Definitions containing the research ս : 10000 Results

Զինուորաբար

adv.

in a military way, like a soldier.

NBHL (2)

στρατιωτικῶς militariter, ut miltem decet Իբրեւ զզինուոր. եւ Զինապէս, զինուք.

Մարտնչելի է բանականապէս, այլ ո՛չ զինուորաբար. (Առ որս. ՟Ժ՟Ե։)


Թեթեւաբար

adv.

lightly, swiftly;
easily.

NBHL (1)

Թեթեւս. թեթեւակի. երագ. դիւրաւ.


Թեթեւաբեռն

adj.

of light weight, light, easy to carry.

NBHL (2)

Թեթեւաբեռն մարմնով եւ մտօք սլացեալք. (Շար.։)

Թեթեւաբեռն զսակն արքունի արարեալ. (Յհ. կթ.։)


Թեթեւագին

adj.

cheap, low-priced.

NBHL (3)

Զանուշահամ եւ զծանրագինն լաւ համարին նոքա քան զանհամն եւ թեթեւագինն. (Բրսղ. մրկ.։)

Անաւելորդ եւ թեթեւագին լինել (կօշկաց). (Բրս. հց. ՟Ա։)

Եւ որպէս Թեթեւագոյն. թեթեւ յոյժ.


Թեթեւագնաց, ից

adj.

swift, nimble, light.

NBHL (2)

εὑσταλής expeditus Թեթեւ ի գնացս. արագընթաց, եւ Թեթեւաբեռն.

Ճանապարհորդ թեթեւագնաց (կամ սոսկ). (Վրք. հց. ՟Է։)


Թեթեւագոյն

adj.

lighter, very light;
very easy.

NBHL (13)

ԹԵԹԵՒԱԳՈՅՆ. մ. Թեթեւաբար. թեթեւս. դիւրաւ. հեշտեաւ.

Խոստովա՛ն լեր, զթեթեւագունիցն առ խտիր մտաց իբր զստուար ծանրութիւն բեռանց։ Որ ինձ ծանունք են, քեզ թեթեւագոյնք են. (Նար. ՟Ծ՟Ե. ՟Ծ՟Է։)

Թեթագոյնք քան զարծուիս. (՟Բ. Թագ. ՟Ա. 23։)

Կեանք իմ թեթեւագոյնք են քան զխօսս. կամ թեթեւագոյն են քան զսուրհանդակ։ Թեթեւագոյն է ի վերայ ջուրցն երեսաց. (Յոբ. ՟Է. 6։ ՟Թ. 25։ ՟Ի՟Գ. 18։)

Թեթեւագոյն փախուստ. (Պիտ.։)

ԹԵԹԵՒԱԳՈՅՆ. Դիւրագոյն. փոքրագոյն. դուզնաքեայ. նուաստագոյն. տկարագոյն. եւ Թեթեւամիտ.

Թեթեւագոյն արուեստից պակասագոյն են ի գիտութենէ ազգ երկրածնաց. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)

Հեթանոսաց զթեթեւագոյն աւանդել. (Ագաթ.։)

Թեթեւագունիցն՝ ամենայն ժամանակ առ ձեռն պատրաստ. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ի թեթեւագոյնս անդր զթոյնսն թափէր. (Յհ. կթ.։)

Թեթեւագոյն կրեն զտանջանս. (Բրս. հց.։)

Վարձուցն ակնկալութեամբ թեթեւագոյն զճգունսն բերիցեն. (Երզն. մտթ.։)

Նախ թեթեւագոյն ըստ աշխարհակիր կարգացն առակաբանեալ. (Ագաթ.։)


Թեթեւագործ

adj.

slightly made, slight, light.

NBHL (1)

Թեթեւ իրօք գործեալ (որպէս բոյն թռչնոց).


Թեթեւաթեւ

adj.

swift-winged, swift flying, active, nimble.

NBHL (3)

ԹԵԹԵՒԱԹԵՒ ԹԵԹԵՒԱԹՌԻՉ. Թեթեւ թեւօք, կամ ի թռիչս. արագաթռիչ.

Իբրեւ զարծուիս թեթեւաթեւս. սկ. յհ. ՟Ա. 22։)

Թեթեւաթռիչ սլացմամբ, կամ ընթացիւք. (Շ. յկ. լ։ Երզն. լս.։)


Թեթեւաթռիչ

cf. Թեթեւաթեւ.

