Որ է ի կերպարանս առն. իբրեւ այր ձեւացեալ. մարդակերպ. մարդու կերպարանքով. ինսան քիսվեթինտէ.
Ունօղ զսիրտ եւ զարիութիւն առն մարդոյ. քաջասիրտ. (որպէս կին ժրագլուխ, եւ այր քաջ). էրիկ մարդու սիրտ ունեցօղ, կտրիճ.
Մարմնոցն հիւանդութեամբքն բժշկէ անգիտաբար զհոգւոյն հիւանդութիւնսն. (Շ. թղթ.։)
Յանդուգն եւ անգով են առ ի վնաս խորհուրդք, թէպէտեւ արդարք իցեն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)
Անգովելի առնէ զարդարն երկրաւոր իրքս, եւ յանդուգն. (Լծ. փիլ.։)
Յանդուգն եւ անգով են առ ի վնաս խորհուրդք, թէպէտեւ արդարք իցեն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)
Անգովելի առնէ զարդարն երկրաւոր իրքս, եւ յանդուգն. (Լծ. փիլ.։)
Որ ինչ լցեալ է զանդունդս կամ զխորս։ Իսկ ԱՆԴՆԴԱԼԻՑ ԾՈՎ՝ է համատարած ծով. պեղագոս. πέλαγος. pelagus.
Անծայր անդունդք անօրէնութեան։ Անծայր անդունդք մրրկաց անօրէնութեան. (Բենիկ.։)
Անծայր ծայրութիւն անբաւութեան Սուրբ Երրորդութեանն։ Անծայր ծայրիւք ծայրացեալ. (Անան. եկեղ.։ Իսկ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16.)
Ոչ հակառակելի. ընդունելի.
Ընդունել սմա եւ զանհակառակ գովաբանութեանցն հատուցումն. (Պիտ.։)
Սկիզբն անհակառակ աջողուածոյ առաջնորդութեանն. (Պիտ.։)
Անմռունչ աղօթէին ... Բացեալ զդուռն վանիցն անմռունչ։ Բերան քո սաղմոսեսցէ անմռունչս. (Վրք. հց. ՟Թ. եւ ՟Դ։)
ἁνελεημοσύνη, τὸ ἁνηλεές, ἁπανθρωπία. immisericordia, inhumanitas. Անողորմած կամ անողորմն գոլ. անմարդութիւն։
Կամ Անընդհատ հանապազորդութիւն. որ եւ ՅԱՃԱԽՈՒԹԻՒՆ ասի. ἑκδελεχισμός. assiduitas, continuatio.
Եւ դու տե՛ս զաւետարանչին զանփառասէր միտսն. (Շ. մտթ.։)
Զինչ գործիցէք, ի փառս աստուծոյ արասջիք. դուք աւադիկ հայհոյութիւն եւ անփառաւորութիւն գործէք զինչ գործէքդ. (Ոսկ. կող.։)
Յանձն առնուլ. ըստանձնել. ընդունել. վրան կամ անձը առնուլ.
ἁφθόνως. largiter Յորդութեամբ. լիուլի. ճոխաբար. աննախանձաբար. անպակաս եւ մտադիւր յօժարութեամբ.
Հիւանդութիւն՝ կարճմտութեան եւ տրտմութեան արարող. (Շ. յկ. ՟Կ՟Ե։)
Յայնժամ մանաւանդ բազմանան փորձութիւնք՝ յորժամ սկսցի ոք ոգեպէս զպատուիրանս Աստուծոյ ընդունել եւ փոյթ յանձն առնուլ ի ներքս ի միտս իւր զարդիւնաւորականութիւնն. ի միտս իւր զարդիւնաւորականութիւնն. (Եւագր. ՟Ի՟Գ։)
Բայց եւ աստ խնդութեամբ արդիւնաւորէք զհեշտութիւնս։ Բազո՛ւմս արդիւնաւորեսցիս (կամ արդիւնացուցես) քեզ զքաղցրութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ 12. 14։)
Յորմէ անկեալն զանազան եւ բազմայեղանակ հիւանդութեամբ ախտացաւ. (Բրս. չար.։)
nostrils.
Փողք քթի. խողովակք կամ ծակք ըռնգաց. ունչք. պինչք. դունչ.
winking, blinking of the eye;
twinkling, trice.
Ական քթիթ մի բաւական է տեառն՝ առնել իմաստուն։ Թէ ումեք ակնարկէ, ազդումն լինի շարժման ի քթիթս. (Վրդն. ել. եւ Վրդն. ծն.։)
Խմորեալ զանգուածոյ սադուկեցւոցն։ (Մագ.՟Խ։)
ԽՈՍՏՈՎԱՆԱՔՈՅՐ որ եւ ԽՈՍՏՈՎԱՆԱԴՈՒՍՏՐ. Քոյր խոստովանութեան. այսինքն կին կամ օրիորդ, որ խոստովանի զմեղս իւր. որ եւ կոչի հոգեւոր քոյրկամ դուստր քահանային.
Խուզական մոդուցն աստղաջահընկալ առաջնորդութեամբ հասեալ յերուսաղէմ. (Տօնակ.։)
Բարեօք, ասէ, երթալ ի տուն սգոյ՝ քան. ի տուն խաղու ... եւ թէ դու եւս նոյնպէս ծաղկու իցես, եւս աւելի դրդիցիս ի լկտութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։) (յն. այլազգ)։
Օտար ամլութեան ծնունդ ընդունել. (Կիւրղ. ղկ.։)
Յարտօսր կականման։ Զկականումն ողբոցն։ Կականման ձայմի այրւոյն։ Կազդուրեա՛ ի կականմանցս. (Յհ. կթ.։ Ղեւոնդ.։ Նար.։)
Առնելն զկամս տեառն. հնազանդութիւն, կամակար ծառայութիւն.
