shrill or loud humming noise, hissing, whizzling;
clack;
— զինուց, clashing, clash;
cf. Թնդիւն.
Շկահելն, հնչիւն անշունչ իրաց, որպէս աղեղանց լարելոց, նետից ձգելոց, եւ այլն. որ եւ ՇԿԱՀ. շըգ, շագ, շրագ, շըգըր ղըգըր՝ ձան հանելն.
Անդ էր լսել թնդիւն վահանաց, շկահիւն զաղեղանց, շողիւն սուսերաց, շառաչիւն նետից. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 3. (յն. ըստ իմաստից)։)
cancer, gangrene.
Եկն կին մի, հարեալ ի մածմին նորա չար վէր, զոր շնոհւոր ցաւ ասեն. եւ չէ շնոհւոր, այլ դժուարաւոր. (Հ. մայ. ՟Դ.։)
cf. Շնորհք.
• , ի-ա հլ. (եզակին նաև ի հլ.) «ձրի բաշխուած պարգև. 2. վայելչութիւն, գեղեց-կութիւն. 3. հաճութիւն, գոհունակութիւն» ՍԳր. Ոսկ. Եփր. թգ. և ծն. Կոչ. Ագաթ. որից շնոր-հել ՍԳր. շնորհազարդ Ագաթ. շնորհալից Սե-բեր. Ագաթ. շնորհակալ ՍԳր. Սեբեր. շնորհա-կորոյս Եփր. թգ. 399. շնորհապատում Կո-րիւն. շնորհաւոր Սիր. ժը. 17. Ոսկ. եփես. ոնորհուկք Եզեկ. ժբ. 24. Ոսկ. յհ. ա. 31, 32. ապաշնորհ Ղկ. զ. 35. Ոսկ. մ. ա. 1, 10. ա. տիմ. հռ. Կոչ. անշնորհ ՍԳր. Ագաթ. Բուզ. յոգնաշնորհ Ոսկ. եփես. հոգեշնորհ Փարպ. մարգարէաշնորհ Յհ. իմ. երև. բազմաշնորհ Պիտ. երանաշնորհ Գնձ. եօթնաշնորհ Արշ. նոր բառեր են շնորհագեղ, ընորհակալական, շնորհաւորութիւն, շնորհաւորական ևն. ար-մատը գրուած է նաև շնոհ, որից շնոհար= մհյ. շնոֆոր «շնորհալի» Կոստ. երզն. 117 փխբ. «մի տեսակ վատ վէրք». Յայսմ. մայ. 4 (Ունէր ի մարմինն իւր չար վէրս, զոր շնո-ֆոր ցաւ կոչեն, և ոչ է շնոֆոր, այլ դժոխա-ւոր). հմմտ. Ախց. բարի բան «մի տեսաև վատ վէրք». գրուած շընուոր՝ Դիւան ժ. 514 Պատմ. ԺԹ դարից։
• + Պհլ. *šnohr ձևից, որ աւանդուած չէ թէև, բայց կան նրա ածանցները. այսպէս բացասականը՝ պազ. avēšnohr «ապաշնորհ, անշնորհք» (Թիրեաքեան, Ատրպատ, էջ 38). պհլ. hu-šnōhr «որին հեշտ է գոհացնել» (Bartholomae 1820), Թուրֆանի մանիք. պհլ. [hebrew word] 'šnwhrg (Salemann ЗAH 8 (1908), էջ 108, MSL 17, 246)=իբր հյ. շնորհուկ. հմմտ. զնդ. ❇ xšnaoϑra «գոհացում, գոհունակութիւն, ու-րախութիւն», արմատը xšnav-«գոհանալ, բաւականանալ», որից և պհլ. šnāyenītan, պրս. [arabic word] xušnūd «գոհ, բաւական, հաճ» = ահլ. xušnūt=զնդ. *hu-xšnūta-(Bartho-lomae 557-8, Horn § 509)։-Հիւբշ. 214։
• ՆՀԲ արմատը շէն, իբր շէն օր, կամ շէն արարօղ, շէն օրհնութիւն, շէնուոր, շինարար, շինօղ զտեսօղս, եբր. խէն «շնորհ»։ Ուղիղ մեկնեց նախ Mülle։ SWAW 38, ... և 42, 256. նոյնը նաև lusti, Zendsp. 96 ա, Lag. Ges. Abhd. 297։ Ալիշան, Շնորհ. և պրգյ. 4 շէն, ջէնք բառից՝ -որհ=ուրհի մասնիկով Հիւնք. ներել բայից։
• ԳՒՌ.-Ալշ. Մշ. Ջղ. Սլմ. շնորք, Ախց. Գոր. Երև. Խրբ. Կր. Հմշ. Ղրբ. Մրղ. Ննխ. նմ. Պլ. Ռ. Սչ. Տիգ. շնօրք, Սեբ. շնէօրք, Ագլ. շնուրք, Ասլ. շնէօ՞րք, շնէօր*, Տփ. շը-նուրք, շնուք, Ակն. ըինէօրք, Սվեդ. շինիւրք, Վն. շնոխք՝, Մկ. շնօխք՝, Հճ. շmնոյք, Զթ. շէօնիւյք, շէօնիւրք։ Սրանից շնորհատր, որի գւռ. ձևերն են՝ Սչ. շնօրհավօր, Սեբ. շնօրա-վէր, Ախց. Կր. Պլ. ընահավօր, Տփ. շնահա՛-վուր, շնա՛վուր, շինա՛վուր, Ակն. շինահավօր (բայը շինայհվօրէլ), Զթ. իշնmհmվիւյ, իշնm-հmվիւր, Հճ. շնօյհավոյ, Գոր. Ղրբ. շնըհա՛-վուր, շնուա՛վուր, զնըհա՛վրէր, Պլ. Ռ. շնա-ավօր, Ասլ. շնաավէօ՜ր, Ջղ. Սլմ. շնախավոր, շնmխmւր, Ալշ. Մշ. շնավոր, Մրղ. շիւնա-խավըիր, շիւնmխավըիր, Ննխ. ընավօր, Ագլ. շնա՛վուր (բայը շընըվա՛րիլ), Շմ. շնօօր, Բլ. շնօֆոր, Հմշ. Սչ. շնաֆօր, Տիգ. շնօֆուր։-Էնկիւրիի թրքախօս հայոց բարբառով՝ շնօրք «շնորհք» (օր. Ալլահտան շնօրք իստէ «Աս-տուծուց շնորհք ուզիր»), շէնքսիզ-շնօրքսուզ «տձև. անշնորհք» (Բիւր. 1898, 865), Այն շէնիֆօր «շնորհաւոր» (Բիւր. 1900, 683)։
• ՓՈԽ.-Վրաց. მნო շնո «գեղեցկութիւն, հա-ճոյք, շնորհք», შნოიანი շնոիանի «գեղեցիկ, հաճելի, շնորհալի». (Չուբինով կցում է նաև შვებაշվեբա «ուրախութիւն», შვენება շվե-նեբա «գեղեցկութիւն, զարդարել, գեղեցկաց-նել, վայլեցնել», შვენიერება շվենիերեբա «սիրունութիւն, վայելչութիւն, գեղեցկութիւն» მვენიერი շվենիերի «գեղեցիկ, սիրուն, հա-ճելի». բայց սրանք համաձայն չեն մեր ռա-ռին). թրք. գւռ. Կս. šənork «շնորհք». օր։ Allah saha sənork versin «Աստուած քեղ շնորհք տայ» (Բիւր. 1898, 387 և 713)։
ՇՆՈՐՀ χάρις, χάρισμα gratia, beneficium եւ venustas, jucunditas. (գրի եւ ՇՆՈՀ. որպէս եւ Աշխարհն՝ Աշխարհ։ Արմատն է ի մեզ Շէ՛ն. իբր շէ՛ն օր, կամ շէն պահօղ՝ արարօղ. շէ՛ն օրհնութիւն. կամ շէնուոր, շինարար. շինօղ զտեսօղս. եւ այլն. ուստի ռմկ. շէ՛նք շնորհ՛ք. եւ եբր. խէն, է շնորհ) Ձիր. պարգեւ. ձրի տուրք. բարերարութիւն յառանձին եւ ի պարզ սիրոյ. երախտիք աստուծոյ, մանաւանդ գերբնական ձիրք՝ որ հաճոյ առնեն զմեզ աստուծոյ.
Շնորհլ ձրի տուրքն է։ տուրք ձրիք՝ շնորհք կոչին։ Շնորհօք, այսինքն ձրի մարդասիրութեան հարկ արարեալ. (Խոսր.։)
Շնորհք կոչեմք զառանց փոխարինի տուրքն. (Լմբ. առակ.։)
Ո՞ր շնորհ է ձեր։ Իսկ եթէ շնորհօք, ոչ եւս ի գործոց. ապա թէ ոչ՝ շնորհքն ոչ եւս շնորհք լինին։ առաք շնորհս փոխանակ շնորհաց. զի օրէնքն ի ձեռն մովսիսի տուան, շնորհքն եւ ճշմարտութիւնն ի ձեռն յիսուսի քրիստոսի եղեն։ Իւրաքանչիւր ոք զիւր շնորհս ունի, յաստուծոյ։ Փոխեցից ի ձեզ շնորհս ինչ հոգեւորս. եւ այլն։
Նա ըստ բնութեան որդի է աստուծոյ, իսկ մեք ըստ շնորհի. հայր նորա է աստուած ըստ բնութեան, իսկ մեր ըստ շնորհի. (Աթ. ՟Ա։)
Մեզ ըստ շնորհիլ հայր անուանեալ։ Հայր է շնորհիւ, եւ տէր, որ հրաւիրեաց զամենեսեան յարքայութիւն. (Յճխ. ՟Բ. ՟Ը։)
Ո՞ւմ հաղորդիս աստուծոյ շնորհաւն, ասա՛ ինձ. ընդ աստուծոյ պարգեւսն։ Տալ ոչ միայն շնորհաւ, այլ եւ ի հարկէ. (Ոսկ. ՟ա. կոր. եւ Ոսկ. փիլիպ.։)
Զայսպիսի շնորհէ գոհանալ արժանապէս պարտ է. (Խոսր. պտրգ.։)
Մի՛ պակասեսցէ շնորհք քո ի տանէ իմմէ յաւիտեան. (Եփր. թագ.։)
Ոչ խօսք ի մեռելոց, եւ ոչ շնորհ առ արծաթասիրաց պարտ է խնդրել. (Ոսկիփոր.։)
Յօրէնս՝ միայն քահանայքն, բայց ի շնորհիս (յետ քրիստոսի) բազմութիւնս ամենայն. (Մեկն. ղեւտ.։)
ՇՆՈՐՀ. որպէս Վայելչութիւն հաճելի. եւ Հաճութիւն. աղուորութիւն, շէնք շնորհք, անուշութիւն.
