Definitions containing the research ծ : 10000 Results

Կողմնիմ, եցայ

vn.

cf. Կողմանիմ.

NBHL (2)

Լուծին զգոտիսն, եւ կողմնեցան. (Վրք. հց. ձ։)

Կողմնեալք ի սիրոյ աստուածւթեանն. (Արծր. ՟Գ. 5։)


Կողոմեմ

va.

to conjecture, to guess.

NBHL (3)

Կարծեօք իմն գուշակել. խոկալով դատել. կրահել.

Կարծօղ (ասի) քննիչ, որ ի փորձոյ նկատէ զհանդերձեալսն իբր կողմելով. եւ բազում անգամ ի դէ՛ կարծէ. այլ մեծ է միջոցն ընդ մարգարէն եւ նդ կորովամիտն. (Գէ. ես.։)

սկիհն գործի իմն հմայութեան, որ է կողոմելով ընտրութիւն. (Վրդն. ծն.։)


Կողոն

s.

colossus

NBHL (2)

ԿՈՂՈՍՈՍ կամ ԿՈՂՈՍՈՆ, կամ ԿՈՂՈՆ. Բառ յն. գօլօսօ՛ս. κολοσσός colossus. Արձան հսկայաձեւ. առնապատկեր ահաւոր մեծութեամբ.

Կարիա եւ ռոդո շրժեցան, մինչեւ մեծի կողոնին անկանիլ։ Ռոդոս շարժեցաւ, կողոսոսն կործանեցաւ. որ էր պատկեր արեգական առնակերպ՝ իբր ՟Հ կանգուն. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Կողոպտանք, նաց

s.

spoliation, robbery, deprivation, depredation.

NBHL (1)

Զձաղածանակ կողոպտանս նախատանաց (դիւաց եւ կռոց՝ յերեսաց փրկչին). (Անան. եկեղ։)


Կողոպտեմ, եցի

va.

to despoil, to strip, to plunder, to sack, to ravage, to rob, to rifle, to pillage;
to deprive of, to bereave;
զսեղանս —, to commit sacrilege.

NBHL (2)

σκυλεύω, συλάω, συλέω spolio, expolio, denudo, demo . Գողաբար եւ աւազակօրէն կապտել, յափշտակել, յաւարի առնուլ. մերկացուցանել. զերծուլ. քաղել. (լծ. յն. գլէ՛բդօ, եւ սքիլե՛ւօ. թ. քէլիփիւր ալմագ՝ էթմէք ). թալլուլ, թալանել, խլել, փրըցնել.

ԶՍԵՂԱՆՍ ԿՈՂՈՊՏԵԼ. ἰεροσυλέω sacrilegium facio. Զսրբազան իրս գողանալ, կամ բառնալ ինչ ի սուրբ տեղւոջէ. սրբապղծութիւն ընել։ (Հռ. ՟բ. 22։)


Կողոպտիչ, չի, չաց

s.

spoiler, despoiler, pillager, plunderer, robber.

NBHL (2)

Դու աւազակ, եւ մեք կողոպտիչք. (Արծր. ՟Գ. 9։)

Զթիկունս իմ ետու ի հարուածս. ակիւղաս ասէ, վիրաւոր չարաց. այլքն գանահարաց ասեն ... այլքն կողոպտչաց. (Ոսկ. ես.։)


Կողոփոց

s.

knee-pan;
rattle, toy.

NBHL (1)

Որպէս յն. κεφαλή . Գլուխ. ըստ որում կունտ ծայր ոսկերաց՝ խաղալիկ տղայոց. extremum ossis, crassius illud rotundumque.


Կոճակ, աց

s. bot.

heel-bone;
button;
*trunk of a tree;
արձակել՝ քակել զկոճակս, to button, to unbutton. bud, germ.

