Definitions containing the research առ : 10000 Results

Դեղձենի

s.

peach-free.

NBHL (2)

ԴԵՂՁԵՆԻ ԴԵՂՁԻ. περσική persica Ծառ դեղձի.

Յանդիմանել սկսաւ դեղձի զսերկեւիլի. (Մխ. առակ. ՟Ժ՟Զ։)


Դեղձի, ձւոյ

cf. Դեղձենի.

NBHL (2)

ԴԵՂՁԵՆԻ ԴԵՂՁԻ. περσική persica Ծառ դեղձի.

Յանդիմանել սկսաւ դեղձի զսերկեւիլի. (Մխ. առակ. ՟Ժ՟Զ։)


Դեղնախունկ

s.

ochre;
yellow incense.

NBHL (1)

Եւ առանձին, Բրածոյք կամ մետաղ ինչ.


Դեղնիմ, եցայ

vn.

to become yellow;
to become fair;
to grow red;
to become pale.

NBHL (1)

Զարհուրեալ դեղնիմ. (Մխ. առակ.։)


Դեմետր, ի

s.

earth, ground, soil.

NBHL (1)

Բառ յն. տիմի՛դիր. Δημήτηρ, δήμητρα Ceres Երկիր մայր. հող՝ մայր համարեալ հողածնելոց. ըստ քերթողաց չաստուածուհի ստորերկրեայց. սանդարապետ.


Դենակորոյս

cf. Դենագարձ.

NBHL (1)

Յառաջ մատիք ո՛վ դենակորոյսք, եւ ուրացողք զհայրենի աստուածսն. (Զենոբ.։)


Դեռ, — եւս

adv.

still, yet, to this hour;
newly, recently.

NBHL (4)

ἕτι, ἥδη adhuc, jam, τέως interim որ եւ ԴԵՌ ԵՒՍ. Տակաւին. ցարդ. այժմ. արդ եւս. առ ժամս.

Համարեսցուք, թէ առաջի նորա կամք եւ լսեմք դեռ. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։)

Ի յերկար հիւանդութենէ դեռ ի յառողջութիւն. (Փիլ. լին.։)

Մարմնոյդ հասակդ առոյգ եւ գործասէր, մինչչեւ է ի դեռ ծերութեան հասեալ. (Լմբ. ժղ. ՟Ժ՟Բ. 1.) իմա՛ ի տարիս կամ ի տիս, ի ժամանակ։


Դեռաբոյս

cf. Դեռաբողբոջ.

NBHL (1)

Բանջարքն ո՛չ դեռաբոյսք (ստեղծան), այլ՝ հասեալք. եւ ծառխն կատարեալք եւ պտղալիցք, եւ մարդն երեսնամեայ հասակաւ, թէպէտեւ միոյ աւուր կենդանի. (Շիր. զատիկ.։)


Դեռածին

adj.

recently born or produced;
that has recently engendered.

NBHL (2)

Որդիս իմ դեռածին է։ Մինչդեռ դեռածինն էր. (Եփր. ի տեառնընդառաջ.։ Տօնակ.։)

Զոր սովոր են մանկանց դեռածնաց առնել ծնօղք. (Յիշատ.։)


Դեռակայ

adj.

present.

NBHL (2)

Զկանխաւ եղեալ հարցն յանցանք իբրեւ զդեռակայ ի մէջ առնու. (Լմբ. ովս.։)

Օրհնեալ ես փայտ սուրբ դեռակայ, որոյ խորհուրդն յառաջ խաղայ. (Շ. բարձր.։)


Դեռակիրթ

adj.

new, inexperienced.

NBHL (1)

Դեռակրթիցն եւ նորածնելոցն աւազանին լուսով կարեւոր ժաման վարկանի. (Համամ առակ.։)


Դեռահաւակ

adj.

new, recently begun.

NBHL (1)

Դեռահաւակ ժամանակն ստիպէր առնել այնպէս. (Յհ. իմ. ատ.։)


Դեռահաւատ, ից

adj.

neophyte, newly converted to christianity.

NBHL (2)

Զի մի՛ ի պաշտօն դեռահաւատ բարբարոսացս առցի ազգաց. (Խոր. ՟Բ. 8։)

Պաշտօն դեռահաւատ առցես յազգաց. (Ոսկ. լս.։)


Դեռընտիր

s.

conscript, recruit.

