cf. Գոհացողութիւն.
Հեռացեալ են ի գոհութենէ եւ յաղօթից, զի ոչ հակատան գոհութեանն. որ է մարմին եւ արիւն փրկչին մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի. (Ածազգ. ՟Ա։)
buffalo.
colour;
complexion, ornament;
tint, dye;
jaundice;
թափել, հատանել or բառնալ զ—, to discolour.
Ծաղկաբոյս կամ բազմափայլ գոյնս։ Գոյնս ազգի ազգիս։ Կարմրատեսիլ գունոց։ Սպիտակափայլ կամ ամպեղէն գունով. (Փարպ.։)
as, like;
so, thus, in this manner.
Ծաղկաբոյս կամ բազմափայլ գոյնս։ Գոյնս ազգի ազգիս։ Կարմրատեսիլ գունոց։ Սպիտակափայլ կամ ամպեղէն գունով. (Փարպ.։)
in divers colours.
ποικίλος, παντοῖος varius, variegatus որ եւ ԳՈՒՆԱԳՈՅՆ. Պէսպէս գունով. բազմերանգ. երփն երփն. ազգի ազգի. զանազան. գունզգուն. (րէնկ րէնկ, կիւնակիւն, կէօնէ կէօնէ.)
wasp;
gad-fly;
horse-fly.
burdensome, onerous, heavy;
difficult, painful, vexatious.
Որոց վէրք ժանեաց դժուարակիր է ի բժշկութիւն. այսինքն դժուարաբուժելի. (Ածազգ. ՟Գ։)
cf. Դժուարամեռ.
that exposes himself, that ventures, adventurous, hazardous;
adventurer;
hold, insolent;
boldly;
— լինել, to expose one's self, to venture
Մի՛ դիմագրաւ լինիր մահկանացու ազգիդ կենդանութեան. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Բ։)
to oppose, to resist, to abide by.
Մեք ոչ կարեմք լինել դիմակալ նմա։ Դիմակալ եղեւ թշնամեաց ազգի նոցա. (՟Ա. Մակ. ՟Ե. 40։ ՟Ժ՟Դ. 29։)
to cause to touch or strike.
Դիպեցուցանէ զերեքթեւեանն կրծից տախտակին։ Դիպեցուցանէ աղեղամբ ընդ մէջ թիկանցն։ Որ զդաւթեան պարսաքարն դիպեցուցեր ճակատու այլազգւոյ. (Խոր. ՟Ա. 10։ ՟Բ. 81։ ՟Գ. 9։)
devoted to the worship of the devil.
Դիւամոլ ազգացն այնոցիկ. (Ագաթ.։)
inspired by the devil, diabolic.
Ունօղ զշունչ դիւական. շնչեալ ի դիւէ. դիւազգեաց.
that liquefies or melts easily.
Ոչ հալէին զսառնակերպ զդիւրահալ զազգ անուշակ կերակրոյն. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 20։)
easy, condescending;
credulous;
credible, that can be easily believed.
Դիւրահաւան է ազգ մարդկան ի հեշտասիրութիւն. (Լմբ. սղ.։)
ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.
Եւ այնպէս իմն եռանդն ածէին՝ սկիզբն արարեալ այլազգութեանն». յն. խթան. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 13։)
boiler, water-space (in the steam-engine).
βραστῆς fervere faciens Որ եռացուցանէ. իբր ազգ ինչ սասանութեան՝ ըստ եռացման ջրոյ.
cf. Արագալուր.
Թեթեւամիտ ազգն անհամեստիցն կանանց՝ երագալուր եւ դիւրահաւան. (Ճ. ՟Դ.։)
to declare happy, to felicitate.
Երանեսցեն ինձ ամենայն ազգք. (Ղկ. ՟Ե. 48։)
happy;
blessed.
Felicia.
Արդ ես, ո՛վ երանուհի, ոչ եմ ինձ եւ յիս. (Ածազգ. ՟Ժ։)
cf. Բռնակալ.
Յերեսաց նորա խորտակին ազգք՝ բռնակալուք՝ թագաւորք. որպէս փարաւոն եւ այլք, եւ սատանայ եւ դեւք։ Զոր եւ ի սատանայ, եւ ի բռնակալուս պա՛րտ է իմանալ. (Արշ.։)
wrestler;
wrestling.
Կռփամարտտիկ. եւ Ազգի ազգի ըմբշամարտութիւնք.
tyranny.
Զներգործութեան զբռնաւորութիւնն հաւաստի առաջի կացոյց ի ձեռն այնց, որով նմա՝ հակառակ այլազգեացն էր բռնութիւն. (Փիլ. սամփս.։)
wasp.
Զազգս մանունց եւ զանզօր թռչնոց զբրիտաց. (Վեցօր. ՟Ը։)
wild beast;
brute, animal, beast.
Չորից յուշկապարիկ գազանաց։ Ազգի ազգի գազանս վիշապակերպս. (Եւս. քր, ՟Ա։)
brutal, beastly, fierce, inhuman, savage, wild, rude.
Գազանաբարոյ մարդիկ, ազգք, գրոհք. (Եղիշ.։ Եզնիկ.։ Մխ. երեմ.։ Յհ. կթ.։)
bestiality;
cruelty.
Ի բաց արարէք ի ձէնջ զամենայն զգազանաբարոյութիւն եւ զսրտմտութիւն. (Ածազգ. ՟Ժ՟Ա։)
Ի գազանաբարոյութիւն նախանձեալք, եւ ի համազգիսն հումք եւ մարդատեացք. (Մեկն. ղեւտ.։)
devoured or torn by a wild beast.