Կատարեալ է զօրութիւն, եւ ոչ փոխառուք կարօտականք ընդունին ի նմանէն ինչ. (Եփր. համաբ.։)
Տեառնագրեն զկնկուղն։ Ընդունի եղբայրս մեր զկնկուղ ձեւոյս՝ սաղաւարտ փրկութեան. (Մաշտ.։)
Կղբի ձու. կաստուռիոն. (յն. գասդու՛ռիօն). ճիւնտի պատէսթէր. ( գօնտուղ ամպէրի ) (Հին բռ.։ եւ Գաղիան.։)
Սրբատուփ. տուփն՝ յորում պահի սուրբ հաղորդութիւն.
Ընդունող առնէ զնա հայեցական կարգաւորութեան. (Վրք. հց. ձ։)
ՀԱՆԴԻՊԻՄ. στοιχάζομαι collimo ad scopum τυγχάνω obtineo, consequor. Վիճակիլ. հասանել ի նպատակ. գտանել զխնդրելին կամ զհակառակն. ընդունել. ստանալ զբարի ինչ, կամ զչար.
Արքայութիւն աստուծոյ է գիտութիւն սրբոյ երրորդութեանն՝ ձգեալ ընդ հասութիւն միտս. այսինքն խորին եւ անբովանդակելի տեսութեամբ. (Եւագր. ՟Դ։)
ՀԱՐԹՆՈՒՄ ἁναπηδάω resilio. որ լինի եւ ՀԱՐԹՉԻՄ. (լծ. սարտնուլ. շրտնուլ. խրտնուլ, եւ զարթնուլ) Ի վեր ոստնուլ. ընդոստնուլ. առ ահի ի վեր վազել. ահիւ խուսափել. օցտել. դուրս ցաթկել, վախէն վեր ցաթկել, քաշուիլ՝ փախչիլ.
Անդուստ հարթուցեալքն ի թակարդսն շաղեցան. (Պիտ.։)
Անձն ձանձրացօղ միայնակեցի հարթուցեալ ի դուրս անդր. (Նեղոս.։)
Յայդուէ իսկ հետէ՝ անապակին տան զանձինս. (Ոսկ. ես.։)
cf. ՀՆԳԵՐԵԱԿ։ Փիլ. ՟ժ. բան.։ (Պատճառ կրկնակ գրութեանցս է սովորութիւն գրչաց ըստ գաւառական հնչման. մանաւանդ յորժամ ի հին օրինակին իցէ թուանշան. Ե. ՟Ե. զոր ի բարդութիւնս անխտիր հինգ կամ հնգ. ձայնիւ բացատրեն ըստ հաճոյս։)
Տեսանե՞ս զհնազանդութիւն, եւ զհլուական միտսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։)
καθαρίζω purgo, mundum facio ἁνοίγω aperio. Հարթել, յարդարել, ուղղորդել. (ռմկ. զորդել, խորդել, շտկել, դուրել ). կամ ըստ յն. հարթել. եւ մաքրել. սրբել. այսինքն բանալ, դիւրել, եւ պատրաստել զճանապարհ. ... (այլազգ է եւ կազմութիւն բայիս Ճանապարհորդել. զոր տեսցես)
λύχνος, λυχνία lychnus, candelabrum. Ընդունարան կամ աման եւ տեղի ճրագի. աշտանակ. ճրագակալ. կանթեղ. եւ Նոյն իսկ ճրագն ի կանթեղն.
Գթացեալ ողորմի հարելոցն եւ մաղկատելոցն յօձից սատակմանէ։ Օձ էր՝ որ սպանանէր, եւ որ սպանանէրն՝ նոյն եւ մաղկատէր. եւ ի ձեռն միւս օձին տեսլեան՝ մաղկատեալքն ընդունէին զառողջութիւն։ Մաղկատեալք յառաջին հին թիւնից վիշապին։ Արարիչ ամենեցուն, եւ բոլորեցունց նորոգիչ, եւ ունի զմարմին մաղկատելի, այլ ոչ մաղկատող. եւ մաղկատի ի մարմին, այլ ոչ յոգի. (Եղիշ. խաչել.։)
Ծնեալն մեզ մանուկ Յիսուս՝ յընդունօղսն իւր զանազանաբար յառաջադիմանայ իմաստութեամբ եւ հասակաւ եւ շնորհօք. (Նիւս. երգ.։)
Յառաջես դու յերկիւղն Աստուծոյ յոյժ։ Ի ծուլութեան մնացի, եւ ոչինչ յառաջեսցի ի գործս. (Վրք. հց. ՟Ժ. ՟Ժ՟Զ։)
Բաւել տոկայր, եւ զմարմնոյն պնդութիւն անհանգիստ առ ճակատամարտսն յարատեւել. (որ լինի եւ ներգ) (Արծր. ՟Գ. 12։)
Մտաց եւ հանճարոյ ընդունակ ասելով՝ որոշեաց զնա յաներեւութից եւ ի մահկանացուաց արարածոց, որք եւ յաւերժական հարսունք (կամ յաւերժահարսունք) անուանին, որք եւ բնութեամբ ունին զգիտութիւն, եւ ոչ ուսանելով. (Սահմ. ՟Դ։)