Definitions containing the research շ : 10000 Results

Անհանդուրժական

cf. Անհանդուրժակ.

NBHL (3)

ԱՆՀԱՆԴՈՒՐԺԱԿԱՆ ԱՆՀԱՆԴՈՒՐԺԵԼԻ Որում անհնար է կամ դժուարին է հանդուրժել. անժուժալի. անըմբերելի. անբերելի. անտանելի. ահաւոր եւ սաստիկ յոյժ. որ քաշելու՝ դիմանալու՝ տարւելու բան չէ. տայանըլմազ. չէքիլմէզ. կեօթիւրիւլմէզ. ἁφόρητος. intolerabilis.

Զանհանդուրժական (մեզ) բնութիւն հրեշտակին յայտնելով. (Վրդն. դան.։)

Անհանդուրժելի վշտաց եցոյց պատահել մեզ. (Տօնակ.։)


Անհանճար, ից, աց

adj.

foolish, imprudent, ill-advised.

NBHL (2)

ἁσύνετος, ἁφρονέστατος, ἁλογώτερος. եւ այլն. insensatus, insipiens եւ այլն. Անբաժ ի հանճարոյ. անիմաստ. անխորհուրդ. անմիտ. անբանագոյն. անխելք. ագըլսըզ. լաշգըն.

Տեսի անհանճարս, եւ մաշէի. (Բրս.։)


Անհանճարաբար

adv.

foolishly, imprudently.

NBHL (5)

ἁσυνέτως, ἁνοήτως, ἁσόφως. imperite, stulte. եւ այլն. Առանց հանճարոյ. անմտաբար. անիմաստաբար. անխելքաբար. շաշգընճա. տելիճէ.

Ոչ անհանճարաբար զանմտութիւնս նոցա շահիս։ Ընթեռնումք հատակոտորս եւ անհանճարաբար. (Առ որս.։)

Անհանճարաբար ի բաց մերկացեալ զլուսեղէն զարդարանսն. շ.։)

Զձեռսն եւ զոտսն անհանճարաբար ի հարուածս շարժէ. (Գր. հր.։)

Անհանճարաբար շաղակրատանք. (Շ. թղթ.։)


Անհանճարական, ի, աց

cf. Անհանճար.

NBHL (2)

cf. ԱՆՀԱՆՃԱՐ. ըստ ՟Բ նշ.

Մի՛, վասն զի շնորհաց է փրկութիւնն, անհանճարական ինչ համարիցիս։ Մի՛, յորժամ ցասումն լսիցես, կարիս ինչ անհանճարականս կարծիցես զԱստուծոյ. (Ոսկ. ես.։)


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

NBHL (6)

ἁνέφικτος. inaccessus, non assequendus. Յոր չէ մարթ հասանել. անմատոյց. եւ անհնար ի ձեռս բերել կամ ստանալ. որուն որ հասնիլ չըլլար. եէթիշիլմէզ. եանաշըլմազ.

Սերմանօղ անհաս տարահաւանութեան՝ հնձեմ լիաբուռն զամբարշտութեանցն տոյժս. (Պիտ.։)

Անհասք Աստուածաշունչ գրոց եղեալք՝ մոլորեցան յաղագս ճշմարտութեանն. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)

Անհասք դոցա եղեալ մեր։ Անհաս եղեալ մտածութեամբ՝ լռեմք. (Խոր. աշխարհ.։)

Անհաս լիեալ յառաջագոյն այսպիսի իմաստութեան. (Արշ.։)

Թշնամին անհաս գոլով նորին մարդանալոյն խորհրդոյ. (Լմբ. անառակ.։)


Անհասական, ի, աց

cf. Անհաս.

NBHL (4)

cf. ԱՆՀԱՍ, ըստ ՟Բ նշ. ἁκατάληπτος.

Մշտնջենաւորի եւ անհասական աստուածեղէնն ծննդեան Որդւոյ Աստուծոյ. (Աթ. ՟Ը։)

Տեսանել անհասական հրաշակերտս։ Անհասական պայմանաւ։ Զբարձրագոյնսն եւ զանհասականսն որոտաց. (Ագաթ.։)

Եւ իբր ἁνέφικτος անհաս ըստ ՟Ա նշ.


Անհասանելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհաս.

