forger, counterfeiter
Իսկ դահեկանահատիցն, եւ դրամակոփիցն զձեռսն հատանել հրամանաւ իշխանաց. (Մխ. դտ.։)
spoon;
— մի, spoonful;
խորոփիք —ի, bowl of a spoon.
stamping with the feet;
tinkling.
ψόφος strepitus, sonitus Դղրդիւն, դոփիւն. շաչիւն շառաչիւն.
composed of the flowers of Eden;
of choice flowers.
Եդեմեհիւս բրաբիոնաւ զարդարեսցուք. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
covered with drizzling rain.
Հատն ցորենոյ եղեմնապատ. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
cracking, noise of planks;
ի գարգափս յառնել, to jump, to dance, to stamp.
ԳԱՐԳԱՓՈՒՄՆ ԳԱՐԳԱՓՔ. Թնդիւն, դրնդիւն, դոփիւն, կափկափումն. ձայն տախտակաց կոխելոց, կամ ոստոստման կենդանեաց.
cf. Գարգափումն.
ԳԱՐԳԱՓՈՒՄՆ ԳԱՐԳԱՓՔ. Թնդիւն, դրնդիւն, դոփիւն, կափկափումն. ձայն տախտակաց կոխելոց, կամ ոստոստման կենդանեաց.
having a good aspect, well looking, handsome, graceful, agreeable.
Գեղեցկատես տաճար, պտուղ, ողկոյզ. (Զքր. կթ.։ Թէոփիլ. պհ.։ Երզն. լս.։)
cf. Գեղեցկատես.
Գեղեցկատես տաճար, պտուղ, ողկոյզ. (Զքր. կթ.։ Թէոփիլ. պհ.։ Երզն. լս.։)
to put in order, to associate, to enrol.
Որք ի միասին պսակեցայք, ի միասին դասակարգեցարուք. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
the sound of a tabour;
uproar, noise, rumour.
ԴԱՓԻՒՆ ԴԱՓՈՒՄՆ. χορός strepitus Շչիւն շառաչիւն իբրեւ զձայն թմբաց. եւ Դոփիւն. դրնդիւն. ձայն ամբոխի. եւ Մեծաբանութիւն.
Թատերք եւ հանդէսք նուագաց, կոփիւնք եւ դափիւնք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)
cf. Դափիւն.
ԴԱՓԻՒՆ ԴԱՓՈՒՄՆ. χορός strepitus Շչիւն շառաչիւն իբրեւ զձայն թմբաց. եւ Դոփիւն. դրնդիւն. ձայն ամբոխի. եւ Մեծաբանութիւն.
Թատերք եւ հանդէսք նուագաց, կոփիւնք եւ դափիւնք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)
cf. Դէմք;
— դնել, to propose, to purpose, to design;
զ— ունել, to oppose, to resist, to face, to endure, to thwart, to cross;
ի դիմի հարկանել, to encounter, to assail, to attack;
to strike, to oppose;
— ընդդէմ, opposite;
directly, diametrically;
— յանդիման, before, opposite, in presence;
publicly, openly, in face;
— ի —, — առ —, face to face, man to man;
ի դիմի, before, opposite to.
Ղուկաս յանտիոք գրեաց ի դէմս միոյ առն թէոփիլեայ. (Սարգ. վերջ։)
difficult to conquer.
Գնդից դիւաց դժուարայաղթ պատերազմողաց. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
happy;
blessed.
Felicia.
Սրբասնունդ եւ երանուհի տիկնոջն սոփիայ. (Նար. խչ.։)
Տեսանէր զորդի իւր մայրն երանուհի՝ զմանուկն երանելի (զմելիտոս) ի չարչարանս տանջանաց. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
to make one's self easy;
to accomodate one's self;
to be at one's ease, to make one's self at home.
Գտանել զդիւրութիւն, զհանգիստ. սփոփիլ.
shivering, shudder, horrour.
Որոտմունք եւ դոփիւնք եւ դղուրդ (կամ դղորդ) մեծ. (Մարթին.։)
not carved, unpolished, rough.
Ամենայն ի քարանց պատուականաց, չափով յանկոփից (յն. այլազգ է)։ Առնեն վէմս անկոփս ըստ օրինացն (յն. ամբողջ). (՟Գ. Թագ. ՟Է. 9։ ՟Ա. Մակ. ՟Դ. 47։)
unevenness, inequality of surface;
want of politeness, rudeness, awkwardness, harshness, roughness, coarseness;
— օդոյ, intemperance
Անհարթութեան սուղ ժամանակին զանանցական կեանս հատուցանէր փոխարէնս. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
cf. Անախորժ.
Իսկ Թէոփիլոսի անախորժելի թուէին գրեալքն Յովհաննու. (Վրք. ոսկ.։)
limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.