Սփռեցան շնորհք ի շրթանց քոց։ Զշնորհս եւ զփառս տացէ։ Լաւ է քան զարծաթ եւ զոսկի՝ շնորհ բարի։ Տացէ շնորհս (շինութեան) այնոցիկ՝ որ լսենն։ Պսակ շնորհաց (այսինքն շնորհալից) ընկալցի գլուխ քո։ Եզն սիրոյ, եւ յաւանակ քոց շնորհաց խօսեսցի ընզդ քեզ.եւ այլն։
Տաց շնորհս ժողովրդեան իմոյ առաջի եգիպտացւոցն. եւ այլն։
ՇՆՈՐՀ. որպէս Շնորհակալութիւն. գոհութիւն. որ եւ ըստ յն. ոճոյ՝ Խորհուրդ հաղորդութեան.
Այլ շնո՛րհք աստուծոյ ի վերայ անպատում պարգեւաց նորա։ Այլ շնորհք աստուծոյ զի, եւ այլն։ Այ աստուծոյ շնորհք, որ, եւ այլն։ Ասասցեն ազատեալքն, թէ շնո՛րհք նմա, որ յայնչափ մահուց փրկեաց զմեզ. (Ագաթ.։)
Պարտ է զվախճանեալսն (ի ժամ վախճանին՝ շնորհի արժանի առնել. (Կանոն.։)
ՇՆՈՐՀՍ ԱՌՆԵԼ ՈՒՄԵՔ, է Շնորհել. ներել. ... (Գծ. ՟Ի՟Դ. 27։ ՟Ի՟Ե. 9։)
ՇՆՈՐՀ ՈՒՆԻՄ, կալայ, կամ ՀԱՏՈՒՑԱՆԵՄ. Շնորհակալ լինել. գոհանալ. (տր. խնդրով. եւ ո՛չ պատմ. ըստ յետնոց։) Տե՛ս (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 33։ ՟Թ. 20։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 10։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 12։ Ղկ. ՟Ժ՟Է. 9. եւ այլն։)
ՇՆՈՐՀՍ ԱՐԿԱՆԵԼ. Երախտիս համարել. երախտել.
Զի մի՛ շնորհս արկանիցէ նմա զանբան սակս աներանալ (յակոբայ). (Եփր. ծն.։)
Այլ միշտ խօսել կամաւ քոյին, ի շնորհ ի շա՛հըս լըսողին. (Յիսուս որդի.։)
Ի ՇՆՈՐՀՍ, կամ ԱՌ ՇՆՈՐՀՍ. πρὸς χάριν ad gratiam, gratiae ineundae causa. Ի շնորհուկս. առ մարդահաճութեան. Խաթըր իլին.
Ի շնորհս խօսել։ Ոչ պարտիք ասել, թէ ողոքելով զձեզ՝ առ շնորհս ինչ ասէի. (Ոսկ. ՟ա. թես. եւ Ոսկ. յհ.։)
Ասես, թէ յակովբոս եղբայր էր նորա, առ շնորհս վկայէր. պօղոս ասէ դարձեալ, աւասիկ ինձ թշնամւոյս երեւեցաւ. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)
ՇՆՈՐՀԱՒ ՏԱԼ. Շնորհել. ձրի տալ.
Զկեանսն՝ որ յետ քնոյ (սաւուղայ), շնորհաւ ետ նմա դաւիթ. (Եփր. երաշտ.։)
"grace, Divine grace;
favour, good offices, auspices, service, benefit;
grace, gracefulness, charm, beauty;
agreeableness, pleasing or graceful manners;
thanks givings, thanks;
forgiveness, pardon, mercy, grace;
gift, concession;
merit, worth;
the Graces;
ի —ս, առ —ս, for, in favour of;
by favour;
ի նորա —ս, —ս նմա առնելով, to please him, to do him the favour, to oblige him;
ի —ս երեսաց քոց, thanks to you;
in your behalf, for you;
—իւ տեառն, թագաւոր..., by the grace of God, king...;
— արա, pray, do me the pleasure;
լի —օք, most graceful;
— or —ս ունել, —ս մատուցանել, to thank, to return thanks, to be thankful to, cf. Շնորհակալ լինել, cf. Գոհանամ;
—ս արկանել, to be grateful, to acknowledge;
—ս գտանել, to be in favour or in the good graces of, to please;
—ս գտանել առաջի or առաջի աչաց ուրուք, to find favour in the sight of any one, to find grace or favour with, to win the good graces of, to please, to be liked;
—ս առնել ումեք, to favour, to gratify, to befriend, to forgive, to excuse, to remit, cf. Շնորհեմ, cf. Ներեմ;
—աց տալ, to give gratuitously;
— ընդ —ս ինչ տալ, to discharge an obligation as if doing a favour;
զրկել ի —աց, to disfavour, to disgrace;
մեռանել ի —ս, to die in a state of grace, in odour of sanctity;
— ունիմ քեզ, thanks, I thank you, much obliged to you;
cf. Զեղումն."
granting or distributing favours.
Բաշխօղ շնորհաց՝ տիրաբար, կամ միջնորդաբար.
Տէր է հոգին, եւ պարգեւատու, եւ շնորհաբաշխ. (Ի գիրս խոսր.։)
Պարգեւաձիր եւ շնորհաբաշխ աջոյն պօղոսի. (Նար. առաք.։)
Ի շնորհաբաշխ աւուր մեծի ծննդեան մարիամու. (Շար. (որ լինի եւ կր. այսինքն յորում շնորհք բաշխին)։)
distribution of favours;
gift of grace.
χάρισμα, χωρήγημα donatio, suppeditatio, largitio. Բաշխողութիւն, եւ բաշխումն շնորհաց.
Մինչեւ ի ժամանակս տնօրէնութեանն եւ շնորհաբաշխութեանն։ Ի շնորհաբաշխութեանս նորում. (Ոսկ. ամբակ.։ Նար. ՟Ծ՟Բ։)
Ըստ ունակութեան եւ շնորհաբաշխութեան հաւասարապէս հօր եւ որդւոյ. (Շ. թղթ.։)
Օրհնեալ ես փայտ սուրբ, քահանայից շնորհաբաշխութիւն, վարդապետաց քանոն հաւատոյ. (Անյաղթ բարձր.։)
Հոգիս այս սուրբ զօրացուցանէ զձեռս քահանայապետից ի շնորհաբաշխութիւն, քահանայից ի նուիրագործութիւն. (Լմբ. ստիպ.։)
Ի նորին խնամոյ ածաւ ի տեղի առաջին շնորհաբաշխութեան նորա։ Ծածկաբար զշնորհաբաշխութիւնն կոչումն ասէ. (Վրդն. լուս.։ Երզն. մտթ.։)
Ի ձեռն շնորհաբաշխութեան հաւաքմունս ընչից առնեն (ոմանք ձեռնադրօղ եպիսկոպոսունք). (Կանոն.։)
Բարեխօսեա՛ առ անմահ արքայն՝ յաւուրս մեծի շնորհաբաշխութեան (տօնիս). (Գանձ.։)
Իբր Շնորհումն. ներողութիւն. (որպէս լտ. indulgentia ).
Շնորհեա՛ ինձ, որպէս ... հնգից հարիւրոց գենարաց պարտուց շնորհաբաշխութիւն. (Նար. ՟Ժ՟Է։)
written by divine grace.
Շնորհօք գրեալ. հոգելից, եւ հոգեշահ.
Ճառս յաճախագոյնս, բազմագիրս, շնորհագիրս։ Բազում շնորհագիր մատեանս զհարցն եկեղեցւոյ ստացեալ. (Ագաթ. լ Կորիւն.։)
obtaining the divine grace, pleasing to God, favoured, dear, agreeable, grateful.
Գտօղն շնորհաց յաստուծոյ, եւ առաջի աստուծոյ.
Յղացեալ այնուհետեւ ի հոգւոյն սրբոյ շնորհագիւտ կուսին զորդին աստուծոյ։ Խնդա՛ բերկրեալդ ի կանայս՝ կո՛յս շնորհագիւտ. (Ագաթ.։ Ճ. ՟Գ.։)
produced by divine grace.
Շնորհօք գործեալ՝ եղեալ.
Սամոստացին (զքրիստոս) շնորհագործ որդի անուանէր, եւ ոչ զբանն աստուած մարդ լեալ դաւանէր. (Թէոդոր. մայրագ.։)
Ամենայն նշանօք եւ արուեստիւք, եւ շնորհագործ զօրութեամբ. (Ագաթ.։)
endued, adorned with graces, graceful, virtuous.
Աստուածարեալ եւ շնորհազարդ քահանայից. (Շ. թղթ.։)
Շնորհազարդ սուրբ հայրապետ. (Մաշտ.։)
Շնորհօք զարդարեալ. վայելչազարդ. բարեշուք. առաքինի, հոգեւոր ձրից ընդունակ.