NBHL (3)

ԹԵԹԵՒԱԹԵՒ . Թեթեւ թեւօք, կամ ի թռիչս. արագաթռիչ.

Իբրեւ զարծուիս թեթեւաթեւս. սկ. յհ. ՟Ա. 22։)

Թեթեւաթռիչ սլացմամբ, կամ ընթացիւք. (Շ. յկ. լ։ Երզն. լս.։)


Թեթեւակի

adv.

lightly, briskly;
slightly, hastily;
thoughtlessly.

NBHL (3)

Թեթեւաբար. թեթեւս. հարեւանցի.

Թեթեւակի ընդ խորս դիւանին (Եդեսիոյ) նաւեալ՝ անցաք ի սուրբ տեղիսն երկրպագել. (Խոր. ՟Գ. 62։)

Կարճագոյնս եւ թեթեւակի անցցուք ընդ իւրաքանչիւրս. (Միխ. աս.։)


Թեթեւամիտ

adj.

light-minded, lightheaded, hare-brained, giddy.

NBHL (4)

Տկար մտօք, տխմար, փոփոխամիտ. խելքը թեթեւ, բամպակը նօսր.

Թեթեւամիտ եւ մեղկախորհուրդ են կանայք. սկ. ես.) յն. թեթեւագոյն. κουφότερος.

Կինն թեթեւամիտ է յամենայն իրս. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)

Որ արագ հաւատայ, թեթեւամիտ է. (Բրսղ. մրկ.։)


Թեթեւամտիմ, եցայ

vn.

to be giddy, volatile, inconstant.

NBHL (2)

Թեթեւամիտ գտանիլ. վարիլ իբր զիրս թեթեւս.

Իբրեւ զփոշի թեթեւամտեալք սատանայական եւ կորստեան մեղօք. (Նար. յովէդ.։)


Թեթեւամտութիւն, ութեան

s.

weakness of mind, giddiness;
levity, ineonstaney, fickleness;
imprudence.

NBHL (3)

Մի՛ զրկեսցուք ի մեծագոյն բարեացն թեթեւամտութեամբ. (Խոսր.։)

Թեթեւամտութեամբ փախչէի (յԱստուծոյ). (Լմբ. յովն.։)

Վասն փառաց մարդկան թեթեւամտութեամբ փորձանաց ժուժկալ լինի. (Երզն. մտթ.։)


Թեթեւանամ, ացայ

vn. fig.

to be lightened, disburdened, exonerated;
to ease one's self, to relieve one's self.

NBHL (5)

Թեթեւասցի կատարածն իմ ինձ ծանրացելոյս անօրէնութեամբ. (Նար. ձ։)

Մասունք մարմնոյ թեթեւացեալք (եւ) դիւրախաղացք լինին. (Փիլ. քհ. ՟Զ։)

ԹԵԹԵՒԱՆԱԼ. որպէս Թեթեւաթռիչ կամ երագընթաց.

Թեթեւացան հալածիչք մեր ի վերայ լերանց իբրեւ զարծուիս երկնից. (Ողբ. ՟Դ. 19։)

Թեթեւանալ ընդ առաջ տեառն յօդս։ Ի վերայ թեւոց հողմոց թեթեւասցին գնալով. (Արշ.։)


Թեթեւանք

s. pl.

levity;
inconstancy, volubility;
adulation.

NBHL (3)

Թեթեւութիւն բարուց. եւ Շոգմոգութիւն. քծնութիւն. խենեշութիւն. թեթեւսօլիկութիւն, խենդմշտըկիլը.

Զի՞նչ ի պիղծ խաղոյն ընկալար. քրքրանս եւ ցոփանս եւ թեթեւանս. եւ օգուտ եւ ոչինչ. (Մանդ. ՟Ժ՟Է։)

Զի մի՛ կարծիցի, թէ թեթեւանս ինչ առնէ նմա. սկ. փիլեմ.։)


Թեթեւաշարժ

adj.

agile, lithesome, dexterous;
quick, swift.

NBHL (1)

Յո՛րս թեթեւաշարժ եւ նախասպանք. (Փարպ.։)


Թեթեւեմ, եցի

va.

cf. Թեթեւացուցանեմ.

