who fills the office of anapostle.
Զոր (զնունէ) համարձակիմք ասել՝ առաքելուհի եղեալ։ Առաքելուհին գայիանէ։ Զմեծ առաքելուհին (հռիփսիմէ). (Խոր. ՟Բ. 83։ եւ ճառ հռիփս. եւ պտմ. հռիփս։)
to send, to dispatch, to expedite;
անդրէն —, to send back, to return.
ի ձայնէս աք. այաք. իբր յոտս հանել) ἁποστέλλω, ἑξαποστέλλω , ἑπαποστέλλω, πέμπω. mitto, dimitto. եւ այլն. Դնել զոք ի ճանապարհ. արձակել ի տեղի ուրուք. յղել զմարդիկ կամ զիրս կամ զբան կամ զգիր. ուղղել. կարգել. արկանել. ձգել. խրկել, խաւրել. որ է յղել, յուղի արկանել.
Նմանութեամբ եւ պէսպէս ոճով ասի.
Ընդ յստակութիւն ջուրցն առաքելով զիւր ճառագայթսն։ Զձայնն եւեթ բերանովքն ի դուրս առաքեն. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)
virtuously;
bravely, courageously.
εὑγενῶς, γενναίως, ἁνδρικῶς. generose, viriliter, fortiter. Առաքինի կարգօք. արիաբար. անմեղկելի սրտիւ. քաջութեամբ. անվեհեր. առաքինի կամ կտրիճ կերպով.
Առաքինաբար անցանեն ընդ վիշտս. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)
to labour, to strive, to take pains, to have or show bravery;
tu be virtuous.
Լաւութեան հանդիսիւքն առաքինասցին. (Յճխ. ՟Է։)
virtuous, brave.
who loves virtue or bravery, virtuous.
Չարատեաց եւ առաքինասէր միշտ վարելով բնութեամբ։ Յայս (յոյս) իբրեւ ի կուռ ճանապարհ առաքինասէրն հասանէ հոգի. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. իմաստն.։)
to render valiant, to inspire courage;
to render virtuous.
Առաքինացուցանէ արդար եւ սուրբ վաստակովք. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։)
valiant, courageous;
virtuous, honest.
ἁνδρεῖος, ἑνάρετος, γενναῖος , ἅριστος. virtute praeditus, fortis, generosus, optimus. (արմատն է ի հյ. արի, եւ աք. այսինքն ոտք կամ արագ. եւ ի յն. ա՛ռի, լաւ, արագ. եւ առէդի՛, ոյժ, զօրութիւն, առաքինութիւն. Արի. ժիր. աջողակ ի գործս արութեան եւ լաւութեան. քաջ. զօրաւոր. ընտիր. ճարտար. բարի. ազնիւ. հանճարեղ. բանիբուն. բարեգործ. բարեկրօն. բարեպաշտ.
cf. Առաքինանամ.
Առաքինեալք յարդարութիւն եւ ի սրբութիւն։ Որ զկնի նորա առաքինեցան անարատ մտօք. (Յճխ. ՟Թ. ՟Ժ՟Գ։)
valour, bravery;
virtue, probity;
goodness;
politics, government;
conduct, behaviour.
Համբերել ճգնութեանցն առաքինութեամբ։ Ըստ մարտի նոցա առաքինութեամբ. (Ագաթ.։)
Ըստ միոյ միոյ առաքինութեան եւ պսակքն փառաց եւ գովութեան յօրինին. (Յճխ. ՟Ժ՟Ը։)
Տե՛ս ճոխագոյն՝ (Արիստ. առաք.։ Գր. հր.։ Առաք. Մոլ.։) ըստ իմաստասիրաց եւ աստուածաբանից։
pattern, sample, specimen.
Նպաստ եւ սատար գնելոյ. միջնորդ եւ առիթ կամ օրինակ գնելոյ զվաճառս.
Որպէս որք վաճառ առնիցեն, զառգինն ի միջի դնեն, նոյնպէս եւ աստուած առաջի քո եդ զաշխարհս, զի յերեւելեացս գնեսցես զհաւատսն ի նա. (Ոսկ. ես.։)
broker, agent.
ἕμπορος mercator Առօղ եւ գնօղ զվաճառս. վաճառական. ասի եւ ԱՌԻԹ, իբր առիչ. (գուցէ նաեւ որպէս Միջնորդ՝ ըստ հյ. առման)
chain (threads stretched lengthwise on a weaver's loom).