NBHL (4)

cf. ԱՆՀԱՍ ըստ ՟Ա նշ. ἁνέφικτος, ἅληπτος. quo perveniri nequit, non assequandus.

Զանհասանելին ինքեան յափշտակելով զբարձրութիւնն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Եւ անհաս՝ ըստ ՟Բ նշ. ἁκατάληπτος, ἁπερίληπτος. incomprehensibilis, captum fugiens.

Սեւեռք ոտից անհասանելւոյն։ Խորհուրդ անհասանելի։ Զանհասանելին իշխանականս իմացման. (Նար.։)


Անհասութիւն, ութեան

s.

incomprehensibility;
unripeness.

NBHL (2)

Յառաջ քան զյաւիտեանս մշտնջենաւորութեամբ եւ անհասութեամբ (յն. անհասաբար) ի հօրէ ծնեալ. (Կոչ. ՟Դ։)

Հիանալով ընդ դատաստանացն անհասութիւն. (Արշ.։)


Անհաստատ

adj.

inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.

NBHL (3)

ἅστατος, ἁστήρικτος, ἁβέβαιος. inconstans, fluxus, incertus, invalidus. Որ չունի զհաստատութիւն, անկայուն. շարժուն. դիւրափոփոխ. այլայլակ. անհիմն. անհաւաստի. թէմէլսիզ. էյրէթի. պիգարար.

Ամենայն այսպիսիքս (երեւոյթք յօդս) անհաստատ են. (Արիստ. աշխ.։)

Մի՛ հաւատասցուք անհաստատ հրամանի նորա. (Եղիշ.։)


Անհաստատութիւն, ութեան

s.

inconstancy, instability, mutability, frailty;
fragility.

NBHL (1)

Անհաստատութեան բարուց է նշանակ. (Շ. ընդհ.։)


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

NBHL (11)

ἅτμητος. non sectus, indivisibilis, ἅτομος, atomus, individuus, insecabilis, στιγμή, punctum. Ոչ հատեալն, եւ ոչ հատանելին. անբաժանելի. որ ոչ մասնատի, կամ չունի մասն. եւ Հիւղէ. կէտ. վայրկեան. պէօլիւնմէզ, շախս, զաթ.

Լինի անհատ ըստ մանրութեանն, որպէս հիւղէ ի շող. (Մագ. քեր.։)

Օդ՝ ամենեցունց պարզ երեւի, եւ զանազան, անհատ հատիւք, եւ անշփոթ հոսիւք. (Պիսիդ.։)

Ոչ կտրեալ կամ հատեալ ի բաց. անխզելի. անքակ. ամբողջ անարատ. ἅτμητος, ἁρραγής, ἁλώβητος. non decisus, non fractus, illaesus եւ այլն. քեսիլմէմիշ. քեսիլմէզ.

Փշրեալ, եւ բաշխի ի մասունս անհատս։ Նուիրեալ, եւ ի մասունս անհատս բաշխեալ. (զի յիւրաքանչիւր մասին սուրբ հաղորդութեան է նոյն Քրիստոս ամբողջ) (Նար. ՟Խ՟Է. ՟Ծ՟Գ։)

Եւ անընդհատ. շարունակ. անդադար. յարաձգեալ. ἑκτενής. extensus, assiduus.

Հրեղէն բերանով զանհատ սուրբ սուրբն ասելով։ Ձայնք պաշտօնէից ի տուէ եւ ի գիշերի անհատ էին ... Անհատ աղօթիւք. (Եղիշ. խչ. եւ Եղիշ. պատմ.։)

Անհատ կամք, կամ ստգտանք։ Անհատ մշտնջենաւորութիւն, կամ լուսաւորութիւն։ Կուտակէ զանհատ ջուրցպարբերութիւն. (Պիտ.։)

որպէս անպակաս. անդադար, կամ անսպառ. յաւերժաբար. ի սպառ. շարունակ.

Այրէ ի սպառ՝ բայց ոչ ծախէ, անհատ պահէ միշտ ի յերեր. (Շ. եդես.։)

Վա՛յ քեզ անձն իմ, զի անհատ եւ անվճար շաղափեցար պղծութեամբ աշխարհիս. (Մաշկ.։ Իսկ Դիոն. եկեղ. ՟Գ.)