NBHL (1)

Ի բաց ընկեցին զծանրատաղտուկ լուծն հեթանոսաց, թօթափեցան՝ թեթեւեցան, թեւակոխեցին՝ թռեան. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Թեթեւընթաց

adj. adv.

light in the race, rapid, swiftly-rushing, wing-footed, light of foot, light-footed, nimble;
swiftly, rapidly.

NBHL (4)

Թեթեւ յընթացս. արագ, եւ առանց ծանրութեան.

Սլացեալ յարեւմտից յարեւելս թեթեւընթաց ամպով իմոյ կուսութեանս. (Խոր. հռիփս.։)

(Հրեշտակք) թեթեւընթացք, եւ քան զմիտս երագունք. (Յհ. գառն.։)

Զի թեթեւընթաց հասցէ ի բանակն հեբրայեցւոց. (Եփր. թագ.։)


Թեթեւիմ, եցայ

vn.

cf. Թեթեւանամ.

NBHL (1)

Ի բաց ընկեցին զծանրատաղտուկ լուծն հեթանոսաց, թօթափեցան՝ թեթեւեցան, թեւակոխեցին՝ թռեան. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Թեթեւութիւն, ութեան

s. fig.

lightness;
activity, agility;
alleviation, exoneration, relief;
frivolousness, futility;
inconsideration, thoughtlessness, folly;
levity;
ignominy, scorn, dishonour;
relief, sollevation.

NBHL (6)

κούφισις, ἑλαφρία levitas, levatio, allevatio Թեթեւն գոլ. թեթեւանալն. պակասութիւն ծանրութեան. անօսրութիւն. նրբութիւն. եւ Արագութիւն. դիւրութիւն. մեղմացումն. թուլութիւն. եւ Վերացումն. Թեթեւութիւն յարդի, եղեգան, թեւոց, խորհրդոց, կամ հոգոց, տանջանաց. (Նար.։ Լմբ.։)

Թեթեւութիւն ինքեանց համարին զարտաքս գնալն. (Լմբ. պտրգ.։)

Թեթեւութեամբ ընթանալ ի յասպարէզ հանդիսի նոցա. այսինքն թեթեւակի. (Սիսիան.։)

Են բազումք, որ թեթեւութեամբ սիրեն առ մարդկան ականէ. այսինքն թուլութեամբ, վեր ի վերոյ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)

ԹԵԹԵՒՈՒԹԻՒՆ. իբր Թեթեւամտութիւն. թեթեւանք. եւ Նախատինք վասն թեթեւութեան բարուցն. թեթեւսօլիկութիւն, անմտածութիւն, եւ խախքութիւն.

Տեսեալ զայնպիսի թեթեւութիւն ծանականաց իւրոց։ Վասն որո՛յ պատճառանաց եղեւ դիպեալ նմա այնպիսի ծանր թեթեւութիւն։ Եւ դու անարգանօք եւ թեթեւութեամբ երթաս ի տուն քո. (Փարպ.։)


Թելադիր

adj.

that instigates, that advises;
— լինիմ, cf. Թելադրեմ.

NBHL (7)

(գուցէ Հիւսիչ թելոց բանից. կամ տեղեկացուցիչ, իբր տեղադիր. կամ լծ. յն. թէլիդի՛ր, θελητήρ մեղմիչ. ամոքիչ). Յուշարար. խրատտու. ազդ արարող. հրապուրիչ. յորդորիչ. խորհրդակից.

Բան նորա թելադիր բարգաւաճութեան ամենայն հասակի. (Նար. ՟Խ՟Ը։)

Ետես (Ստեփանոս) զտէրն՝ ունելով զպսակն, զի կայր թելադիր ընդ աջմէ նորա՝ յաղթել մահու. (Տօնակ.։)

Որպէս եւ մարգարէն լինէր թելադիր յառաջագոյն, եթէ մոռա՛ զժողովուրդ քո։ Չտամ հրաման, այլ խրատեմ եւ թելադիր լինիմ. սկ. մ. ՟Ա. 3. 10։)

Խորհրդակիցքն՝ անպատշաճ իրաց թելադիր լինէին. սկ. յհ. ՟Բ։)

Մի՛ դու նմա թելադիր լինիցիս. (Սեբեր. ՟Բ։)

Թելադիր մեզ եղեն աստուածային ճանապարհին. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Զ։)


Թելադրեմ, եցի

va.

to instigate, to prompt, to incite, to suggest, to inspire, to advise, to counsel, to dictate.