NBHL (1)

τυρόν tyro, novellus Նորընտիր. համբակ ի զինուորութեան. նորեկ. նորակարգ. նորակերտ. եւ յն. բառիւ, տիւռիոն, տիւռոն։ (Նիւս. թէոդոր.։)


Դեսպանագնաց լինիմ

sv.

to go on an embassy.

NBHL (1)

Սա դեսպանագնաց լեալ էր առ վարազշապուհ. (Բուզ. ՟Գ. 20. (ա՛յլ ձ. դեսպանագնացեալ)։)


Դեսպանութիւն, ութեան

s.

embassy, message;
legation;
nunciature.

NBHL (1)

Երթիցէ առ թագաւորն վաղէս դեսպանութեամբ. (Ուռհ.։)


Դերանդերձապետ

s.

vice-prefect;
treasurer.

NBHL (1)

Դերանդերձապետ. երեսաց փառազ, կումաշապան. զոր վիրք մոզարհէք ասեն։


Դերանիկ

s.

first-born granted through a vow.

NBHL (2)

Յատուկ անուն կամ մականուն, կարծեալ Տէրունիք. եթէ չիցէ համառօտեալն բառիս Անդրանիկ.

Գրիգոր՝ անուանեալն դերանիկ, որ թարգմանի, ուխտիւք խնդրեալ ի տեառնէ. (Արծր. ՟Ե. 3։)


Դերանունութիւն, ութեան

s.

antonomasia.

NBHL (3)

Դերանունութիւն է բառ փոխանակ անուան եդեալ. (Թր. քեր.։)

Զառ ի կողեալ կամի յուղղոյ դերանունութենէն յինքնէ. յորժամ իշխանն եկեսցէ. զինքն անուն ձայնեն նմա։ Դերանունութեան խոտորումն ի պատիւ առեալ ընկալաւ. (Փիլ. լին. ՟Ա. 99։)

Ուր մարթ է իմանալ զդերանունութիւն նաեւ որպէս պիտակ կոչումն։ Առ հայր իմ եւ առ հայր ձեր ... ընդ ձեռն դերանունութեան լծակցեաց իսկ. (Խոսրովիկ.։)


Դերաքրիստոս, ի

s.

antichrist.

NBHL (3)

ἁντίχριστος antichristus Հակառակ քրիստոսի. սուտ. քրիստոս. նեռն.

Որ անուամբ միայն որիշ են ի դերաքրիստոսէն. (Փոտ. առ աշոտ.։)

Վասն ժողովելոյ ձեզ յերուսաղէմ վկայեմ եւ ես. քանզի ժողովեսժիք առ դերաքրիստոսն, որ է նեռնն. (Պիտառ.։)


Դերեւանամ, ացայ

vn.

cf. Իդերեւ ելանեմ.

NBHL (2)

ժառանգութիւնն անհոգացեալ՝ պղերգութեամբ դերեւանալ եւ նուազել. (Փիլ. տեսական.։)

Ի դերեւացեալն ամայի անդաստանաց։ Զդերեւացեալն անդաստանի յաջորդել անբերութիւն։ Զաշխարհս ամայի եւ դերեւացեալ։ Բոլորք ի վարժիցն երկարասիրութենէ յարմարապէս պայծառանան, եւ անվարժութեամբն դերեւանան. (Պիտ.։)


Դերեւանք, նաց

s. pl.

vanity, uselessness, privation, want.

NBHL (1)

Վարժօղքն (աշակերտաց) պղերգագոյնք՝ ի բարի յուսոյն միշտ լքուցանելով՝ ի դերեւանս զնոցա զառածեն զոգիս, ախմարագոյնս յոյժ գործելով։ Փարատել զտաղտկալի դերեւանս անգործութեան՝ յառաջադէմք ելով. (Պիտ.։)


Դերեւացուցանեմ, ուցի

va.

"cf. Դերեւ առնեմ."


Դերեւեցուցանեմ, ուցի

va.

"cf. Դերեւ առնեմ."


Դերեւումն, ման

s.

cf. Դերեւանք.

