easy, condescending;
credulous;
credible, that can be easily believed.
Դիւրահաւան գոլով առ բարեպաշտութիւնն. (Ճ. ՟Ա.։)
Առ կամս ուղղողին դիւրահաւան ելով (կամ դիւրահաւանելով). (Պիտ.։)
Առ դիւրահաւանս ոմանս, եւ յոյժ ունկնդիրս իւրոյ վարդապետութեան գրէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)
Առ ի խաբէութիւն պարզմտացն, կամ դիւրահաւանիցն. (Առ որս. ՟Գ։ եւ Ոսկ. ՟բ. կոր.։ եւ Սանահն.։)
Զի կրկին կոչմամբն դիւրահաւան ձգեսցէ առ ինքն. (Շ. մտթ. ՟Դ. 16.) իբր մ. դիւրաւ։
Դիւրահաւանս առնել ձեզ. (Տօնակ.։)
credulity, simplicity.
Դիւրահաւանութիւն ճշմարիտ սիրով առ վերակացուն եղիցի ամենեցուն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)
credulous, that believes easily.
Օձն ծանեաւ առ երեսսն երթալ առ դիւրահաւատս. (Բրս. հց. յն. դիւրածելի։)
very easy, or possible.
Պարթեւազանցդ դիւրահնար գոգցես ի ձեռն կեղծաւոր սիրոյ զդաւելն. (Խոր. ՟Բ. 71։)
Դիւրահնար է ամենայն ըմբռնեալն (ի յետին տագնապի). (Ածաբ. կիպր.։)
Զդիւրահնարս զայս զձեռաց գործիս պիտանացու ունի. (Նիւս. կազմ.։)
flowing, that flows easily.
Եւ առ այլսն դիւրահոս աստուստ. (Պղատ. տիմ.։)
easy of access, affable
Դիւրահուպ առ ի մէնջ բուսանելով. (Անյաղթ բարձր.։)
Այսոքիւք բառնաբաս կազմէ զնորա հաւատարմութիւնն, ուստի եւ դիւրահուպ եղեւ առ նոսա պօղոս. (Ոսկ. գծ.։)
accostable, accessible.
Ի ձեռն նաւավարութեան զամենայն պիտոյս՝ դիւրամատոյցս մերձեցոյց. (Շիր.։)
cf. Դիւրահուպ.
Առաքեալքն ի ճշմարտութիւնն բացաւ երեսօք դիւրամերձք լինէին. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)
I;
ես ինքն, myself;
յինէն կողմանէ, as for me, for my part;
ըստ իս, in my opinion;
ահաւասիկ ես, here I am, here am I;
ես եմ, it is I;
ոչ եմ ինձ եւ յիս, I am beside myself, distracted, I am not master of my self-possession, I am driven mad.
Դերանուն առաջին դիմին ἑγώ (սեռ) ἑμοῦ կամ μοῦ, ἠμείς, ἠμῶν ego (սեռ) mei, nos, nostri Դերանուն առաջին դիմին , յորմէ է բանն. ես.
lieutenant, vicegerent;
successor;
stationary, firm, stable.
Նուազագոյն յառաջնումն ցուցեալ, ետ զետէ գործոյն կատարելութեամբն ընդ նմա պայծառութեամբ ծագեալ. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)
Երկինք եւ երկիր՝ անօթք ետեղակալք են։ Առնէ զնոսա անշարժս եւ ետեղակալս։ Երկինք ետեղակալք են, եւ լուսաւորքն գնայունք. (Եզնիկ.։)
vicegerent, vicar.
cf. Տեղապահ, իբր Փոխանորդ. տեղը բռնօղ, աթոռակալ.
lieutenancy.
Զաթոռ եպիսկոպոսապետութեան ետեղապահութեամբ յաջորդեաց յովսէփ. (Խոր. ՟Գ. 67։)
quick, nimble, prompt, rapid, swift, current;
— երագ or երագս, quickly, currently;
very soon.
Երագ երիվար, կամ ոտք, ընթացք, սլացումն, եւ հրեշտակք, կամ թեւք, կամ Ի թռիչս երագունք. (Ես. ՟Ժ՟Ը. 2. ՟Լ. 16։ Եզեկ. ՟Ա. 7։ Հռ. ՟Գ. 15։ Նար. եւ այլն։)
Թեւք երագունք են թռչնոց, զի նոքօք ի վերայ օդոց փառաւորին. (Եփր. ծն.։)
cf. Արագախաղաց.
Որ արագ յառաջ խաղայ յընթացս. արագախաղաց.
soon thawed or lique-fled.
Կազմեաց եդ փոքր թռչնոցն երագահալ խածիս. (Վեցօր. ՟Ը։)
cf. Արագահաս.
Առաքէր սուրհանդակս երագահաս. (Կաղանկտ.։)
quickly, rapidly.