NBHL (3)

Կախեցին (փոխանակ մարդոյ) մեծ կոճակ մի փայտ. (Հ=Յ. մայ. ՟Ի՟Դ.։)

ԿՈՃԱԿ ԱՌՆՈՒԼ՝ սերմանց ցանելոց, է Սկսանիլ ուռնուլ նոցա եւ ծլիլ։ (Վստկ.։)

Յորոց (ի բեւեռաց խաչին) զմինն առնելով բարեպաշտն կոստանդիանոս՝ սանձաց կոճակս ձիոյն իւրում շինեալ պատրաստեաց՝ օրհնութիւն ընդունել յաստուծոյ. (Լմբ. զքր.։)


Կոճկենիկ

adj. s.

ornamented with raised embroidery;
garment of divers colours;
corsage, bodice.

NBHL (2)

ԿՈՃԿԵՆԻԿ ԿՈՃԿԷՆ, ԿՈՃԿԵՆ, ի, ից. καρπωτός, ἁστραγαλώτος fructibus intextus, talaris, tali formam habens. Յօրինեալն կոճիւք կամ կոճակօք՝ աստղնեգործ. (ըստ յն. պտղաձեւ. կամվիգաձեւ) փառաւոր կոճակներով.

Եւ էր զնովաւ պարեգօտք ասղնեգործք եւ կոճկէնք. զի այնպէս զգենուին դստերք թագաւորաց կոյսք զձորձս իւրեանց։ Եւ զպարեգօտսն կոճկէնս՝ զոր զգեցեալ էր, պատառեաց. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 18. 19։)


Կոճկէն

cf. Կոճկենիկ.

NBHL (2)

ԿՈՃԿԵՆԻԿ ԿՈՃԿԷՆ, ԿՈՃԿԵՆ, ի, ից. καρπωτός, ἁστραγαλώτος fructibus intextus, talaris, tali formam habens. Յօրինեալն կոճիւք կամ կոճակօք՝ աստղնեգործ. (ըստ յն. պտղաձեւ. կամվիգաձեւ) փառաւոր կոճակներով.

Եւ էր զնովաւ պարեգօտք ասղնեգործք եւ կոճկէնք. զի այնպէս զգենուին դստերք թագաւորաց կոյսք զձորձս իւրեանց։ Եւ զպարեգօտսն կոճկէնս՝ զոր զգեցեալ էր, պատառեաց. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 18. 19։)


Կոճկցեմ, եցի

va.

to vex, to torment, to deal harshly with.

NBHL (1)

ԿՈՃԿՑԵԼ. Որպէս Կսկծեցուցանել. հարսահարել. չարչրկել.


Կոճղ, ճեղ, ճեղաց

s. fig.

trunk, log, block;
trunk, body;
fetters, shackles, stocks;
rack, torture;
parent-stock, race, lineage;
դնել՝ պնդել ի կոճեղ, to put in stocks or fetters;
ի կոճեղս մատուցանել, to place on the rack, to put to torture.

NBHL (2)

ξύλον lignum, cippus. Կոճ փայտի. թանձրութիւն արմատոյն, մասն բնոյ, եւ չաստապտնդ փայտ ծակ. կամ աղխեալ, յոր պնդեն զոտս պաժաւորաց.

Եդ ի կոճղ զոտն իմ։ Զոտս նոցա պնդեաց ի կոճեղ. (Յոբ. ՟Լ՟Գ. 11։ Գծ. ՟Ժ՟Զ. 24։)


Կոճղէզ

s.

bulb, bulbous root.

NBHL (1)

ԿՈՃՂԷԶ կամ ԿՈՃՈՂԷԶ. ԿՈՃՂԻԶ, կամ ԿՈՃՈՂԻԶ. Նոյն եւ ռմկ. βολβός bulbus. Կոճ արմատ ամենայն բուսոց եւ ծաղկանց, բոլորչի. որ եւ կոչի Սոխ. պոպոկ. պաղ, սօղան, պէսէլ. (Գաղիան.։)


Կոճոպեմ, եցի

va.

tolop off, to trim;
to pluck or root up;
to cut off, to break in pieces, to shatter, to smash.

NBHL (1)

Կարկուտն զպտուղս դաշտաց յանխնայ կոճոպէր։ Մահն յառողջութենէ յափշտակէ, եւ յառոյգութենէ կոճոպէ։ Կոճոպէ զնոսա ի սկզբանն (անզաւակելով զծնունդս նոցա)։ Ծաղկեալ խոտոյն ի գազանաց կոճոպել. (Լմբ. իմ.։ Լմբ. առակ.։ Լմբ. ովս. Լմբ. սղ.։)


Կոմսութիւն, ութեան

s.

county;
earldom.