Անհատաբար

adv.

indivisibly, inseparably;
individually.

NBHL (3)

Զպարզն եւ զանբաժին անհատաբար մասնաւորեալ. (Մաքս. նշ. եկեղ.։)

Որ տռփօղ պարկեշտութեանն է, զյաղագս Յովսեփայ պատմութիւնն անհատաբար ընտրեսցէ (որոճեսցէ). (Բրս. թղթ.։)

Որ ի հարաշարժ ի յաղբերէն յառաջ բղխեալ անհատաբար ի յորդւոյ. (Շար.։ եւ Քեր. քերթ.։)


Անհատական, ի, աց

adj.

individual, atomic.

NBHL (2)

Իբր անսպառ. աննուազ. անհատնում. եւ անընդհատ. շարունակ.

Ոչ նուազանային անհատական շնորհք մարգարէութեան (ի Մովսիսէ). (Լմբ. հանգ.։)


Անհատահոս

adj.

that flows incessantly.

NBHL (2)

Անհատաբար հոսեալ. մշտնջենաբուխ.

Ի հարաշարժ աղբերէն անհատահոսըդ վտակ. (Շար.։)


Անհատութիւն, ութեան

s.

inexhaustibleness;
individuality.

NBHL (2)

Անձնաւորութիւնն զանհատութիւն նշանակէ, եւ զբաժանական դէմ. (Դամասկ.։)

Մշտնջենահոսութիւն գետոց զանհատութիւն բնութեանն ցուցանեն։ Զգետոցն անհատութեան բերելով զօրինակ. (Նանայ.։)


Անհարազատ

adj.

illegitimate, bastard, base-born, natural;
altered, corrupted, false.

NBHL (1)

Ճշմարտութեան անհարազատ. (Խոր. ՟Բ. 89։)


Անհարթ

adj.

crooked, uneven, rough, rugged;
awkward, rude, unpolished, coarse.

NBHL (2)

ἁνώμαλος, ἁνωμαλής. non planus, inaequalis. Ո՛չ հարթ. ո՛չ յարդարեալ. ո՛չ ուղիղ կամ կոկ. անհաւասար. անկանոն. անկարգ. կոշտուպլոշտ, չկոկած, անշնորք. պիչիմսիզ. եօլսուզ. սարփ.

Յանհարթ աւազինս։ Յանհարթ խոշորութենէն. (Պիտ.։)


Անհարթութիւն, ութեան

s.

unevenness, inequality of surface;
want of politeness, rudeness, awkwardness, harshness, roughness, coarseness;
— օդոյ, intemperance

NBHL (4)

ἁνωμαλία, τὸ ἁνώμαλον. inaequalitas, τὸ ἅστατον, inconstantia. Անհարթ գտանիլն. անհաւասարութիւն. անկարգութիւն. խառնակութիւն. յողդողդութիւն. այլափոխութիւն. կոշտութիւն, միակերպ չըլլալը. տիւզկիւնսիւզլիւք. սարփլըգ. պիգարարլըգ.

Ո՛չ ընդունին կնիքս՝ իւրեանց անհարթութեամբ։ Վասն անհարթութեան լեռնայնոյն եւ դաշտայնոյն. (Փիլ. քհ. եւ Փիլ. լին.։)

Ընչեղութիւնք եւ աղքատութիւնք, եւ ամենայն կենացս անհարթութիւնք։ Ամենայն խռովութեամբ եւ անհարթութեամբ յորձանօք մարդկային կեանքս միշտ բերեալ լինի. (Նիւս. կուս.։)

Զանհարթութիւնն ի պատշաճականսն՝ ուղղակի միաւորութեամբ հանդէպ հաւասարէ. (Նար. խչ.։)


Անհարթչելի, լւոյ, լեաց

adj.

inevitable;
fearless, assured.

NBHL (1)

Ընդդիմակաց զօրութեանցն անհարթչելի։ Զամենասուրբ Հոգւոյդ շնորհս պարգեւեցեր ի ժառանգութիւն անհարթչելի. շ.։)


Անհարկ

adj.

exempt from tax or impost.