NBHL (8)

συμβουλεύω, παραινέω, ὐποτίθημι , θέλγω suggero, dicto, hortor, demulceo որ եւ ԹԵԼԱԴԻՐ ԼԻՆԵԼ. Յուշ առնել. խրատ տալ. յորդորել. ազդել. քաջալերել. ամոքել. հրապուրել. զեկուցանել. ի միտս արկանել. տուն տալ, միտքը բան ձգել, անկկաճը կամ բերանը դնել.

Սկիզբն արասցուք պատմել ձեզ, դիպողագոյն բանիւք զփոխանորդն թելադրել։ Առակեաց սակս մեծատանն թելադրեալ, թէ Մովսէսի ոչ լւիցեն. եւ այլն. (Ագաթ.։)

Զօգտակարսն՝ նմա վնասակարս թելադրեալ կարծեցուցանիցէ. (Եզնիկ.։)

Ըստ թելադրելոյն Պօղոսի։ Ազդեցմամբ այսու թելադրեալ, եւ այլն. (Նար. կ. եւ Նար. մծբ.։)

Թելադրել զբան խորհրդեան ձերոյ։ Թելադրեալ զօրասցի անձն քո. (Զքր. կթ.։)

Որքան ինչ միանգամ գրեցին, հոգին էր՝ որ թելադրէր ի շրթունս նոցա. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Բ։)

Զանձինս նոցա թելադրեալ՝ ասէ ցնոսա, ուրա՛խ լերուք։ Թելադրէր զանձն իւր, միայն աղօթից եւ ընթերցմանց Սուրբ Գրոց պարապելով. (Ճ. ՟Ա. եւ Ճ. ՟Բ.։)

Դոյզն ինչ բանիւք պատմութեանս թելադրել առի գիտութիւն լսողացդ. (Նանայ.։)


Թելադրութիւն, ութեան

s.

suggestion, instigation, persuasion, incitement, counsel, advice, dictate.

NBHL (5)

Թելադրութեամբ սատանայի։ Զթելադրութիւնս վարդապետին ի մտի եդեալ. (Եզնիկ.։)

Արարչականն թելադրութիւն։ Ի վնասակարին թելադրութենէ։ Թելադրութեան օձին հետեւիմ. (Նար.։)

Առ եկեղեցւոյ մանկունս թելադրութիւն եւ խրատ. (Լծ. կոչ.։)

Զի՞նչ թելադրութիւն մատուցանես ցաւագնեալ անձին իմոյ. (Ճ. ՟Ա.) իբր յորդոր քաջալերութեան։

Արտաքոյ այսց գրոց, ուր ի սկզբանն հրաւիրեցաք առնել թելադրութիւն. (Խոր. ՟Գ. 67.) իբր պատմական տեղեկութիւն։


Թեկն, թիկան

s.

top of the shoulder, acronium;
shoulder-bone, shoulder;
arm;
end of a book;
cf. Թիկունք;
— ածել զիրիք, to undertake, to attempt;
to aspire to, to pant for, to seek;
to embroil;
to sell off, to dispose of;
to explain one's self, to pretend to be;
զվարդապետի, զիշխանի թեկն ածել, to pass one's self off for a doctor, for a prince;
to play the grandee, to lord it;
թեկն ածել զաւագութեան, զպատուոյ, to desire eagerly, to covet the primacy, to aspire to honours;
թեկն ածել ումեք, to favour, to support, to assist, to protect, to aid, to defend;
թեկն ածել ընդդէմ ուրուք, to rebel, to revolt;
թեկն ի թեկին, strutting, looking big, playing the swell, walking or acting in a stately, imposing or boastful manner.

NBHL (12)

Վասն այնորիկ առնուն քահանայքն զթեկնն եւ զծնօտն. (Եփր. ել.։)

Որպէս Օգնականութիւն.

ԹԵԿՆ կամ ԹԷԿՆ. ὧμος humerus Վերնակողմն բազկի ուսովք հանդերձ. (լծ. լտ. թէ՛րկում). թեւ, կռնակ.

