Definitions containing the research մար : 10000 Results

Անյաջողակ

adj.

cf. Անյաջող;
awkward, incapable.

NBHL (1)

ԱՆՅԱՋՈՂ ԱՆՅԱՋՈՂԱԿ. Ոչ յաջողեալ. անյարմար (անձն, կամ իր).


Անյաջողութիւն, ութեան

s.

unfavourableness, unfortunateness, disadvantage.

NBHL (1)

Չյաջողելն. անյարմարութիւն. վրիպականութիւն. տկարութիւն.


Անյատակելի

cf. Անյատակ.

NBHL (1)

Զորոյ չէ մարթ գտանել զյատակ. խոր յոյժ. տիպսիզ.


Անյարիր

adj.

that cannot rise.

NBHL (2)

Մի՛ ասասցէ կինն ցայրն, անյարիր, ապաժաման եւ վատ եւ քնած, չես այր, չես մարդ. յն. լոկ, անայր կամ անմարդ։

Անյարիր. անյարմար է քունն բանականի։ (՟Ղ՟Բ. ոչ ի դէպ.)


Անյեղապէս

adv.

cf. Անյեղաբար.

NBHL (1)

Միացար մարմնով յարգանդի կուսին՝ անյեղապէս գոլով։ Նկարագիր անյեղապէս ի ծառայական խոնարհի պատկեր. (Շար.։)


Անյեղաշրջելի

cf. Անյեղ.

NBHL (1)

Մարմնացեալ եւ մարդացեալ անյեղաշրջելի բնութեամբ. զի ես նոյն եմ ասէ, եւ ոչ փոփոխիմ. (Ոսկիփ.։)


Անյերկուանալի

adj.

indubitable.


Անյիշաչարութիւն, ութեան

s.

forgiveness, amnesty, pardon.

NBHL (1)

Գնեա՛ դու զժամանակն զայն անյիշաչարութեամբ եւ հեզութեամբ։ Գոյ ճշմարտութեամբ անյիշաչարութիւն ի կրօնաւորսն. (Վրք. հց. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Է։)


Անյոյզ

adj.

inscrutable.

NBHL (1)

Զոր չէ մարթ յուզել, խուզարկել. անքննելի.


Անյոյս, յուսից, աց

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.

NBHL (2)

Անյուսից ես փրկիչ։ Լո՛ւր ձայնի անյուսացս։ Յազգ անյոյս եւ ի կոխեալ։ Անյոյսքն ի մարդկանէ լցցին ուրախութեամբ. (Յուդթ. ՟Թ. 16։ ՟Ժ՟Գ. 19։ Ես. ՟Ժ՟Ը. 2։ ՟Ի՟Թ. 19։)

Որոց ուսուցանելն զնոյն անյոյս էր։ Տիրեաց մարմնովն, որ անյոյս էր։ Անյոյսքն լիցին հնարաւորք։ Զերծուցանէ յանյոյսն նեղութենէ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Անյուշ

adj.

forgotten;
— առնել, to bury in oblivion.

NBHL (1)

Անյուշ առնէր ի մտաց զայրւոյն եւ զորբոցն սուգ։ Յանյուշ մոռացումն երթայ։ Անյուշ եւ մոռացեալ են ի վերջնոցս մարդկան ազգէ. (Պիտ.։)


Անյուսանամ, ացայ

vn.

to despair.

NBHL (1)

Անյուսալի համարել, եւ լինել.


Անյուսութիւն, ութեան

s.

despair.

NBHL (1)

Ի տարակուսանս եւ յանյուսութիւն ազգ մարդկան հատեալ լինի. (Խոր. ՟Ա. 3։)


Անյօդ

adj.

inarticulate;
not joined, simple.

NBHL (4)

Որ չէ յօդեալ ի մասանց. պարզ անմարմին. իմանալի.