NBHL (4)

Անհարկ իշխանքն եղեն ընդ հարկաւ. (Մաղաք.։)

Զի թէ էր ոք ի նոցանէ ճշմարիտ լեալ առաջի Աստուծոյ, անհարկ էր Քրիստոսի մահն. (Լմբ. սղ.։)

Անկեալ ի հարկէ պաշտաման եկեղեցւոյ.

Զանհարկսն՝ անդրէն դարձի իմաստութեամբ բժշկեալ. (Մխ. դտ.։)


Անհարսնացեալ

adj.

cf. Անհարսն.

NBHL (1)

ἁνύφευτος, ἁπειρόγαμος. innupta, nuptiarum expers, intacta. Կոյս անապական. ոչ մտեալ յառագաստ հարսնութեան. պսակեալ որպէս հարսն ընդ փեսայի, այլ առանց մերձաւորութեան. անփորձ յառնէ. անշաղախ. միշտ կոյս, կոյս եւ մայր, մայր եւ կոյս.


Անհարց

adj. adv.

without asking.

NBHL (2)

Հարցանէր ցՅիսուս, եւ ոչ անհարց եւ անհրաժեշտ (յն. եւ ոչ իւրովի) երթայր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 2։)

Ի մահուն անկարեկից եւ անհարց մեռանին, իբր ի մէջ թշնամեաց. (Պիտ.։)


Անհաց

adj.

without bread, — the means of subsistence.

NBHL (2)

ἅσιτος. impastus. Անճաշակ. առանց հացի. անկերակուր. անսուաղ. էքմէքսիզ. եէմէքսիզ.

Տկարք զայգիս ամբարշտաց անհաց եւ անվարձ գործեցին. (Յոբ. ՟Ի՟Դ. 6։)


Անհաւան, ից

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

NBHL (2)

Զկամս անշարժս եւ անհաւանս ի յորդորմունս խօսից նոցա. (Փարպ.։)

Անհաւան եղեալ նոցա ասիցն՝ յաշակերտսն դարձուցանէ. (Երզն. մտթ.։)


Անհաւանիմ, եցայ

vn.

to differ in opinion, to disagree;
to be obstinate;
to disapprove, to disallow.

NBHL (2)

Յանհաւանելն քո՝ կորուստ երեցունց աշխարհացն լինի. (Փարպ.։)

Անհաւանելն օրինացն եւ իշխանացն (գործ է անիրաւութեան). (Արիստ. առաք.։)


Անհաւասար, աց, ից

adj.

unequal.

NBHL (4)

Մաճասին երակն փոփոխական եւ անհաւասար լինի. (Մխ. բժիշկ.։)

Մի՛ արդեօք անհաւասա՞ր Աստուած անզուգաբար մեզ բաժանելով զկենցաղոյս. (Բրս. ապաշխ.։)

Մի՛ հեղգասցի ի գործ, կամ ի բաշխելն անհաւասար. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)

Անհաւասար բաշխել. (Նիւս. բն.։)


Անհաւասարութիւն, ութեան

s.

inequality, disparity, disproportion.


Անհաւաստի

adj.

uncertain, unassured, doubtful;
contingent, casual.

NBHL (2)

ἁσαφός. incertus. Ոչ հաւաստի. անստոյգ. աներկբայելի. անյայտ. եւ անստուգաբան. պէլիրսիզ. շիւպհէլի.

Որ ինչ յանհաւաստին հայէր բանն եւ մտածութիւն։ Ասելն ոմանց անհաւաստի մարդոց ըստ յօժարութեան, եւ ոչ ըստ ճշմարտութեան. (Խոր. ՟Բ. 61։ եւ ՟Ա. 21։)


Անհաւաստութիւն, ութեան

s.

incertitude, doubt, uncertainty;
contingency.

NBHL (1)

Եւ որովհետեւ զանհաւաստութիւն յիշեցաք, բե՛ր այսուհետեւ ասասցուք, թէ ըստ քանի՞ յեղանակաց լինի անհաւաստութիւն. արդ լինի անհաւաստութիւն՝ կա՛մ ի բառիցն, կամ ի տեսութեանցն (մտաց բանին). (Անյաղթ պորփ.։)


Անհաւատ, ից

adj.

incredulous, unbelieving, infidel, irreligious;
incredible;
— լինել, to disbelieve.