NBHL (1)

Որում հետեւի փարթամութեան ընչից տանն դերեւումն։ Զտանն ի բարեփառութենէն զդերեւումն. (Պիտ.։)


Դէմք, դիմաց

s. pl.

aspect, sight, visage, front;
face, presence;
air, mien, countenance;
manner, fashion, form;
regard, consideration;
person, hypostasis;
— բայից, the persons of verbs;
— գերանուանց, the persons of pronouns;
ի դիմաց, in front, before;
ասա նմա ի դիմաց իմոց, tell him from me;
ի դէմս ածել, to represent, to remonstrate;
to reproach, to object;
դեղնեալ or այլագունեալ՝ առոյգ տխուր՝ զուարթ ou զուարթատեսիլ՝ խոժոռ՝ խորշոմ —, pale, florid, sad, serene, severe, wrinlded, livid, disfigured countenance;
դիմիւ ելանել, to run up to one;
յամենայն դէմս, thoroughly.


Դէպուղիղ

adv.

straight, directly.

NBHL (2)

Ի միջօրէ կողմանէ դէպուղիղ առ երկին հայելով. (Խոր. ՟Ա. 15։)

Դէպուղիղ իմանայցեմք զմիտս գրելոցս։ Դէպուղիղ մտանել ի սկիզբն ճառիցս. (Սարգ. յկ. ՟Դ. Սարգ. ՟բ. պետ. յռջբ։)


Դժար

cf. Դժուար.


Դժգոհ, աց

adj.

discontented, dissatisfied.

NBHL (1)

Յատուկ է փոքրահոգութեան՝ ողբալ յամենայնի, եւ դժգոհել. (Արիստ. առաք.։)


Դժգոհութիւն, ութեան

s.

complaint, discontent.

NBHL (1)

Ի միտ առ դարձեալ զնորա դժգոհութիւն. (Երզն. մտթ.։)


Դժկամակ

cf. Դժկամ.

NBHL (3)

ԴԺԿԱՄԱԿ. φιλαπεχθήμων inimicitiarum amans Դժնեայ կամօք, չարակամ. ապառում.

Եւ թէ ո՛րպիսի դժկամակ եղեն առ սիրելին. (Մխ. երեմ.։)

ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.


Դժկամակեմ, եցի

vn.

to be angry, displeased, tired, to dislike, to grieve;
to disobey, to oppose.

NBHL (1)

ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.


Դժկամակից լինիմ

sv.

cf. Դժկամակեմ.

NBHL (1)

ԴԺԿԱՄԱԿ ԼԻՆԵԼ, ԳՏԱՆԻԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. ԴԺԿԱՄԱԿԵՄ, կիմ. θυμόομαι irascor, aegre fero Դժուարիլ կամօք կամ կամաց. դժգմիլ. տհաճիլ. զայրանալ. սրտմտիլ, դառնանալ. խոժոռիլ. դժարը գալ, նեղանալ.


Դժկամակութիւն, ութեան

s.

disgust, aversion, dislike, distaste, vexation;
resistance.

NBHL (2)

Խոժոռութիւն. զայրոյթ. դառնութիւն. նեղսրտութիւն.

Խիստ եւ ապառում դժկամակութեամբ. (Մծբ. ՟Ժ՟Ե։)


Դժմիտ

adj.

malignant.

NBHL (3)

որ եւ Դժնամիտ. Դժնեայ մտօք. դառնացեալ, խայտառակ. ծաղածանակ.

Յանկարծ առնել զնոսա այնպէս դժմիտս, եւ ձաղադէմս. (Փարպ.։)

Ապաշնորհենին (մակբայ). (դժմի՛տ, ձառադէ՛մ. Թր. քեր. հյ.։)


Դժնդակագոյն

adj.

very troublesome, very harsh, haughty, wicked.


Դժնդականամ, ացայ

vn.

to be angry, to make ones self odious, rude or troublesome.

NBHL (1)

Դառնանալ. դժուարիլ. զայրագնիլ.


Դժնդակարմատ

adj.

that has a bad or bitter root.

NBHL (2)

Որոյ արմատն է դժնդակ, դաժան. դառն.

Իւրականօք կորստեան բերիւք դժնդակարմատն շառաւեղօք. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)


Դժնդակութիւն, ութեան

s.

atrocity, enormity;
cruelty, inhumanity, inclemency;
bittorness;
harshness;
intemperateness.