Լուսաւորիչ հարցն հոգելից՝ շնորհազարդ որդին. (Ճ. ՟Ը.։)
Շնորհազարդ եւ քրիստոսազդեա՛ց որդեակ (սարկաւագդ). (Մագ. ՟Խ։)
Զշնորհազարդ տիպն լուսաւոր՝ հրեշտակակերպ տեսլեամբն ահաւոր. (Գանձ.։)
Ի նոցուն իսկ ի շնորհազարդ բանից եւ ի գործոց յայտնի է. (Ագաթ.։)
unthankful.
Եղծիչ զեղծիչ շնորհաց. ապաշնորհ.
Թէլ ոչ շնորհազեղծ լինիցիմք յետ ընդունելութեան հաւաստի գիտութեան. (Լմբ. հանգ.։)
cf. Շնորհալից.
Կոյսդ շնորհալի, կամ շնորհալից. (Գանձ.։ Տաղ.։)
Զպարզամիտն եւ զանչարսն շնորհալի երեսօք երեւեալ տեսանեմք, եւ շնորհալից հոգւով. (Տօնակ.։)
Նոյն մարմին չարչարանօք վկայութեան շնորհալի եղեալ. (Նիւս. թէոդոր.։)
Շնորհալիլ գիսակք (սամփսոնի). (Եղիշ. դտ.։)
Շնորհելի կամ շնորհալից դէմք. (Պիտ.։)
Լսէրլ զքաղցրաբանութիւն, եւ զշնորհալի բանս երանելւոյն. (Փարպ.։)
ՇՆՈՐՀԱԼԻ՝ մականուն տուաւ իրաւամբք սրբոյն Ներսեսի կլայեցւոյ ի բազում դարուց հետէ. իսկ մխիթար ապարանցի՝ անխտիր Շնորհալի կամ Շնորհալից կամ Ներսէս Շնորհաց կոչէ զկլայեցին եւ զլամբրոնացին՝ շփոթելով եւ զգրուածս ինչ նոցա։
full of grace, most graceful;
gracious, handsome, fine, beautiful, charming, genteel, fair.
χαριτωθείς, κεχαριτομένος, κεχαρισμένος, -νη, ἑπιχαρίτος , χάριες, χαριέστερος, εὕχαρις gratiosus, gratia plenus, -na, gratior et suavior, facetus, jucundissimus. որ եւ ՇՆՈՐՀԱԼԻ, եւ ՇՆՈՐՀԱՒՈՐ. Լցեալ շնորհօք. ճոխացեալ հոգեւոր եւ մարմնաւոր ձրիւք. շնորհազարդ. բարեշնորհ. սիրուն. գեղեցիկ. վայելուչ. չքնաղ. զուարթ. բերկրեալ, (որ ըստ յն. ասի շնորհացեալ, կամ շնորհաւորեալ) եւ Ուրախարար. աւետաւոր. բերկրական. հաճոյական. զուարճալի.
Կոյսդ շնորհալից. (Գանձ.։)
Ողորմութեանց թագուհին, եւ շնորհալից տիրուհին. (Մաշտ. ջահկ.։)
Շնորհալիցն պօղոս. (Պիտ.։)
Շնորհալից աւետարանիչն. (Սեբեր.։)
Ոմն ի շնորհալիցլ վարդապետաց. (Պետր. սիւն.։)
Շնորհալից մեծազօր նահատակին. (Ագաթ.։)
Քաջալերեցաք ի բանից շնորհալից հոգեւոր ծննդոցս մեր. (Փարպ.։)
Զի՞նչ մտածութիւն քան զմեծավայելչութիւն աստուծոյ շնորհալից։ Շնորհալից մտաց՝ սակաւ բանք խրատուց բաւական են յուղղութիւն. (Բրս. հց.։ Յճխ.։)
Լերինք՝ զանզանութեամբն շնորհալից. (Առ որս. ՟Ե։)
Գլուխ յամուսնութիւն փութալեացն՝ շնորհալիցլ հանդիպել կենակցի. (Նիւս. կուս.։)
Շնորհալից երեսօք, եւ կարգաւոր ձեւով։ Նիւս. (սքանչ.։)
Տեսիլ նորա շնորհալից եւ չքնաղ տեսողացն երեւեսցի. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
Յերկրի ընդ մարդկան շնորհալից խոնարհութեամբ շրջէր. (Եղիշ. խաչել.։)
Ի ծաղկացլ ոմանց շնորհալից կազմեալ պսակ. (Նիւս. երգ.։)
Վայելելով ի քո շնորհալից վերսդ. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)
Ջերմութիւնք սուրբ սիրոյն շնորհալից արտասուօք զառաքինութիւնսն փայլէ։ Ի շնորհալից աղբիւրէն բղխեալ։ Շնորհալից յուսով եւ բաղձալի գթով առ աստուծոյ կամսն. (Յճխ.։)
Եւ այսպիսի շնորհալից բանս բարբառեալ՝ եբաց նմա զմուտն։ Յառատաբուղխ եւ ի շնորհալից վարդապետութենէ առնն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Փարպ.։)
Զբանս պիտանիս եւ շնորհալիցս։ Զշնորհալից եւ զուարխարար բան մարգարէիցն. (Իգն.։ Լաստ. վերջաբ։)
Վարդապետականզ շնորհալից իմն կանխագիտութեամբ։ Ըստ շնորհալից կրիցն հանել բարեբանութիւն (աստուածոյ) եւ ձայն ցնծութեան. (Պիտ.։)
Շնորհալից ցնծութեամբ զաւետեացն առեալ հրաւէր. (Սիսիան.։)
Առատաբեր եւ յաւէտ շնորհալից բուրաստանացն շահաւէտ տեղեօքն. (Պիտ.։)
pure, candid, bright.
Ունօղ զլոյս եւ զփայլիւն շնորհալի եւ հաճոյական. լուսափայլ.
Ի ծովային բերմանց շնորհալոյս մարգարիտ. (Նար. կուս.։)
grateful, obliged, beholden.
ՇՆՈՐՀԱԿԱԼ εὑχάριστος gratus (animus), beneficii memor. որ եւ ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒ. Որ շնորհս ունի երախտեաց երախտաւորի. գոհացօղ. շնորհահատոյց. երախտագէտ.
Միտք շնորհակալք։ Շնորհակալ ծառայ. (Սեբեր. ՟Բ. ՟Թ։)
Շնորհակալացն յօժարամիտ տան զպարգեւս. (Խոսր.։)
Եւ Որոյ առեալ է շզնորհ ինչ. շնորհընկալ. եւ երախտաւորեալ.
Կին շնորհակալ (կամ շնորհակալու) բարձր առնէ զփառս առն իւրոյ. (Առակ. ՟Ժ՟Ա. 16։)
Անագորույն ոք ի յայսքան շնորհակալացն՝ կամիցի վասն դոյզն ինչ պարտուց համար եւ հաշիւ առնել. (Բրսղ. մրկ.։)
ՇՆՈՐՀԱԿԱԼ ԵՄ, ԼԻՆԻՄ, եղէ. εὑχαριστέω, ἁποδέχομαι gratias ago, grato animo suscipio, jucundus vel contentus sum. Շնորհ ըամ շնորհս ունել. գոհանալ. երախտապարտ զանձն խոստովանել. յոյժ հաճիլ, գոհ լինել, եւ գովել.
Ամենայնիւ եւ ամենայն ուրեք շնորհակալ եմք, քա՛ջդ փելիքս, ամենայն գոհութեամբ։ Թագաւորն շնորհակալ լինէր. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 3։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 15։)
Յոյժ շնորհակալ լինէր նմա եւ երիցանցն։ Այնպիսեացն եւ աստուածքն ցասուցեալ. եւ ես ոչինչ եմ շնորհակալ. (Եղիշ. ՟Դ. ՟Է։)
Այլ ընդ գովասանական բանիցդ շնորհակալ եմ, եւ ոչ երկիր պագանեմ. (Խոր. առ արծր.։)
Շնորհակալ ոք մերոցս գտանիցի լեալ աշխատութեանց։ Շնորհակալ եւ մերոյս տքնութեանց եւ ջանից լինիցիս ո՛վ ուսումնասէր դու. (Խոր. ՟Ա. 2. 5։)
Ոք ոչ եղեւ շնորհակալ իմոյ աշխատութեանս. (Շիր.։)
Չլինիցի քեզ այնմ շնորհակալ բռնաւորն. (Ճ. ՟Ա.։)
Շնորհակալ լինել սովոր եմք, որոց առանց պատճառի տան ինչ մեզ։ Չեմք շնորհակալ։ յորժամ ասեմք, շնորհակալ եմք, յայտ առնեմք, թէ ուստի չունէաք աղերս, պարգեւ տուաւ. (Խոսր.։)
Ի վերայ մեծամեծացն աստուծոյ շնորհակալ լինել եւ փառս տալ օրէնք են արանց բարեաց. (Իգն.։)
to thank, to give or return thanks, to acknowledge.
cf. Շնորհակալութիւն.
Շնորհակալութիւն. եւ Հաճութիւն.
Զշնորհակալիսն, եւ զտրից տուրսն կաթողիկոսին հատուցին։ Չմարդու գտաք առ շնորհակալիսն։ Զոր առեալ եւ ընկալեալ ի շնորհակալիս, եւ մեծաւ պատուով արձակեաց։ Մեծապէս պարգեւօք շնորհակալիս հասուցին նմա. (Լաստ.։)
Հրամայեաց, զի աներկիւղ կացցէ մնասցէ, մեծաւ շնորհակալիւք (իմա՛. շնորհակալեւք, այսինքն՝ շնորհակալեօք). (Արծր. ՟Գ. 12։)
cf. Շնորհակալութիւն.
cf. Շնորհակալ;
pleasure;
— մտօք, thankfully, gratefully.