Կարճեցաւ նիւթն, սպառեցաւ առէչն. (Գէ. ես.։)
near, next, close, contiguous, nigh, beside;
նստել — ումեք, to sit near some one;
դիտել —, to observe closely;
— ինձ, near me;
կալ 'ի սպասու — ումեք, to serve some one;
գայ —, he comes near;
տուն նորա է — իմումս, his house is close to mine;
լինել —, to be near or close;
բնակէ նա — այն ինչ պալատի, he lodges quite close to such a palace;
— կալ, to attend, to be present, to wait;
— դնել, to put, to place near, to join.
Յառընթեր դաւաճանութեանց խոյս տալ, եւ յապառնեաց պահել զինքեանս։ Յառընթերոցն երակաց քարշէ բնութեամբ արիւն. (Նիւս. բն. ՟Բ. ՟Ի՟Գ։)
assistant.
Յայտ առնէ եւ զմոլորութիւնն առընթերակաց ճշմարտութեանն. (անդ. ՟Բ. 21։)
to occasion, to cause, to produce, to engender.
κατασκευάζω, ὐφηγέομαι. paro, pario, clam duco. Առիթ լինել ո՛ր եւ է բանի, պատճառ գտանիլ. նիւթել. կազմել. հանդերձել. ճարտարութեամբ յարմարել. ձեռաց տակէն բանիլ.
recent, new;
presently, immediately;
soon, forthwith, directly, suddenly;
առժամայս, at present, now;
for the present.
Առժամայն պատրուակեմ, եւ յետ այսր ի ճգնութիւն փոփոխիմ։ (Կլիմաք.)
Ոչ միայն յառաջագոյն գուշակելոցն, այլեւ առժամայն նշանակաւ մոգուցն եկելոց թագաւոր ճանաչիւր։ (Ագաթ.)
Առժամայն յաճախութիւն թեթեւ նեղութեանս։ (Բ. կոր. Դ. 17)
temporal, perishable;
provisional.
Եցոյց մեզ զիմաստութիւն ճշմարիտ կենացն, եւ առժամանակէիս ունայնութեան. (Լմբ. սղ.։)
cf. Առժամանակեայ.
cf. Առժամանակեայ.
Առժամայն յաճախութիւնն թեթեւ նեղութեանս. (՟Բ. Կոր. ՟Դ. 17։)
cf. Առնչական.
Հա՛րկ է միում ի միւսում ճանաչիլ. վասն զի այս է միշտ առինչունակացն տիպ. (Կիւրղ. գանձ.։)
cf. Առիւծաբար.
full, replete, brimful.
to fill, to fill to the brim, to brim.
Առլցեալ եռացմամբ սուրբ սիրոյն. (յճխ. ՟Ժ՟Ը։)
Առլցեալ իսկ էր ամենայն հոգեւոր հանճարով։ Առլցան խնդութեամբ բազմաւ. (Յհ. կթ.։)
Այսօր աներբին իննամսեան աճմամբ առլցեալ յարգանդի կուսին. (Իսկ յասել անդ.) իմա, մեծացեալ։
cf. Խթեմ.
Եւ մեր զնաւն առխթեալ. Զի՞նչէ է առխթելն. այսինքն զնաւարկութիւնն ճեպովք վճարելով. ... զի առդ (է) նախդիր. իսկ խթեալ զնաւն, որպէս խթանաւ ինչ զգրաստս ընդոստուցանելով առ ճեպ փութոյն. (Ոսկ. գծ.։)
to settle, to fix, to determine.
Այսքան առկայասցի առասացեալս պատճառ մակագրութեան. (Մագ. ՟Դ։)
to flame very little, to be nearly extinguished.
Եկն անանցանելի լոյսն առ առկայծելի ճրագն. (Ճ. ՟Գ.։)
earnest, earnest money;
pledge, essay, token, sign, testimony.
Յուսոյն կերպարան ճշմարիտ առհաւատչէիւ աղաչողաց մատանց յայտնի երեւեալ. (Նար. ղ։)
Յուսով հաստատեալ կան յառհաւատչեայ կեանսն։ Յուսով արքայութեանն առնուլ աստ զառհաւատչեայ արդարութիւնն։ Տայ աստ զառհաւատչեայ երանութիւնն։ Զի զառհաւատչեայն բերցեն զպտուղ։ Առհաւատչեայ զառհաւատչեայ աւետիսն. (Յճխ.։)
to call.
ready to the hand, handy, manual, portatif;
in part payment, on account;
— տալ, to give in part payment;
— բառարան, pocket dictionary.
