cf. Անընդդիմակ.
Անընդդիմակաց ի հակառակորդաց. (Ագաթ.։)
cf. Անընտել.
Խակ եւ անընդել լինել յորդորէ եւ անողորմ. (Ոսկ. յհ.։)
uninterrupted, continual, successive;
uninterruptedly, successively.
Անընդհատ յորդիութեան սակի գոլով՝ ի ծառայութիւն բերէր. (Յհ. կթ.։)
inseparable, indivisible;
continual.
Եւս եւ հեռաւոր առանց իրիք միջնորդի. այրը, իրագ.
Հոգւոյդ առաջնորդութեամբ միանալ ի քեզ անընդմիջելի. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
Այլ թէ հիւանդ խօխաբերիցէ անընդմիջելի, մի՛ տացեն հաղորդ. (Կանոն.։)
incapable, unqualified, insufficient.
ἅδεκτος, ἁμέτοχος. incapax, expers. Որ չէ՛ ընդունակ. անկցորդ. անբաժ. անտեղի տալի. տեղիք չտուօղ, անյարմար. գապուլ էթմէք. կէօթիւրմէզ. գապիլիյէթսիզ. իսթիտատսըզ.
Հրեշտակք անկցորդք են եւ անընդունակ ամենայն ախտի. (Փիլ.։)
inadmissible.
Իբր անընդունակ. անկցորդ.
cf. Անընդունելի;
— լինել, to be inadmissible.
Իբր անընդունակ. անկցորդ.
indiscreet, imprudent.
Տգէտ եւ անընտրող առաջնորդ ի բժշկելն խոցէ. (Նեղոս.։)
cf. Անստերիւր.
Անստերիւր եւ սրբակցորդն ստացուածոց քրիստոսեան նշանին. (Նար. խչ.։)
dry.
Անցո՛ ընդ գետս այս երկրային, անթաց յախտից՝ գարշապարին. (Յիսուս որդի.։)
wood embers;
— հարկանեմ, to cover the fire with ashes.
ԱՆԹԵՂ ՀԱՐԿԱՆԵԼ. Առնուլ պահել մոխրապատ զմնացորդ կրակին. որ եւ ԱՆԹԱՂԵԼ, կամ ԱՆՏՂԵԼ ասի ռմկ.
proconsulship.
Յամի չորրորդի անթիպատութեանն ղաւոդիկեայ. (ՃՃ.։)
innumerable, immense.
Կամ ոչ անկեալ ընդ թուով, որպէս մի, եւ յաւիտեանն կամ անյաջորդն. հիսապա կելմեզ.
Ութերորդի անթիւ դարուն՝ որ յաւիտեան, որում ոչ ամք՝ եւ ոչ ամիսք են թըւական. (Շ. իմ. եղակ.։)
uncircumcised.
Արուն անթլփատ սատակեսցի։ Ամենայն անթլփատ մի՛ կերիցէ ի նմանէ։ Տալ առն անթլփատի։ Յայլազգեաց անթլփատից։ Անկանիցիմ ի ձեռս անթլփատից։ Թողուլ զորդիս նոցա անթլփատս. եւ այլն։
uncircumcision;
prepuce.
Թլփատեսջիք զմարմին անթլփատութեան ձերոյ։ Թլփատեաց զմարմին անթլփատութեան նոցա, կամ իւրոյ, կամ որդւոյն իւրոյ։ Ոչ կամի արքայ վարձանս, այլ հարիւր անթլփատութիւնս նոցա. եւ այլն։
without pension, wages;
without the last Sacrament.
Անմասն ի թոշակէ՝ որ մարմնաւոր կամ որ հոգեւոր. անկերակուր. եւ անհաղորդ. ճամբու պաշար չիտեսած. զահրէսիզ, ազըգսըզ.
without nephews or nieces.
Անորդի եւ անթոռունս. (Մխ. դտ.։)
too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.
Ընդդէմ անժամ աղաչողիս՝ մի՛ պատճառեր ըզդրանց փակին. (Յիսուս որդի.։)
not limited or subject to time, eternal;
unseasonable.
Անժամանակն ըստ աւուրց։ Անժամանակ տէրութեամբ։ Զդէմս ձեր գրել շնորհօք որդիք էութեան, թէպէտեւ ոչ անժամանակք. (Նար.։)
unsonably;
eternally.
cf. Անժամանակ.
Անժամանակեայ լոյսն ընդ ժամանակէիս գոլով սկիզբն։ Ո՛չ ժամանակաւ ղ անժամանակէիցն սկսանել. (Վահր. երրորդ.։)
heirless.