Այս գործ՝ շնորհակալու ծառայիցն է, հանապազ գոհանալ զպարգեւատուէն։ Սերտ սիրով շնորհակալուք մերումտեառն լիցուք. (Խոսր.։)
Որ զայնչափ բազմութիւնն ի բերանոյ մահու ապրեցոյց, չկալայք շնորհ. զի վասն սորին բշժկելոյ շնորհակալուք լինիցիք. (Մամբր.։)
Քանի՞ եւս հարց մերոց հոգեւորաց պարտիմք շնորհակալուք լինել տօնասիրութեամբ գթածաբար. (Երզն. լս.։)
Յոքն. գ. իբր Շնորհակալիք. հաճութիւն. եւ Շնորհուկք.
Զանքնութիւնս իմ ի շնորհակալուս քեզ ընկալցիս։ Իբր ի շնորհակալուս զայն նմա առնէր. (Յհ. կթ.։)
thanks, thanksgiving, gratitude, thankfulness.
χάρις, χάριτος, εὑχαριστία, εὑχαριστήριον, χαριστήρια gratiae, gratiarum actio, donaria եւ այլն. Շնորհակալն լինել. գոհութիւն. երախտագիտութիւն. նշանակ կամ փոխարէնն երախտեաց.
Շնորհակալութիւն գտանէ. (Առակ. ՟Ի՟Ը. 21։)
Ժամանակ շնորհակալութեան։ Ոչ միայն զշնորհակալութիւնն հատանել, այլեւ զշնորհօղն իւրեանց ոչ գիտել. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. յովն.։)
Շնորհակալութեամբ զնոսա պատուէ։ Վասն որոյ շնորհակալութիւն ի մէնջ առ քեզ հասցէ. (Խոր. ՟Ա. 25։ ՟Բ. 30։)
Գոհանալն շնորհակալութիւն է։ Սուրբ պատարագաւն երախտահատոյց լիցուք շնորհակալութեամբ. (Խոսր. ժմ. եւ Խոսր. պտրգ.։)
Զորոց ունիմք (այսինքն առնեմք) նախ շնորհակալութիւն պատարագէր. (Իսիւք.։)
Զանդրանիկս զարուս օրինակ երախայրեաց նուիրէ շնորհակալութիւն քաջածնութեան եւ լաւամանկութեան. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)
Զգալն իսկ առ նա մեծ շնորհակալութիւն համարէր. (Եղիշ. ՟Բ.) իմա՛ շնորհ արժանի շնորհակալութեան։
donative, gratuitous.
χαριστήριος donativus, gratiae causa, sive in lege gratiarum factus. Ձրիական. պարգեւական. ներողական. եւ Որ ինչ սեպհական է նոր օրինացս շնորհաց.
Տուրս ունիլ շնորհականս եւ զձրիս. (Փիլ. լին. ՟Գ. 60։)
Գրելով զօրէնսն հոգւոյն ի սիրտս նոցա զշնորհականն։ Կրկին ընկալան շնորհս ըստ եղիսէի, զպատժականն համայն եւ զշնորհականն. (Երզն. մտթ.։)
Շնորհականքն ամենայն նորք են, եւ առաքինութիւն նոր. (Ոսկ. ես.։)
Շնորհականքն ամենայն յաստուծոյ նորք են, ապա եւ օրհնութեանցն նոր պարտ էր լինել։
constitution by divine grace.
Աստուածային կարգաւորութիւն շնորհօք.
Քրիստոսագունդ առաքելոցն շնորհակարգութեամբ հոգւոյն սրբոյ գումարելոցն՝ ընդ ամենայն կողմանս ի ներքոյ երկնից. (Ագաթ.։)
graceless, unthankful, ungrateful.
Կորուսիչ շնորհի գտելոյ յաչս ուրուք. շնորհազերծ. ապաշնորհ.
Ետ դաւիթ սիրայի զամենայն ինչ մեմփիբոսթեայ ապախտաւորի եւ շնորհակորուսի. (Եփր. թագ.։)
to thank;
to recompense.
granting gratuitously;
given gratis.
Որ ձրի տայ զշնորհապարգեւատու.
Կոչումն անուան շնորհաձիրն բարերարի։ Ազատութիւն շնորհաձիր, որ տաս լիապէս առանց փոխատրութեան փրկանաց. (որ ձգի եւ ի բ նշ)։ Շնորհաձիր էին, եւ հոգւոյ նորա ընդունակ. (Նար. ՟Ժ՟Բ. ՟Զ. եւ Նար. յիշ. խչ.։)
Եւ Ձրի շնորհեալ. շնորհական. ձրիական.
Ամենայն ինչ մեր՝ սորա է շնորհաձիր պարգեւ. (Լմբ. ստիպ.։)
renewed through grace.
Նոր եւ շնորհալից. նորօրինակ շնորհօք՝ գեղեցիկ յօրինեալ. շնորհազարդ.
Պոտկ շնորհանորոգ՝ էին ծնելութեան. (Նար. կուս.։)
graceful, handsome, charming, genteel, pretty, nice.
Շքեղ շնորհօք. շնորհազարդ. վայելչապանծ.
Ո՛վ շնորհաշուք դեղով՝ պաճոյճ փաղփաղեալ։ Շնորհաշուք մօրն սիովնի. (Նար. կուս. եւ Նար. մծբ. (յորս լինի իմանալ եւ արկօղ զգլխով իւրով զշուք շնորհալի)։)
Ըստ հասակին բարձրութեան շնորհաշուք եւ զարմանալի. (Ճ. ՟Ը.։)
full of grace.
Պատարուն՝ զեղուն՝ լի շնորհօք.
Եւ իբր սարդենասեր անպահ պահանգաց շնորհապատար արարուածոյ յարկի դաւթեան համբակին ճեմարանօրէն արուեստիւ սադրեաց. (Նար. խչ.։)
narrated gracefully.
Շնորհօք պատմեալ՝ ճառեալ, կամ պատմող շնորհաց եւ շնորհօք.
Ունիմք եւ զկանոնական յաջորդեալ յառաքելոցն անտի զշնորհապատում գրեալսն։ Ականատես եղեալ կերպարանացն եւ լսող շնորհապատում վարդապետութեան. (Կորիւն.։)
cf. Շնորհատու.
Պարգեւիչ շնորհաց. շնորհաբաշխ.
Ընծայատուք շնորհապարգեւք կամաց անեղին. (Նար. առաք.։)
Յաւուրն շնորհապարգեւ սրբարար պենտեկոստէին. (Շիր. յայտն.։)
much obliged, very grateful, mindful of benefits received;
— գոհութիւն, gratefulness, gratitude, thankfulness;
— գտանիլ ումեք, -զանձն դաւանել առ ոք, to be indebted for, to owe, to be under obligations, to be beholden to;
— կացուցանել զոք, to oblige a person, to obtain a right to his gratitude;
— եմ բիւրուց խնամոցդ, ով եղբայր, I am grateful to you for all your care, my brother.
Պարտական շնորհին առելոյ. երախտապարտ. երախտագէտ. շնորհակալու. որպէս լտ. obligatus եւ gratiarum memor.
Դարձան առ նա խնդութեամբ իբրեւ շնորհապարտք պարգեւաց նորա։ Եկեալ անկաւ առ ոտս՝ շնորհապարտ լինել եւ գոհանալ վասն բարեգործելոյն առ նա. (Իգն.։)
Աստուծոյ լիցի շնորհապարտ, որ պարգեւէ. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Գ։)
Նիկողայոսի լինիջիք շնորհապարտք. (Ճ. ՟Գ.։)
Եւ որ պարտական ունի զայլս վասն շնորհացն՝ զոր արար. երախտաւոր. բարեացապարտ. բարերար. իբր լտ. obligans, qui meritum habet, benefactor.
Եթէ կարիցեմք գոնէ մասն մի հատուցանել շնորհապարտին մերոյ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)
Շնորպապարտս համարիմ զձեզ, զի յաղագս փոքր այսոցիկ ցաւոց եւ չարչարանաց՝ մնամ ես մեծի ողորմութեան աստուծոյ. (Վրք. հց. ՟Ը։)
simoniac.
Վաճառօղ զշնորհս. սիմոնական. եւ Մարդահաճոյ.
Զի մի՛ շնորհավաճառ լիցուք. (Լմբ. պտրգ.։)
Փափկակեացս, արքունավայելս, բանափոփոխս, շնորհավաճառս. (Ոսկիփոր.։)
simony.
Զմեզ ի շնորհավաճառութեան պարտիսն կործանէ. (Լմբ. պտրգ.։)
Վասն սիմոնականութեան, այսինքն շնորհավաճառութեան. (Մարթին.։)
Եւ Առատ բաշխումն կամ ստացումն շնորհաց իբրեւ ի տօնական վաճառս.
Բազմայորդոր փութով հաւանեցարո՛ւք ի շնորհավաճառութիւն այսր աւուր. (Թէոդոր. կուս.։)
gracious, bestowing favours.
Շնորհատուն խաչ ծաւալեաց ի խաւարէ լոյս. (Կաղկանտ.։)
տուիչ շնորհաց. պարգեւատու. շնորհաբաշխ. ներօղ.
Շնորհատու բարեաց՝ յամենայնի առատ։ Շնորհատու հոգւոյն ընդունարան. (Ժմ։ Թէոդոր. կուս։)
Անագորոյն (առ ընկերն). ընդ որ զայրանայ շնորհատուն. (Բրս. մրկ.։)
cf. Շնորհատրութիւն.
Տըւչութիւն կամ բաշխումն շնորհաց.
անապատ ծարաւի անպտուղ գոլով յաւէտ եւս ի հրէիցն շնորհատուուեանց՝ սուրբ հոգւոյն պարգեւաբաշխութեանց. (Անան. եկեղ։)
gift of grace;
donation, favour, liberality.
