Definitions containing the research ձ : 10000 Results

Ճարակումն, ման

s.

pasture, pasturage;
dilatation, extension.

NBHL (2)

Զի մի՛ ճարակումն բոցոյն (ցանկութեան) եւ զձեզ կերիցէ. (Շ. յուդ. ՟Ժ՟Գ։)

Միայն զխանձողսն տեսանեմք ի ճարակմանէ հրոյն մնացեալ։ Ոչ միայն զարմատն, այլեւ զճարակումն չար ախտիս չար ախտիս տեսեալ. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Ճարճատիմ, եցայ

vn.

to crack, to crackle, to crepitate.

NBHL (2)

Որպէս լծ. յն. լտ. գռօդէօ, գռէբիդօ. իբր Ճայթճայթել. ճայթել. շաչել շառաչել. ձայն հանել խորտակման, պրկման, ճայթման, եւ այրման. ճաթռտիլ, չըթչըթալ, չթըռտալ.

Զճարճատելն նմանեցուցանէ փշոցն ճարճատելոյն ի մէջ հրոյն. զի այս նիւթ ի կիզելն ձայն հանէ. (Լմբ. ՟Ղ՟Զ։)


Ճարճատիւն

cf. Ճարճատումն.

NBHL (2)

Կապեցին զոտսն եւ զձեռսն, եւ մեծաւ ուժով պրկեցին, մինչեւ ճարճատիւն հատաւ ամենայն ջղացն. (Եղիշ. ՟Ը։)

Եղեւ ճարճատումն որպէս ի տապակէ, եւ անկան որպէս կեղեւանք յանձնէն. (Հ=Յ. յնվր. ՟Բ.։)


Ճարճատումն, ման

s.

crackling, creaking, crepitation, crick-crack, crash, burst.

NBHL (2)

Կապեցին զոտսն եւ զձեռսն, եւ մեծաւ ուժով պրկեցին, մինչեւ ճարճատիւն հատաւ ամենայն ջղացն. (Եղիշ. ՟Ը։)

Եղեւ ճարճատումն որպէս ի տապակէ, եւ անկան որպէս կեղեւանք յանձնէն. (Հ=Յ. յնվր. ՟Բ.։)


Ճարպապարարտ

cf. Ճարպաւոր.

NBHL (1)

Պարարտացեալ ճարպով, իւղով, ձիթով.


Ճարպաւոր

adj.

fat, greasy, full of grease, adipose.

NBHL (1)

Ունօղ զառատ ճարպ. իւղալից. ձիթալից.


Ճարպովին

adv.

with all its fat.

NBHL (1)

Ճարպովն հանդերձ. ճարպովը, ճարպովնին. (ըստ յն. ճարպն որ ի վերայ, եւ որ ի ներքոյ)


Ճարտարագոյն

adv.

better.

NBHL (1)

Նոքա ճարտարագոյն գիտեն զբարին քան զձեզ։ Ե՛ւս ճարտարագոյն քան յիս գիտէ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Ա։ Ոսկ. մ. ՟Գ. 4։)


Ճարտարախաբ

adj.

deceiving adroitly;
cunning, artful, astute.

NBHL (1)

Խոլոմուկն կկուի չափ հաւ է, ձայնաւոր՝ ճարտարախաբ ասեն. (Վանակ. հց.։)


Ճարտարախօս, աց

adj. s.

speaking well, eloquent, fluent;
good speaker, orator, declamer.

NBHL (1)

Հանդերձ ճարտարախօսաւ տերտիւղեաւ ոմամբ. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 1։)


Ճարտարամտեմ, եցի

vn.

to tax one's ingenuity, to discover, to find out, to invent, to contrive, to sophisticate, to subtilize.

NBHL (1)

φιλοσοφέω, σοφίζομαι . Ճարտար միտս յանձին բերել. իմաստասիրել. զգօնութեամբ վարիլ կամ ճառել. իմաստնանալ. խելք բանեցընել.


Ճարտարապետ, աց

s. adj.

architect;
master, author;
skilled, well versed, very skilful.