NBHL (1)

պատիւ եւ գործակալութիւն կոմսի.


Կոյզկապ

s.

point of section in grape stalk.

NBHL (1)

Իբր Ողկոյզակապ. կապ կամ ծնօտ ողկուզի՝ ուստի հատանի։ (Վստկ.։)


Կոյշ

s.

diarrhoea, looseness of bowels, flux, dysentery.

NBHL (1)

Լուծումն որովայնի իսհալ, ճիւհաֆ որպէս յն. տիա՛րրիա. (Գաղիան.։)


Կոն, ի

s.

cone;
fir-cone, pinecone.

NBHL (1)

ԿՈՆ որ եւ ԿՈՎՆ, եւ ԿՈՆՈՍ. (ըստ յետնոց՝ Կոնոն.). Բառ յն. գօ՛նօս. κώνος conus. Պտուղ թեղօշի կամ փստղենւոյ. եւ րստ երկրաչափից՝ Մարմին որ ունի զայն ձեւ, այսինքն բոլորակ բրգաձեւ, գունտ սրածայր.


Կոնքաձեւ

adj.

in form of a cupola;
concave, vaulted.

NBHL (2)

Որ ունի զձեւ կոնքի կամակամարի. գոգաձեւ. ծոցաւոր.

Եւ որ եւ՛ս գերիվերոյ կոնքաձեւ տաճարին աստուծոյ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)


Կոշկոճեմ, եցի

va.

to beat, to strike, to bemaul, to beat to death, to torture, to put to the rack, to murder, to slay, to massacre, to butcher, to kill in a violent cruel manner.

NBHL (2)

τυμπανίζω fustibus ad necem caedo συγκόπτω verbero. Չարչար գտնել կոճիւք փայտի կամ թմբչաւ. թոպել. բրածեծ առնել. խոշտանգել. քարկոծել, յօշատել, կտտամահ սպանանել. թակել, ծեծել փետել, ջարդել.

Ոչ վայրապար գործել հրամայէ, այլ կոշկոճելով, վաստակելով, եւ մեծաւ աշխատութեամբ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 43։)


Կոշկոճումն, ման

s. fig.

torment, torture, rack;
slaughter;
suffering, grief, trouble.

NBHL (2)

Դառն կոշկոճմամբ, եւ փութամահ տանջանօք մատնեաց զնա ի սպառումն սրոն ծարաւոյ. (Յհ. կթ.։)

Ի կոշկոճման տեղի ընդունէր զզարկուածս քարանցն իբրեւ զցօղ զուարթագին. (Նիւս. ստեփ.։)


Կոշրայեմ, եցի

va.

to form, to shape, to fashion, to figure.

NBHL (1)

(Անդրիագործն) յղկէ զունչս, եւ զհոտոտին. կոշրայէ զբերանն, այլ չիք բարբառ ի շրթունսն. (Սեբեր. ՟Է։)


Կոչեմ, եցի

va.

to call;
to call in;
to invite;
to call, to name;
— ի մի վայր, to convoke, to call together, to assemble;
— յօգնութիւն, to call on for help, to invoke;
— զոք յետս, to call back, to revoke;
to call off, to bring back;
յետս — զբանսն, to unsay, to recall what one has said, to retract, to recant, to revoke;
— ի դատ, to cite, to summon;
վկայս —, to subpoena, to summon witnesses;
— ի վկայութիւն, to quote, to cite.