Որ փոխ տայ ըստ վաշխի, տայ եւ զկնի առձեռն փոխ, ի վճարելն առնու եւ զայս պարտքս բաւանդակ. (Մխ. դտ.։)
Առձեռն պատրաստ ունել, կամ տեսանել, կամ գտանել, կամ էր. (Յճխ.։ Յհ. կթ.։ Պիտ.։)
prompt, ready;
imminent, threatening;
evident, clear, manifest;
promptly, quickly;
— դրամ, ready money, cash.
Առձեռն պատրաստ ունել, կամ տեսանել, կամ գտանել, կամ էր։ (Յճխ. Յհ. կթ։ Պիտ.)
manly, vigorously.
Կամ Արիաբար՝ հանգոյն առն մարդոյ, քաջութեամբ. կտրճութենով.
married woman.
condition of a married woman.
Վիճակ առնակնոջ. ամուսնաւորութիւն.
men's room or dwelling.
Կրկին գաւիթ է, մին յառնանոցն, եւ մին ի կանանոցն զատուցեալ։ ՀՈգւոյ իբր տան՝ է որ առնանոց է, եւ է որ խորոպճին. արդ առնանոցն վայր է՝ որում դէպ եղեւ բնակել արու խորհուրդք՝ իմաստունք, ողջամիտք. (Փիլ. տեսական. եւ ՟Դ. 15։)
manly, masculine;
— անդամք, genitals.
espousals, nuptials.
Ի ձեռն առնխօսութեան ընտրեցաւ երանելի կոյսն, ոչին կուսութեանն յառնխօսութենէն վնասեալ։ Առ ի յովսէփն հնարացաւ առնխօսութիւն։ Որպէս ի զբաղումն չարին ի ձեւ առնխօսութեան զկուսին հանճարեցաւ. եւ այլն. (Բրս. ծն. ստէպ։)
to receive, to take, to accept, to admit, to collect, to welcome;
to reap, to derive, to gather;
to have, to occupy;
to take away, to carry off, to ravish, to rob;
— վերստին, to retake;
— ապտակո, to receive a box on the ear;
— զատամունս, to set the teeth on edge;
— արմատ, to take root;
— զդրունս, to surround, to enclose;
- երգս, to sing;
ի մէջ —, to encompass;
խորհուրդ —, խորհուրդ ի մէջ —, to consult, to deliberate;
ի միտ —, to conceive, to comprehend, to understand;
to learn by heart;
խումբ —, to assemble;
մեղս —, to sin, to be culpable;
ի բաց —, to substract, to take away;
to remove;
սուգ —, to mourn, to be afflicted;
առիթ —, to take the opportunity, to profit by it;
— ընդ կատակս, to take a thing in jest;
կասկած —, to suspect;
— ի կին, ի կնութիւն, to marry;
— ողչոյն հրաժարական, to take leave of, to bid adieu to;
— օրինակ, to take example;
շունչ —, to breathe;
զէն —, to take arms, to arm one's self;
մարմին —, to incarnate, to be incarnate;
ծագումն —, to take birth, to shoot out;
առնոյր առնէր ոք, how I should wish that some one had done it !
Վաճառեսցուք լսելեա՛ց զգիւտս աշխատութեան մերոյ՝ առնուլ զունկնդրութիւն, եւ տալ զպատմութիւն. (Ագաթ.։)
Թեւս առնուլ։ Առնուլ հմտութիւն, կամ աճելութիւն։ Առնուլ արմատս, կամ Սաղարթ առնուլ։ Քարեղէն պատկերացն առեալ զքարաքոս ժանգոյն։ Մոմ ոչ այլ ինչ նիւթ առնու ի մատանւոյն. եւ այլն։
Ոչ վախճանեցաւ սիրելին, այլ գնաց, եւ սուղ ինչ յառաջագոյն էառ զճանապարհն՝ զոր եւ մեզ հարկաւորաբար լինի երթալ. (Բրս. յուդիտ.։)
Առին զդրունսն, կամ զկիրճս։ Ընդ առնուլ դրանն. (՟Ա. Մակ. ՟Բ. 36։ ՟Ժ՟Ա. 46. 48։ ՟Բ. Մակ. ՟Ա. 15։ Յես. ՟Բ. 4։)
Զդստերս ձեր առցէ յիւղագործս. եւ այլն։ Պատճառ իմն առցես զփոքրս աղերս՝ մեծիդ փրկանաց։ Զբարի նաւապետն առցէ աշխարել բանիս յարմարութիւն։ Առեր ի պատիւ մեծաց գովեստից զմարդասիրութիւնն։ Առցէ զայս կշտամբութիւն մաքուրն՝ նիւթ պսակաց. (Նար.։)
Զլոյծն ոչ եթէ բոկանալ առնլի է. քանզի եւ ոչ բոկացաւ։ Եթէ բարւոք առնուն, պատշաճին բանքն (ի տէր մեր) .. Եւ լնոյր ի նոսա եօթնեկինն հատուցանել, թէ այսպէս ոք առնուցու. (Կիւրղ. ծն. եւ Կիւրղ. թագ.։)
Յոյժ պատեհագոյն է առնուլ զայսոսիկ ի վերայ բռնութեան մոլեկան դիւաց։ Պատշաճ է զգահաւորակն ի բովանդակն յեկեղեցի առնուլ. (Նար. կ. եւ Նար. երգ.։)
Առնուլ ճանապարհորդել։ Առից ապաւինեցայց. (Պիտ. ստէպ։)
Բազմապատկին ոճք պէսպէս ի յարիլն յայլեւայլ յանուանս այլեւայլ խնդրովք.