Որ լուռն էի, եղէ երագապէս շատախօս. (Լմբ. սղ.։)
that passes, that dies soon, transitory, transient.
Որ փութով վախճան առնու. արագավախճան. վաղանցուկ.
Եւ թերեւս հակառակին մասն՝ երագավախճան. (Պիտ.։)
cf. Արագաքայլ.
Որ արագ քայլէ. արագոտն. երագընթաց. սրաթռիչ.
Որք յառաջ քան զնա երագաքայլք էին։ Երագաքայլ թեւօք ամբարձեալ զմիտս. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)
to make haste, to hasten;
to double the pace, to go quicker, to run, to trot;
to accelerate, to hasten, to press.
Դու մի՛ երագես զձեռնադրելն։ Մի՛ երագեր զօծումն ընտանւոյն։ Եւ ապա ինքն երագէ զձեռնտուութիւնն։ Երագեալ զյարութիւնն մխիթարեցի զնոսա. (Լմբ.։)
quick, that runs quick, nimble, swift.
Երագընթացն փառաբանչօք՝ վերնաթռիչ պատգամաւորօք։ Ի թեւս թեթեւս յերագընթացս ամպաչու թռչնոյ. (Նար. կուս. եւ Նար. խչ.։)
quickness, celerity, velocity, swiftness;
expedition;
acceleration;
frequency;
velocity, speed;
— անկիւնային, angular, circular velocity.
Ի թռիչս երագութեան։ Թեթեւութիւն երագութեան։ Երագութիւն սլանալոյ. (Ագաթ.։)
Առ սպասն երագութիւն. (Փիլ. քհ.։)
Երագութեամբ անբաւ։ Ոչ կարեմ ասել զերագութիւն ձեռինն. (Խոր. ՟Բ. 59. եւ 82։ Տե՛ս զերագութիւնն եւ զանարգելութիւնն. Լմբ. իմ.։)
velocity, swiftness;
haste, hurry;
acceleration.
Անհաս երագմամբ։ Ի դիմումն երագման ընթացից։ Ձիընթաց երագմամբ։ Առ մտացն երագումն. (Նար.։)
dream;
fancy;
vision;
— տեսանել, to dream, to have a dream, to dream a dream, cf. Երազիմ;
եւ ոչ յերագի անգամ տեսանել, not even to dream of;
գեղեցիկ —ս տեսանել, to have pleasant, or bright dreams;
ցնորք զահանգելի խօլական —ոց, spectres or monstruous visions, dreadful, ghastly, frightful dreams;
յերազս լինել, յերազի անցք անցանել, to have a nocturnal pollution, a lascivious dream;
— է կեանք մարդոյ, life is but a dream.
Երազ է՝ մտաց շարժումն ի յանշարժ մարմինս. Որ ոք երազոց հաւատայ, նման է այնոցիկ՝ որք ըստ ստուերս անձանց իւրեանց ընթանան, եւզնոյնն կամին ըմբռնել. (Կլիմաք.։)
oneiromancy.
Գուշակութիւն դիւթից ի ձեռն երազոց. երազահանութիւն.
explanation of dreams
Լիւկիացիք ասին յառաջ գտանել զերազահանութիւն. (Նոննոս.։)
Մեկնելն զերազս՝ կա՛մ ըղձութեամբ առ աստուծոյ.
fanatical, visionary.
առ (Յհ. կթ.) գրի,
pollution which happens during sleep.
Երազափորձութիւն բազում պատճառս ունի. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Կանոն.։)
Եւ եւս՝ ὁνειροπολία interpretatio somniorum Փորձ եւ քննութիւն երազահանաց՝ ի մեկնել զերազս, կամ ի պատճառել.
Առնու բանջար կուտակեայ, զոր գիտէր առ երազափորձութիւն ի ճահ. (Պտմ. աղեքս.։)
musical;
musician;
—ն, music.
Երաժշտական թռչնոցն երգովք ամենայն վայրք հնչէին. (Նիւս. կազմ.։)
Ձայն ... երաժշտականաց արուեստականաց». յն. մի բառ. μουσικός.
Բաժանեալ էր մեզ յայնժամ երաժշտականն. էր տեսակ ինչ երերգոյ՝ իղձք առ աստուածսն. միւս տեսակ՝ ողբք. եւ այլն. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)
music.
(Ի թռչնոց) ոմանք բնաւորականք յինքեանց երգեցօղ երաժշտականութեամբն. (Պիտ.։)
music-master;
chief of musicians, leader of the band.
Երկոտասան փոխելն (սաղմոսաց՝) երկոտասան երաժշտապետաց եկեղեցւոյ՝ առաքելոցն թիւ. (Ճ. ՟Թ.։ եւ Տօնակ.։)
to play music.
Մերձ առ եւնոմիոսն զարգացեալ երաժշտէր. (Մագ. ՟Հ։)
music;
— առնել, to play -;
ձայսական՝ գործիական —, vocal, instrumental -.
haft, hilt.