NBHL (2)

Էր ճարտարապետ դարբին պղնձոյ եւ երկաթոյ։ Այր տիւրացի ճարտարապետ պղնձոյ. (Ծն. ՟Դ. 12։ ՟Գ. Թագ. ՟Է. 10։)

Ճարտարապետի ումեմն հիւսնեալ ... ի ձեռն ճարտարապետացն եղիաբ եւ բեսելիէլ։ Այր ճարտարապետ շինօղ ապարանից. (Արծր. ՟Դ. 19։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 11։)


Ճգնազգեաց

adj.

cf. Ճգնազգեցիկ.

NBHL (2)

Կրօղ յանձին զճգնութիւն միանձանց, կամ մարտիրոսաց. յաղթական ի հանդէս մրցանաց.

Ճգնազգեաց առաքինութեամբ քաղաքավարեցին. իմա՛ ճգնողական. (Շ. բարձր.։)


Ճգնական, ի, աց

adj.

laborious, painful, critical, jeopardous.

NBHL (1)

Յաղթող երեւեալ ի ճգնական մարտին. (Գանձ.։)


Ճգնաւոր, աց

s. adj.

hermit, anchorite, solitary, recluse;
martyr;
combatant, warrior, champion, athlete;
cf. Ճգնազգեաց.

NBHL (2)

Ոչ այնպէս զհանդիսաւորսն (յագոնի) ձիթենւոյ պտուղ առնէ, որպէս զբարեպաշտութեան ճգնաւորս՝ ողորմութիւնն. (Ոսկ.։ յհ. ՟Բ. 35։)

Ի ձեռն անարատ ճգնաւոր վարուց քոց. (Ճ. ՟Ա.։)


Ճգնաւորական, ի, աց

adj.

hermitical, ascetic, painful, laborious;
— կեանք, ascetic life.

NBHL (1)

ՃԳՆԱՒՈՐԱԿԱՆՔ գ. որպէս Ճգնաւոր միանձունք.


Ճգնիմ, եցայ

vn.

to torment or trouble oneself, to lead a laborious, painful life, to labour, to suffer much;
to afflict one's body, to subdue one's passions, to devote oneself to an ascetic life, to mortify, to macerate;
to strive, to endeavour, to make an effort, to exert oneself, to take pains;
to combat, to resist;
to venture, to risk, to jeopard oneself.

NBHL (4)

κινδυνεύομαι, ἁσκέω, ἁγωνίζομαι , ἁθλέω, πολεμόομαι, κακοπαθέω եւ այլն. periclitor in praelio, certo, studeo, exerceo me, mala tolero եւ այլն. Ի ճիգն մտանել. տալ զանձն կամ մատնիլ ի վաստակս, ի վիշտ եւ ի նեղութիւն. կրել կամաւ խոշտանգանս. ճնշել զանձն. մրցիլ. նահատակիլ. կրթիլ. ջանալ. աշխատիլ. լծ. թ. սըգը՝ սըգընթը՝ էլէմ չէքմէք

Որ պատառէ փայտ, նովին ճգնեսցի (կամ վշտասցի)։ Յորում եւ ես իսկ ճգնիմ անխիղճ միտս ունել։ Յամենայնի ճգնեաց։ Ընդէ՞ր եւ մեք ճգնիմք յամենայն ժամ։ Ճգնիցիք ի վերայ հաւատոցն։ Ճգնէին ի ձեռաց պատերազմողաց, եւ այլն։ Ճգնեալ նահատակեցայք յերկրի՝ յաղթօղք ի պատերազմի։ Եւ քաջութեամբ արիաբար ճգնեալ. (Շար.։)

Յանձն առեալ զխստամբերութիւն վարուց՝ ճգնէին առաւել քան զառաւել. (Խոր. ՟Գ. 49։)

Ճգնեցաւ ի ցաւս անձին իւրոյ (հերովդէս). (Եւս. պտմ. ՟Ա. 8։)


Ճգնութիւն, ութեան

s.

austere or ascetic life, austerity;
penitence, mortification, maceration;
fatigue, labour, trouble, effort;
combat, resistance;
danger, risk;
— մահու, death-struggle, pangs, agony;
օր ճգնութեան դատաստանին, the momentous day of the Last Judgment;
ամենայն ճգնութեամբ, with the utmost care or diligence.