Անյօդ եւ անմարմին էութիւն աստուածութեան. (Գր. հր.։)

Անյօդս կատարեալ բանաւորս (հրեշտակս), եւ զյօդապատս (զմարդիկ). (Գանձ.։)

Իսկ զմեզ անյարմարս եւ անյօդս, եւ ոչ երբէք կարացեալ ի նոյն գալ. (Առ որս. ՟Ժ՟Ե։)


Աննահանջելի, լւոյ, լեաց

adj.

irrevocable.

NBHL (2)

ԱՆՆԱՀԱՆՋ եւ ԱՆՆԱՀԱՆՋԵԼԻ. Զոր չէ մարթ յետս նահանջել. անհրաժեշտ.

ԱՆՆԱՀԱՆՋ եւ ԱՆՆԱՀԱՆՋԵԼԻ. Զոր չէ մարթ յետս նահանջել. անհրաժեշտ.


Աննենգ

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

NBHL (1)

Առաջի հանապազ արկանել զշմարտութեանն աստուածային եւ աննենգ կերակուրս. (Սարկ. հանգ.։)


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.

NBHL (2)

αὑλός. materiei expers, immaterialis. Անմասն ի նիւթոյ. անմարմին. իմանալի.

Աննիւթ քաղաք, կամ մարտք. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ստիպ.։)


Աննիւթութիւն, ութեան

s.

immateriality.

NBHL (1)

ἁυλία. immaterialitas. Աննիւթն գոլ. անմարմնութիւն. վերացումն ի նիւթոյ. հոգեղինութիւն.


Աննման, ից

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.

NBHL (1)

Անյարմար. անվայելուչ. անճահ. անպատշաճ. անդէպ. անտեղի. օտար. անշուք. ցած իմն. ուսլուպսուզ. եագըշըգսըզ. μὴ πρόσηκον, ἁπεικόν, ταπεινόν. inconveniens, absurdum, humile, vile.


Աննորոգելի, լւոյ, լեաց

adj.

irreparable.

NBHL (1)

Զոր չէ մարթ նորոգել.


Աննուէր, ուիրաց

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.


Անշահութիւն, ութեան

s.

unprofitableness, uselessness.

NBHL (1)

Արհամարհութիւն լինէր առաջին պատուիրանին վասն նորին տկարութեան եւ անշահութեան. (Եբր. ՟Է. 8։)


Անշաղախ

adj.

free from dirt, clean;
not contaminated, pure, clear.

NBHL (1)

Անշաղախ ըստ նմանութեան արուսեկին բարձրութեան։ Անշաղախ մաքրոցն։ Անշաղախ մարմնով. (Նար. ձ. ՟Ձ՟Ա. ՟Ղ՟Ա։)


Անշարժ, ից

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

NBHL (2)

Յառնէ ի գերեզմանէ անշարժ կնքովք. (Սարկ. մարդեղ.։)

Լեռանց նըման անշարժաբար զեկեղեցւոյ կանգնեալ կամար. (Շ. յիշ. առակ.։)


Անշարժաբար

adv.

immovably, firmly.

NBHL (1)

Լեռանց նըման անշարժաբար զեկեղեցւոյ կանգնեալ կամար. (Շ. յիշ. առակ.։)


Անշէջ

adj.

inextinguishable.

NBHL (2)

ἅσβεστος. inextingubiis. Անշիջանելի. անշիջական. որ ոչ շիջանի. մշտավառ. մշտաբորբոք. չմարելու. սէօնմէզ.

Առանց շիջանելոյ. առանց մարելու. սէօնմէյէրէք.


Անշնորհ, աց

adj.

ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.

NBHL (3)

ἅχαρις. ingratus, ut ratia carens, insuavis, injucundus. Յետնեալ ի հոգեւոր կամ ի մարմնաւոր շնորհէ. ուր պակասին շնորհք, կամ վայելչութիւն. անշնորհք, շէնք շնորհք չունեցօղ.

Բանք իմաստասիրացն անշնորհք են, եւ օտար ի ճշմարտութենէ. (Սարգ. յուդ. յռջբ։)

ԱՆՇՆՈՐՀ ԱՌՆԵԼ. Չճանաչել կամ առ ոտն հարկանել զտուօղն շնորհի. աներախտի կամ անարժան շնորհակալութեան համարել.


