cf. Զենլի.
Զենականն եւ դիտականն ամենայն։ Զենական (օրէնս) նկարել եւ ցուցանել ի ձեռն կենդանեացս յօշման. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։)
to be sacrificed or immolated.
ԶԵՆՈՒՄ եւ կր. ԶԵՆԱՆԻՄ. θύω, θυσιάζω, καταθύω, σφάττω, σφάζω macto, jugulo, occido, victimam offero, sacrifico Հատանել զպարանոցս կենդանեաց. փողոտել, խողխողել, սպանանել սպանդս. մանաւանդ առ ի նուիրել Աստուծոյ. զոհել. մորթել.
Առէ՛ք ձեզ ոչխար, եւ զենջի՛ք ի զատիկ։ Զենուցուն զնոսա զենումն փրկութեան Տեառն։ Եզեն Ադոնիա ոչխարս եւ եզինս եւ գառինս։ Եզեն Սողոմոն զզոհսն։ Առնուլ զսուրն, եւ զենուլ զորդին իւր։ Զենէ՛ք, կերիցո՛ւք։ Եզեն հայր քո զեզն պարարակ։ Արի՛ Պետրոս, զե՛ն եւ կեր.եւ այլն։
Գառն կայր զենեալ։ Զենար, եւ գնեցեր զմեզ Աստուծոյ՝ արեամբդ քով։ Գառինն զենլոյ. եւ այլն։
Քահանայքն էին սակաւք, եւ ոչ կարէին զենուլ զողջակէզսն. յն. δέρω տէրիսինի չըգարմագ. տեռել. իմա՛ մորթել, այսինքն մորթազերծ առնել.
Զենանիլ։ Զենանի. (Փիլ. ել.։ Նար. ՟Լ՟Գ։ Լմբ. յանառակն։)
Որ առ հնոյն էին զենմունք, ի զենանելն մեռանէին. իսկ Տէրն մեր հանապազ զենանի ի փրկութիւն աշխարհի. (Շ. բարձր.)
cf. Զենակար.
Իբր ռմկ. զէն ընօղ, զիյան վէրէն. Վնասարար, վնասակար.
victim, that is ready to be sacrificed;
immolation.
θῦμα, θυσία victima, sacrificium, hostia Կենդանի՝ որ զենեալ լինի ի պէտս ուտելոյ, եւս առաւել ի զոհ. սպանդ. զոհ.
to slaughter, to kill;
to immolate, to sacrifice.
ԶԵՆՈՒՄ եւ կր. ԶԵՆԱՆԻՄ. θύω, θυσιάζω , καταθύω, σφάττω, σφάζω macto, jugulo, occido, victimam offero, sacrifico Հատանել զպարանոցս կենդանեաց. փողոտել, խողխողել, սպանանել սպանդս. մանաւանդ առ ի նուիրել Աստուծոյ. զոհել. մորթել.
Առէ՛ք ձեզ ոչխար, եւ զենջի՛ք ի զատիկ։ Զենուցուն զնոսա զենումն փրկութեան Տեառն։ Եզեն Ադոնիա ոչխարս եւ եզինս եւ գառինս։ Եզեն Սողոմոն զզոհսն։ Առնուլ զսուրն, եւ զենուլ զորդին իւր։ Զենէ՛ք, կերիցո՛ւք։ Եզեն հայր քո զեզն պարարակ։ Արի՛ Պետրոս, զե՛ն եւ կեր.եւ այլն։
Գառն կայր զենեալ։ Զենար, եւ գնեցեր զմեզ Աստուծոյ՝ արեամբդ քով։ Գառինն զենլոյ. եւ այլն։
Քահանայքն էին սակաւք, եւ ոչ կարէին զենուլ զողջակէզսն. յն. δέρω տէրիսինի չըգարմագ. տեռել. իմա՛ մորթել, այսինքն մորթազերծ առնել.
Զենանիլ։ Զենանի. (Փիլ. ել.։ Նար. ՟Լ՟Գ։ Լմբ. յանառակն։)
Որ առ հնոյն էին զենմունք, ի զենանելն մեռանէին. իսկ Տէրն մեր հանապազ զենանի ի փրկութիւն աշխարհի. (Շ. բարձր.)
act of slaughtering;
victim, sacrifice.
Զենուցուն զնոսա զենումն փրկութեան Տեառն. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ե. 5։)
Զամենայն զենումն առանց խմորոյ եւ մեղու մատուցանել. (Փիլ. բագն.։)
Որ առ հնովն էին զենմունք։ Սուրբ զենումն զենանի միշտ. (Շ. բարձր.։)
to place, to deposit, to put, to establish, to dispose, to plant, to install, to procure a situation or place for.