NBHL (3)

κίνδυνος periculum, discrimen praelii ἁγών certamen (stadii) ἅσκησις exercitatio եւ այլն. Ճիգն. ճգունք. նեղութիւն. վիշտ. տագնապ. կիրք. չարչարանք. քիրտն. վաստակ. երկ, եւ երկունք. կամաւոր ճնշումն. մրցանք. նահատակութիւն. կրթութիւն. ջան. ժուժկալութիւն միանձանց, մարտիրոսաց, եւ ամենայն առաքինի համբերողաց՝ հանգոյն մրցողաց ի ստադին կամ ի մարտի. լծ. թ. t

Եդ զանձն իւր ի ճգնութիւն մարտի պատերազմի։ Հայի աստուած ի ճգնութիւնս պատերազմիս մերոյ։ Առնուլ յանձն զճգնութիւն ի վերայ քաղաքին։ Որպիսի՛ ճգնութիւն ունիմ յանձին վասն ձեր։ Վասն որոյ եւ զճգնութիւնդ կրէք.եւ այլն։

Որ ի հանդէս քո ճգնութեան։ Խարազնազգեաց ճգնութեամբ։ Ընդ ճգնութիւն սրբոց վկայից։ Ճգնութեամբ սրբոց մարտիրոսաց։ Նահատակեալք ճգնութեամբ ի փորձ զանազան տանջանաց։ Ճգնութիւնք սրբոց քոց քրիստոս. եւ այլն. (Շար.։)


Ճեղ, ից

adj. s.

forehead bald;
cf. Ճիւղ.

NBHL (2)

Ճեղբ ձիթենոյ տուեալ զխաղաղութիւն. (Մաշտ. ջահկ.։)

Պտղաբեր ուռք, որք զողկոյզն զհասեալն եւ զվայելուչն ի ճեղս ձեր բերէք. (Ժմ. յն.։)


Ճեղեմ

va.

to divide in many branches.

NBHL (1)

ՃԵՂԵԼ ՃԵՂԻԼ. Ի ճիւղ ճիւղս բաժանել, ընդարձակել, իլ. ճղճղել.


Ճեղքեմ, եցի

va.

cf. Ճեղքում.

NBHL (3)

ՃԵՂՔԵՄ ՃԵՂՔՈՒՄ. διασπάω, ἁποκνίζω , σχίζω distraho, discerpo, discindo, disseco, findo, diffindo. ռմկ. ճղքել. (լծ. կեղեքել. ջաղխել. եւ թ. ճարգ կամ ճըրգ եւն) Հերձուլ. ցելուլ. հատանել. կտրել.

Գուցէ ճեղքիցի պօղոս ի նոցանէ. (Գծ. ՟Ի՟Գ. 10. իբր ձգձգիլ եւ գիշատիլ։)

Քակիցին ի մերձաւորաց, ճեղքիցին յօգնականաց. (Մաշկ.։)


Ճեղքում, քի

va.

to cleave, to split, to rive, to rift;
to crack, to chap, to crevice;
to cut, to incise, to make an incision;
to divide, to separate;
to tear, to rend;
to disunite, to sever.

NBHL (3)

ՃԵՂՔԵՄ ՃԵՂՔՈՒՄ. διασπάω, ἁποκνίζω , σχίζω distraho, discerpo, discindo, disseco, findo, diffindo. ռմկ. ճղքել. (լծ. կեղեքել. ջաղխել. եւ թ. ճարգ կամ ճըրգ եւն) Հերձուլ. ցելուլ. հատանել. կտրել.

Գուցէ ճեղքիցի պօղոս ի նոցանէ. (Գծ. ՟Ի՟Գ. 10. իբր ձգձգիլ եւ գիշատիլ։)

Քակիցին ի մերձաւորաց, ճեղքիցին յօգնականաց. (Մաշկ.։)


Ճեմական, ի, աց

adj.

peripatetic;
academician.