to pronounce words regularly;
to sprinkle, to wet.
Առոգանէր զձորն վիճակաց. (Յհ. կթ.։)
prosody;
pronunciation;
watering.
Սրսկէ զանձրեւն, եւ զուարճացուցանէ զարարածս՝ նորին առոգանութեամբն. (Լմբ. սղ.։)
cf. Առոգանեմ.
ԱՌՈԳԵՄ. ἁρδεύω. rigo, irrigo. որ եւ ԱՌՈԳԱՆԵԼ. Նոյն ընդ Ոռոգել. ոռոգանել. (լծ. լտ. ռի՛կօ, իռռիկօ յն. արտէ՛ւօ) Արբուցանել ջրով զտունկս իբր առուօք՝ առուակօք, կամ առոյգ առնել. թանալ, եւ գալարեցուցանել. զուարթացուցանել, ուռճացուցանել. ջրել.
to be cured, to heal, to recover health.
Ի ձեռն սուրբ եւ ճարտար բժշկին առողջացան երկոքին կողմանք. (Վրք. հց. ՟Զ։)
health, life;
salubrity, healthfulness;
cure, recovery of health;
յ— ձեր, to your health ! հաստանիլ յառողջութեան, to be convalescent, to return in health;
քնքուչ, ակար, յեզյեղուկ —, a delicat, feeble, wavering health;
պահպանել զ—, to keep one's health;
խանգարել —, to destroy, to ruin the health;
զօրանալ սակաւ յ—, to be convalescent.
ὐγίεια. sanitas, ὀλοκληρία, integritas. Առողջն գոլ, եւ առողջանալն. ունելն կամ ընդունելն զբարեխառն վիճակ անախտութեան եւ ամբողջութեան մարմնոյ.
Առողջութեամբ գնալ ի ճանապարհս նորա։ Առողջութեամբ արդարութեան. (Ագաթ.։)
to grow young, to become young again.
ԱՌՈՅԳԱՆԱՄ կամ ԱՌՈԳԱՆԱՄ. θάλλω. vireo, floresco, virgeo. Առոյգ լինել. ուռճանալ. ծաղկիլ. փայլել.
Առոգանայր հանճարով աստուածային իմաստիցն. (Համամ առակ.։)
to make young, to make look younger.
ԱՌՈՅԳԱՑՈՒՑԱՆԵՄ որ եւ ԱՌՈԳԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ առոյգանալ. ուռճացուցանել.
youth, bloom, growing young again;
prime of life, vigour.
ԱՌՈՅԳՈՒԹԻՒՆ որ եւ գրի ԱՌՈԳՈՒԹԻՒՆ, ԱՌՈՒԳՈՒԹԻՒՆ. εὑεξία , ἁκμή, πάχος vigor, flos aetatis, optima conditio Առոյգն գոլ. ծաղկեայ հասակ եւ զուարթութիւն. արբունք. ուռճացումն. դալարութիւն. եւ Զօրաւոր եւ լաւագոյն վիճակ ամենայն իրաց.
privately, apart, separately.
Տեղի առաշոգ, հովանոց, ամրանոց. ամարանոց. զուարճալի եւ հով վայրք.
channel, aqueduct.
Զգանձս տաճարին ի ծախս առուահանաց ծախէր. (Եւս. պտմ. ՟Բ 6։)
at home, at one's house;
domestic, belonging to the house;
familiar;
— ուսուցանել, to teach at home;
— անկարգութիւնք, family discords;
— պատերազմ, civil war;
— ճաշել, to dine at home;
— իրք, domestic affairs;
— հանդերձ, house dress;
morning-gown.
diurnal;
ephemeral;
daily;
inconstant, uncertain, temporal, perishable.
Եւ Կարճօրեայ. սակաւօրեայ. անցաւոր. մեկ քանի օրուան.