Երթայց առաջի քո, եւ զետեղեցից զքեզ։ Մինչեւ զետեղեսցէ Տէր Աստուած զեղբարս ձեր. (Ել. ՟Լ՟Գ. 14։ Օր. ՟Գ. 20։)
Յաղագս յուսոյ, զոր մօտ առ դուրս իբր դռնապան բնութիւնսզետեղեաց. (Փիլ.։)
cf. Զետեղեմ.
Երթայց առաջի քո, եւ զետեղեցից զքեզ։ Մինչեւ զետեղեսցէ Տէր Աստուած զեղբարս ձեր. (Ել. ՟Լ՟Գ. 14։ Օր. ՟Գ. 20։)
Յաղագս յուսոյ, զոր մօտ առ դուրս իբր դռնապան բնութիւնսզետեղեաց. (Փիլ.։)
to place one's self, to install or settle or establish one's self;
to find a situation, to obtain or find a place.
καταπαύομαι, καταμένω collocor, requiesco Զկայ առնուլ ի տեղւոջ. հանգչել, դադարել. հանդարտել. տեղաւորւիլ.
Լա՛ւ էր թէ անդէն զետեղեալ եւ բնակեալ էաք առ եզերբ Յորդանանու. (Յես. ՟Է. 7։)
Զետեղեցան, եւ յամենայն կողմանց անդր ժողովեցան։ Դեռ անդէն ի տեղւոջն զետեղեալ էին խաղաղութեամբ. (Եղիշ. ՟Գ։)
Ի վայրս ինչ անդաստանաց կացեալ դադարեցայց։ Ուր յետոյ ոտք մարմնացելոյդ Աստուծոյ զետեղեալ կացին։ Ի սահմանելի քառից տարերաց զգայականաց զետեղեալ որոշեցար. (Նար.։)
Յետ այսր ամենայնին՝ սակաւ աւուրք զետեղեցին, ապա դարձեալ, եւ այլն. այսինքն զտեղի առին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)
cf. Զետեղուած.
ԶԵՏԵՂՈՒԹԻՒՆ ԶԵՏԵՂՈՒՄՆ, ղման. ἴδρυσις collocatio Զտեղի կամ զկայ առնուլն. դադարումն. մնալն. հանդարտութիւն.
Ոտնակառոյց զետեղութեամբ. (Գանձ.։)
Հաստատութիւն եւ զետեղումն՝ ի կատարեալսն եւ յառաքինիս օրէնս առնու. (Փիլ. այլաբ.։)
Արեգական եւ լուսնի զետեղումն այնքան ժամու (առ Յեսուաւ). (Նանայ.։)
cf. Զետեղուած.
ԶԵՏԵՂՈՒԹԻՒՆ ԶԵՏԵՂՈՒՄՆ. ἴδρυσις collocatio Զտեղի կամ զկայ առնուլն. դադարումն. մնալն. հանդարտութիւն.
Ոտնակառոյց զետեղութեամբ. (Գանձ.։)
Հաստատութիւն եւ զետեղումն՝ ի կատարեալսն եւ յառաքինիս օրէնս առնու. (Փիլ. այլաբ.։)
Արեգական եւ լուսնի զետեղումն այնքան ժամու (առ Յեսուաւ). (Նանայ.։)
cf. Զերթ.
Այնմ որ ըզմիտս առնէ փայլօղ, զերդ զապակի՝ եւ զօդ կըրօղ. (Երզն. այբուբ.։)
Զինքն ողջացոյց՝ զերթ զառաջինն։ Զերթ որ վկայքս ինձ ասացին. (Մագ. ոտ.։)
cf. Զերծանիմ.
Երկիր պագանել կռոցն, եւ զերծիլ ի յայրեցմանէն. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ի՟Ը.։)
to dispossess, to strip, to carry away;
to snatch, to deprave, to ravish, to pull off;
to free one's self, to get rid of, to have ricourse to, to escape to, to take refuge.
ἁφαιρέω, ὐφαιρέω, διαίρω, ἀρπάζω aufero, subtraho, tollo, capio. Որ եւ ԶԵՐԾԱՆԵԼ. Կորզել, ի բաց հանել. բառնալ. մերկել, գերծուլ. կապտել, գողանալ.