NBHL (4)

περιπατητικός peripateticus, ambulator. Ճեմօղ. քայլօղ. մակդիր արիստոտէլի եւ աշակերտաց եւ վարդապետութեան նորա, վասն ճեմելով դաս ասելոյ նորին. ասի եւ յն. ձայնիւ Պերիպատետիկեան.

Քսենոկրատէս արար զստոյիկեան հերձուածն, իսկ արիստոտէլ կամելով զժուժկալութիւն հոգւոյ ցուցանել, աղօթելով ասէին, Զե՛ւս (ո՛վ դիոս) տեղա՛ ի մեզ փորձութիւն. (Սահմ.)

Բնաւորեալ է ոգի, ըստ որում ոսկի ի հրահալելիս մաքրի, ի փորձութեանցն պայծառանալ. որ եւ ճեմականաց եղեւ բաղձալի, Զե՛ւս ասելով տեղասցի ի մեզ փորձութիւն. (Սկեւռ. լմբ.։)

Ճեմական ըղձիցն (գուշակաց) դիւթութիւնք. (Անան. եկեղ։)


Ճեմարան, աց

s. fig.

place for walking, covered walk, walk, alley;
school of the Peripatetics;
academy, Institute;
dwelling, abode;
throne;
—ք, walk, gait, step;
— բանասիրական, գիտութեանց Academy of belles-lettres, of sciences;
գաղղիական —, the French Academy.

NBHL (1)

Վազս առեալ սիգաքայլ ճեմարանօք ընդ կապուտակաձեւ ասպարէզս. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Ճեմելի, լւոյ, լեաց

s.

walk, covered walk;
terrace, corridor, gallery;
walk, gait;
ծառատունկ —, avenue, broad walk or alley, vista, boulevard.

NBHL (2)

περίπατις, βάδισις եւ այլն. Ճեմարան ըստ ՟ա. նշ. եւ Ճեմարանք, որպէս ճեմ, ճեմելն. (ըստ հոմաձայնութեան յն. բառից).

Ի բաց ընկեցեալ լիցին ամենայն ճեմելիք ստորաքարշք. զի ասասցէ եւ վասն ձեր, բնակեցից ի նոսա, եւ ճեմեցայց նոքօք. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)


Ճեմիմ, եցայ

vn.

to walk, to take a walk, to walk out.

NBHL (3)

Ճեմեսցի ի վերայ պարսպաց ձերոց։ Մտեալ ճեմէր ի տան գանձին։ Գեղեցիկ ճեմի։ Մինչդեռ ի վերայ տաճարի թագաւորութեան իւրոյ ճեմէր ի բաբելոն։ Յորոյ վերայ պարսպացն ճեմէի. (Ես. ՟Ը. 7։ ՟Բ. Մակ. ՟Գ. 28։ Առակ. լ. 29։ Դան. ՟Դ. 26։ Յոբ. ՟Զ. 10։)

Ճեմեսցի եւ ճօճեսցի ի վերայ պարսպաց ձերոց. (Ոսկ. ես.։)

Նահատակեալքն բարձրագլուխ պսակօք ճեմեալ՝ զարդարէին լուսով. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)


Ճենճ, ոյ

s. fig.

froth, scum of boiled meat;
—, —եր, ոց or աց, smoke or odour of cooking or burning meat;
victim, holocaust, sacrifice.

NBHL (1)

Սեւացեալ զգեստ հանդերձից նորաի ճարպոյ անտի. (Ոսկիփոր. հին.։)


Ճենճերամ

vn.

to buzz, to hum, to whiz.

NBHL (1)

Ճենճերեաց զողջակէզս իւր եւ զզոհս։ Մինչչեւ ճարպն ճենճերեալ էր։ Ճենճերեսցի նախ ճարպն։ Ճենճերեսցի զոհ քո։ Ճենճերեաց զամենայն քուրմս բարձանց.եւ այլն։


Ճենճերեմ, եցի

va.

to exhale an odour of cooking or burning flesh, a smell of roast meat;
to burn;
to sacrifice.

