to be articulate, jointed, attached;
organized, formed;
to associate, to take part in, to admit as member.
Առաքեցին զմեզ յԱղեքսանդրիա ի լեզու պանծալի՝ ի ստոյգ յօդանալ ճեմարանին վերաբանութեան. այսինքն ի տարրանալ կամ քաջ ուսանել զամենայն հանգամանս յունական լեզուի եւ ուսմանց. (Խոր. ՟Գ. 61։)
to join, to unite, to tie, to bind, to annex;
to articulate, to pronounce, to utter;
to feign, to contrive, to invent;
to compose, to form.
Զանարար բնութիւնն ընդ արարեալ բնութեանն յօդեաց, եթէ ոչ մկրտեսջիք ասէ՝ ի ջրոյ եւ ի հոգւոյ. (Սեբեր. ՟Գ։)
Ոչ լուաք ինչ ի ձէնջ յայնժամ. արդ իմն յօդէք, արդ իմն կցկցէք, յորժամ իրքս եկին հասին ի վերայ. (Ոսկ. ես.) (թ. ույտուրմագ, եափամագ, տիւզմէք, էքլէմէք. որպէս ՟Ա. եւ ՟Բ. նշ)։
articulation, joint, knot;
composition, construction;
article, paragraph.
Հաստատեսցի ջերմութեամբ յօդուած ամենայնի։ Զյօդուած տապանին։ Պա՞րզ ինչ բնութիւն իցէ, եթէ յօդուածով։ Աշխարհս ի յօդուածոց եւ ի պէսպէս բնութեանց եւ ի խառնուածոց հաստատեալ է. (Վեցօր. ՟Գ։ Նար. գանձ եկեղ.։ Եզնիկ.։)
contrived, fictitious, artificial, imaginary;
compound.
Չէ՛ մարթ յօդուածոյիցն ի միոջէ պարզ բնութենէ ունել զհաստատութիւնն. քանզի յօդուածոյքն ի պարզական բնութենէն յօդին. (Եզնիկ.։)
connexion, harmony.
Դինարքոս յօդումն կոչեաց զանձն (այսինքն զհոգի)։ Յօդումն ասէր գոլ զանձն, ասելով՝ թէ նման է յօդման աղեաց, իսկ մարմին՝ քնարի։ Յօդմամբ իմն յառաջ գայ իրն. (Նիւս. բն.։)
well disposed, inclined, willing, well affected;
prompt, ready, eager, desirous, anxious;
— լինել, to be disposed or inclined to, in the mood for, to have an inclination for;
cf. Օժարաբար.
πρόθυμος promptus, promtus (լծ. հյ. յոյժ յարեալ, կամ յորդոր. թ. հազըր ). Հաճ եւ հաւան. ինքնայորդոր. դիւրապատրաստ. յառաջամիտ. կամակար.
Քաջապէս մտին յօժար ի կապանս բանտիցն. (Տաղ.։)
cf. Յօժարագոյն.
Քաջապէս մտին յօժար ի կապանս բանտիցն. (Տաղ.։)
voluntary, well disposed, ready to, eager, ardent.
πρόθυμος promptus animo. եւ բայիւ προθυμέομαι prompto sum animo. Յօժար մտօք. յառաջամիտ. զուարթառատ. ինքնայորդոր.
Որպէս առաջնորդն յօժարամիտ է առաջնորդել յամենայնի եղբայրութեանն. (Բրս. հց.։)
goodwill, entire disposition, inclination, devotion, eagerness.
προαίρεσις, προθυμία animi promptitudo, praeelectio, institutum, voluntas. որ եւ ՅՕԺԱՐՄՏՈՒԹԻՒՆ, Կամաւոր յօժարութիւն. ընտրողական հաճութիւն. նախայօժարութիւն. յառաջամտութիւն.
Յորդորական զբանսն առաջի դնէ՝ առ ի յարուցանել զյօժարամտութիւն նոցա. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Զ։)
cf. Յօժարիմ.
Իբրեւ ի ժամանակի ամարանոյ ի տապոյ տօթոյ աշխատեալ ոք յօժարանայ անկանել ի մէջ հով ջրոյ։ Սիրեալ յօժարանայ։ Յօժարացաւ տեսանել։ Յօժարացելոցն ի դմա. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
to be disposed towards, inclined to, to have a liking for, to lean to, to have a mind or inclination for, to be in the mood for;
to will, to wish, to desire, to be eager for.