λαβή ansa, manubrium Ըմբռնելի բերանն սուսերի. ըմբռնետղ որոյ, կոթ. բռնատեղ. թրի՝ դանակի կոթը.
state of a catechumen.
Երախառյութեանն օծումն զհրաւիրականն ունի դրոշմ։ Յայնմ ժամանակի առ կատարելահասակս ոմանս կատարիւր երախայութեան կարգ. (Յհ. իմ. ատ.։)
earlyfruits, first-fruits.
ἁπαρχή, ἁπαρχαί primitiae Առաջին խայրիք, նախկին բերք՝ աստուծոյ նուիրականք. առջի պտուղ, կանուխ հասած բերքը .... ասի ի մեզ եւ Պտուղ, Առաջին, Առաջաւոր, Առաջաւորութիւն.
to eat by companies.
Երախանս ժողովել ասացաւ, ամենեքին՝ յորժամ ի զինուորութեան իցեն, յայնժամ հարկ է առ ի նորին իցէ իսակս պահպանութեանց իւրեանց երախանիլ ընդ այնմիկ ժամանակի. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)
muzzle (for dogs, etc).
Երախճանաց եւ սանձանց (յն. մի բառ) պէտս ունել ի ճնշումն. (Նիւս. երգ.։)
beneficent, obliging.
Առ ի յօրհնել եւ ի ճանաչել զերախտագործն. (Խոր. առ արծր.։)
unthankful, ungrateful.
Ի զուր կորուսիչ երախտեաց. որ ի դերեւ հանէ զերախտիս. երախտամոռաց. ապերախտ. ապաշնորհ.
Անգորովս եւ երախտակորոյսս գտանիլ առ ծնողսն. (Վրդն. ել.։ եւ Տօնակ.։)
that recompenses, grateful;
— լինել, to be thankful;
—ք, thankfulness, cf. Շնորհակալութիւն.
Աստ ճաշակ կերակրոց գոհութեամբ. աստ երախտահատոյցք առ արարիչն ամենայնի, աստ հօրն քրիստոսի երկրպագութիւնք. (Կոչ. ՟Զ։)
obliged;
— լինել՝ գտանել ումեք, to be obliged, indebted, or to owe obligations to some one;
— առնել՝ կացուցանել զոք, to oblige a person highly.
thankful;
benefactor, beneficent, obliging.
Առաւել առ ձեզ եղեւ երախտաւոր. (Խոր. ՟Գ. 51։)
Երախտաւոր լինել գործովք արդարութեան՝ հօրն երկնաւորի։ Լեալք երախտաւորք եւ կամարարք բարերարին։ Արժանաւոր երախտաւոր վարուք հասանել ի նաւահանգիստն կենաց. (Յճխ. ՟Բ. եւ ՟Դ։ Զորս մարթ է իմանալ եւ ըստ առաջին նշ. որպէս էմէքտար։)
bounty, beneficence, obligingness.
Երախտաւորութիւն առ իմս տկարութիւն զնորայն իմանամք մատակարարութիւն. (Մագ. ՟Կ՟Ե։)
to remind some one of benefits received.
Ոչ երախտէ քեզ։ Դու մեծաբանես, ունչ առնես, երախտես։ Երախտեցեր, եւ յինէն շնորհակալութիւն պահանջեցեր. (Լմբ. պտրգ.։)
blood-letting, phlebotomy, bleeding.
φλεβοτομία venae sectio, incisio Հատումն կամ բացումն երակի. արուն առնելը.
Երակահատութեան ասիցէ զառողջութիւն գոլ կատարումն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)
herd, flock, cattle;
— ձիոց, stud;
— այծից, ոչխարաց, flock of goats, of sheep;
— խողից, herd of swine.
ἁγέλη, ποίμνιον grex պ. րէմէք. Հոյլք չորքոտանեաց. երամ. ջոկ. պառակ. հօտ. հօրան. կէլէ, հէրկէլէ, սիւրիւ.
Երամակ խաշանց, կամ այծից, ուղտուց, խոզից. (Առակ. ՟Ի՟Է. 23։ Երգ. ՟Զ. 4. 5։ Ես. կ. 6։ Մտթ. ՟Ը։ Մրկ. ՟Ե։ Ղկ. ՟Ը։)
that goes in company, sociable.
Զիա՛րդ ոմանք (ի կենդանեաց) երամականք են, եւ այլք միայնակք. (Առ որս. ՟Է։)
shepherd.
Բերէին երամակապանքն յերամակէն ձի մի. (Կեչառ. աղեքս.։)
of the same flock, or company.
Գիշակերք ի թռչնոց ո՛չ ունին համբոյրս ընկերութեան ընդ երամակիցս. (Վեցօր. ՟Ը։)
Նոցա երամիցն զքեզ ցանկացի՛ր առնել երամակից. (Նեղոս.։)