NBHL (1)

Ճենճերեաց զողջակէզս իւր եւ զզոհս։ Մինչչեւ ճարպն ճենճերեալ էր։ Ճենճերեսցի նախ ճարպն։ Ճենճերեսցի զոհ քո։ Ճենճերեաց զամենայն քուրմս բարձանց.եւ այլն։


Ճենճերոտիմ, եցայ

vn.

to be soiled with grease and smoke;
to be half burnt.

NBHL (1)

Չտեսանես անդ թեւս թռչնոց խանձատեալս, եւ ճենճերոտեալ. (դրածն, ճենճերոխեալ. յն. զծուխ վերատուեալ). (Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Ը։)


Ճեպեմ, եցի

va.

cf. Ճեպեցուցանեմ.

NBHL (5)

Եթէ արծաթ փոխ տայցես եղբօր քում, մի՛ ճեպեսցես զնա։ Ճեպէր զզօրսն ի ձայն փողոյ։ Ստիպէր ճեպել (զընթացս) ի ճանապարհ։ Ճեպեաց զաշակերտսն մտանել ի նա։ Համբաւք եւ տագնապք ճեպեսցեն զնա յարեւելից։ Երկունք ճեպեցին զնա.եւ այլն։

Ճեպեցին զանձինս առ հաւատս. (Նանայ.։)

Առաքինաբար առ հաւատսն յորդորեալք ճեպեցէ՛ք զանձինս. (Լծ. ածաբ.։)

ՃԵՊԵՄ, եցի. չ. եւ ՃԵՊԻՄ, եցայ. ձ. σπουδάζω, σπεύδω, διωκέομαι studeo, operam do, festino, sector ἑπείγομαι propero, maturo. Փութալ. աճապարել. վաղվաղել. ստիպիլ. եարգել. ընթանալ, կանխել. դիմել. բերիլ. բերիլ. հոգալ. գուն գործել. արտորալ, վառուիլ, վազել.

Փութամ ճեպիմ միշտ զձեզ յորդորել. (՟Բ. Պետ. ՟Ա. 15։)


Ճիկ

s.

cry;
warbling, chirping;
— հանել, to utter a feeble cry.

NBHL (2)

ՃԻ՛Կ. Իբր Ճիչ թեթեւ, որպէս ձայն ձագուց կամ ճնճղկանց։ Ուստի

ՃԻԿ ՀԱՆԵԼ. Ճնճուողել. ճչճչել. ճիվ ճիվ ընել, պզտի ձան մը հանել.


Ճիղ, ճղի

cf. Ճիւղ.

NBHL (2)

Իբրեւ զխնձոր զուարճացեալ ի վերայ բարձրաբերձ գալարագեղ ծագի ճղանց ծառոյն. (Վրք. ոսկ.։)

Կամ գերունակ ճըղանց խնձոր. (Շ. եդես.։)


Ճիք, ճիոց

s.

slime, mucous secretion of snails.

NBHL (1)

Իբր Ճակք, կամ գիճութիւն. խոնաւ հիւթ ժժմակաց իբր լորձունք.


Ճղեմ, եցի

vn.

cf. Ճճուեմ.

NBHL (2)

ՃՂԵԼ. Ճռուողել իբրեւ զձագս. կամ ճչել. (եթէ չիցէ այսպէս գրելի).

Ճըճուիցեն եւ ճղիցեն. թէոդիտոն (թարգմանէ) զկանխագէտսն ձագացեալս. (Ոսկ. ես.։)


Ճղճղկէն

adj.

branched, forked, bushy.

NBHL (1)

Կղզի ... գարեհատաձեւ ճղճղկէն. (Խոր. աշխարհ.։)


Ճղփիւն

cf. Ճղփումն.

NBHL (1)

ՃՂՓԻՒՆ ՃՂՓՈՒՄՆ. որ եւ ՃՈՂՓԻՒՆ, ՃՈՂՓՈՒՄՆ. (ի ձայնէս ճլօփ, ճլօմփ ). Ձայն անկման ի ջուրս, եւ բաղխման ջրոյ ընդ ջուր ի ծուփս, եւ հարուածոյ գանից. ճլօփ, շրախ, շափշուփ, շախըր շուխուր ձան.