NBHL (2)

δεινότης, ἁηδία acerbitas, molestia, gravitas Դաժանութիւն. դառնութիւն. խստութիւն. դժուարութիւն. նեղութիւն. վիշտ. չարիք. անզգամութիւն.

Դժնդակութիւն օդոց կամ սառնամանեաց, վշտաց, ճանապարհի. (Մագ.։ Ոսկ. ՟ա. կոր.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Դժնեմ, եցի

vn.

to be angry, haughty, to become atrocious or fierce.

NBHL (2)

ԴԺՆԻՄ կամ ԴԺՆԵՄ. Դժուարիլ. խոժոռիլ. դառնանալ.

Կարօղ էիր առնել զդժուարանալն եւ զդժնելն. (ՃՃ.։)


Դժնէութիւն, ութեան

s.

atrocity, asperity;
— հայեցուածոյ, hurtful aspect.

NBHL (2)

Բազում հակառակութիւն դիպի լինել, եւ դժնէութիւն փոխանակ հանգստեան. (Բրս. հց.։)

Դառնութիւն (է՝) դժնէութիւն ի ներքուստ աղմկեալ ի չարէն. (Ոսկ. եփես.։)


Դժնիկ, նկաց

s.

buck-thorn.

NBHL (1)

Թուփ դժնեայ՝ խոշոր փշովք լի, չարաչար խոցոտիչ, եւ դիւրավառ. Տե՛ս (Դատ. ՟Թ. 14։ Սղ. ՟Ծ՟Է. 10։ Իսկ Ես. ՟Ծ՟Ե. 13. ըստ յն. է եղիճ։)


Դժոխաբնակ

adj.

that dwells in hell.

NBHL (1)

Վազելով շնչովն առ դժոխաբնակ մարդկան շունչսն, եւ մարմնով առ մարմնածածուկ ներքսագոյն դժոխս (գերեզմանի). (Նիւս. խոստով.։)


Դժոխագոյն

adj.

more vexatious, very bad.

NBHL (2)

Դժնդակագոյն. դժուարագոյն. թշուառագոյն.

Դժոխագոյն թշուառութեամբ յերկաքանչիւր կողմանց զրկեալ գտանի. (Պիտ.։)


Դժոխազնեայ

adj.

infernal.

NBHL (1)

Դժոխային. եւ Դժուարին, թշուառ.


Դժոխալուր

adj.

harsh to the ear, that has a disagreeable sound.

NBHL (3)

Դժուարալուր. անախորժ, կամ մթին. դառն, եւ դժուարիմաց.

Այսմ դժոխալուր պատմութեանս։ Դժոխալուր բանս բարբառէր. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ. եւ ՟Ի՟Ա։)

Դժոխալուր առնել զբանն. (Երզն. քեր.։)


Դժոխական, ի, աց

adj.

infernal.

NBHL (6)

Շինէ եկեղեցի յանուն սուրբ պետրոսի առաքելոյն՝ անպարտելի դժոխական առաջնորդի. (Արծր. ՟Դ. 11։)

Գերեն զհոգի առ դժոխական պողոտայն։ Երկամբք վշտաց դժոխականաց։ Նիգ դրանց դժոխականն յարկի. (Նանայ.։ Նար.։ Անան. եկեղ։)

Մարդկային շնչովն առ դժոխականսն ժամանեալ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Իբր Թշուառ, դժնդակ.

Դժոխական իրք, կամ տառապանք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։ Վրդն. սղ.։)

Յեւայէ խաւար եւ քուն դժոխական, իսկ ի քէն լուսաւոր ճրագ աշխարհի. (Գր. սքանչ. առ կոյսն.) յամենայն նշանակութիւնս հայի։


Դժոխակէզ

adj.

what burns or is burnt in hell.


Դժոխամարտ

adj.

inexpugnable;
that war against the devil.

NBHL (1)

Լայնաձիգ եւ դժոխամարտ հին ասպարիզի հանդիսի. (Նար. առաք.։)


Դժոխային

adj.

infernal.

NBHL (1)

Դժոխային է ենթակայի ոչ առ իւրն արհեստ պատահիլ. (Մագ. ՟Հ։)