Անշնորհակալ, ի, աց

adj.

ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

Զպարգեւս աստուածոցն անշնորհակալի համարիս. (Ճ. ՟Ա.։)


Անշնորհակալութիւն, ութեան

s.

ingratitude.

NBHL (1)

Յիմարն անշնորհակալութեամբ նախատէ. (Սիր. ՟Ժ՟Ը. 18։)


Անշնչանամ, ացայ

vn.

to expire, to die;
to commit suicide by suffocation.

NBHL (2)

Տէրն մեր անշնչացաւ ի խաչին ըստ մարմնոյ. իսկ ըստ աստուածութեանն կենդանի եւ արթուն՝ զդժոխս աւերեաց. (Նիւս. երգ.։)

Որ ի խաչին անշնչացար։ Կամաւորապէս անշնչացար։ Որ զդատակնիք մահու ելոյծ իւրով անշնչացեալ մարմնով զհոցեալ մարդոյն. (Շար.։)


Անշնչութիւն, ութեան

s.

expiration, death;
asphyxia.

NBHL (2)

Անհնար է անշնչութիւն եւ անկամութիւն զամենայնէ համարել Ոչ ի ձեռն անշնչութեան զշարժմունսն ունելով. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Բրուտն անօթոցն, զոր անշնչութեամբն ի կաւոյն յարմարէ. (ՃՃ.։)


Անշունչ, շնչից, ոց

adj.

inanimate, senseless.

NBHL (1)

Ոսկի եւ արծաթ զարդ շինածոց է՝ անշունչ անշնչից։ Յանշնչոց մարդասիրութիւն՝ մարդկօրէն փրկիչ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. յովն.։)


Անշուշտ

adj. adv.

incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.

NBHL (3)

Իբր Անսուտ. որպէս եւ յն. ἁψευδής, ἅψευστος, ἁψεύστερος, -ον. infallibilis, certus, certte, sine mendacio. Հաւաստի. աներկբայ. ստոյգ. ճշմարիտ. անհրաժեշտ. անվրէպ. եւ Անքոյթ. հաստատուն. եւ Անստգիւտ. շիւպհէսիզ, թահգիգ, սահիհ.

Մահք իւրեանց անշուշտ կեանք համարեալ էին։ Հաստատո՛ւն կացէք յանշուշտ զօրագլուխն մեր. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Է։)

Անշուշտ յօրինեալ զկարգ հայկականս տումարի։ Անշուշտ նուաճեալ. (Յհ. կթ.։)


Անշուք

adj.

inglorious, unhonoured, ignoble, vile;
ill-favoured, deformed;
— վարել կենցաղ, to live retired.

NBHL (1)

Յանշուք երեսացն, ըստ մարդկութեանն ասեմ (ի չարչարանս), եւ ոչ ըստ աստուածութեանն. (Ոսկ. ես.։)


Անշրջելի, լւոյ, լեաց

adj.

unchangeable;
that cannot be overturned.

NBHL (1)

Իբրեւ զգոյն ի մարմնի անշրջելի մնայ. (Ասող. ՟Գ. 21։)


Անշքանամ, ացայ

vn.

to become vile, to grow despicable;
to grow ugly, to fade.

NBHL (1)

Զանշքանալն յորդւոց ի մարդկանէ տեսլեան նորա. (Արշ.։)


Անշքութիւն, ութեան

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

NBHL (1)

Զի՞նչ աւելի անշքութիւն քան զայն կայցէ. յորժամ աստուած մարդ երեւեսցի, եւ տէրն ի ծառայի կերպարանս. (Ոսկ. ես.։)


Անշօշափելի, լւոյ, լեաց

adj.

impalpable.

NBHL (3)

ἁναφής, ἁχείροτος. intactilis, qui tangi nequit. Զոր չէ մարթ շօշափել կամ զննել ձեռօք. անձեռնարկելի. անհպելի. անմատչելի.