Եւ զի չկայր ոք ի թիկին։ Եւ ոք չհասաւ յօգն ի թիկին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)

Որպէս Յետին կողմն իրաց.

Զորոյ հաւասար գրոյդ ի թիկանէ տառիդ ընթերցցիս. (Մագ. ՟Ծ՟Դ.) այսինքն ի վերջ կոյս. գրքին կռնակը, ետքը։

Զվարդապետի թեկն ածէ (յն. զկարգն յափշտակէ), եւ ոչ յաշակերտաց կարգի գտանի։ Զիշխանի թեկն ածիցէ (յն. որպէս ի կարգի իշխանի)։ Մեղմագոյնս խօսի, ո՛չ զվարդապետի ինչ թեկն ածել. սկ. մ. ՟Ա. 23։ եւ Ոսկ. եբր. ՟Դ. եւ Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Զվարդապետի իմաստնոյ թեկն ածեմք, եւ ոչ յաշակերտաց կարգի գտանիմք։ Մի՛ եւ այն՝ որ չեւ եւս իցէ հասեալ ի կատարեալ գիտութիւնն, թեկն ածել զվարդապետի. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)

ԹԵԿՆ ԱԾԵԼ ումեք կամ ոմանց. իբր Թեւարկել. պաշտպանել. ի թիկունս հասանել. օգնել. հոգալ. թեւ թիկունք՝ կռնակ ըլլալ, թեր ելլալ։

Որ ապստամբին թեկն ածիցէ, ընդ նմին զնոյն պատիժ կրեսցէ. (Սեբեր. ՟Ե։)

Բազումք խնամածութեամբք թեկն ածեն, ոչ զի օգնեսցեն ինչ, այլ զի առաւել նենգիցեն զմերձաւորս. սկ. ես. յորմէ եւ Գէ. ես.։)

Բազումք խնամածութեան թէկն ածեն դրացեաց, զի այնու առաւել՝ նենգեսցեն։


Թեղի, եղւոյ

s.

pitchtreee;
bdellium.

NBHL (2)

ԹԵՂԵԱՅ ԾԱՌ. ԹԵՂԻ. πτελέα bdellium, ulmus Անուն ծառոյ. որ եւ ՊՏՂԻ. ըստ ոմանց եւ ԿՆՁՆԻ. (Գաղիան.։ եւ Բժշկարան.։)

սկ ԹԵՂԵՆԱՒՈՐ՝ տե՛ս ի բառն ԹԵԶԱՆԱՒՈՐ)։


Թեղեայ ծառ

cf. Թեղի.

NBHL (2)

ԹԵՂԵԱՅ ԾԱՌ. ԹԵՂԻ. πτελέα bdellium, ulmus Անուն ծառոյ. որ եւ ՊՏՂԻ. ըստ ոմանց եւ ԿՆՁՆԻ. (Գաղիան.։ եւ Բժշկարան.։)

սկ ԹԵՂԵՆԱՒՈՐ՝ տե՛ս ի բառն ԹԵԶԱՆԱՒՈՐ)։


Թերաբաց

adj.

half open, half shut, a-jar, on the jar.

NBHL (2)

Կիսատ բացեալ. մասամբ իւիք կամ ըստ միոյ կողման երեւեալ.

Ի թերաբաց աստուածային փայլմանէն անշշունչ կային. (Ճշ.։)


Թերագոյն

adj.

most imperfect, very defective.

NBHL (4)

ἕλαττος, -ον minor, minus Պակասագոյն. նուազագոյն.

Եթէ այլ ինչ թերագոյն յայսմանէ՝ զոր հրամայեցերս, ծանուսցես մեզ. (Նանայ.։)

Որ առաւել, եւ որ թերագոյն՝ ուղղութիւնս ցուցցէ. (Բրս. հց.։)

Ո՛չ եւ այնպէս կատարեալ ետ զգովութիւնն, այլ թերագոյն իմն. (Երզն. մտթ.։)


Թերագրեմ, եցի

va.

to write imperfectly or erroneously, to wrest a book (from its proper sense).

NBHL (2)

παραχαράττω, -σσω perperam signo παραγράφω proscribo, rejicio Թերի եւ թիւր գրել. խարդախել, կամակորել զգիրս. եւ Ի բաց տարագրել.