Շնորհատուութիւն. շնորհումն. ներողութիւն.
Եւ է որ ի շնորհատրութիւն կարգեալք, այսինքն ի մկրտութիւն. ի ձեռնադրութիւն ... եւ որ այլ եւս են շնորհաբաշխութիւնք. (Խոսր. պտրգ.։)
Բարեգործել միմեանց շնորհատրութիւն. (Նար. ՟Ի՟Թ։)
granting or granted gratis.
Տուեալ ի շնորհացն աստուծոյ. աստուածապարգեւ. երկնաձրի. եւ Շնորհական. ձրիական. եւ Պատճառ շնորհաց կամ գործի. շնորհատու.
Շնորհատուր պարգեւօք աստուծոյ, կամ հոգւոյն սրբոյ. (Ագաթ.։ Բուզ. ՟Գ. 30։ Կորիւն.։ Թէոդոր. կուս. եւ այլն։)
Չէին արժանի շնորհատուր թողութեանն. (Եղիշ. խաչել.։)
Շնորհատուր աւանդ լուսոյ պարգեւաց էին՝ կեցուցիչ նշան. (Նար. խչ.։)
Շնորհատուր վարդապետութեամբն իւրով։ Զարդարեցան շնորհատուր օրինօք նորա. (Վրք. ոսկ.։)
Զոր եկեալ կատարեաց ամենափրկիչն քրիստոս՝ շնորհատուր հրամանաւն. (Կորիւն.։)
Իսկ շնորհատուր հոգւոյն լցեալ զնա գիտութեանն (կամ գիտութեամբն) էր աղբիւրացեալ. (Բուզ. ՟Գ. 12. (ուր իբր մակդիր հոգւոյն կամ գիտութեան այլեւայլ միտք ընծայի)։)
graceful.
Եւ երկոքին ընդ առն շնորհաւորի. (Սիր. ՟Ժ՟Ը. 17։)
Ըստ շնորհաւոր կարգիս (քրիստոնէութեան) ծառայք քրիստոսի եմք. (Եղիշ. ՟Ը։)
Զուրումն զշնորհաւոր լրջմտութիւն, զուրումն զսէրն ի միտսն հաստատէր. (Աթ. անտ.)
Գտեալ զբենիամին ոմն շնորհաւոր թարգման. (Խոր. ՟Գ. 54։)
Ըստ իմաստնոցն՝ եօթնամսեայ ծնեալ մանկոնք ապրին, եւ շնորհաւոր լինին։ Բարեսէր եւ շնորհաւոր կինն. (Տօնակ.։ Մաղաք. աբեղ.։)
Ոչ ծաղրածու, եւ առ մերձաւորսն շնորհաւոր. (Առ որս. ՟Ը։)
Սեղան շնորհաւոր՝ զկնի պահոցն. (Բրս. գոհ.։)
Յորժամ զպտուղն ատոք եւ հասուն ի ծայրսն ունիցի (ծառն), առաւել իմն շնորհաւոր տեսողացն երեւի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)
Բանք սնոտիք՝ այսպիսիք են, որք առ ժամանակ մի շնորհաւորք երեւին, եւ դիւր թուին. (Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Ը։)
to grant favours, to endue or adorn with favours;
to congratulate, to felicitate, to wish joy, to pay compliments.
ՇՆՈՐՀԱՒՈՐԵԼ. Որպէս Շնորհել. շնորհ ինչ առնել. եւ Շնորհօք զարդարել.
Պատուի ի կայսերէ՝ շնորհաւորեալ նմա զանուն պատրիարգութեանն. (Վրդն. պտմ.։)
Խոստովանի շնորհաւորեալ (այսինքն շնորհեալ գոլ) իմաստագունիւ բանիւ զհաւաքումն յերբեմն ժամանակի ի սա. (Պիտ.։)
Ունայնացաւ մարդանալով, որ ի լրութենէ իւրմէ զամենեսին զմեզ շնորհաւորեաց. (Սարկ. հանգ.։)
ՇՆՈՐՀԱՒՈՐԵԼ. որպէս Շնորհաւո՛ր եւ բարենշան լիցի ասել.
Երբ գայր տարին եւ ի կատար ելանէր, ընծայք տային նաեւ սիրելեաց եւ ազգականաց, շնորհաւորելով զառաջիկայն, եւ զանցելոյն գոհանային. (Վանակ. տարեմտ.։)
Զգօն (սիմէոն ծերունին) շնորհաւորի. անճառս շնորհի մնայ. (Տաղ.։)
Կամ Պայծառանալ եւ արտափայլել շնորհօք.
Զաճիլն ըստ մարմնոյ, զշնորհաւորիլն, զիաստնանալն. (Սարկ. հանգ.։)
ՇՆՈՐՀԱՒՈՐԵԱԼ. Շնորհազարդեալ. շնորհալից. շնորհաւոր. եւ Աստուածահաճոյ.
Ենօք՝ շնորհաւորեալ։ Զօրութեամբ մարմնոյն շնորհաւորեալ (սամփսոն). (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. սամփս.։)
Ուրա՛խ լեր մարիամ սրբաբանեալ, կո՛յս շնորհաւորեալ. (Ճ. ՟Գ.։)
Տէր Ներսէս Շնորհաւորեալն վարդապետութեամբ՝ եղբայր տեառն Գրիգորի. (Ոսկիփոր.) այն է շնորհալին Ներսէս կլայեցի։
cf. Շնորհազարդ;
cf. Շնորհալից;
cf. Շնորհաւոր.
congratulation, felicitation.
"to give as a present or favour, to make a present of, to grant, to accord, to concede, to gratify;
to grant pardon, to pardon, to forgive, to remit;
cf. Շնորհուկս առնել;
չ-, to refuse, not to grant, to withhold, to deny;
դու ինձ շնորհեցեր կեանս, I owe you my life."
χαρίζομαι gratificor δωρέω, -ομαι, χορηγέω եւ այլն. munero, dono, largio, concedo, indulgeo. Ձրի տալ որպէս շնորհ. պհարգեւել. առատաձեռնել. տալ ի պարգեւի մասին. բաշխել. շնորհք ընել.
Շնորհելն յայտ առնէ, թէ ձրի են պարգեւք նորա։ Չասէ՛, թէ տուր, այլ թէ շնորհեա մեզ. այսինքն թէ պարգեւեա՛. (Խոսր.։)
Խնդրել ի բարձրելոյն՝ գոնէ զշունչն շնորհել նմա։ Վասն նորա քեզ տէր ի ձեռն նորա զոգիսն շնորհեաց։ Ոչ եսինչ զոգիսդ կամ զկեանսդ ձեզ շնորհեցի։ կուրաց բազմաց շնորհեաց տեսանել։ Աբրահամու աւետեօք շնորհեաց աստուած։ Եւ այդ յաստուծոյ է, որ ձեզ շնորհեցաւ վասն քրիստոսի։ Շնորհեաց զմարմինն յովսեփայ։ Զայր մի մահապարտ շնորհել ձեզ։ Չէ՛ օրէն հռովմայեցւոց՝ շնորհել ումեք զոք. (որ հային եւ ի բ. նշ)։ Որպէս ամենայն ինչ մեզ իւրոյ աստուածեղէն զօրութեանն առ ի կեանս եւ յաստուածպաշտութիւն շնորհեալ. եւ այլն։
Երկոցունց շնորհեաց ... որում զբազումն շնորհեաց։ Եթէ ումեք շնորհիցէք, եւ ես։ Շնորհեսցէ՛ք ինձ զվնասդ զայդ.եւ այլն։
ՇՆՈՐՀԵԼ. Շնորհուկս առնել. առնել ինչ ի շնորհս այլոյ, հաճել. մարդահաճել.
Թերեւս կարծէին՝ եթէ շնորհեաց վարդապետին իւրում. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)
to be granted, accorded;
ի բարութենէ իմմէ շնորհին կեանք ձեր, you owe your life to my forbearance.
thanks.
իմա՛ կամ ընթերցի՛ր Շնորհակալութիւն.
Զկրեալ զլանան զշնորհութիւնն աստուծոյ արարչի ամենայնի. յն. ապաշնորհեալք. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 25. կամ 29։)
flattery, compliance, adulation;
—կս or առ —կս, flatteringly, by flattery or adulation;
—կս առնել, խօսել, ասել, to do or speak according to a person's known proclivities, to seek to please, to shew a particular regard for, to favour, to flatter, to adulate, to wheedle.
head-stall;
frontlet.
Պահպանակ եւ զարդ երիվարաց իբրեւ զշռնչանս.
Զերիվարս եւ զհեծեալս նոցա զինեալ սպառազինուք, շըռընչապահս ձիոցն, եւ տաշտս գաւակացն, եւ մանեակս զանգակեալս, եւ մահիկս լուսնաձեւս. (Արծր. ՟Գ. 2։)
cf. Շտեմարանապետ.
ταμίας promus, cellarius, dispensator. Շտեմարանապետ. մառանապետ. մատակարար. եւ հանդերձապետ.
Հրամայեն շտեմարանապահաց իւրեանց զծառայակցացն իւրեանց տալ զկերակուրս. (Խոսր.։)
Առցեն զամենայն պիտոյս ի շտեմարանապահէն. (Լմբ. կան. բենեդ.։)
Շտեմարանապահք երկրագործք ամենապատիկք. (Բրս. ընչեղ.։)
circumspect, cautious, discreet, considerate, prudent;
— լինել, to look around, to observe, to explore, to spy out.
ՇՐՋԱՀԱՅԵԱՑ ԼԻՆԵԼ. որ եւ ի յետնոց ասի ՇՐՋԱՀԱՅԻԼ. Շուրջ հայել. քաջ դիտել. յածել զաչս կամ զմիտս.