Ճղփումն, ման

s.

noise, splash, plunge, rumour;
sound of the lash.

NBHL (1)

ՃՂՓԻՒՆ ՃՂՓՈՒՄՆ. որ եւ ՃՈՂՓԻՒՆ, ՃՈՂՓՈՒՄՆ. (ի ձայնէս ճլօփ, ճլօմփ ). Ձայն անկման ի ջուրս, եւ բաղխման ջրոյ ընդ ջուր ի ծուփս, եւ հարուածոյ գանից. ճլօփ, շրախ, շափշուփ, շախըր շուխուր ձան.


Ճճի, ճճուոյ, ճճոյ, ճճոյք, ճճեաց

s.

worm, vermin, small worm;
insect, animalcule;
reptile.

NBHL (2)

Ի փոքր ճիճեաց (կամ ճըճեաց) վտանգք մերձին. (Խոսր.։)

Դարմանեաց զնա ի բոյն իւր՝ բերելոյ նմա մանր ճճիս եւ օձ. (Պտմ. վր.։)


Ճճուեմ, եցի

vn.

to chirp, to pip, to cheep;
— վհկաց, to whisper, to murmur, to mutter, to grumble.

NBHL (2)

Ճիկ հանել ճնճղկանց, եւ ամենայն ձագուց. որ եւ Ճնճուել. Ճռուողել. Ձագել. Ձագանալ. ճիճ ճիճ, ճիւ ճիւ ձան հանել.

Ճնճղուկն ստուգաբանի ի ձայնէն. արդ որպէս նորա ճճուելն անյօդ է. (Լմբ. առակ.։)


Ճմլեմ, եցի

va.

cf. Ճմլեցուցանեմ.

NBHL (1)

Առնուի զխաղողն, եւ ճմլէի ի բաժակն։ Ճմլել զպտկունս։ Ճմլեաց զոտն բաղաամու։ Ի սանձս եւ ի դանդանաւանդս ճմլեսցես զկզակս նոց։ Ճմլեցի զնոսա բարկութեամբ։ Էջ նստաւ փիղն ի վերայ նորա, եւ զնա անդէն ճմլեաց։ Զսիրտս ճմլէր.եւ այլն։


Ճմլեցուցանեմ, ուցի

va. fig.

to trample, to press, to squeeze, to crush, to bruise, to compress, to contuse;
to soften, to move, to affect;
to trample on, to grind down, to oppress, to crush, to vex, to molest;
— զպտուղս, to bruise fruits;
— զսիրտ, to grieve, to oppress;
— զսիրտ ի գորով, to affect, to melt, to move to pity;
ո՞չ իսկ սիրտք մեր ճմլէին ի մեզ, did not our hearts burn within us ?

NBHL (1)

Զգթածիդ զսիրտ ճմլեցոյց։ Մորմոքեալ ճմլեցուցանեն զաղէտս կարեացն սրտին ըղձից. (Նար. ՟Ժ՟Դ. ՟Ի՟Զ։)


Ճնճղկալեզու

s. bot.

caryophyllata, herb-bennet;
seed of the ash-tree.

NBHL (1)

ՃՆՃՂԿԱԼԵԶՈՒ ՃՆՃՂԿԻ ԼԵԶՈՒ. որ եւ ՁԱԳՈՒ ԼԵԶՈՒ։ Անուն խոտոյ, եւ սերման հացի ծառոյ. հացի ծառին հունտը, հացի փատ, ձագի լեզու, հացի սերմ։ (Բժշկարան.։ եւ Հին բռ.։)


Ճնճղկի՞՞՞լեզու

cf. Ճնճղկալեզու.

NBHL (1)

ՃՆՃՂԿԱԼԵԶՈՒ ՃՆՃՂԿԻ ԼԵԶՈՒ. որ եւ ՁԱԳՈՒ ԼԵԶՈՒ։ Անուն խոտոյ, եւ սերման հացի ծառոյ. հացի ծառին հունտը, հացի փատ, ձագի լեզու, հացի սերմ։ (Բժշկարան.։ եւ Հին բռ.։)


Ճնճղուկ, ղկաց

s.

sparrow;
— ճճուէ, ճռուողէ, the sparrow chirps, chirrups, pips.