Տէրն իբրեւ զհարկաւորս մեզ հրամայեաց, եւ դու որպէս անկարելի թերագրես. (Բրս. ընչեղ.։)


Թերաթափ լինել ի գինւոյ

sv.

to be still half drunk.

NBHL (1)

ԹԵՐԱԹԱՓ ԼԻՆԵԼ. Կէս մի թափիլ. փոքր մի թափել զգինին. անկատարապէս սթափիլ ի գինւոյ.


Թերալից

adj.

imperfect, defective, half formed, incomplete, unfinished.

NBHL (1)

Իսկ որ արդ եւս նորոգ ամուսնութիւնք ի միմեանս հասեալ թերալից ուրախութեամբ. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 5։)


Թերակատար

cf. Թերալից.

NBHL (5)

ἁτελής, ἁτέλεστος imperfectus, inconsummatus Թերի ի կատարմանէ. կիսակատար. անկատար. տհաս. պակասաւոր. կիսկատար.

Թերակատար յօժարութիւն, կամ կամք, կամ միտք, կամ պարծանք. (Բրս. հց.։ Իգն.։ Տօնակ.։)

Դեռ տխմար էր եւ թերակատար։ Յառաջ քան զխաչն, կամ առանց հոգւոյն ընդունելութեան՝ թերակատարք էին. սկ. մ. ՟Բ. 6։ Բրսղ. մրկ.։ Տօնակ.։)

ἁτέλως non perfecte Անկատարապէս.

Այսպէս հռչակեալ, թէ թերակատար ուսուցանեն առաքեալքն, եւ մեք մեծամեծս ինչ խորհուրդս ի ներքս բերեմք. սկ. ՟բ. կոր. ՟Ի՟Գ։)


Թերածին

adj.

abortive.

NBHL (2)

Անկատար եւ պակասաւոր ի ծննդեան. որպէս վիժածն.

Զորս կարծէրն ի դուրս բերել եւ ծնանել, վիժածք եւ թերածինք եւ անցք են. (Փիլ. այլաբ.։)


Թերակատարութիւն, ութեան

s.

imperfection, defect, blemish.

NBHL (2)

τὸ ἁτελές imperfectio, opus imperfectum Անկատարութիւն. թերութիւն. պակասաւորութիւն.

Չի՛ք ինչ թերակատարութիւն ի գործս Աստուծոյ. սկ. մ. ՟Բ. 5։)


Թերակէ

cf. Թիւրակէ.

NBHL (1)

Յօձիցն ասէ զթերակէն. (Յճխ. ՟Դ։)


Թերահաւատ, ից

adj.

whose belief is imperfect, distrustful, unbelieving, incredulous.

NBHL (5)

ὁλιγόπιστος exiguae vel modicae fidei, parum fidens seu credens, incredulus Թերի ի հաւատս. սակաւահաւատ. երկմիտ. անհաւատացօղ. անհաւան. տե՛ս (Մտթ. ՟Զ. 30։ ՟Ը. 26։ ՟Ժ՟Զ. 8։ Ղկ. ՟Ժ՟Բ. 28։ Մաղ. ՟Կ՟Է. 19։ Իմ. ՟Ժ՟Բ. 17։)

Ի կշտամբանս յանդիմանութեան թերահաւատիցն. (Նար. մծբ.։)

Առաջի թերահաւատիցն նշանս սուտ ցուցանեն. (Ճ. ՟Թ.։)

Մի՛ լինիր թերահաւատ. (Լմբ. սղ.։)

Մարդկանս՝ որ թերահաւատ են ի մերոց օրինացս. (Եղիշ. ՟Բ։)


Թերահաւատամ, ացի

vn.

cf. Թերահաւատեմ.

NBHL (9)

ԹԵՐԱՀԱՒԱՏԱՄ ԹԵՐԱՀԱՒԱՏԵՄ ԹԵՐԱՀԱՒԱՏԻՄ. ἁπιστέω non credo, diffido Առ յետինս գրի առաւել՝ Թերեհաւատել. Թերահաւատ լինել. անհաւատանալ. չհաւատալ. եւ Դժուարիլ ի հաւատալ. յերկմիտս լինել. պակասիլ ի հաւատարմութենէ կամ ի միամտութենէ. չաւտալ, չուզել հաւտալ.