Գէտս կացուցեալ, միշտ զակն ի սահմանս երկրին կառուցեալ՝ այսր եւ անդր շրջահայեաց լինելով արթնաբար տեսութեամբ. (Պրպմ. ՟Լ՟Ը։)
Կա՛ց, եւ շրջահայեաց առ բարի ինչ մնացական. (Ի գիրս առաքին.։)
observation, attention, exploring, spying out;
circumspection, caution, prudence, consideration, discretion.
Շրջահայեացն լինել. դիտողութիւն. արթուն զննութիւն.
Գէտն ամենայն շրջահայեցութեամբ դիտեալ զկողմանս առանց քնոյ եւ հեղգութեան. (Սարկ. քհ.։)
Շրջահայեցութիւնն եւ զգուշութիւն ի ներկայ մոլութեանց. (Ի գիրս առաքին.։)
gyromancian.
poetry;
poem.
Այլ առաւել՝ Յօրինուած ճարտար բանից յո՛ր եւ է կարգի. բանահիւսութիւն. ինքնախօս բան վայելչայարմար. ստեղծաբանութիւն.
boaster, braggart;
— լինել, to boast, to exaggerate;
to swagger.
Զզօշաքաղսն, եւ որք կամիցին ցուցանել զանձինս, հետաքնինք, բանավաճառք. (Մխ. դտ.։)
poet;
writer, composer;
complaisant, obedient;
delegate, deputy.
Ոչ եթէ հատուցաք ի ժողովս, որ դիւրին է բանարարաց. (Իգն. վերջբ։)
Կամակատար, կամարար. հնազանդ, որ առնէ զբան հրամայողին. ὐπήκοος morigerus
composition, work of sense;
poem, poetry;
delegation, deputation.
Տղայք գոլով արհեստի բանարարութեան. (Լմբ. եկեղ.։)
Առընկալեալ ծնօղս (մայրն Սամփսոնի) զծնիցելոյն բանարարութիւն։ Իբրեւ զարուեստագէտ զբանարարութիւն մանկանն ի հասարակ ժողովրդեանն փրկութիւն ընդունի. (Փիլ. սամփս.։)
reasonable;
intelligent, wise;
vocal;
rational.
Մարդ է կենդանի բանաւոր։ Շնորհես բանաւոր կենդանի՝ մարդ ի հողոյ. (Սահմ. ՟Գ։ Շար.։)
Զիա՞րդ ոչ գիտէր զբարի եւ զչար՝ բանաւոր գոլով բնութեամբ, եւ ազատ խորհրդովք. (Աթ. ՟Դ։)
Ասի եւ զհրեշտակաց, որք չեն տրամաբանօղ, այլ ունակք գերագոյն բանի յիմացական կարգի.
Հոգիք մտաւորք եւ բանաւորք։ Բանաւորաց՝ հոգեղինաց, եւ մարմնաւորաց. (Ագաթ.։)
Զայն տեսցո՛ւք, թէ բնաւ գուցե՞ն այլ ինչ արարածք բանաւորք՝ քան զհրեշտակս, եւ զդեւս, եւ զմարդիկ. (Եզնիկ.։)
Ի փրկութիւն բանաւորաց՝ հրեշտատակաց եւ մարդկան. (Շար.։)
ԲԱՆԱՒՈՐ. իբր Բանիբուն. մտացի. հանճարեղ. ճարտարաբան.
Այր ոմն իմաստասէր եւ բանաւոր. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)
Զոչխարսն քան զհովիւս՝ բանաւորս արարեր. (Փարպ.։)
Իմաստութեան տեսակ կրկին է. է՛ որ երկրաւոր է եւ բանաւոր, որ ճարտասանութեամբն իմանի, եւ է՛ որ հոգեւոր է, եւ գործով ճանաչի. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)
Կամ Որ ինչ հայի ի բանս Աստուծոյ, կամ ի քարոզութիւն.
Եթէ զբանաւոր հացն սիրես ուտել. (Լմբ. ժղ. (որ հայի եւ ի յաջորդ նշ)։)
ԲԱՆԱՒՈՐ. Բանաւորական. իմանալի. հոգեւոր. շնչաւոր, բանական.
Հովիւն հօտից բանաւուր ոչխարաց. (Ագաթ.)
Բանաւոր հօտ, գառինք։ Ողջակէզք բանաւորք. (Ժմ.։ Շար.։ Խոր. հռիփս.։)
Բանաւոր պատարագ, պաշտօն։ Երկիր բանաւոր։ Բանաւոր դրախտ։ Բանաւոր բուսոց. (Շար.։ Խոր. հռիփս.։)
Սահման բանաւոր։ Փա՛յտ բանաւոր։ Տիղմս բանաւոր։ Բանաւոր մոխրոյս. (Նար.։)
wiser, more reasonable.
Որք թանձրագոյնքն էին, նշանքն ձգէին զնոսա. եւ որք բանաւորագոյնքն էին, մարգարէութիւնք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)
reason;
intelligence;
rationality, understanding, intellect;
prudence, wisdom.
Ի ստոյգ հոգեշահ բանաւորութիւնս առաջ նորոգեա՛. (Փարպ.։)
Ի պատկեր Աստուծոյ արար զնա. մի՝ վասն իմաստութեանն, բանաւորութեանն, կենդանութեանն, հոգեւոր շնչոյն ... Զկենդանական շունչն իմաստակիր մտաւորութեան, բանաւորութեան. (Ագաթ.։)
Աննմանս հանգունակից բանաւորութեանց. (Նար. ՟Ժ՟Է։)
Մերթ՝ որպէս Իմաստութիւն. խոհեմութիւն. գիտութիւն. հմտութիւն. մտաւորութիւն. եւ Բան ներքին. միտք. խելացութիւն, եւ խելք.
Իմանալի հայեցողութեամբ, եւ խորհրդական բանաւորութեամբ. (Լմբ. պտրգ.։ Աստուածավայելուչ բանաւորութիւն. Դիոն. երկն. ՟Բ։)
Ասեն իմաստունքն յունաց զխոհականութիւնն գոլ բանաւորութիւն։ Զարդ ականջաց լսողաց անախտ բանաւորութեան. (Վրդն. ծն.։)
plagiary;
compiler;
curious.
Մարդահաճոյք, բանաքաղք. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
erudition, learning, literature, science;
վերնային —, astronomy, cf. Աստեղաբաշխութիւն.
ԲԱՆԳԻՏՈՒԹԻՒՆ գրի եւ ԲԱՆԱԳԻՏՈՒԹԻՒՆ. Գիտութիւն բանից. բանաւոր գիտութիւն. հմտութիւն. որպէս եւ ՎԵՐՆԱՅԻՆ ԲԱՆԳԻՏՈՒԹԻՒՆ՝ է Աստեղաբաշխութիւն.
Ոչ բաւականանամ իմով աղքատիմասն բանագիտութեամբ զսորայս բացայայտել զչափ ներբողականին։ Զմեծս զայս բանագիտութեան ընթանալ ասպարեզ։ Երանելին Մաշտոց (երկրորդ) ուսումնական բանագիտութեանն քաջահմտագոյն. (Արծր. ՟Գ. 12։ ՟Դ. 2. եւ 8։)
to talk extravagantly, to talk nonsense, to rave, to dote;
to vacillate, to totter, to stagger.
Մինչդեռ առողջդ էք մտօք, եւ չճանաչէք զայլ աւետարան, մի՛ ուրեք բանդագուշիք։ Այսր անդր հայիցի բանդագուշեալ, եւ զվայրօք զաչսն յածիցէ. (Ոսկ. գաղ.։ եւ Ոսկ. մ. ՟Ա. 19։)
Այսպէս շամբուչ խորհրդով բանդագուշիս. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Յամառեալ բանդագուշիս յագահութենէ, յանառակ արբեցութենէ, եւ այլն. (Եփր. քրզ.։)
Զստահակսն, որ բանդագուշեալ շրջին, եւ ինչ որ գործեն։ Զդատարկսն եւ զբանդագուշեալս. (Եփր. ՟ա. թես.։)
cf. Բանտեմ.
ԲԱՆԴԵՄ որ եւ ԲԱՆՏԵՄ. Ի բանտ արկանել. փակել ի կապարանի. եւ Արգելուլ ուրեք իբրեւ ի բանտի կամ ի դիպահոջ. որպէս իտ. carcerare
Տեսցուք զբանդեալն. յն. զ՝ի բանտին. (Ոսկ. յհ.։)
Բանդէր զհոգիսն. (Վրդն. օր.։)
Փուքքն հնչիւն հանեն ի փողի եւ ի բանդռան։ Բերանն որպէս բանդիռն. (Ոսկիփոր.։)
feud, quarrel, dispute, wrangling;
cf. Բան.
Իբր Բանք հակառակութեան. կագ, կռիւ. խօսք խօրաթա.
verbose, eloquent, voluble, fluent.
learned, skilful, experienced, versed, wise;
eloquent.
ῤήτωρ rhetor Կորովաբան. պերճաբան. ճարտարաբան. ճարտասան. ըստ յն. հռետոր. խօսող ոք. զօրաւոր բանիւ, եւ խելամուտ ամենայն բանի.
Երանելին Ագաթանգեղոս այր բանիբուն գիտութեամբ, եւ լի ամենայն հրահանդիւ. (Փարպ.։)
Զնոյն անուանս դնէ ջրհորոցն, զոր հայրն եդ. զի բանիբուն հայրն կոչեաց, շատացաւ եւ նա. (Փիլ. լին.։)
joyful, gay.
Անտխուր հանգիստ։ Անտխուր հրճուանօք տօնեալք. (Նար. ՟Լ՟Բ. եւ Նար. առաք։)
inseparably.
Յարահիւսեալ մեռանի ի վերայ քո անտղաբար արտաշնչութեամբն կենդանին. (Թէոդոր. խչ.։)
inseparable.
without habitation, houseless;
like a pilgrim.