Տեսանելի եղեւ անմարմինն, եւ շօշափելի՝ անշօշափելին. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)

Անշօշափելի բնութիւնն ձեռօք մարդկան շօշափեցաւ. (Խոսր.։)


Անոլորտ

adj.

unbounded, unlimited, infinite.

NBHL (1)

Լոսյն անոլորտ ժողովեցաւ ի մարմինն. (Տօնակ.։)


Անողորմ, ից

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (1)

ἁνελεήμων, ἁνελεής, ἁνηλεής. immisericors, durus, crudelis. Ոյր չիք ողորմ կամ ողորմութիւն ի սրտի. անգութ. անգորով. անագորոյն. անկարեկից. անմարդի. խիստ. անաչառ. անխնայ. սաստիկ, (անձն, եւ գործ). մերհամէթսիզ, գալպի փեք.


Անոճ

adj.

without style, orderless, confused;
— իմն, pellmell, promiscuously.

NBHL (3)

Ուր չիք ոճ կարգաւոր. անկարգ. անյարմար. անշուք. միւշէվվէշ.

Անոճ իմն կակազէ։ Անյարմար եւ անոճ բանից. (Խոր. ՟Ա. 21. 31։)

Այս դիոնեսիոս թրակացի գտեալ զգիրս զայս, անոճ եւ անյարմար կարգեալ. (Մագ. քեր.։)


Անոպայ, ից

adj.

untoward, rude, rough, rustic;
uncivil, disobliging;
awkward, unbecoming.

NBHL (2)

Յանուսումն եւ յանոպայ մարդիկ. (Ի գիրս խոսր.)

Յանոպայ եւ յանմարդի վայրաց վարեցի, (Պտմ. աղեքս.) իբր անշէն, կամ ուր չերեւի երես մարդոյ։


Անորակ

adj.

without quality or accident.

NBHL (2)

Որպէս առ անորակ մարմին՝ պատահումն. (Անյաղթ պորփ.։)

Անորակ (այսինքն անայլայլակ) ներմարդութեամբն միաւորեալ զբնութիւն աստուածութեանն. (Թէոդոր. խչ.։)


Անորդութիւն, ութեան

s.

cf. Անզաւակութիւն.

NBHL (1)

Անարգեն զծնունդս մարդոյ, եւ յարգեն զանորդութիւն. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անորիշ

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (3)

Պատսպարիմք մարմնով ի քրիստոսի խաչն՝ որպէս յանորիշ զօրութիւն անեղին. (Համամ առակ.։)

Բանն աստուած միացեալ ի մարմնի անորիշ եւ անփոլի. (Տօնակ.։)

Տարմացեալ է մարախոյն ազգ, եւ անորիշ ի միմեանց, եւ ոչ բնաւ զատանին. (Լմբ. յովէլ.։)


Անորոշութիւն, ութեան

s.

indecision, indetermination.

NBHL (1)

Անորոշութեամբ նշանակի (այսինքն բառին) ամենայն ինչ ցուցեալ լինի մարդկայինն. (Նիւս. կազմ.։)


Անուանադիր

adj.

that gives a name to, that names.

NBHL (1)

Թէպէտեւ տկար է զօրութեամբ քան զբազումս յանասնոց օմարդն), այլ տեսչութեամբ աստուծոյ հրամանատար եւ անուանադիր է նոցա. (Վեցօր. ՟Զ։)


Անուանադրեմ, եցի

va.

to give a name to, to name.

NBHL (1)

Այսօր ի կարգ բնութեան մարդկան՝ մտեալ կոչիս անուամբ Յիսուս. անուանադրւղ բոլոր գոյից՝ առնուս անուն ի ծառայից. (Տաղ.։)


Անուանադրութիւն, ութեան

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

NBHL (1)

Որպէս Յարմարումն անուան եւ օրինակի առ ի բացատրութիւն.


Անուանակիր

adj.

that bears the name of another.

NBHL (2)

Ասի եւ զտեղւոյ, որ կրէ զանուն աստուծոյ կամ մարդոյ.

Թագաւոր տիրապէս աստուած է, եւ անուանակիր միայն մարդիկ, ոչ ճշմարիտք. (Մխ. դտ.։)