NBHL (3)

Կոչեաց տէր աստուած զադամ, եւ ասէ ցնա, ու՞ր ես։ Կոչեսցուք զաղջիկն, եւ հարցցուք ի բերանոյ նորա։ Կոչեցէ՛ք զնա, զի կերիցէ հաց։ Զի՞ կոչեցար զիս։ Ոչ կոչեցի զքեզ։ Կոչեաց մովսէս զամենայն իսրայէլ։ Կոչեց զնոսա, եւ ոչ լուան ինձ։ Յեգիպտոսէ կոչեցից զորդի իմ։ Մի՛ կոչեր զբարեկամս քո (ի ճաշ)։ Ոչ ոք յայնց կոչեցելոց ճաշակեսցէ յընթրեաց իմոց։ Կոչեսցես զնոսա ի խաղաղութիւն։ Կոչեաց յանուանէ զբեսելիէլ։ Շինեաց անդ սեղան տեառն, եւ կոչեաց յանուն տեառն.եւ այլն։

Կոչեաց զաստուած յօգնութիւն։ Կոչեցի զամենակարգ օգնական. (Լմբ. սղ.։)

Կոչեաց աստուած զլոյսն տիւ, եւ զխաւարն կոչեաց գիշեր։ Տեսանել՝ զի՞նչ կոչեսցէ զնոսա։ Սա կոչեսցի կին, զի յառնէ իւրմէ առաւ։ Զամենեսեան զնոսա յանուանէ կոչէ։ Կոչեաց զանուն նորա յիսուս։ Ի քաղաքին՝ որ կոչէր նազարէթ։ Զյովսէփ՝ որում բարսաբայն կոչէին։ Կոչեաց զանուն տեղւոյն այնորիկ նզովս.եւ այլն։


Կոչեցեալ

adj.

called, surnamed;
renowned.

NBHL (3)

եւ կ. καλέσας vocans καλούμενος vocatus. իբր ռմկ. կանչելով, եւ կանչուած.

Կոչեցեալ զծառայս իւր, եւ այլն։ Զսիմոն զկոչեցեալն նախանձայոյզ եւ այլն։

ԿՈՉԵՑԵԱԼ. ա. ըստ յն. κλητός կոչած. Եղեալն մասնաւոր կոչմամբ. constitutus per vocationem եւ այլն.


Կոչնակ, աց

s.

rattle;
clapper.

NBHL (1)

(Ի բառէս Կոչունք) Գործի կոչելոյ յեկեղեցի, կամ ի սեղան.


Կոչնական, ի, աց

s.

guest, table-companion;
the host.

NBHL (3)

κλητός, ἑπίκλητος, κεκλημένος եւ այլն. vocatus, invitatus, conviva. Ի կոչունս հրաւիրեալն. կոչեցեալն ի սեղան. որ ի նստիլն կոչի Բազմական, Բարձակից. ձենած.

Հասանէին ի բազում նախարարացն կոչնականք զմեծէն սահակայ. (Խոր. ՟Գ. 58։)

Գնաց զհետ կոչնականացն. (Ճ. ՟Ա.։ եւ Արծր. ՟Գ. 4։ ՟Դ. 2։)


Կոչնատէր, տեառն

s.

inviter, host, master of the house.

NBHL (1)

κεκληκώς, ἐστιάτωρ, τετιμηκώς invitator, convivator. Տէր կոչնոց. հրաւիրօղ ի սեղան իւր. տանտէր՝ ձենօղ, հրամցընօղ, մեծարօղ.


Կոչումն, ման

s.

calling, call, nomination;
appellation, name, nomination, denomination;
appeal, summons, citation, assignation;
invitation;
invocation;
vocation;
— յետս, retraction, recantation, unsaying, recalling.

NBHL (2)

Շնորհքն եւ կոչումն աստուծոյ։ Զձեր իսկ կոչումնդ տեսէք։ Յո՛ր կոչումն կոչեցաւ, ի նմին կացցէ։ Երկնաւոր կոչմանն բաժանորդք.եւ այլն։

Կոչումն անպատիր, կամ ընտանի, կամ պաշտելի (անունն աստուծոյ կարդալի)։ Օծումն կոչման։ Քրիստոնէական կոչմանս։ Ի վեհագունիցդ կոչմանց։ Անուանեալ կոչմամբ յիսուս զքրիստոսն աստուծոյ. (Նար.։)


Կոչունք, չնոց

s.

invitation;
banquet, feast, entertainment, good cheer, good living;
կոչունս առնել՝ յօրինել, to give a dinner party, to feast, to treat, to entertain, to give an entertainment, to banquet, to feed well;
մեծահաց կոչունս առնել ումեք, to entertain one in a noble manner, to feed him luxuriously, to treat him nobly, to give him a splendid entertainment;
ի կոչունս ուրախութեան, in the midst of the festivities;
ի ժամ կոչնոցն, during the entertainment.