Գազանակուր եղեւ, կամ լինել, կամ եղելոց. (Ծն. ՟Խ՟Դ. 28։ Ածազգ. ՟Գ. եւ ՟Ե։ Խոր. ՟Գ. 32. եւն։)
brutal, beastly, fierce, savage, inhuman, cruel.
Զանասնացեալ եւ զգազանամիտ ազգ մարդկան շնորհօք արար որդիս այ. (Տօնակ.։)
cf. Գազանաբարոյութիւն.
Յորպիսի գազանամտութիւն գրգռեցաւ ազգ մարդկան։ Առիւծ աստ զներոն կոչէ վասն գազանամտութեան. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 8։ եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)
very elevated, lofty, high.
Գլուխ գերամբարձ մերոյ ազգիս (յկ. (մծբ). Գանձ. (իբր ի վեր ամբարձօղ)։)
enslaved with another, companion of a captive or slave.
tenderly.
Զչարեալ ... ընդ այնպիսոյ աստուածամարտին մերհուժանայ գթասիրաբար վարել ազգականութեամբ. (Արծր. ՟Ա. 15։)
nimble, moveable, light, lithe, active, free.
Դիւրաշարժ է ի նախանձ ազգ մարդկան ի բարին եւ ի չարն. (Լմբ. զքր.։)
that changes easily, changeable, mutable, variable, versatile.
Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)
cf. Դիւրափոփոխ.
Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)
cf. Դիւրափոփոխ.
Դիւրափոխ բնութիւն, ազգ մարդկան, աշխարհ, եւ այլն. (Հց. աթ. կիւրղ.։ Ոսկ. ղկ.։ Արծր. ՟Գ. 5։ Իսիւք. յոբ.։ Նիւս. բն. ՟Է։)
easy, light, gentle, commodious;
flat.
Կանանց ազգ դիւրին է առ պատրանս. (Ոսկ. կոր.։)
hero
ἤρως heros, ἠμίθεος semideus Դի՛ցազն համարեալ, իբր յազգէ չաստուածոց կամ քաջաց. կիսաստուած՝ որպէս անմահ եւ սրբազան ըստ հեթանոսաց. եւ Կարի ազնիւ եւ առաքինի.
deified, placed in the number of heroes or gods;
heroic.
Խառն ընդ դիս ազգակցութեամբ.
divinity, false god;
idol;
կարգել ընդ դիս, to deify, to place in the number of gods;
գաշտային —, the rural gods.
Նզովեաց այլազգին զդաւիթ դիօքն իւրովք. այսինքն երդուեալ ի դիս իւր. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Է. 43։)
liberty, freedom;
exemption;
privilege;
emancipation, deliverance, enfranchisement;
nobleness;
generosity;
frankness.
Զեկուցանէր համօրէն զփրկութիւն եւ զազատութիւն ազգին. (Պիտ.։)
sensation, feeling;
advice;
— առնել, to give notice or information, to notify;
to instruct;
to advise, to admonish;
to announce, to publish;
— առնել յառաջագոյն or կանխաւ, to precaution, to premonish, to put on guard;
— լինել, to be aware of, to be informed of;
to be announced or published.
to inform, to advertise, to announce;
to influence, to inspire, to dictate;
to work upon, move or affect;
to suggest, to insinuate.
Որ ինչ ի զգայնոցս ազդի, այն մարմնաւոր է. եւ որ զգայնոց ոչ ազգի, անմարմին։ Նուրբ է տարր հրոյ, այլ զի ջերմութեամբն ազդի մարմնոյ, մարմնաւոր է. (Եզնիկ.։)
cf. Ազդեմ
կամ Հաստել որպէս ազգոյ. հաստատել. μηνόω statuo
fine, good, exquisite, excellent, precious, rare, choice, worthy;
noble, great;
genteel, civil;
well ! very well ! bravo !
εὑγενής, ἁγαθός, καλός, generosus, nobilis, bonus, probus Որ է ի լաւ ազնէ. ազնուատոհմ. պատուաւոր. քաջազարմ. լաւ ազգէ. էզրէֆ, շէլէպի, ասըլզատէ
Աբգարիոս այր ազնիւ, ի բնութենէ արեաց, յազգէ ազնուաց։ Հարսն ազնիւ։ Յաղագս ազնուի, կամ ազնուից. (Եւս. քր. ՟Բ։ Նար. խչ.։ Շ. տաղ.։ Դիոն.։)
Մանաւանդ՝ Պատուականն յամենայն ազգս իրաց. բարի. լաւ ընտիր. գեղեցիկ. անոյշ. աղէկ, ըռինտ, սիրուն, պտիուական, սօյ, ալէ, կիւզէլ, գըյմէթլի.
civil, genteel, noble, generous;
gentleman.
Էր այրն այն ազնուական քան զամենայն արեւելեայսն։ Այր ոմն ազնուական։ Ոչ բազում իմաստունք ըստ մարմնոյ, եւ ոչ բազում ազնուականք։ Ի բարի եւ յազնուական յազգէ... Յարմատոյ եւ յազգէ մեծամեծաց. եւ այլն։
nobility, birth, gentility;
civility, genteelness;
generosity, nobleness.
εὑγένεια, nobiitas, generositas Պատուականութիւն կամ պայծառութիւն ազգի. բարետոհմութիւն ազատ. սօյզատէլիք, շէրէֆ.
pious, religious devout.
Արդար կոչեցաւ՝ վասն որ առ Աստուած ազնուապաշտօն լինելոյ, եւ առ ազգակիցսն խնամակալ. (Եւս. քր. ՟Բ։)
noble, of a noble family.
Առաքինիք էին, եւ ազնուատոհմ յազգէ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)