ԱՆԺԱՌԱՆԳ գրի եւ ԱՆԺԱՌԱՆԿ. Ոյր չկայցէ արու զաւակ՝ ժառանգ զկնի իւր. անզաւակ. անորդի. ἅπαις. ժառանգ չունեցօղ. էվլատսըզ. վարիսի օլմայան.
to deprive of heirs;
to disinherit.
Անժառանգ՝ անորդի կացուցանել. ազգովին ջնջել.
Անժառանգել զանձն իմ խորհեցան յորդւոց ի մարդկանէ. (Սղ. ՟Լ՟Դ. 13։ (յն. անզաւակութիւն։))
intolerant, impatient;
incontinent, intemperate, immoderate;
violent.
Անժոյժ որկորստութիւն, կամ աղտեղութիւնք։ Մի՛ լիցուք որպէս զորդիսն հեղեայ անժոյժք. (Յճխ.։)
impatiently;
intemperately.
Անժուժաբար եւ աւելորդօք վարեալ ամս երիս. (Խոր. ՟Գ. 64։)
foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.
Զիա՞րդ ոչ են յոյժ ամբարիշտք եւ անիմաստք, որք արարած ասեն զորդի. (Կիւրղ. գանձ.։)
Միջնորդ անիմաստ։ Անիմաստին յառաքինութիւնն՝ պատահէ հպարտանալ. (Լմբ. ատ.) եւ (Լմբ. սղ.։)
without shepherd, unattended.
ἁποίμαντος. carens pastore, et pascuis. Որոյ ոչ իցէ հովիւ. անառաջնորդ, անտերունչ. անճարակ. չօպանսըզ.
not fordable;
unfathomable, immense.
Յորդեսցեն իբրեւ զհեղեղ անհուն. (Ամովս. ՟Ե. 24։)
Զջուր գետոյն զհզօրն եւ զյորդն՝ զանհուն զանհնարին. (Եփր. ծն.։)
loss of voice;
aphony.
cf. Անձանձիր.
Անձանձրոյթ մտօք, կամ յորդորմամբք. (Պիտ.։)
cavern, den, cave.
Որ կերակրիւր ի յանձաւին, ի յագռաւուց բերեալ հացին. (Յիսուս որդի.։)
untameable, savage, wild
Զօրէն շանց վայրենեաց եւ անձեռնընդելից։ Յընդելեաց եւ յանձեռնընդելից յանասնոց յանբաւ կոյտս։ Զանցուցանելով եւ զվայրենագունօքն եւ զանձեռնընդելիւքն՝ զառիւծուք եւ զկոկորդիլոսիւք։ Վայրենեացն եւ անձեռնընդելեացն. (Փիլ.։)
unformed.
Նախաստեղծեալն լոյս անձեւ գոլով՝ ձեւացաւ ի չորրորդում աւուրն յարեգակն եւ ի լուսին եւ յաստեղս. (Մաքս.։)
unanimous, with one accord.
Եղեաք միոյն՝ մի, որք Երրորդութեանն եմք կամակիցք եւ անձնակիցք. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
unanimous, consentaneous.
Ուր իցէ համբոյր հոգեւոր. հոգեկցորդ. մտերիմ եւ ներքին.
Անախտական սիրարկու անձնահամբոյրն կցորդութեան. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
that betrays himself;
— լինել, to betray one's self.
Աղջկորդի անձնամատն. (Նար. ՟Ի՟Բ. ՟Խ՟Ը։)
animated, alive, rational;
personal;
hypostatical.
ԶԵրրորդութիւնն յայտնէր անձնաւոր։ Իննեակ դասաւոր՝ երիցդ անձնաւոր փառաբանաւոր. (Գանձ.։)
personal;
hypostatical.
Բանն Աստուած զգենլով մարմին անձնաւորական բանական ի սրբոյ Կուսէն, ո՞չ ապաքէն բանական զգենու մարմին, եւ հանդերձ բնաւորականօքն. (Խոսրովիկ.։) որ հայի եւ ի յաջորդ նշանակութիւն։
to have a soul;
to be animate;
to live, to exist.
Երրորդութիւն անձնաւորեալ. (Շ. վիպ.։) (իբր երեքանձնեայ էութիւն Աստուծոյ)։
free, that has freewill, independent.