ՅՕԺԱՐԻՄ կամ ՅՕԺԱՐԵՄ, եցի. չ. προθυμέομαι prompto sum animo προαιρέω praeeligo πείθομαι persuadeor δοκέω videor, caveo φέρομαι feror եւ այլն. (որպէս թէ՝ յոյժ յարիլ) Դիւրապատրաստ գտանիլ. յօժարանալ, յօժար լինել. յորդորիլ. բերիլ. հաճիլ. ախորժել. ցանկալ. կամիլ. յառաջամիտ լինել. հաւանիլ. յանձն առնուլ. բարւոք համարել, լաւ վարկանել.
heavy-browed, beetlebrowed.
Էր սուրբն Մարկոս անձամբն միջակ, երկայնաքիթ, յօնեղ (կամ յունեղ). (Ճ. ՟Բ.։ Հ. ապր. ՟Ի՟Ե.։)
a joint of meat;
dismembered part, segment.
Զխոյն յօշեսցես, եւ դիցես ի վերայ յօշուածոյն։ Զամենայն յօշուած գեղեցիկ։ Զորթն զոր կտրեցին, եւ անցին ընդ մէջ յօշուածոց նորա. (Ել. ՟Ի՟Թ. 17։ Եզեկ. ՟Ի՟Դ. 4։ Երեմ. ՟Լ՟Դ. 18։)
to weave, to intertwine;
to fornicate, to commit fornication;
to violate, to force, to deflower;
— ի բոզս, to whore, to be a whoremonger.
Յաւուրս Նոյի եղեւ ջրհեղեղ վասն այնոցիկ, որ յօսէին զդստերս Կայէնի։ Եթէ զիւր խօսեցեալ ոք կին յօսցի, մի՛ խառնէք զնա յաւիտեան. զի գայլ եղեւ, եւ ոչ ետ օրհնել զհարսանիս իւր։ Եթէ ոք զոր ոչ իցէ խօսեցեալ՝ յօսցի, անիծեալ լիցի. (Կանոն.։)
obscene, filthy.
Պոռնկական. գիջական. ճակաճան.
step-father;
cf. Հօրու.
Եւ ե՛ւս չար աղմուկ այն, որ ի մէջ յօրային եւ խորթիցն կայցէ. (Սեբեր. ՟Գ։)
sheaf of corn;
rick, stack.
Հօրան. որայ. եւ շեղջ ցորենոյ. ըստ յն. բերք. γέννημα fruges.
Որպէս եզին յօրանոյ բերանակապ շուրջ եկեալն ի կալն. (Նիւս. կուս.։)
luxury, voluptuousness.
Ոչ դանդաչէր աղջամղջաւ հեշտախտութեանն ի մահիճս մարմնական յօրացման. (Տօնակ.։)
fitting up, adjustment;
formation, fashion;
composition, organization, structure;
construction;
furniture;
embellishment, ornament, decoration;
disposition;
harmony.
Յօրինուածովք եղեւնափայտից։ Պատեալ ոսկւով իջելով ի վերայ յօրինուածոյն (կամ յօրինուածին)։ Զձեւ եւ զյօրինուած. (՟Գ. Թագ. ՟Զ. 9. 35։ Եզեկ. ՟Խ՟Գ. 10։)
Այսպիսի յօրինուածաւ դարմանեալ զհոգիս նոցա յառաջագոյն քան զմարմինս. (Արշ. ՟Ի՟Ը։)
the twenty second letter of the alphabet, and the seventeenth of the consonants;
four hundred, four hundredth.
Յօդ. որպէս ռմկ. ը. յարի ի վերջկոյս անուանց՝ նշանակութեամբ դերանուանցս ծագելոց յիւրմէ, այն, նա, նոյն ինքն. որպէս յն. ὀ, ἠ, τό եւ իտ. il, la, lo.
Զոր առնեմն, զոր գործեմքն. զոր արարաքն. որ հովուէն, որ յաջողէն. վասն որոյ խօսէիրն. այս ինքն զայն՝ զոր. այն՝ որ։
Զոր ոչն գիտես. մինչ ոչն մեղանչէին. որպէս բարւոքն վկայեաց. այս ինքն զայն՝ զոր ոչ. մինչ նոքա ոչ. որպէս երբեմն, յայնժամ կամ նա վկայեաց։ Ուր յերրորդ դէմս բայից դիտեա՛ քաջ, զի մի՛ լիցի շփոթել զյանգս եզական բայից յօդիւ, էն, ին, ընդ յոգնականս անյօդս՝ են, ին. զոր օրինակ.