NBHL (2)

Բոյն ճնճղկի։ Բոյնս ճնճղկաց։ Ճնճղկի միոյ թեւ։ Ճնճղկի կրծոց փետուր մի. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ։ Ճ. ՟Բ.։ Վրք. հց. ձ։)

Ճնճղուկն ստուգաբանի ի ձայնէն. արդ որպէս նորա ճճուելն։ Ճնճղուկն միշտ ի ճռուողել կայ, յորմէ եւ զանուն ստացաւ. (Լմբ. առակ. եւ Լմբ. սղ.։)


Ճնշեմ, եցի

va.

cf. Ճնշեցուցանեմ.

NBHL (5)

ἑκπιέζω, συντρίβω exprimo, opprimo, contero ταπεινόω humilio καταδαμάζω domo ὐποπιάζω suggillo, castigo. (լծ. սանձել. եւ ցնդել) Ճմլել՝ ըստ ամենայն առման. որպէս սեղմել ձեռամբ կամ ընդ ոտիւք. քամել. զսպել. նուաճել. նկուն առնել. ճգնել. նեղել. ճզմել, սխմել, նեղը ձգել.

Ճնշէին զնոսա։ Եթէ ոչ ճնշեալ էր զերինջն իմ։ Ճնշեմ զմարմինս իմ։ Փրկեցից զճնշեալն։ Ճնշէի ի նեղութենէ անձին առ պարսպաւն։ Ի նեղութենէն էի ճնշեալ ի պարսպէն.եւ այլն։

Ճնշել զանձն պահօք, կամ զմարմինս կուսութեամբ։ Ճնշել սանձիւ զկզակս, կամ զբարս. (Կոչ. ՟Գ։ Խոսր.։ Նիւս. երգ.։ Յհ. կթ.։)

Ուժգնագոյն գելլով՝ զջուրն ի հանդերձէն ի բաց ճնշեալ հանեն. (Նիւս. ՟Ղ՟Գ։)

Աչք ձեր զքաղցր արտասուս ճնշեալ արտաքս բերեն. (Լմբ. ատ.։)


Ճշգրտահան, ից

adj.

strikingly, perfectly resembling, the same;
hitting off or catching the exact likeness;
— կենդանագիր, living likeness.

NBHL (1)

Ի ճշգրտահան կենդանագրութեանն բերել ձեւ եւ այլն. (Պիտ.։)


Ճշդեմ, եցի

va.

to spare, to be saving, to economize, to be parsimonious, stingy;
to settle, to adjust;
cf. Ճշգրտեմ.

NBHL (2)

Որ սերմանէ ճշդելով, ճշդելով եւ հնձեսցէ. (՟Բ. Կոր. ՟Թ. 6։)

Խրատէ զմեզ յառակսնֆ զբնութեանս փորձ ճշդեալ. (Լմբ. պտրգ.։)


Ճշդիւ

adv.

justly, exactly, strictly, precisely, punctually;
rigorously, austerely, scrupulously, sparingly, savingly, stingily, niggardly, scantily, frugally, meanly, miserably;
— գտակաւ, exactly, to a little, to a farthing, to the point, rightly, accurately, punctually, in all its details.

NBHL (1)

Որ յանխտրութենէ առ ճշդիւ վարս աստուածգիտութեանն յօժարեալք։ Ոչ այժմ ճշդիւ շրջել (ի բանս) ձեռնարկեսցուք։ Ճշդիւ ըստ կամացն աստուծոյ առ ի գործն փոյթ. (Բրս. հց.։)


Ճշդով

cf. Ճշդիւ.

NBHL (1)

Որ յանխտրութենէ առ ճշդիւ վարս աստուածգիտութեանն յօժարեալք։ Ոչ այժմ ճշդիւ շրջել (ի բանս) ձեռնարկեսցուք։ Ճշդիւ ըստ կամացն աստուծոյ առ ի գործն փոյթ. (Բրս. հց.։)