Անդամունք. զանդամունս. (Թէոփիլ. Խ. Մկ։ Վրք. հց.։)
to assemble, to concentrate;
to enclose, to confine;
to fold, to furl, to tighten, to pack, to tuck;
to shorten, to restrain, to contract;
to straiten, to stint, to limit, to bound;
— զմիտս՝ զանձն, to recollect one's self, to collect one's ideas;
— զմեռեալն, to bury the dead, to inter;
— զսուրն, to sheathe a sword.
Զտօն արմտեաց ամփոփելոյ։ Մի՛ առհասարակ զնշխար հնձոց ամփոփեսցես։ Ամփոփիցէ զկալ քո։ Առաքեաց Դաւիթ, եւ ամփոփեաց զնա ի տուն իւր։ Ամփոփեաց զձեռն անդրէն։ Շա՛տ է արդ, ամփոփեա՛ զձեռն քո։ Ընդէ՞ր ամփոփեաց Մողոքոմ զԳադ։ Ամփոփեցին զնա, եւ տարան թաղեցին։ Երթիցես ամփոփիցես զմեռեալն։ Ամփոփել զմարմինս անկելոցն ի պատերազմի. եւ այլն։
Յինքն ամփոփէ զմեղադրութեանն խոշորութիւնն։ Յորժամ մօտ եմք եւ յունկնդրութեանն վայելեմք, ամփոփիմք. իբրեւ արտաքս ելանեմք, դարձեալ այլք ընդ այլոց լինիմք. (Ոսկ.։)
Երկամանակք ասին, վասն զի երբեմն ձգտին, եւ երբեմն ամփոփին. (Թր. քեր.։)
worthy to be cursed;
cf. Անիծակուռ.
Վշտացելոյ անիծապարտ մօրն՝ սփոփիչ քաւութեան. (Նար. կուս.։)
narrowness, contractedness;
pressure;
constraint;
anxiety, inquietude, chagrin, trouble, vexation, care, affliction, tribulation, anguish.
Պատուհանին անձկութիւն։ Արդարութեան արեգակնդ ի յանձկութիւն սրտիս մտցէ։ Յաւէտ անձկութեամբ ամփոփին։ Ամենանուազ անձկութեամբ լքեալ հրէութիւնն. (Նար.։)
basket, pannier;
cf. Կայթիւն;
—ք դրուատեաց, rounds of applause, plaudits;
—ս հարկանել, տալ cf. Կայթեմ.
ԿԱՅԹ 3 (ԿԱՅԹՔ, թից.) գ. ԿԱՅԹՔ. κρότος crepitus plausus Իբր նոյն ընդ ձայնիս Ճայթիւն, կամ Ցայտիւն, եւ արմատ Կայթելոյ, է Բխումն ոտից յոստոստելն ուրախութեամբ. դոփիւն, եւ Շաչիւն շառաչիւն.
clapping of hands;
stamping;
shouting, applause, cheers, acclamations;
caper;
clattering.
ԿԱՅԹԻՒՆ եւ ԿԱՅԹՈՒՄՆ. κρότος crepitus, strepitus, plausus, qui fit manu, pedibus, remis etc. Կայթք. կայթելն. ճայթիւն, ցայտիւն. բաբախիւն ձեռաց կամ ոտից, եւ այլն դոփիւն. ծափք.
Յարդանք, եւ կայթիւնք եւ դոփիւնք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 17։)
convex.
(ի կոր, ընդ կամ ենթ, արդ) κυρτός convexus, -um. Կոր ձեւով կամար. գմբեթ. կամ արտաքին կողմն գմբեթի, որոյ ներքինն է խորոփիք որպէս գոդ կամ ծոց. Գուպպէ, քէմէր.
blows, beating.
ԿՈՓՈՆ կամ ԿՈՓՕՆ. Իբր Կոփիւն. ռմկ. կոփոց, գոփոց.
smart, smarting, tingling;
twinge, twitch, sharp pain;
regret, vexation, displeasure, evil, affliction, heart-rending anguish.
Բարձք յանախորժ ցրտոյն ջարդելով՝ անժուժկալի կսկծիւ (կամ անժուժալի կսկծիւք) կարկամեսցին. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
passive;
— բայ, — verb;
— քուեայ, — voice.
Կրաւորական կոփիմ, կոփիս, կոփի, եւ այլն. (Թրակ. քեր.։)
gymnasium.
Ամփոփիչ խորհրդոց, կրթարան կամաց. (Նար. ղ։)
to be able, capable, to be in a state or a way to.
կարողանային անդամք իմ խաղալ. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
mace-bearer, beadle, verger.
Որ ունի եւ վարէ զգործի կափիչ, կամ կոփիչ, որպէս ուռն, լախտ. եւ այլն.
mundane, worldly-minded, fond of life, of this world.
Բնական սովորութիւն կենցաղասէր երիտասարդաց. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
interwoven with flowers;
— պսակ, garland.