Վասն այնոցիկ՝ որ հաւատայինն, եւ թերահաւատային. (Սանահն.։)

Ոչ թերահաւատեաց սիրտ նորա. (Իգն.։)

Ոչինչ թերահաւատէին յառաջին խրատու սուրբ վարդապետացն. (Եղիշ. ՟Բ։)

Մի՛ թերահաւատիր ի բանից այտի։ Մեռելոց յարութեանն մի՛ թերահաւատեսցիս։ Թերահաւատին գրոյն։ Մի՛ թերահաւատեսցուք մեք իրացս եղելոց. (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)

Ես յորժամ զառաջինն լսէի, թերեհաւատէի. (Փիլ. լիւս.։)

Մի՛ թերեհաւատիր ի բանս (այսինքն ընդ բանս) սոցա։ Թերեհաւատեցեր ասէ ի դիցն. (ՃՃ.։)

Յաղագս գեհենին բազումք թերեհաւատին. (Մխ. երեմ.։)

Խորհուրդ մեծ եւ սքանչելի ի մէջ մատուցանէր, զոր թերահաւատէին. սկ. ՟բ. կոր.։)


Թերահաւատութիւն, ութեան

s.

distrust, mistrust, unbelief, incredulity.

NBHL (3)

ἁπιστία increduliats, diffidentia Պակասութիւն հաւատոյ, անհաւատութիւն. իբր չհաւատալն, եւ չհաւանելն. երկմտութիւն, կասկած. (Մտթ. ՟Ժ՟Է. 39։ Եղիշ. ՟Բ. եւ ՟Ե։)

Թերահաւատութիւն Թումասու՝ մայր եղեւ մերոց հաւատոց. սկ. նոր կիր.։)

Տեսանե՞ս զդարձուածս նոցա ի թերահաւատութենէ ի թերահաւատութիւն. (Լմբ. սղ.։)


Թերահոգ

adj.

negligent, careless.


Թերամիտ

adj.

mistrustful, irresolute.

NBHL (2)

Պակասամիտ. անմիտ, կամ թերահաւատ.

Զոր յաստուածային բնութիւնն վերաբերեն թերամիտքն։ Լծ. (ածաբ.։)


Թերամտեմ, եցի

vn.

to be mistrustful, irresolute, to doubt.

NBHL (1)

Ո՞վ թերամտեսցէ կամ երկբայեսցի. (Նար. առաք.։)


Թերամտութիւն, ութեան

s.

distrust, mistrust, doubt.

NBHL (1)

Պակասամտութիւն. եւ թերահաւատութիւն.


Թերավարժ, ից

adj.

unpractised, young, unexercised, new, unversed.

NBHL (2)

Ո՞րքան տմարդութիւն էր թերավարժ աշակերտի առ ի յաստուածային խորհրդոյս ձեռնարկել քննութիւն. (Լմբ. պտրգ.։)

Իբրեւ ձի թերավարժ՝ խիստ բերանով. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 23։)


Թերացուցանեմ, ուցի

va.

to diminish, to render imperfect.

NBHL (4)

ἑλλείπω relinquo, praetermitto, omitto Պակասեցուցանել. նուազ առնել. թերի թողուլ. եւ Անտես առնել.

Ոչ թերացուցանել նոցա զսրբութիւնն. (Կանոն.։)

Թերացուցանէ զբարբառ լեզուին, յիմարացուցանէ զիմաստութիւն մտացն. (Նար. խրատ.։)

Կամ գործեսցէ յարգելլեացն, եւ կամ թերացուսցէ զհրամայեալն. (Բրս. հց.։)


Թերաքամ

adj. adv.

imperfect;
half opened;
half shut;
scarce, obscure, dark;
superficially, obscurely, darkly.

NBHL (6)

Թերի թողեալ. թերաբաց. անկատար. նուազ. էյրէթի. (իսկ քէմ, պրս. է պակաս).