Կովադիաց, ի

s.

eft, newt, lacertus facetanus.

NBHL (5)

ԿՈՎԱԴԻԱՑ կամ ԿՈՎԻԴԵԱՑ, կամ ԿՈՎԻԴԵԱՅ եւ ԿՈՎԱԾՈՒԾ, կամ ԿՈՎԾՈՒԾ. ռմկ. կովըծուծ. καλαβώτης, ἁσκαλαβώτης, ἁσκάλαβος (իբրու կթող կովու). stellio, animal lacertae simile. Մողէզ խոշոր՝ կանաչ, կամ պիսակ. որ եւ դօդօշ. քարաթոշ, քարաթոթոշ. քէլէր

Գետնառիւծ, եւ կովադիաց. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ա. 30։)

Սաղամանդրգազան ինչ, որ նման է կովիդեցի (կամ կովիդիեցի). (Խոր. աշխարհ.։ Մողէզք եւ կովիդիայք. Արծր. ՟Ա. 3։)

Սաղամանդրն կենդանի ինչ է, մեծութեամբ է այնչա՝ քան զոր կովածուծն կոչեն. եւ կամ փոքքր ցամաքային կոկորդիլոս. (Նոննոս.։)

Իսկ ի բառս Գաղիանոսի գրի Կովծուծ։


Կովակեր

adj.

cow-eating, (a great eater).

NBHL (1)

Կացուցին իշխան զվասակ կովակեր. (Արծր. ՟Գ. 12։)


Կոտմնկէ

cf. Կոտմկեան.

NBHL (1)

ԿՈՏՄԿԵԱՆ եւ ԿՈՏՄՆԿԷ. որ գրի եւ ԿՈՄՆԿԷ. γρυπός nasum aduncum habens. Արծուաքիթ. արծռունկն.


Կոտոր, ոց

s.

morsel, part, fragment, slice, bit, piece, lump;
— հացի, piece of bread.

NBHL (1)

ԿՈՏՈՐ κλάσμα fragmentum τέμαχος, ψωμός frustum. որ եւ ԿՈՏՈՐԱԿ. Հատուած իրի բաժանելոյ բեկմամբ, պատառմամբ, եւ կտրելով. մանաւանդ Պատառ եւ նշխար հացի. կտոր.


Կոտորակ, աց

s.

small bit, piece or slice;
— թուոց, fraction;
տասնորդական —, decimals, decimal fractions.

NBHL (1)

Գործել, եւ ուտել զկոտորակս. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ եւ Ճ. ՟Բ.։ Իսկ Ճ. ՟Ա. Կոտորիկ։)


Կոտորատեմ, եցի

va.

to cut into several pieces.

NBHL (1)

Կոտորատել հրոյն՝ զգենոյր ծծումբ. (այսինքն ի պատառ պատառ իջանելն) (Վրդն. ծն.։)


Կոտրատուն

adj.

broken to pieces, smashed, shivered, shattered.

NBHL (2)

Իբր Կոտորոտեալ. կոտրտած, կտոր բրդուճ եղած.

Սաբեկա՝ պրկումն թարգմանի, կամ երկճղի. (կամ կոտրատուն. Վրդն. ծն.։)


Կորակնեմ, եցի

vn.

to have the eyes cast down with shame or confusion, to be humiliated.

NBHL (1)

Կորակնեալ ամօթալից։ Կորակնեալք ամօթալից խայտառակեալք։ Ամօթալից կորակնեալք։ Կայր կորակնեալ. (Արծր. ՟Գ. 2. եւ 9։ ՟Դ. 2. եւ 3։)


Կորակոր

adj. adv.

ashamed, confused, depressed, humbled, debased, humiliated;
with hanging head, humbly, full of shame, quite confused, abashed, ignominiously.

NBHL (1)

ԿՈՐԱԿՈՐ եւ ԿՈՐ Ի ԿՈՐ. (յն. պէսպէս). Իսպառ կորացեալ. կորագլուխ. կորակնեալ. թեքեալ. վար ծռած, գետինը նայելով, խպնելով, վախենալով, կուզը տնկած.