Զգեստ մերկոց զերծեր։ Զե՛րծ զհանդերձ։ Զերծից ի նմանէ զհանդերձ իմ։ Զերծ յինէն զքուրձ. (Յոբ. ՟Ի՟Բ. 6։ Առակ. ՟Ի. 16։ Ովս. ՟Բ. 9։ Սղ. ՟Ի՟Թ. 12։)
Յառաջին հասակէն ուսցի ոք՝ ոչինչ գաղտ զօտարացն զերծուլ, թէ պէտ եւ դոյզն ինչ իցէ։ Զզօրութիւնն ի բաց եհատ, զգեղեցկութիւնն եզերծ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. յովն.։)
Զերծուլ արդարոց ի լեառն Տեառն. (Արշ.։)
to deliver, to free, to save, to undo, to disengage, to liberate, to preserve, to get out;
— ի մահու պարտեաց, to reprieve from capital punishment, from death.
Զերծուցանել զնոսա ի հակառակութենէս յայսմանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 15։)
Յամենայնէ՝ որ օրինացն նորա ներհակք են, պա՛րտ է զմտածութիւնս զերծուցանել. իբր ազատ պահել, կամ հեռացուցանել։
deliverer, rescuer.
Յորժամ բազում վշտօք վշտանայցեն, եւ զերծանիցին, զզերծուցիչն առաւել մեծարանօք ճանաչել պատրաստիցէ. (Կիւրղ. ծն.։)
oppression, vexation, vexatious measures;
nausea, disgust, aversion, loathing, rising of the stomach;
horror, detestation, abomination.
Որպէս Զզուելն զայլս, հարստահարութիւն. զրկանք. տառապանք.
Զզուանք եւ կռփանք ի բռնաւոր ընկերակցաց. (Եղիշ. ՟Ե։ եւ Մաշկ.։)
Իշխանքն հասուցանէին ի վերայ տնանկացն զզուանս։ Զայս ճանապարհս անմիտքն զզուանօք եւ զրկանօք աղքատաց գնան։ Նիւթէ զզուանս աղքատաց եւ զրկանս։ Յայսպիսի զզուանս գոլով ի նոցանէ մարդկութիւնս, թախանձէր զԱստուած. (Լմբ. միք.։ Լմբ. առակ.։ Լմբ. պտրգ.։ Լմբ. սղ.։)
Առանց զզուանաց ծանրաբեռնութեան. (Նար. ՟Ձ՟Բ։)
to disgust, to vex, to persecute, to importune;
to revile, to abuse, to outrage.
Մի՛ ինչ զզուիցէք զնա. (Հռութ. ՟Բ. 16։)
κακῶς ἑρέω, ὐπερφανέω, ἑπιτιμάω male tracto, superbe contemno, fastidio, objurgo θρυλλέω diffamo Ընդ վայր կամ առ ոտն հարկանել զոք ամբարտաւանութեամբ որպէս գարշ եւ զազիր. անարգել. անպատուել. բամբասել. զրպարտել. հարստահարել. խուել. զրկել.
Զզուէին զամենեսին, եւ ասէին. զի՞ առնիցէք զսուրբ կտակարանսդ. (Եղիշ. ՟Գ։)
Բազումք յամպարշտաց՝ փառաւորեցան (յաշխարհի), եւ արդարք զզուեցան. (Լմբ. ժող.։)
ԶԶՈՒԵՄ, եցի. չ. որպէս ռմկ. զզուիլ. Զազրանալ եւ ձանձրանալ. գարշիլ. տաղտկալ. դժկամակիլ. անարժան համարել. գանիլ.
to throw, to thrust, to cast far from one;
to drive away, to remove;
— զամօթ, to throw off all sense of shame, to become immodest.
ἁποποιέομαι rejicio, repello, removeo եւ differo Ընկենուլ սաստկութեամբ՝ ի վայր, կամ յետս, կամ հեռի. մերժել. յամեցուցանել. մէկդի ձգել, վար ձգել կամ զարնել, ետ ձգել.
Առանց յապաղման եւ զընկենլոյն։ Զշնորհն յապա զընկենու. (Փիլ.։)
for, because, in order that, to the end that;
that;
զի՞, what? what thing? why? for what reason? զի՞ կայ իմ եւ քո, what do you want, or what do you want of me ? զի՞ է զի, what is the motive for which? why? what is it ? why then ? զի՞ է զի յարեւու եկիք այսօր, how happens it that you are returned before sun-down? քեզ զի՞ փոյթ է, what does it matter to you ? զի՞ է որդեակ, what do you want my son?