NBHL (4)

ἅπιστος. infidelis, infidus, perfidus. Որ չունի զճշմարիտ եւ զսուրբ հաւատս. այլակրօն. հեթանոս. կռապաշտ. այլազգի. ոչ խոստովանօղ զՔրիստոս Աստուած. հեռի յաստուածպաշտութենէ. անհաւատարիմ առ Աստուած. անկրօն. անզգամ. տինսիզ. իմանսըզ.

Ազգ անհաւատ։ Ընդ անհաւատս դիցէ։ Մի՛ լինիր անհաւատ, այլ հաւատացեալ։ Անհաւատ արամբն։ Անհաւատ կնաւն։ Լեզուք՝ նշանակի վասն են, ոչ հաւատացելոց, այլ՝ անհաւատից։ Զի՞նչ բաժին կայ հաւատացելոյն ընդ անհաւատին. եւ այլն։ (Որպէս եւ Ես. ՟Ժ՟Է. 10.)

Անհաւատ շտեմարան. այս ինքն թափուր. (Բրս. պհ.։)

Անհաւատի ոգւոյն յիշատակ հաստատեալ զարձանն աղի. (Իմ. ՟Ժ. 7։)


Անհաւատալի, լւոյ, լեաց

adj.

incredible;
անհաւատալի լինիմ, cf. Անհաւատամ.

NBHL (2)

որ ասի եւ ԱՆՀԱՒԱՏ (ըստ ՟Ե նշ). Դժուարաւ հաւատալի. կամ անդէպ թուեցեալ ի հաւատալ. եւ ի վեր քան զմիտս կամ զկարծիս. չհաւտալու. ինանաճագ շէյ տէյիլ. վասֆէ կէլմէզ. ἅπιστος, ἁπιστότατος, ἁπίθανος, -ον. incredibiis, -le

Մեզ կարի անհաւատալի բանք. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անհաւատամ, ացայ, ացի

va. vn.

to disbelieve.

NBHL (2)

Անհաւատալ դէպ լիցի, որ մշակութեան անփորձ է։ Եւ ոչ յաղագս այլոցն անհաւատասցէ ոք. (Նիւս. կազմ.։)

Որպէս յաւուրս Նոյի անհաւատացեալքն ջրհեղեղին. (Արշ. ՟Ի՟Թ։)


Անհաւատանամ, ացայ

vn.

cf. Անհաւատամ.

NBHL (2)

Անհաւատալ դէպ լիցի, որ մշակութեան անփորձ է։ Եւ ոչ յաղագս այլոցն անհաւատասցէ ոք. (Նիւս. կազմ.։)

Որպէս յաւուրս Նոյի անհաւատացեալքն ջրհեղեղին. (Արշ. ՟Ի՟Թ։)


Անհաւատարիմ, ըմի, մաց

adj.

unfaithful, disloyal, perfidious.

NBHL (1)

Որ ոչ հաւատայ յԱստուած, ոչ լինի հաճոյ նմա. նախ վասն անշնորհակալութեանն ... երկրորդ՝ վասն անօգտութեան, երրորդ՝ վասն անհաւատարմութեանն. քանզի որ կացուցեալ է ի վերայ իշխանութեան ինչ՝ պարտի ճանաչել զայն յորմէ կացուցաւն, զի մի՛ լիցի անհաւատարիմ ծառայ. այս ինքն զի մի՛ գոլով սպասաւոր՝ յափշտակեսցէ յինքն զտէրութիւնն. եւ այլն. (Առաք. մոլ.։)


Անհաւատութիւն, ութեան

s.

incredulity, infidelity, irreligion.

NBHL (2)

Գողութիւն, նենգութիւն, ապականութիւն, անհաւատութիւն։ Ոչ արար անդ զօրութիւնս բազումս վասն անհաւատութեան նոցա։ Հաւատամ Տէր, օգնեա՛ անհաւատութեանս իմում։ Միթէ անհաւատութիւն նոցա զԱստուծոյ հաւա՞տսն խափանէր։ Յաւետեացն Աստուծոյ ոչ երկմտեաց անհաւատութեամբ։ Անհաւատութեամբն փշրեցան, եւ դու հաւատովք հաստատեցար. եւ այլն։

Իշխանին անհաւատարմութիւն է առ թագաւորն՝ եթէ յումեքէ կաշառս առեալ՝ զնա ի պատիւ եւ ի զինուորութիւն կարգէ. (Լմբ. պտրգ.։)


Անհեդեդութիւն, ութեան

s.

absurdity, whim, extravagance;
awkwardness, unfitness.