Ծաղկահիւս բրաբիոնս։ Ծաղկահիւս պսակաւ. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
heavy, onerous;
insupportable, intolerable.
Ծանրակիր մեղքն, կամ բեռն, մարմին, եւ այլն. (Ագաթ.։ Յհ. իմ. ատ.։ Արծր. ՟Գ. 7։ Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։ Նար. ՟Ժ՟Զ։)
to become purple;
to be dyed purple.
Ծիրանացեալ ի մարտիրոսական արիւնէ. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
sickly;
very ill;
cf. Հիւանդաբար.
Զտրոփիմոս թողի ի մելիտոս հիւանդագին. (՟Բ. Տիմ. ՟Դ. 20։)
texture, tissue;
tress;
braid;
intertwining, interweaving, wreathing;
knit;
դեղձան —ք, golden tresses;
— ձեան, avalanche, snow-slip.
Հիւսեցաւ քառասնոսկեայ ձոյլ շղթային, եւ երեւեցաւ բոլորութիւն հիւսոյն. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
walk, turn, turning;
— առնուլ, զբօսնուլ ի —, cf. Ճիմ, cf. Ճեմիմ;
— զ—ի, in taking a walk, walking;
գնալ — զ—ի, to walk with a measured, haughty step;
cf. Սանձ.
Սրտից ճանապարհ ահեղինաճեմ, ճեմ ցոփինընթաց գերեզմանի դուռն. այսինքն յիսուս գայ սիրով ի գերեզման ղազարու. (Նար. տաղ.։)
to walk, to take a walk, to walk out.
Նահատակեալքն բարձրագլուխ պսակօք ճեմեալ՝ զարդարէին լուսով. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)
cf. Հետաքնին.
Հետաքրքիր քննութիւն՝ անհաւատութեան առաջնորդ է. այսինքն հետաքրքրական. (Թէոփիլ. ծն.։)
threshing-floor, barn-floor;
corn-sheaves, rick, stack;
Halo;
արկանել, հոսել, սրբել զ—, to winnow.
Այրիցէ զկալ կամ զորան կամ զանդ։ Զպտուղ կալոյ քո եւ զհնձանի։ Հաս ցորեան ի կալոյ։ Ահաւասիկ նա արկանէ կալ (այսինքն հոսէ)։ Ամփոփիցէ զկալ քո։ Սրբեսցէ զկալ իւր։ Ի վերայ ամենայն կալոց ցորենոյ. եւ այլն։
place of assembly;
receptacle.
(Երկիր) աքսորելոյն տեղի, տրտմութեան հաւաքարան, եւ մահու պատուհասի ժողովարան. (Թէոփիլ. ծն.։)
mosque.
Եբեր (կայսրն նիկիփոռ) զզարդ մսքթաց նոցա ի պատիւ սրբոյն սոփիայ. (Ճ. ՟Ժ.։)
follicle, shell, pericarp, capsule, pod, husk, cod.
θύλακος, θυλάκιον folliculus, vagina seminis. Փոքրիկ պարկ ընդեղինաց, այսինքն կեղեւն արտաքին՝ յոր ամփոփին արմատիք. գապուգ.
sling;
swarm of bees;
քարինս արձակել —իւ, to sling.
σφενδόνη funda. իտ. frombola, fromba. որ եւ ՊԱՐՍԱՏԻԿ, ՊԱՐՍԱՏԱԿ, ՊԱՐՍԱՅԱԿ, ՊԱՐՍԷՏ. Փոկ կամ հիւսուած թաթաչափ, յոր ամփոփի քար ողորկ, եւ ի պտոյտքելն ի ձեռաց թողեալ լինի մի ծայր չուանին. որով թռուցեալ քարն ի միջոյ՝ խաղայ ուժգին ի նպատակ. պարսէտ. սափան.
Persian;
—ք, Persia.
σφενδόνη funda. իտ. frombola, fromba. որ եւ ՊԱՐՍԱՏԻԿ, ՊԱՐՍԱՏԱԿ, ՊԱՐՍԱՅԱԿ, ՊԱՐՍԷՏ. Փոկ կամ հիւսուած թաթաչափ, յոր ամփոփի քար ողորկ, եւ ի պտոյտքելն ի ձեռաց թողեալ լինի մի ծայր չուանին. որով թռուցեալ քարն ի միջոյ՝ խաղայ ուժգին ի նպատակ. պարսէտ. սափան.
cf. Պիտանամ ;
to use, to employ, to make use of.
Այնոփիկ երկայն բանի պիտանանայ, եւ ժամանակի. (Լաստ. ՟Ծ՟Բ.) (ա՛յլ ձ. պիտոյ)։
cf. Պղերգութիւն.
Ոչ պղերգանաց հետեւել, եւ զանգիտմամբ ամփոփիլ. (Պրպմ. ՟Լ։)