զի՜, how! how much! զի՜ անգութ ես, how cruel you are! զի՜ բարի կամ զի՜ վայելուչ, how good and how pleasant!
Սրբեաց զնա, զի ի նմա հանգեաւ։ Սա կոչեսցի կին, զի յառնէ իւրմէ առաւ։ Զի նա է մայր եւ այլն։
Զի արհամարհեցեր զբան Տեառն, արհամարհեսցէ զքեզ Տէր. (Ա. Թագ. ԺԵ. 23։)
Մեք զի կամօք եղաք մահկանացուք, կամօք մեռցուք վասն նորա։ Իմ զի աղ եւ հաց կերեալ է յաշխարհի ձերում, գութ եւ սէր ունիմ առ աշխարհն. (Եղիշ. Բ. Ը։)
Այնչափ չգարշի ի մեղաւորաց, զի վասն նոցա եկն. (Ոսկ. մտթ. Բ. 5.) որ է առաւել ոճ յունական. այլ առաւել հայկաբան է ասելն՝ Զի եւ. այսինքն՝ մինչ զի նաեւ։
Իսկ սուրբ զի ասաց, վասն կուսութեանն իւրոյ կոչեաց զնա. (Եփր. թագ.։) Է՛ զի թարմատարն լնու եւ զտեղի յարաբերականի. իբր ռմկ. որ.
Որպէս ոք զի խօսիցի ընդ բարեկամի իւրում։ Որպէս փեսայ՝ զի ելանէ յառագաստէ իւրմէ։ Ի ժամանակի զի հարկանէր զԴարեհ արքայ։ Մի՛ լինիցիս որպէս կեղծաւորքն, զի սիրեն եւ այլն։
Մի՛ դատիք, զի մի՛ դատիցիք։ Մի՛ արկանէք ... զի մի՛ առ ոտն կոխիցեն։ Զի մի՛ երեւեսցիս մարդկան իբրեւ զպահօղ։ Զի մի՛ երբէք հարցես զքարի զոտն քո. եւ այլն։
ԶԻ՞ Է ԶԻ. τί; quid? ut quid? cur? quare? Առ ի՞նչ. վասն զի՞նչ պատճառի. ընդէ՞ր. ինչո՞ւ, ի՞նչ բանի համար, ի՞նչ եղաւ՝ որ.
Զի՞ եկիք առ իս։ Զի՞ հոգայք։ Զի՞ տեսանես զշիւղ։ Զի՞ է՝ զի ասաց Աստուած։ Զի՞ է՝ զի ծիծաղեցաւ Սառա. եւ այլն։
Զի՞ իսկ ասէ՝ հակառակութիւն լինի ի ձեզ. (Ոսկ. հռ.։)
Իսկ զայն զի՞ առնիցեմք, զի ցաւոտք նոքօք առողջանան. (Եղիշ. Ը։)
Ո՛չ զմարմնաւոր, այլ զհոգեւոր եղբարս սպանանիցես. եւ այն զի՞ առնէ, եթէ՝ ոչ սրով, այլ այլովք օրինակօք. (Ոսկ. ա. թես. Ը։)
Զի՞ զանազանի. Սահմ. ստէպ. է ոճ յն. եւ լտ. իսկ ի հյ. ռմկ. ի՞նչ. փոխանակ ասելոյ՝ ի՞ւ, կամ զիա՞րդ։
at one's will or pleasure.
ԶԻԱ՞ՐԴ πώς; quomodo? գրի եւ ԶԻ՞ԱՐԴ. (վասն զի կազմեալ ի զի՞, արդ) իբրու Զի՞նչպէս, այսինքն Որո՞վ օրինակաւ. ո՞րպէս. եւս եւ Արդ զի՞. առ ի՞նչ. ընդէ՞ր. զի՞ է՝ զի. ի՞նչպէս. եւս եւ՝ ինչո՞ւ.
Զիա՞րդ լինիցի ինձ այդ։ Զիա՞րդ թուի քեզ։ Զիա՞րդ ասես եղբօր քում։ Զիա՞րդ ոչ իմանայք։ Զիա՞րդ դժուարին է։ Զիա՞րդ զատաւ նստաւ։ Եւ արդ զիա՞րդ է զի ոչ պահեցեր զերդումն Տեառն եւ այլն։
Մի՛ տալ ումեք վարել (զերինջս սայլի տապանակին), այլ ինքնին իւրովի զիարդուպէտ ըստ իւրեանց հեշտի գնայցեն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6. յն. առանց ուրուք վարելոյ թողուլ երթալ։)
trade of making arms;
arming, armament.