Զի որ սրբէն, եւ որ սրբին, ի միոջէ էին ամենեքին. (Եբր. ՟Բ. 11. այս ինքն նա՝ որ սրբէ, եւ նոքա՝ ոյք սրբին։)
Յօդդ ն, դնի եւ փոխանակ գոյական անուան՝ զոր ի մէջ բերէ զօրութեամբ, մանաւանդ ի յարիլն ի սեռական բառս, եւ ի ստացական դերանուանս. զոր օրինակ,
Դայն ի մէջ տիւնի եւ թոյի. ղատն՝ նուի եւ լիւնի. (Թր. քեր.։)
Հարցի վասն սառինն. գո՞յ ջերմութիւն ի սառս յայս։ Թէ եւ արեգակն ծագէ ի սառս յայս, ոչ ջեռնու. (Ճ. ՟Ը.։)
Նենթակայում ոչ յումեք է։ Նենթակայում՝ որ ն՝ումեք։ Նենթակայոջքն. ի ն՝ ենթակայոջացն (այսինքն յայնցանէ՝ որ յենթակայում են)։ Յաղագս որոյ ն՝այլս ճառելի է։ Զն՝այսմ տեղւոջ ասիցեալ պակասութիւնս։ Ներկոսին ամանակս։ Ոչ միայն ն՝որակութեան, այլ եւ ն՝այլս գտանեմք ստորոգութիւնս։ Որպէս ն՝ամանոջ (այս ինքն յամանի)։ Ըն մարմնոջ կենդանեաց, ն՝ոգւոյն մարդոյն (այս ինքն ի մարմնի, յոգւոջ). (Արիստ. ստէպ։)
Բարդիցն զարմանազանութիւնք, են որ յերկուց աւարտելոց են, են որ ըմպակասեցելոց եւ նաւարտեցելոյ։ Մեծասարն ներկայանէ եւ նաղօտէ. մեծավերջն նաղօտէ եւ ներկայնէ. անգայտն ներկուց աղօպաց։ Վերջատանջն ներկուց նաղօտաց, եւ իեզէ ներկարէ. եւ այլն. (Թր. քեր.։)
Հուր եւ ջուր, եւ այլ այսպիսիք, նորոց եւ կենդանին բաղկացեալ է. (Արիստ. առինչ.։ (Այսոքիկ եդան առ իմանալ. այլ վարել ո՛չ երբէք է օրէն)։)
Ն. Իբր բաղադրական մասնիկ՝ բնական բաղադրութեամբ ի սկիզբն բառից՝ սաստկացուցանէ զոյժ նշանակութեան նոցա. որպէս Ըն, ներ, ի ներքս, տիրապէս, քաջ, եւ այլն։ Յայտնի օրինակաւ տեսանես ի ձայնքս, Հայիմ, Նայիմ. Հիւթ, Նիւթ. Կրթիմ, Նկրտիմ. եւ Նեցուկ, որպէս յեցուկ կամ գործի յենլոյ. Զիստ, Նիստ։ Որպէս եւ Նստիմ. ըստ լտ. սէ՛տէօ. իսկ սէ՛տէս. լծ. ընդ թ. սէտիր. յն. է՛տրա, գաթէ՛տրա։ Եւ առաւել անյայտ օրինակաւ տե՛ս ի բառսդ, Նախ, Ներել, Ներքոյ կամ ի ներքս. եւ այլն։
show, train;
magnificence, glory;
mincing airs or manners, smirking, simpering.
Այն աղջկանց նազանք են. (Ոսկ. փիլիպ.։)
cf. Կանխաձայնութիւն.
Նախաբանութիւնս ասաց յառաջագիտութենէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 4։)
first to say.
Առաջին բարբառելի. նախկին ասելի.
Մեր առաջին եւ նախաբարբառ պատասխանի այն է. (Եզնիկ.։)
cf. Նախաբուղխ.
Յառաջագոյն բուսեալ. առաջին բուսակ.
to preside over.
Նախապատիւ առնել. նախադասել. յառաջին տեղւոջ դնել.
presidency;
precedency, primacy, primateship.
προεδρία, -ρεια, -ριον, πρωτεία, πρωτοκλησία praesidentia, principatus, principalis sedes. Ունելն զառաջին գահ. գահերիցութիւն. աւագութիւն. գլխաւորութիւն. իշխանութիւն. բարձր եւ պատիւ առաջին. որ եւ ասի Յառաջագահք. Նախագահք.
prototype, archetype, primitive model, original, idea, pattern;
primitive;
— շինուածոց, sketch, plan, model.