Դժոխազգի՞ ոք ես, եւ անտուն. (Բրս. հայեաց.։)
Անտուն էր, եւ ոչ ուներ հանգիստ։ Այս անտուն ճնճղուկս։ Հայել յանտուն լինելն քրիստոսի. (Լմբ. սղ.։)
(Ադամ) տրտմէր ընդ իւրն միայն անտուն ամայութիւն եւ զրկանս. (Յհ. իմ. երեւ.։)
joyful, cheerful;
without sorrow.
Անտրտում բարուք. (Ոսկ. հռ.։)
Ազատ եւ անտրտում զերծանի յայսմ աշխարհէ. (Լմբ. ի գր. պապ.։)
that relates to dreams;
visionary.
Որ ինչ հայի յանուրջս, յերազս, ի տեսիլս.
Զփոխարէնն յաստուծոյ ընդունի յանրջական տեսութիւն առաքելոցն։ Յանրջական իմն նախատեսութեանց հրամայեալ. (Խոր. ՟Բ. 80. 85։)
Ոչ անրջական բաջաղմամբ զանհաստատսն տեսանէր երազս. (Տօնակ.։)
passport;
— տալ, to give a -;
հաստատել զ—, to viser the -.
cf. Անցաւոր.
Անցական կերպարան աշխարհի. (Տօնակ.։)
Անտե՛ս արա զմարմինդ, քանզի անցական է. (Բրս. հայեաց.։)
soft, affable.
Հեռի ի ցասմանէ. անբարկանալի. հեզ.
passage.
Զայն՝ որ եբրայեցիքն հայրենի լեզուաւն հրամայեցին անցարան կոչել։ Զենուն զացարանն՝ զբնակութիւն փոփոխեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. ել. ՟Ա. 4։)
healthy, free from pain;
insensible;
without pain.
ἁναλγής. doloris expers, μὴ ὁδυνώμενος, non dolens, ἅπονος, a labore immunis. Ազատ ի ցաւոց. անվիշտ, եւ անախտ (ըստ մարմնոյ կամ ըստ հոգւոյ). ազրըսըզ, տէրտսիզ.
Եւ ոչ բժիշկ կարող լինիցի ճանաչել զցաւս՝ անցաւ բնութեամբ. (Սահմ. ՟Ա։)
Ցո՛յց զոք ի կախարդաց, որ անցաւ եւ անմահ եղեւ. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)
Ցորչափ զպատուիրանն չէր անցեալ, անցաւ եւ անմահ էր նա մարմնով. (Կիր. ՟ը. խհ.։)
Անարատ մտօք եւ անցաւ անձամբ (այսինքն հոգւով) ծառայել աստուծոյ ճշմարտի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ե։)
Վասն զմիտսն յստակ պահելոյ, եւ անցաւ ի խղճէ. (Տօնակ.։)
Անցաւ եւ հեղգամիտ. յն. մեղկ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14։)
Անհոգ եւ անցաւ էիր. (Գանձ.։)
passenger, traveller;
fugitive, transitory, perishable, temporal, frail, vain.
πάροδος, διοδεύων, παροδεύων. viator, transiens, permeans. Որ անցանէ. իբր Անցորդ. ճանապարհորդ. ուղեւոր. անցւոր, ճամբորդ. եօլճու.
Անցաւորք. զանցաւորս. անցաւորաց ճանապարհի. (Սղ. ՟Հ՟Թ. 13։ ՟Ձ՟Ը. 42։ Յոբ. ՟Ի՟Ա. 29։ Եզեկ. ՟Ե. 14։ ՟Ժ՟Զ. 15. 25։ ՟Լ՟Զ. 34։)
Զորս իբրեւ հաստատունս համարեցայք, եւ ոչ անցաւորս. (Ամովս. ՟Զ. 5։)
Անցաւորաւս զանանց բարութիւնսն շահել. (Խոսր.։)
Պանդոկ մի կայր ի վերայ երկրի՝ ի յանցաւոր ճանապարհի. (Շ. յառակս.։)
instability, frailty, vanity.
Անցական եւ եղծանելի գոլն. անհաստատութիւն. փոփոխականութիւն.
Աշխարհս անցաւորութեամբ եւ խաբէութեամբ վարի. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Անոք, անցումն (ընդ խորս, կամ ընդ ծով համատարած).
Խաղային ի հուր, ի գազանս, եւ յանցաւորութիւն լայնութեան եւ խորութեան ծովու. յն. լոկ, ընդ պեղագոսս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 29։)
health, freedom from pain;
insensibility;
apathy, inaction;
impassibility.
ἁναλγησία. indolentia. Չառնելն զցաւ. անախտութիւն. առողջութիւն մարմնոյ եւ հոգւոյ. եւ Անցաւակցութիւն.
Ի նշանակ անցաւութեանն, զորոյ ճաշակն առ ի սկզբանն, հասանել. (Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ.։)
passenger, traveller;
Easter
Եկն ստեղծօղն ի փրկութիւն հոգւոց զատիկ եւ անցիկ։ Ընկղմեաց զմարմինս նոցա ի ծովն ջրոյ, եւ զհոգիս նոցա ի ծով դժոխոցն, եւ ոչ եղեւ նոցա անցիկ կամ զատիկ ընդ իսրայէլացւոցն. (Ապար.։)
each, every.
ԱՆՑՆԻՒՐ. ἔκαστος, -η, -ον· ἔκαστος ἐαυτοῦ. quisque, etc. singuli (գտանի գրեալ եւ ԱՆՁՆԻՒՐ). Իւրաքանչիւր. ամենայն ոք կամ ինչ՝ մի առ մի. եւ Ուրոյն ուորյն իւրական. միոյ միոյ, անձնական, առանձնական. ամմէն մէկը, ամմէն մէկինը, իրենցը. հեր քէս, հէր պիր, քենտինին.
Յիւրաքանչիւր գործոց անցնիւր հանդէսք երւեսցին. (Եզնիկ.։)
Աստուածեղէն հոգին զանցնիւրսն շարժէր ներգործութիւնս։ Զանցնիւրսն իրողութիւնս ադել։ Անցնիւրցն մատուցանէ զնա տարերց. (Յհ. իմ. պաւլ. եւ Յհ. իմ. երեւ.։)
passenger.
Կթեն անցորդք ճանապահին։ Զի մի՛ անցորդք ծիծաղեսցին. (Յիսուս որդի.։)
cf. Անցութիւն.
Եւ Փոխումն ի կենաց. վախճան. մահ. կոտորած. առաւել ռմկ.
Մի՛ ոք իշխեսցէ յետ իմ անցման հեռացուցանել. (Ուրպ։)
Անցումն լինէր մեծ։ Եղեւ անցումն անասնոցն։ Ածին մեծ անցումն հաւատացելոցն քրիստոսի. (Ուրհ։)
modesty, chastity.
Հեզութիւն եւ անցոփութիւն հոգեւոր. (Սիսան.։)
inevitable.
Անփախչելի որովայթ, կամ վախճան, ճանապարհ, յանդիմանութիւն. (Նար. ՟Ը. ՟Կ՟Ե. ՟Հ՟Դ. ՟Հ՟Գ։)
Անփախչելի դատաստան, իրաւունք։ Անփախչելեաց հայհոյութեանց պարտաւոր. (Բրս. հց.։ Կիւրղ. գանձ.։)
Անփախչելի գեհենին անուամբ. (Իգն.։)
cf. Անփախուստ.
Անփախչելի որովայթ, կամ վախճան, ճանապարհ, յանդիմանութիւն. (Նար. ՟Ը. ՟Կ՟Ե. ՟Հ՟Դ. ՟Հ՟Գ։)
Անփախչելի դատաստան, իրաւունք։ Անփախչելեաց հայհոյութեանց պարտաւոր. (Բրս. հց.։ Կիւրղ. գանձ.։)
Անփախչելի գեհենին անուամբ. (Իգն.։)
unclosed, open.
Յանփակ լեզուացն, եւ յանդուռն բերանոցն. (Գր. հր.։)
Անփակ փափագմամբ միշտ համբուրեցեալ։ Իբր զմտաց անփակ սրութիւն ընդ ամենայն արարածս հետեւեալ լցին. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. առաք.։)
Որ զօրացեալ քեւ հոգեպէս՝ անփակ արագ հրեշտակապէս. (Գանձ.։)
ԱՆՓԱԿ ԳԻՐ. Տե՛ս զտառն Է. որ եւ անուն աստուծոյ՝ Որ էն. ըստ եբր. եհովահ, կամ էուէ.
Որ անփակ գրով հաստատեալ քարտէզ. (Շար.։)
Անփակ գրով զաստուած ասեն, թէ քահանայապետին մատանոյն աստուած անուն էր գրած, այնիւ կնքեաց (զգերեզման յիսուսի), եւ հաստատեաց՝ թէ աստուած է. (Վանակ. հց.։)
Եւ մատանեաւ էին (կամ վեհին) կնքեցին՝ գըրով անփակ զանպարագրելին. (Գանձ.։)
inglorious, unhonoured, abject.
ἅδοξος. ingorius, ignobilis. Որ չունի փառս ինչ. անփառունակ. անփառաւոր. անշուք. խոնարհ. նուաստ. նամսըզ. պիիզզէթ. հագիր.
Ոչինչ օգուտ է փառք անփառի. (Վրք. հց. ձ։)
Անփառ, աղքատ յաղքատաց. (Բրս. հայեաց.։)
Առ խոնահրութեանն եւ աղքատութեանն, եւ անփառն լինելոյ։ այսպէս խոնարհ եւ անփառ երեւեցաւ. (Սկեւռ. ես.։)
Ըստ մարմնազգեցութեանն անշուք եւ անփառ յերկրի շրջելոյն. (Վահր. յայտն.։)
cf. Անփառ.
Եղիցի առ ի մարդկանէ վայելչաբար անփառացի՝ յաղագս շրջապատեալ սփածմանն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34։)
inglorious state, abject condition, vileness, baseness.