Ո՞չ մեծ թագաւորդ անձնիշխան է ինքն. (՟Ա. Եզր. ՟Դ. 28.) յն. իշխանութեամբն իւրով։
Հրամանաւ եւ կոչմամբ, եւ մի՛ անձնիշխան կամօք յառաջ եկեսցեն ի հաղորդութիւնն. (Լմբ. պտրգ.։)
cf. Աբբայ.
cf. ԱԲԲԱՅ;
զի ասի զԱստուծոյ հօրէ, եւ զՎանաց հօրէ, այսինքն զառաջնորդէ վանաց։
cf. Աբեղութիւն.
Յորդորէ զնա լինել աբեղայ, որ ոչ զօրէ կրել զկարգ աբեղայութեանն. (Հց. աթ. կիւրղ.։)
soft, sweet, gentle, agreeable, inviting, engaging, winning, attractive, affable, conciliating, persuasive.
Արմատ յաջորդ բառիցդ, որպէս ողոք. մեղմ. միւլայիմ, հազիմ.
to soften, to calm, to compose;
to conciliate, to appease, to allay, to pacify, to reconcile;
to affect, to move, to touch;
to abate, to diminish;
to sooth, to caress;
to engage, to win over, to persuade.
Լերդին ընկալեալ յորովայնէն զնիւթն՝ ամոքէ, եւ նմանեցուցանէ իւր։ Փայծաղն ոչ փոքր ինչ նպաստ լինի առ ի յամոքել (զկերեալ կերակուրն)։ Բարութեամբ եղեալքն, որդոն՝ ամոքելն եւ աճելն։ Ամոքելն եւ աճելն ո՛չ կամաւոր է, եւ ոչ ակամայ. (Նիւս. բն. ՟Ի՟Բ. ՟Ի՟Է. ՟Լ՟Ա։)
moving towards the clouds, rising to the clouds.
Յերկրէ մինչեւ յերկինս հինգ պարունակք են. առաջին՝ ամպախաղացն, երկրորդ՝ լուսինն, եւ այլն. (Ոսկիփոր.։)
condescending, complaisant, obliging;
— լինել ումեք, to be complaisant, very kind to, to do the obliging, to comply with the whims of, to oblige, to satisfy.
Զկամակատարասն հօր արասցէ որդիս շնորհօք. (Ագաթ.։)
Կամակատար որդի բարձրելոյն. (Նար. խչ.։)
complaisance, obligingness, kindness.
Դարձուցանել զարժանաւոր դարձուածս աշխատութեան ի ծննդոցն ի կենդանութեան պատկառելի պատուոյն կամակատարութիւն (կատարելով որդւոց զկամս ծնողացն). (Պիտ.։)
free-will, spontaneity.
Յորդոր կամաւորութեամբն փափաքէր ժամանել. (Փարպ.։)
voluntarily, willingly, of one's own accord or free will.
Սպանանելով զիս կամովին, եւ նենգելով անձամբ անձին. (Յիսուս որդի.։)
will, determination, intention, design;
wish, desire;
humour, fantasy, whim, caprice;
ի կամաց, կամօք եւ ախորժիւք, voluntarily, willingly;
կամօք, on purpose, designedly;
ըստ կամի, ըստ կամս, at will, ad libitum, arbitrarily, at pleasure;
at discretion;
յոչ կամաց, unwillingly, in spite of oneself, against one's will, reluctantly, grudgingly;
յօժար —, readiness, inclination, willingness;
յեղյեղուկ —, caprice, fickleness;
ինքնիշխան, բացարձակ —, absolute will, arbitrariness, despotism;
անձնիշխան —, free-will;
անձնահաճ —, humour, whim, caprice, fancy;
ըստ կամս անձին գնալ, to indulge one's fancy or caprice;
փոխել զկամս, to change one's mind;
անձնատուր լինել ի կամս ուրուք, to submit to the guideness of;
to comply with all the whims of;
ի կամս ուրուք դնել զիմն, to depend on another's will;
եթէ Տէառն — իցեն, if God wills, God willing;
Տէռն — լիցին, God's will be done;
եթէ — իցեն քո, if you wish or like;
ըստ հաճոյից կամց քոց, at your will or pleasure;
as well as you could wish;
— էին ինձ, I wished to, I wanted to;
— են ինձ ասել, I would say, I mean;
— եղեն նմա, it pleased him to, he liked to;
— էին նորա, he desired or wished;
հակառակ կամաց նորա, against his will;
որ ինչ ի կամս մեր, as much as we can.
Են կամք առաջին, եւ են կամք երկրորդ. առաջինն է հաճութեան, եւ երկրորդն՝ պատճառի. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)