Կազմութիւն զինուց, եւ Վառիլ կազմիլն զինուք.
Այս եղեւ պատճառ եւ սկիզբն զինագործութեան ... տարածեցաւ զինագործութիւն. (Միխ. աս.։)
armistice, truce;
— առնել, to make a truce.
cf. Զինազարդ.
ԶԻՆԱԶԳԵԱՑ ԶԻՆԱԶԳԵՍՏ ԶԻՆԱԶԳԵՍՏԵԱԼ. Որոյ զգեցեալ է զզէնս. սպառազինեալ.
Դիւցազնաբար զօրութեամբ առ ի ծանր զինազգեստն լինելով հանդուրժեսցեն. (Պիտ.։)
Մտանէ զինազգեստեալ ընդ դուռն քաղաքին. (Ճ. ՟Թ.) (վրիպակաւ գրեալ էր, զենազգեստեալ)։
fencer;
cf. Զինախաղութիւն;
— առնել, to fence, ուսուցիչ —ի, fencing-master;
մարզարան —ի, fencing-school.
that carries arms;
squire;
soldier, swordsman;
officer.
αἱρῶν τὰ ὄπλα, τὰ σκεύη, ὀπλοφόρος, δορυφόρος qui arma gestat, armiger, satelles, stipator Թիկնապահ կամ արբանեակ, որ կրէ ի ձեռին զզէն գլխաւորին.
Զինակիր նորա առաջի նորա երթայր. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Է. 7։)
Նախ պարտ էր ժամանել զօրականի, պարտ էր յառաջել զինակրին. (Ոսկ. յաւետիս.։)
Եւ Զինազգեաց, սպառազէն, զինաւոր.
Եւ եղեւ ասայի զօր զինակրաց, որք բառնային վահանս եւ նիզակս ... երեք հազար. (՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Դ. 8։)
Բարշամ առաջի զինակրացն նորա պատահեալ՝ մեռաւ. (Խոր. ՟Ա. 13։)
to fight together, to accompany in battle.
Ոմանք առին զխաչս իւրեանց, եւ ընդ Քրիստոսի զինակցեցան. (Նիւս. կուս.։)
armed combatant.
ὀπλομάχος bellator armatus Մարտիկ սպառազինեալ.
armed warfare.
ὀπλομαχία certamen cum armis Մարտնչելն զինուք, կամ սպառազինեալ գոլով.
corporal.
Դիւական մոլութեանն զինապետք (մանկակոտորն Հերովդի). (Համամ առակ.։)
to arm, to provide with arms, to man, to equip;
to provide with, to fortify.
ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.
Տեսանեմ ա՛յլ օրէնս յանդամս իմ՝ զինեալ հակառակ օրինաց մտաց իմոց. (Հռ. ՟Է. 23։)
to arm one's self, to take up arms, to oppose;
to provide one's self with.
ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.
Տեսանեմ ա՛յլ օրէնս յանդամս իմ՝ զինեալ հակառակ օրինաց մտաց իմոց. (Հռ. ՟Է. 23։)
militia-man, warrior, soldier;
իբրեւ զ—, in a military manner;
— սոսկական, private or common soldier;
հետեւակ —, foot-soldier;
հեծեալ —, horse-soldier
Թէ եւ գրակարդացք իցեն եւ պաշտօնեայք, ընդ զինուորս կացցեն։ Քահանայից մի՛ զձեւ հանդերձի զինուորաց ունել։ Քահանայք մի՛ իշխեսցեն կենաց հացին՝ մանկանց կամ զինուորաց տալ առնուլ. (Կանոն.։)
in a military way, like a soldier.
Մարտնչելի է բանականապէս, այլ ո՛չ զինուորաբար. (Առ որս. ՟Ժ՟Ե։)
lightly, swiftly;
easily.
Ի ծանրութեանց ազատեալ՝ թեթեւաբար կոչողին հետեւեցաւ. (Սկեւռ. լմբ.։)
cheap, low-priced.
Թեթեւագնի վաճառէր. (Կիւրղ. ղեւտ.։)
swift, nimble, light.
εὑσταλής expeditus Թեթեւ ի գնացս. արագընթաց, եւ Թեթեւաբեռն.
cheaply;
— վաճառել, to sell -.
lighter, very light;
very easy.
κουφότερος, κουφότατος, ἑλαφρότερος levior, levissimus Առաւել կամ յոյժ թեթեւ, եւ Արագընթաց.