πρωτότυπος, ἁρχέτυπος primitivus, originalis πρωτότυπον exemplar, primigenium vel primitivum, vel authenticum, originale, prototypum. Նախկին գաղափար. բուն եւ առաջին օրինակ. նախատիպ. սկզբնատիպ.
Բան աստուծոյ, առաջին սկիզբն. նախագաղափար տեսակ՝ յառաջաչափն ամենեցուն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 4։)
Տեսակք են երկու. նախագաղափար, եւ ածանցական. եւ է նախագաղափարն, որ ըստ առաջին գաղափարին կոչեցաւ. հիբար՝ երկիր. եւ ածանցական, որ յայլմէ զսեռութիւն (այսինքն զծնունդ) ընակալաւ. որպիսի, երկրային։ Նախագաղափար. ո՛րգոն, ոռոգեմ. եւ ածանցական է, ոռոգանեմ. (զի ի յն. չիք անցողական)։ Դէմք նախագաղափարացն, ես, դու, նա. եւ ածանցացն, իմ, քո, նորա (իբր՝ իմային, քոյին, նորայն)։ Սեռք կամ թիւք կամ հոլովք նախագաղափարացն եւ այլն. (Թր. քեր.։)
cf. Կանխագէտ.
Յառաջագէտ. կանխագէտ. նախագիտակ, եւ նախագիտական. կամ նախագիտելի.
traced, delineated before;
delineation, sketch, outline, firstdraught, minute;
acrostic.
Զինքն առաջի եդեալ նախագիծ օրինակ այսմ առաքինութեան. (Սարգ. յկ. ՟Ե։)
Զի որ կամիցի գրել ի մոմ, յառաջ եղծանէ զնախագիծն, եւ ապա գրէ զօրինակ պատկերի զոր եւ կամիցի. (Մաշկ.։)
cf. Կանխագիտութիւն.
πρόγνωσις, τὸ προεγνῶσθαι praescientia, praenotio եւ այլն. Յառաջագիտութիւն աստուծոյ. կանխագիտութիւն մարգարէական. եւ Գուշակութիւն մարդկային կամ սնոտի.
author, inventor.
Յառաջ քան զլինել մարդկան, սկիզբն մեղաց՝ ամբարտաւանութիւնն եղեւ ի կամակոր մտաց նախագիւտ դիւին, որով եւ ինքն անկաւ. (Վրք. հց. ձ։)
chief, principal.
προάρχων princeps. Նախկին գլուխ. գլխաւոր. պետ. առաջնորդ. նախագահ.
Վտարանջեալ յիւրոց նախագլխոցն. (Խոր. ՟Գ. 19։)
Յառաջինսն գրեսցի նա նախագլուխ եպիսկոպոս (արքեպիսկոպոս). (Կանոն.։)
gone before, preceded;
precursor, forerunner.
ՆԱԽԱԳՆԱՑ եւ ՆԱԽԱԳՆԱՑԵԱԼ. προηγούμενος, προοδευκότος praecedens. Յառաջընթաց. եւ Կանխաւ երթեալն.
Գնասցու՛ք ընդ անձուկ ճանապարհն՝ համարձակ, վասն նախագնաց առաջնորդին յիսուսի. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1։)
pre-existence.
Զնախագոլն յառաջագոյն ունելով, եւ գերագոյն ունելով զգոլն. (Դիոն. ածայ.։)
cf. Նախագոյակ.
προϋπάρχων, προών, προϋφεστώς կամ -στικώς prius existens, qui est, ens primus. Անդստին ի բնէ գոյաւոր. ինքնագոյ. որ էն. առաջին էն՝ աստուած.
Ինքն բարեգործօղն՝ ի բարւոջն ըստ գերազանցութեան նախագոյ։ Ամենայն յաւիտենի եւ ժամանակի, եւ ամենայն զիա՛րդ եւ իցէ էի՝ նախագոյ սկիզբն եւ պատճառ։ Եւ պարզաբար՝ որ ինչ զիա՛րդ եւ իցէ է՛՝ ի նախագոյէն եւ՛ է, եւ՛ հնարաւորի, եւ՛ ապրի. (Դիոն. ածայ.։)
first acting or operating;
made before.