Կորակտուց

adj.

hawk-billed, having a curved beak.

NBHL (1)

իբր յն. γρυπός rostrum aduncum habens. Որոյ կտուցն է կոր. որպէս արծուի, բազէ, եւ այլն.


Կորանամ, ացայ

vn. fig.

to be bent, bow-ed, crooked, curved, to grow cambered, to stoop, to warp;
to fall in, to sink;
to bend the head, to bow down, to be humbled, depressed, confused, debased.

NBHL (2)

κάμπτομαι, κυρτοῦμαι, κλίνομαι , ταπείνομαι incurvor, inflector, inclinor, humilior եւ այլն. Կոր լինել. թեքիլ. ծռիլ. ոլորիլ. վայրաբերիլ ի խոր, կարկամիլ. մանաւանդ Կորագլուխ լինել. ակնկորել. քամակաբեկ լինել. խոնարհիլ ամօթով. նկուն լինել, վատթարիլ.

Հանդերձ ողբովք կորացեալ էի (ծնգօք)։ Խոնարհեալ կորանայի ի վերայ ծնդաց իմոց։ Կորացարու՛ք եւ նստարուք։ Կորանայցես առաջի հզօրի։ Կորացան յանօրէնութեան իւրեանց, եւ այլն. (՟Ա. Եզր. ՟Ը. 74։ ՟Բ. Եզր. ՟Թ. 5։ Դտ. ՟Ե. 27։ Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 18։ Առակ. ՟Ի՟Ե. 7։ Սղ. ՟Ճ՟Ե. 43։)


Կորանք, նաց

s.

humiliation, shame, debasement, confusion, consternation;
dishonour, ignominy, infamy, opprobrium;
shamefully, ignominiously.

NBHL (4)

Կորացումն. գլխակորութիւն. ամօթ. խայտառակութիւն. անշքութիւն. հիքութիւն. Դառնալ մեծաւ կորանօք ի կողմանցն պարսից. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 1։)

Ամօթալից կորանօք. ծբ. ՟Ժ՟Ը։)

Ապագովանաց կորանք։ Եւ ոչ հրապարակագոյժ ինքեամբ լիւրն ի մէջ ածել կորանս։ Զի՞նչ տեղի կորանացն. (Պիտ.։)

Հրաշագործէր ի կորանս հրէիցն, եւ ի հաստատութիւն առաքելոցն. (Երզն. մտթ.։)


Կորացուցանեմ, ուցի

va. fig.

to bend, to bow, to crook, to camber;
to incline, to fold;
to arch, to vault;
to humiliate, to mortify, to dishearten, to deject.

NBHL (2)

κάμπτω, κλίνω, ταπεινόω , μεταβάλλω curvo, incurvo, flecto, inclino, verto. Տալ կորանալ. թեքել. ծռել. կարկամեցուցանել. խոնարհեցուցանել. նկուն առնել. քամակաբեկ եւ գլխակոր առնել.

Զի մի՛ կործանեալ զիս կորացուսցէ հայել ի դժոխս։ Մի՛ կորացուսցես զկործանեալն. (Նար. ՟Ծ՟Ը. ՟Ձ՟Է։)


Կորդացուցանեմ, ուցի

va.

to let lie fallow.

NBHL (2)

ԿՈՐԴԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Ցամաքեցուցանել, եւ որպէս կորդ երկիր կացուցանել զխորս ջուրց. (լծ. թ. գուրութմագ ).

Զխոնաւ ալիս ծովուն կորդացուցեալ կանխաւ ... ճանապարհ ետ մեզ անցանել յերկիրս. (Ժմ. յն.։)


Կորզեմ, եցի

va.

to snatch, to take away, to wrench, to wrest, to extort, to take by force, to ravish;
to deliver, to free, to disengage;
յանձն —, to win, to gain over.