ἁδοξία. ignominia, dedecus, vilitas. Պակասութիւն փառաց. անշքութիւն. անպատուութիւն. անարգութիւն. նուաստութիւն. խոնարհութիւն.
Ելեալ աղքատութիւն եւ անփառութիւն, մեծութիւն եւ փառք զհետ մատնեն։ Ի փառասիրութենէ թեւակոխեն յանփառութիւն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)
Տուեալ սմա փառս եւ բարձրութիւն՝ լուծումն է մարմնոյ անփառութեան. Կիւրղ. գանձ.։ Նախ քան զմահուն մեռելութիւն՝ անփառութեամբ յաթոռոյն ի վայր կործանեալ. (Խոր. ՟Գ. 68։)
Լի է անփառութեամբն. զի ցանկալ փառաց անփառութիւն է. եւ փառք ճշմարիտ՝ որ զփառս արհամարհէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 2։)
Սկիզբն անփառութեան՝ պահպանութիւն բերանոյ, եւ անպատուութեան սիրողութիւն. (Կլիմաք.։)
cf. Անփառ.
Ամենայն ուրեք զաննշանն եւ զանփառունակն ընտրէր (կենցաղ)։ Ի տղայական սկսեալ հասակէն. եցոյց զանփառունակն լինել քան զամենայն որդիս մարդկան. (Սկեւռ. յեսայ.։ եւ Գէ. ես.։)
cf. Անփոփոխ.
Որ ոչ փոխի. անփոփոխ. անյեղլի. հաստատուն. որ չիփոխուիր. թէպտիլ օլմազ.
Ստանալ զանփոխն եւ զհաստատուն. (Սկեւռ. աղ.։)
Յատուկ, որ է անփոխ, մարդոյս է, ծիծաղելն. սոյնպէս եւ ամենայն կենդանեաց բնութիւն անփոխ, որ է յատուկ. որպէս հաջելն շանց է, եւ վրնջելն է ձիոց. (Երզն. քեր.։)
immutable, not liable to change, invariable.
ἁμετάθετος, ἁμετάβολος, ἁνεξάλλακτος. immutabilis, invariabilis, integer servatus. Որում չէ մարթ փոխադրիլ. անփոփոխելի. անյեղլի. եւ Անայլայլելի. անշարժ. հաստատուն.
Ի խորհուրդս անփոխադրելիս. Մաքս. ի դիոն.։ Որպէս հրոյ է ջեռուցանելն. քանզի անփոխադրելի է այս. (Նիւս. բն. ՟Բ։)
Ցանկութիւն առ աստուած հաճութեան հաստատուն եւ անփոխադրելի. (Բրս. հց.։)
Անփոխադրելի սահման, կամ կամք, հարստութիւն։ Ուխտիւ անփոխադրելեաւ։ Յայլ իմն էութիւն անփոխադրելի, եւ այլն. (Նար.։)
Ի հօրն բնութենէ անբաժանելի է եւ անփոխադրելի. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Զ։)
cf. Անփոփոխ.
Պատկերդ հօր անփոխելի. (Ժմ.։)
negligent, careless, inattentive, indifferent, indolent;
— առնել, — լինել, to neglect, to slight, cf. Անտեսել.
ἁμελής qui curam non gerit, negligens Չունօղ զփոյթ. անհոգ. հաճէթսիզ. իհմալ էտիճի.
Եւ ἁμελής. qui negligitur, cujus cura non geritur. Ոչ հոգացեալ, անխնամ. զորմէ չառնեմք չառնեմք զփոյթ. թէրք՝ իհմալ օլունմուշ, ինթիմամսըզ.
Ելից արկ ի յականջս նորա զանփոյթ մեծ իրս. (Եփր. համաբ.։)
ԱՆՓՈՅԹ ԱՌՆԵԼ. ἁμελέω. curare non habeo, supersedeo, negligo, contemno. Անտես առնել. զանց առնել. փոյթ չառնել. եւ Անփութութիւն առնել. յուլանալ. հեղգանալ. արհամարհել. չհոգալ, հոգը չըլլալ. իհմալլըգ էթմէք, խօրլամագ. պագմամագ.
Անփոյթ առնել զինէն. զնոցանէ, զիրաւանց, զշնորհաց. (Երեմ. ՟Դ. 17։ ՟Լ՟Ա. 32։ Իմ. ՟Գ. 10։ ՟Ա. Տիմ. ՟Դ. 14։)
Անփոյթ առնել աւանդիցն, կամ ծանունցն, կամ այսմիկ, կամ հրամանին, կամ ի խորհել. (Յճխ.։ Յհ. իմ. ատ. ՟Ի՟Գ։ Յհ. կթ.։ Լմբ. համբ. եւ Լմբ. սղ.։)
Եւ ոչ զմարդկայինսն առնէ անփոյթ. (Սահմ. ՟Է։)
Անփոյթ առնել զհանգիստ, զայս, զմեզ, զանձին կորուստ, զբազմածախ ինչս, զմի ոք յոչխարացն. (Յհ. իմ. ատ.։ Յհ. կթ.։ Խոսր.։ Նար. խչ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Զ։)
ԱՆՓՈՅԹ ԼԻՆԵԼ. որպէս կր. վերնոյն. Յանհոգս կամ անխնամ թողեալ լինել. եւ Չլինել փութոյ. իհմալ օլունմագ, թէրք օլունմագ.
negligence, carelessness.
Հօտին հոգաբարձութեան թերատեսութիւն եւ անփոյթութիւն. (Սարկ. քհ.։)
that does not put to the test;
that is not tried or put to the test;
inexperienced, untried, new;
pure, chaste.
ἅπειρος. imperitus, ignorans, ἁπείρατος inexpertus, experimento carens. Որ չէ՛ փորձ, կամ զփորձ առեալ. անհմուտ. անտեղեակ. անգէտ. անվարժ. պիվուգուֆ. աճէմի.
Անփորձ ելով յառաքինութենէն։ Յանխորհրդոցն եւ յանփորձից։ Օտար իրաց եւ անփորձի՝ զբունն հարազատն եւ զընդ փորձ անցեալն. (Փիլ.։)
Տղայական հասակն անփորձ է բարւոյ եւ չարի. (Վրդն. աւետար.։)
Անփորձ մտօք. (Յհ. կթ.։)
Յանփորձից ոք տնկոց հարցանէ զնռնենի. (Մխ. առակ.։) Ասիցէ ումեք տխմարաց եւ անփորձից. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Դ։)
Անփորձիցն եւ տկարաց։ Անփորձ էր ի խարդախութենէ թշնամւոյն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա. եւ ՟Զ։)
Մի՛ զիս փորձեր, տէր, ընդ նմին, զանփորձ բարեաց ամենայնին. զփորձեալս ի չարն, եւ ոչ բարին, եւ զանհամբեր անձն ի փորձին. (Յիսուս որդի.։)
ἁδόκιμος, ἅκριτος. improbatus, reprobus, rejectaneus, indiscretus, inconsideratus. Ո՛չ փորձեալ հրով, կամ այլովք փորձիւք. ոչ գտեալ փորձ եւ ընտիր. չընտրելի. անպիտան. խոտան. գալ օլունմամըշ, հէտտէտէն կեչմէմիշ.
Որոց սկիզբն անփորձ, եւ ամենայնն ի բաց ընկենլի։ Անփորձ եւ աննշանաւոր մահու վճարեսցէ զկեանս. (ՃՃ.)
Նա միայն գտաւ անփորձ ի չարէն, եւ հաճոյ աստուծոյ. (Լմբ. ստիպ.։)
Որ ոչն փորձէ զանձն իւր, կամ չքննէ զխորհուրդ. եւ այլն.
Որ անփորձ եւ անսուրբ անձամբ ուտէ եւ ըմպէ, պարտական լինի արեանն քրիստոսի. (Եփր. պհ.։)
Մերձենայ ի սոյն անփորձ խորհրդով։ որպէս զանփորձ դատապարտիմ. (Լմբ. պտրգ.։)
want of temptation;
inexperience.
Գոլն անփորձ ըստ ՟Ա նշ. ἁπειρία. (imperitia, ignorantia, inexpertum esse). Անհմտութիւն. տգիտութիւն.
Օրինակ գինւոյ անփորձութեանն՝ նոյ. (Բրս. պհ. ՟Ա։)
Անփորձութեամբ բարւոյն յանցանել, եւ սխալանս կրել։ Հա՛րկ է անփորձութեամբ կառավարին ի գահիցն վիժել. (Փիլ. այլաբ.։)
Որք յանփորձութենէ կամիցին խառնիլ ընդ չարիս որպէս ընդ բարիս. (Բրս. հց.։)
cf. Անփոյթութիւն.
որ գրի եւ Անփոյթութիւն. ἁμελεία. incuria, negligentia. Անփոյթն լինել. չունելն զփոյթ. անհոգութիւն. յուլութիւն. ապախտ կամ անտես առնելն. հաճէթսիզլիք, իհմալլըգ.
Ծուլութեամբ անփութութեան. (Բրս. վեցօր. ՟Թ. եւ Բրս. հց. ՟Ի։)
immutable, invariable, unalterable, uniform, constant immutably, invariably.
ἅτρεπτος, ἁμετάθετος, ἁμετάβολος. imutabilis. Որ ոչ փոփոխի. անփոխ։ անյեղլի. անայլայլելի. հաստատուն. անվրէպ. տէյիշմէզ, թէպտիլ օլմազ.
Անփոփոխ ներողութիւն, կամ սիրոյ քո գթութիւն։ Պատահումն գունոյ, կամ չար անփոփոխ. (Նար.։)
Անփոփոխ ձայնարձակութիւն (հաւու). (Փարպ.։)
Սա հովուեսցէ զմեզ որպէս յառաջն. (Նար. խչ.։)