NBHL (1)

ԱՆՀԵԴԵԴՈՒԹԻՒՆ ԱՆՀԵԹԵԹՈՒԹԻՒՆ Անշքութիւն. տձեւութիւն. այլանդակութիւն. պիչիմսիզլիք.


Անհեթեթութիւն, ութեան

s.

cf. Անհեդեդութիւն.

NBHL (1)

ԱՆՀԵԴԵԴՈՒԹԻՒՆ ԱՆՀԵԹԵԹՈՒԹԻՒՆ Անշքութիւն. տձեւութիւն. այլանդակութիւն.


Անհետ

adj.

without vestige, untraced;
— առնել, to annihilate;
— լինել, to be annihilated.

NBHL (3)

Յանհետ եւ յանշէն անապատի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 3։)

որպէս անընդհատ. առանց թողլոյ հետս միջոցի. հետ ընդ հետ. անդադար. շարունակ, իրարու էտեւ.

Ընդ դաշտ ընթացեալ՝ անհետ լինէր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Անհետազօտելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհետազօտ.

NBHL (3)

Սահման, կամ շաւիղ անհետազօտելի. (Նար. ՟Լ՟Ա. եւ Նար. խչ.։)

Առ խուզմունս իմաստիցն խորս, որ անհետազօտելիք ասացան ի վսեմամիտ գերահրաշիցն. (Նանայ. յռջբ։)

Փառաւորեա՛ զնա ընդ անհետազօտելի արարածոց նորա. (Մաշկ.։)


Անհերքելի, լւոյ, լեաց

adj.

irrefutable;
undeniable, incontestable.

NBHL (2)

Զոր անմարթ է հերքել. անվանելի. դէմ չի դրուիր. գարշը գօնմազ.

Զօրութեամբ անհերքելի իշխանութեան քո. (Եփր. աղ.։)


Անհիւթական

cf. Անհիւթ.


Անհմուտ

adj.

unpractised, untried, new, inexperienced, ignorant.

NBHL (2)

Բժիշկք կենաց քոց անհմուտք ի հանճարոյ. (Երզն. լս.։)

Ճշմարիտ լուսոյն անհմուտք. (Խոսր.։)


Անհմտութիւն, ութեան

s.

inexperience, unskilfnlness, ignorance.

NBHL (1)

Որպէս վէմ յանհմտութենէ շինողաց յետս ձգեալ. (Երզն. մտթ.։)


Անհնազանդ, ից

adj.

disobedient, refractory, rebellious;
— լինել, to disobey.

NBHL (3)

ἁνήκοος, ἁπειθής. inobediens, immoriger, contumanx. Որ չէ հնազանդ, կամ չհնազանդի. անհլու. անլսօղ. անլուր. անհաւան. ստունգանօղ. միւդիւ օլմայան. իդաաթսըզ. սերքէշ. ասի. ինատճը.

Նշանակ որդւոցն անհնազանդից։ Որդի անհնազանդ ի կորուստ եղիցի։ Ամենեքեան անհնազանդք գնան կամակարութեամբ։ Սիրտ անհնազանդ եւ անհաւան։ Զսիրտ իւրեանց կարգեցին անհնազանդս։ Այր ոք անհնազանդ իցէ քեզ, եւ ոչ լսիցէ բանից քոց, եւ այլն։

Յանհնազանդից ճշմարտութեանն. (Յհ. կթ.։)


Անհնազանդութիւն, ութեան

s.

disobedience, transgression.

NBHL (4)

Ի հնազանդութենէ միայն շահի զօգուտն, եւ յանհնազանդութենէ զվնաս. (Եզնիկ.։)

Յուշ առնէ զանհնազանդութիւն մարդոյն առ պատուիրանն. (Արշ.։)

Անհնազանդութիւն հօր, եւ անյիշատակութիւն պատուիրանին. (Կլիմաք.։)

Կամ չհպատակելն, չլինելն ընդ իշխանութեամբ. τὸ ἁνυπότακτον. non sunjectio.