NBHL (6)

Կորզել զստինս ի բերանոյ կամ ի ժանեաց առծիւու. զոք ի հանէ, կամ յերկրէն. ի ձեռաց այլոց, ի բռնութենէ թշնամեաց, կամ զցիցս յորմոյ։ Կարթիւ կորզել։ Հասկ կորզել։ Կորզեցին յինքեանս զղովտ ի տուն անր։ Զամենայն զճարպն կորզիցէ, զորօրինակ կորզիցի ճարպ յողջակիզէ փրկութեան։ Յանձն իւր սկսաւ կորզելզքահանայութիւնն. եւ այլն։

Ելոյծ զմահ, եւ կորզեաց զաւազակն ի նմանէ, եւ ընդ իւր էած ի կեանս. (Մեկն. ղկ.։)

Ի սատանայէ կորզելով, եւ քրիստոսի ընծայելով. (Սարգ. յկ. ՟Թ.)

Զաստուծոյ շնորհն ի մեզ կորզեսցուք. (Խոսր.։)

Գաւառս բազումս ամրոցովքն հանդերձ յինքն ձգեալ կորզեաց. (Արծր. ՟Ե. 8։)

Մեծապէս խնդասցեն, զի կորզեցան նոքա յալեաց. (Եւս. պտմ. ՟Թ. 7։)


Կորէ

np.

Proserpine.

s.

young girl.

NBHL (1)

ԿՈՐԷ կամ ԿՈՐԷՔ. Բառ յն. գօ՛րի. κόρη puella եւ Proserpina. Աղջիկ. սեպհականել անուն պերսեփոնեայ չաստուածուհւոյ.


Կորիզ, րզոյ

s. med.

kernel, stone;
grain, seed;
bubo.

NBHL (2)

Մրջիւնն զհատ կամ զկորիզ իրք (գուցէ իրիք) յորժամ տանի ի ծակն, ընդ մէջ կտրէ եւ դնէ, զի մի բուսիցին. (Վեցօր. ՟Բ։)

Ա՛ռ մուզ եւ անոյշ դամոն. զկորիզն ձգէ ... Չոր ամբրաւի զկորիզն հա՛ն. Ոսկիփոր.։ Եւ էր կերակուր ծերոյն օր ըստ օրէ երկոտասան կորիզս արմաւոյ. (Վրք. հց. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Թ։)


Կորճալեզու

s.

jargon, brogue, cant.

NBHL (1)

Գալիլեայ լեզուն մի է ասեն, եւ կորճայ, եւ կարի շինական. եւ զիա՛րդ լսեմք մեք յիւրաքանչիւր բարբառս՝ յորում ծնեալք եմք. (Տօնակ.։)


Կորնթարդ, ի

adj.

convex.

NBHL (2)

(ի կոր, ընդ կամ ենթ, արդ) κυρτός convexus, -um. Կոր ձեւով կամար. գմբեթ. կամ արտաքին կողմն գմբեթի, որոյ ներքինն է խորոփիք որպէս գոդ կամ ծոց. Գուպպէ, քէմէր.

Լուսինն ի ներքին կիսագնդին գոլով ի կամարն երկնից, ոծ է ներքին կորնթարդն, հանդէպ արեգականն. (Յկ. ղրիմ.։)


Կորնչիմ, եայ

vn.

to be lost, to disappear;
to perish, to decay, to be destroyed;
to lose one's way, to lose oneself, to go astray, to err;
to go to ruin, to ruin oneself;
— սովամահ, to die of starvation, to be starved to death;
to be dying of hunger;
յիշատակ իմ, all memory of me was lost;
կորեաւ յոյս իմ, my hopes have vanished;
կորիր յերեսաց իմոց, get you gone, be gone.

NBHL (1)

ἁπόλλυμαι pereo, intereo. Պակասիլ յանկարծ ի միջոյ. ի բաց գնալ. անհետ լինել. անյայտ եւ անգիւտ մնալ. ջնջիլ. ապականիլ. սատակիլ. եղծանիլ. աւերիլ. կորսըւիլ, փճանալ.


Կորովակի

adv. adj.

stoutly, vigorously, valiantly;
dexterously, cleverly;
valiant, able, skilful, clever.

NBHL (1)

Աստուածային պարապէր ուսմանց կորովակի այնոցիկ։ Մեծութիւն եւ փառք երկրաւորիս սարդիոստայն կորովակի բբացն երեւէր. (Սկեւռ. ի լմբ.։)