Նախագործիւք լուսափայլութեամբք՝ աստուածպետութեան անընդմիջաբար հպագոյն։ Նախագործ զօրութեամբ։ Նախագործ լինել։ Նախագործ քահանայապետ։ (Դիոն. երկն.։)
Յայնժամ զարհուրեալ դողան առաջի բեմին զնախագործսն հրապարակեալ. (Գանձ.։)
cf. Կանխագուշակ.
Կարապետ գոլով, եւ նախագուշակ գալստեան որդւոյն աստուծոյ։ Նախագուշակ հոգւով քո ասացեր ի ձեռն մարագրէին։ Ըստ նախագուշակ տեսողին։ Սաղմոսքս մի ըստ միոջէ խորհրդոյս զօրութեան են նախագուշակ. (Շար.։ Մաշտ.։ Յհ. կթ.։ Լմբ. պտրգ.։)
cf. Նախագիւտ.
Սքանչելի հանճարոյս յառաջագոյն նախագտակք այլք լինելով ոմանք։ Սքանչանան ընդ նախագտակս արուեստի. (Պիտ.։)
to write beforehand;
to prescribe;
to say or mention before.
Որ զնախագրեալսն յառաջագոյն։ Որ զնախագրեալսն ի քէն մարգարէիւք. (Շար.։)
Մովսէս նախագրեալ յռաաջաձայն ձաղանօք սաստիկս իմն ամբաստանէ. (Նար. ՟Խ՟Զ։)
Զոր ի մասնէ վերաճառեալքդ նախագրեցին։ Նախագրեալ համարդ սակաւութեան։ Ընդ նախագրեալ երջանկացն փառատրական աղերսարկութիւն. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Ի՟Թ. ՟Ձ՟Բ։)
writing beforehand;
prescription, usucaption.
Գանձ է անուն գրոցս. շարադրեալ է ըստ ենթագրեցելոցս նախագրութեանց, որոց ի գիրս են գլուխք. այսինքն ըստ առաջիկայ ցուցակիս. որպէս եւ առնթեր դնի ցանկն. (Կիւրղ. գանձ. յռջբ։)
set over, put above, promoted, preferred, superior;
— առնել, համարել, to prefer.
Նախադա՛ս է, եւ պատուական ամենայնիւ անձն բանական քան զմարմինն։ Զնախադասսն ինքեան՝ սիրոյն ջերմութեամբ առաւել զօրացուցանէ ի բնաւորսն ունականութիւնս. (Գր. հր.։)
to set over, to put above, to promote;
to prefer, to give the preference to, to esteem more.
προτάσσω, -ττω ante pono, praepono, ante colloco եւ praefero. Յառաջ դասել. նախակարգել՝ ըստ տեղւոյ, կամ ըստ պատուոյ.
Առաջադիր ձայնաւորք ասին, վասն զի նախադասելով՝ շաղաշար կատարեն։ Յօդ է մասն բանի հոլովական՝ նախադասեալ (ըստ յն) (Թր. քեր.։)
first order or rank, preference, precedence, pre-eminence;
proposition, premises.
Բանականն որպէս գլուխ զվեհն եւ զառաջինն ընկալեալ նախադասութիւն յանդամս մարմնոյն՝ է իբրեւ զթագաւոր. (Գր. հր.։)
Ըստ տրամաբանից՝ նախադասութիւն է Բան բաղկացեալ յենթակայէ եւ ի ստորոգելոյ իբրեւ յեզերաց իւրոց. եզերքն ի դաւթէ անյաղթէ սահմանք կոչին, եւ նախադասութիւն ասի նա եւ Առաջարկութիւն կամ յառաջարկութիւն.
Սահման կոչեմ, յոր վերլուծանի նախադասութիւն, ի ստորոգեալ եւ ի ենթակայն. վասն զի ամենայն առաջարկութիւն ի հարկէ ենթակայ ունի եւ ստորոգումն։ Ի նախադասութեանց ոմանք են ստորասական, եւ ոմանք բացասկանա. եւ այլն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)
to meet first;
to happen before.
ՆԱԽԱԴԻՊԻԼ. προαπαντάω, προτυγχάνω եւ προσαπαντάω primum obvio. Նախ հանդիպիլ. զառաջինն ընդ առաջ ելանել. եւ Առընթեր պատահել.
founder or institutor;
preposition.
ՆԱԽԱԴԻՐ. գ. προθήκη, πρόθεσις praepositio. Նախ եդեալ ինչ. Յառաջաբան, եւ Քերականական նախդիր կամ նախադրութիւն. որպէս եւ ըստ յն. լտ. նաեւ բաղադրիչ մասնիկ, եւ առաջադիր տառ.