Զի եւ ի ստուերէն զճշմարտութեան դուռն թերաքամս բանայցէ։ Թերաքամ եւ կիսաբաց եւեթ արար զլուսաւորութիւնն, կամ զպայծառութիւնն. սկ. եւ Երզն. մտթ.։ եւ Վանակ. յուրախացիրն.։)

Թերաքամ ստուեր։ Թերաքամ տեսլեամբ. (Երզն. մտթ.։)

Որ սակաւ մի թերաքամ ցուցեր (կամ թերաքամեցուցեր՝ ի Թաբոր) զփառս քո. (Մարաթ.։)

Թեւօքն պարածածկութիւ ի թնդմանէ առ նոսայն թերաքամ գիտնականութեամբն եղեալ. սկ. յհ. յիշատ.։)

Թերաքամ յայտնեցաւ. սկիփոր.։)


Թերաքամեալ

adj.

not well placed in the scabbard.

NBHL (2)

Թերաքամ եղեալ. ոչ քաջ անցուցեալ (սուրն ի պատեան). պակաս կամ թուլ խօթած.

Սուսեր ընդ մէջ ծպնեալ առ միջովն պատենիւք հանդերձ. եւ այն էր թերաքամեալ. (՟Բ. Թագ. ՟Ի. 8։ (յն. այլազգ։))


Թերըմպեալ

s.

remaining in a glass after drinking.

NBHL (2)

ԹԵՐԸՄՊԵԱԼ որ եւ ԹԵՐՈՒՄԲ. Կիսատ ըմպեալ. մնացուածն բաժակի. գաւթին տըկուքը.

Այլազգւոյ զթերըմպեալ գինի եւ ջուր մի՛ ըմպեսցեն. (Կանոն.։)


Թերթ, ից

s. bot.

leaf;
petal;
sheet of paper;
lamina, foil, spangle, plate, sheet, leaf;
մի — խաւարտ, a leaf of salad;
մի — թուղթ, a sheet of paper;
ութածալ — (գրոց), in octavo.

NBHL (9)

πέταλον lamina, fodium expansum, bracter Տերեւ, սաղարթ. ծալք տերեւոյ. եւ որ ինչ նման է նոցին յամենայն նիւթոց, որպէս Թիթեղն, Թուղթ, եւ Պարզուած կամ բացուած ծալելի իրաց.

Եւ ի վայրկոյս թերթիւն երեւի. (Վրդն. ծն.։)

Թերթ վարդից. (Երզն. լս.։)

Իսկ անդ, (՟Ժ՟Ա.)

Լցեր զպատուհանս քո թերթիւք. ձ. թղթովք, (զի եւ թերթ եւ թուղթ են լծորդք)։

Զի՞նչ է թերթն ոսկի մաքուր. (ըստ Սուրբ Գրոց՝ թիթեղն) թերթն ե՛ւ կազմութիւն ունի մաքուր, եւ խորութիւն ոչ ունի։ Եւ մի՛ գուցէ ըստ թռչելոյ ասացեալ է թերթն. (Փիլ. ել. ՟Բ.) իմա՛ ըստ յն. բէ՛դալօն. իսկ բէ՛դամէ, թռչիմ. գուցէ եւ ի մեզ թերթն է իբր թրթռուն, թռչական։

Թերթ ոսկի. (Վրդն. սղ.։)

Թիթեղն ոսկի թերթ անօսր ի խոյր գլխոյն ի ճակատուն. (Նախ. ել.։)

Մի թեփ ասէ տըտնոյ՝ զմի թերթ անօսրագոյն մասին նորա. (Բրս. թղթ.։)


Թերխորով

cf. Թերխաշ.

NBHL (1)

Ձուի դեղնուցն թերխորով ուտէ։ Թերխորով ձուի դեղնո՛ւց տուր. (Մխ. բժիշկ.։)սկ ԹԵՐԽԱՇ է նաեւ անուն բանջարոյ։)


Թերութիւն, ութեան

s.

want, imperfection, incompleteness, defectiveness, faultiness.

NBHL (4)

Նուազութիւն. պակասութիւն. անկատարութիւն. յետնութիւն. պակսութիւն.

Հասակի թերութիւն առնէ զնա աշխարելի. (Լմբ. ժղ.։)

Ո՛չ զթերութիւն իւր ճանաչէ, եւ ոչ զառ ի գործսն յառաջել գիտասցէ. (Բրս. հց.։)

Թերութիւն բանից, կամ բարուց, մտաց, հաւատոց։ Կատարելութիւն ի թերութեան։ Անպակաս աճելութիւն լրման թերութեան։ Թերութիւն վրիպանաց։ Նախնոյն թերութիւն. (Նար.։)