Բռնադատեալ բերիլ թեթեւագունին առ էիցն ծանրագոյնն (հրոյ առ հողն). (Փիլ. լին. ՟Դ. 51։)
Խոստովա՛ն լեր, զթեթեւագունիցն առ խտիր մտաց իբր զստուար ծանրութիւն բեռանց։ Որ ինձ ծանունք են, քեզ թեթեւագոյնք են. (Նար. ՟Ծ՟Ե. ՟Ծ՟Է։)
Թեթեւագունիցն՝ ամենայն ժամանակ առ ձեռն պատրաստ. (Յհ. իմ. ատ.։)
Նախ թեթեւագոյն ըստ աշխարհակիր կարգացն առակաբանեալ. (Ագաթ.։)
slightly made, slight, light.
Թեթեւ իրօք գործեալ (որպէս բոյն թռչնոց).
swift-winged, swift flying, active, nimble.
ԹԵԹԵՒԱԹԵՒ ԹԵԹԵՒԱԹՌԻՉ. Թեթեւ թեւօք, կամ ի թռիչս. արագաթռիչ.
Թեթեւաթռիչ սլացմամբ, կամ ընթացիւք. (Շ. յկ. լ։ Երզն. լս.։)
Թեթեւաթռիչ է, եւ ոչ ծանրաբեռնեալ ի հոգոց. (Վրք. հց. ձ։)
light, frugal;
— սեղան, a light dinner.
Նուազ եւ թեթեւախորտիկ սեղան՝ մայր է առողջութեան. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 21։)
weakness of mind, giddiness;
levity, ineonstaney, fickleness;
imprudence.
Վասն փառաց մարդկան թեթեւամտութեամբ փորձանաց ժուժկալ լինի. (Երզն. մտթ.։)
to be lightened, disburdened, exonerated;
to ease one's self, to relieve one's self.
ԹԵԹԵՒԱՆԱԼ. որպէս Թեթեւաթռիչ կամ երագընթաց.
Թեթեւանալ ընդ առաջ տեառն յօդս։ Ի վերայ թեւոց հողմոց թեթեւասցին գնալով. (Արշ.։)
levity;
inconstancy, volubility;
adulation.
Զի մի՛ կարծիցի, թէ թեթեւանս ինչ առնէ նմա. (Ոսկ. փիլեմ.։)
cf. Թեթեւացուցանեմ.
Ի բաց ընկեցին զծանրատաղտուկ լուծն հեթանոսաց, թօթափեցան՝ թեթեւեցան, թեւակոխեցին՝ թռեան. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)
light in the race, rapid, swiftly-rushing, wing-footed, light of foot, light-footed, nimble;
swiftly, rapidly.
Թեթեւ յընթացս. արագ, եւ առանց ծանրութեան.
Սլացեալ յարեւմտից յարեւելս թեթեւընթաց ամպով իմոյ կուսութեանս. (Խոր. հռիփս.։)
(Հրեշտակք) թեթեւընթացք, եւ քան զմիտս երագունք. (Յհ. գառն.։)
cf. Թեթեւանամ.
Ի բաց ընկեցին զծանրատաղտուկ լուծն հեթանոսաց, թօթափեցան՝ թեթեւեցան, թեւակոխեցին՝ թռեան. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)
lightness;
activity, agility;
alleviation, exoneration, relief;
frivolousness, futility;
inconsideration, thoughtlessness, folly;
levity;
ignominy, scorn, dishonour;
relief, sollevation.
Են բազումք, որ թեթեւութեամբ սիրեն առ մարդկան ականէ. այսինքն թուլութեամբ, վեր ի վերոյ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)
Տեսեալ զայնպիսի թեթեւութիւն ծանականաց իւրոց։ Վասն որո՛յ պատճառանաց եղեւ դիպեալ նմա այնպիսի ծանր թեթեւութիւն։ Եւ դու անարգանօք եւ թեթեւութեամբ երթաս ի տուն քո. (Փարպ.։)
conjecture;
proof, essay;
ի թեթուս մատչել, to conjecture;
to put to the proof, to test, to prove, to essay, to try.
Բառ անյայտ. թերեւս որպէս Երկբայելի փորձ. (լծ. թ. տէնէմէք, լտ. թէնթա՛րէ).
Կարծեօք ի թեթուս մատուցեալ (օձն առ Եւայ), եթէ լինիցի, եւ թէ չլինիցի. (Եզնիկ.։)