւոր լինել, եւ դարձեալ անեղութիւն ասի, որ ոչ եղեալ երբէք, եւ ոչ լինել կարող է. ասի դարձեալ անեղ, որ էն եւ գոյր, սակայն ոչ եղեալ յումեքէ. (այն է բո՛ւն անեղն՝ Աստուած). ապա ուրեմն եղիցի ամենայն իրօք անեղութեանն՝ անեղութիւն պատկեր (այս ինքն անեղին՝ անեղ պատկեր). (Կիւրղ. գանձ. ՟Ա։)

Աստուածութեանն զանեղութիւն դնէ սկիզբն՝ ասելով, Աստուած էր միշտ, եւ է. ծ. ածաբ.։)


Անեպեր

adj.

unblamable.

NBHL (1)

Կանոնել հաստատութեամբ անեպեր ի կամս Աստուծոյ։ Դիպող ստութեամբ ազատիլ ի վտանգէ, որ է անեպեր (եթէ իցէ հոմաձայնութիւն յայտնի). (Մխ. դտ. եւ Մխ. առակ.։)


Աներաժիշտ

adj.

unmusical.


Աներաժշտութիւն, ութեան

s.

ignorance of music.

NBHL (1)

Արտանուագ ձայն ունելով՝ երգել ձեռնարկիցէ, կրկին աներաժշտութեան ցուցանելով տեսիլ, զայն՝ որ ի գործիսն, եւ կարի յառաջագոյն զայն որ ի բարսն է. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Աներանամ, ացայ

vn.

to become father-in-law, brother-in-law.

NBHL (1)

Եւ զի մի՛ շնորհս արկանիցէ նմա ղաբան՝ սակս աներանալ ղաբանայ վասն նորա. (Եփր. ծն.։)


Աներասան, ի, աց

adj.

not broken in, unruly;
unbridled, unreined, ungoverned, debauched.

NBHL (1)

Ռափսակ անկապ եւ աներասան ի վերայ Աստուծոյ զլեզուն լուծեալ։ Ըստ նոցա աներասան յանդգնութեանն. (Պրպմ. ԼԷ։)


Աներբ

adj.

not bounded by time, eternal

NBHL (1)

Որոյ չիք երբ. անժամանակ. յաւիտենական. ատենի տակ չընկած.


Աներեւակ

adj. adv.

invisible, hidden, obscure;
ignoble;
invisibly.

NBHL (1)

Յորժամ ոչինչ զօրանայ երեւելապէս, պատերազմի աներեւակս. ծաբ. մկրտ.։)


Աներեւան

cf. Աներեւակ.

NBHL (2)

Ամենեցուն իշխան իսկ՝ եւ ծնօղն (Աստուած) աներեւան գոլով այլոց՝ բայց ի մտաց։ Ի նօտոսացն՝ այն որ յաներեւան բոլորէն լինի բերեալ (այս ինքն ի հարաւային բեւեռէ շնչէ)։ Ի ձեռն ումեմն աներեւան արարչագործութեան. (այս ինքն ճարտարութեան Փիգիայի). (Արիստ. աշխ.։)

Գործարան (հատու) վաղվաղակի մաշելով՝ այնպիսին աներեւան գտանէր, եւ լինելոյ այլ ոչ էր հնար։ Արհեստքն յայնմ ժամանակի աներեւանք էին. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Աներեւոյթ, ութի, ից

adj. adv. gr. adv.

invisible, vanished;
imperceptible, insensible;
—, յ—ս լինել, to vanish, to disappear, cf. Աներեւութանամ;
— լինելն, disappearance;
infinitive;
Աներեւոյթ, Յաներեւոյթս, աներեւութաբար, invisibly.

NBHL (4)

Երկիր էր աներեւոյթ։ Աներեւոյթ ընթացք, կամ տեսիլ, հարուածք, կամ աւանդք։ Եւ նա եղեւ ի նոցանէ աներեւոյթ։ Հետախաղաղ ծածկէին, զի ամենայն (կամ ամենեւին) տեղին աներեւոյթ լիցի։ Աներեւոյթք նորա ի սկզբանէ աշխարհի՝ արարածովքս իմացեալ տեսանին։ Յաներեւութից զերեւելիսս եղեալ։ Զաներեւոյթսն իբրեւ զտեսեալ համբերութեամբ համարեցաւ։ Որ է պատկեր աներեւութին Աստուծոյ. եւ այլն։

Եւ անծանօթ. գաղտնի. ծածուկ. կիզլի.

Աներեւոյթ մթերք, մտածութիւնք. (Նար.։)

Սահմանական, իմանամ. աներեւոյթ, իմանալ։ Աներեւութին ներգործական, լնուլ. կրաւորական, լնանիլ. (Սիմոն ջուղ.։) (ըստ յն. ասի, ἁπέμφατον . այլ եւ ἁόριστον . իսկ լտ. infinitum