ուր եւ վասն առաջադիր ձայնաւորաց ասի.
entrance-door, portal;
vestibule;
commencement.
ՆԱԽԱԴՈՒՌՆ կամ նախադուրք. πρόθυρον , προπύλαιον, -λον vestibulum, limen. Առաջին դուռն արտաքին. դուրք դրաց. նախկին մուտք (տան, եւ իրաց). որ եւ Դրանդիրք դրան, Աղիւսադուռն. եւ Միջավայրն ի մէջն երկուց դրանց. սրահ. գաւիթ. դրսի՝ առջի մեծ դուռը, եւ բակ. ավլու. մէյտան.
Ի բա՛ց կաց ի նախադրացդ։ Նշանք առանց առաքինութեան ոչ կարեն ի նախադրունս արքայութեան առաջնորդել ումեք։ Անհնար է առանց ողորմութեան մօտեալ առ նախադրունս արքայութեան. (Ոսկ. ղկ. Ոսկ. գծ. Ոսկ. յհ.։)
preface, preliminary dissertation;
design, project;
preposition.
πρόθεσις, προθήκη praepositio, propositum, propositio. Նախադրեալ բան. նախակարգեալ ինչ. առաջադրութիւն. կամք. վճիռ. եւ Սկզբնաւորութիւն. նախադուռն բանից. նախաշաւիղ ասացուած. յառաջաբան.
Նախադրութիւնս բաւական է, եւ ոչ պահանջիմ առաւել քան զօրութիւն. (Լմբ. յայտն.։)
Ընկալաւ եւ մանաւանդ թագաւորութիւնս մեր զքո պատուականութեանդ նախադրութիւն. այսինքն առաջարկութիւն. (Կիռ. ման. առ գր. կթ.։)
Յաղագս նախադրութեան։ Նախադրութիւն է բառ նախադրեալ յամենայն մասունս բանի՝ ըստ բարդութեան, եւ ի բաղդասութեան. (Թր. քեր.։) Ուր բարդութեամբ իմանայ զբաղադրական մասնկունս ըստ ինքենա նշանականս. զոր օրինակ՝ ներ, արտ, ապ, բաղ, շար, վեր, ընդ, եւ այլն. իսկ բաղդասութեամբ իմանայ նախ՝ զխնդրառու նախդիրս կամ զբառս ի կարգի շարադրութեան. զոր օրինակ՝ վասն, յաղագս, շուրջ, եւ այլն. եւ երկրորդ զհոլովակերտ նախդիրս, զ, ի, յ, ց, առ, ըն, ն։
precaution.
Անկարելի էր տեսանել՝ այնչափ նախազգուշութեանց ի մէջ եղելոյ։ Գիրս խրատու եւ նախազգուշութեան։ Վստահացեալք յիւրաքանչիւր նախազգուշութիւնսն (կամ նախզգուշութիւնսն)։ Զճանապարհորդութեանն նախազգուշութիւնսն. (Պիտ.։)
antedate.
προαριθμένος praenumeratus προαρίθμησις praenumeratio. Նախաթուեալ. կանխաւ ի համար արկեալ. եւ Առաջին համարեալ. նախակարգեալ. նախադաս. գլխաւոր. եւ Նախկին թիւ.
cf. Նախագահ;
—թոռք, first seat, highest place.
προκαθηγοῦμενος praesedens, antistes. praesul. Նախագահ. գահերէց. առաջնորդ. գլխաւոր. վերագոյն բարձիւ եւ աւանդութեամբ։
Նախաթոռացն եւ առաջնորդաց։ Խրատս տայ մնալ ի նախաթոռացն սահմանադրութիւնս. (Լմբ. առակ.։)
Զոր շնորհն աստուծոյ ընտրեաց նախ ի քահանայութիւն, նա է նախաթոռ յեկեղեցւոջ. (Կանոն.։)
Կամ որպէս Բարձերէց. առաջին յետ նախկին աթոռոյ.
ՆԱԽԱԹՈՌՔ գ. πρωτοκαθεδρία prima sedes, primus in concessu locus. Առաջին աթոռ. յառաջագահք.
Ի պատիւ նախաթոռացն յաջորդեսցիս։ Ուղղածեցար ի յաջորդումն նախաթոռոցն ազգապատիւք քահանայապետութեամբ. (Պիտ.։ Յիշատ. ոսկ. յհ.։ (որք հային եւ ի ՟ա. նշ)։)