Անհնար, ից

adj.

impossible;
յանհնարս մտանել, to get embarrassed, to be entangled, to want resources, to be reduced to extremities, not to know what to do;
յանհնարիցն է, it is impossible.

NBHL (2)

Զանհնարն բժշկեաց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 12։)

ՅԱՆՀՆԱՐՍ ՄՏԱՆԵԼ. որ եւ ԱՆՀՆԱՐԱՆԱԼ, ԱՆՀՆԱՐԻԼ. ἁπορέω. haesito, nequeo, nescio quo me vertam. Յանհնարին վարանս անկանիլ. պաշարիլ մտօք. անճրկիլ, ընելիքը չգիտնալ.


Անհնարագոյն

adj.

quite impossible;
very difficult.

NBHL (1)

Լռել զշնորհսն ամենեւին անհնար. իսկ ասել ինչ ըստ արժանեացն՝ առաւել անհնարագոյն. (Բրս. հց.։)


Անհնարին

adj. adv.

impossible;
extremely difficult;
insupportable, intolerable;
extreme, violent, excessive, enormous, horrible, terrible.

NBHL (13)

Անհնարինս առ յաղթութիւն ասէր զեբրայեցիսն։ Ամուրն անհնարին էր առ պաշարել. յն. անյաղթելիս. եւ դժուարապաշար։ (Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 13։ ՟Ժ՟Բ. 21.)

Անհնարին լի բարկութեամբ։ Անհնարին հարուածովք. յն. անբժշկական։

Անհնարին առ ի բժշկութիւն. (Լաստ. ՟Ի՟Գ։ Այլ Իմ. ՟Ժ՟Է. 14.<)

Սաստիկ զանհնարին զգիշերն. յն. անկարելի, իմա՛ զօրութեամբ՝ ի փարատել։

Անհնարին ամուրն երնջակայ՝ անսասան ի հնարից մարդկան՝ շինեալ անհնարին ամրութեամբ. (Ուռպ.։)

Մութն անհնարին։ Անհնարին հարուածք, կամ տանջանք, ցաւք։ Անհնարին երկիւղիւ։ Անհնարին գազանօք։ Ցնորք անհնարին երազոց։ Անհնարին բարկութիւն գազանաց։ Անհնարին մահու կորիցեն։ Բեկումն անհնարին։ Պատերազմ անհնարին։ Անհնարին մեղք, կամ մոլորութիւն, անմտութիւն, թշնամութիւն, գազանութիւն, գոչիւն։ Անդունդք անհնարինք. եւ այլն։

Անհնարին թշնամանք, կամ պարտութիւնք, ողբք, վտանգ։ Վիրագ անհնարին։ Անհնարին աղէտք, խայտառականք, տրտմութիւն. կամ կոտորած, դառնութիւն, սպառնալիք, եւ այլն. (Ագաթ.։ Պիտ.։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։)

Վիրապ՝ որ անհնարին էր խորութեամբ։ Յանհնարին ի խոր վիրապն։ Աշտարակ իմն բարձր անհնարին։ Անհնարին շատութիւնք. (Ագաթ.։)

Անհնարին կշռութիւնք եւ ընտրութիւնք բանիցն. (Ոսկ. յհ.։)

Անհնարին հոտովք անուշիւք. (Վրք. հց. ՟Ի։)

ԱՆՀՆԱՐԻՆ. ԱՆՀՆԱՐԻՆՍ. Կարի յոյժ, մեծապէս. ծանունս. չարաչար. δεινῶς, χαλεπῶς. graviter, vehementer, aegre. փէք. գաթը. շիտտէթ իլէ.

Անհնարին շարժեցաւ ի մեծ սքանչելեացն. (Եղիշ. ՟Ը։)

Անհնարին դժնդակ լինի երկրագործացն զգուշանալ. (Պիտ.։)


Անհնարութիւն, ութեան

s.

impossibility.

NBHL (2)

Ի վերայ այլայլութեան ունի իմն անհնարութիւն. (Արիստ. շարժ.։)

Աւա՛ղ անհնարութեանս. (Բրս. ապաշխ.։)


Անհնութիւն, ութեան

s.

act of never growing old.

NBHL (1)

Անհին, եւ անհնանալի գոլն. միշտ նոր եւ նոյն մնալն.