Definitions containing the research բ : 10000 Results

Թովեմ, եցի

va.

cf. Դիւթեմ.

NBHL (3)

Երգ եւ բան, է՛ որ զախտսն թովեալ ողջացուցանէ. (Փիլ. բագն.։)

Զայսպիսիս մոլորութիւնն թովէ տակաւին, եւ այսպիսի իմն խորհրդակից լինի. (Ածաբ. ժղ.։)

Հանապազորդ կայ յողոքել (կամ ի բողոքել) եւ ի թովել զգազանացեալ բնութիւնս մարդկան. (Եփր. զղջ.։)


Թովիչ, չի, չաց

cf. Դիւթ.

NBHL (2)

Թովիչ՝ քաղցրագոյն բանիւք հանէ զօձն ի դարանէ իւրմէ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Ե։)

Ամուլն ծնաւ զթովիչն մեղաց։ Որովհետեւ եկն թովիչս եւ քաւիչ, ոչինչ դատապարտութիւն է ի մեզ. (Եփր. համաբ. եւ Եփր. հռ.։)


Թովչութիւն, ութեան

s.

cf. Դիւթութիւն.

NBHL (4)

Իբր թովչութեամբ իմն կախարդել սովորեալ են. (Փիլ. լիւս.։)

Զքարբս իգակերպս կալեալ թովչութեամբք. (Եզնիկ.։)

Նմանութեամբ ասի.

Թովչութիւն կնոջն բանդարգել տայր առնել եւ գլխատել (զյհ. մկրտ) վասն զարդարն խօսելոյ. (Սարկ. հանգ.։)


Թորացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Թորեցուցանեմ.

NBHL (2)

Զոր ի ներքս ի միտս բղխէ, զայն բերանն արտաքս թորացուցանէ. (Երզն. մտթ.։)

Մի՛ զկայծակունս բարկութեան հոսման հրեղինաց թորացուցաներ ի վերայ հրաբորբոք մարմնոյս. (Բենիկ.։)


Թորգոմածին

adj.

descended from Togarmah, Armenian.

NBHL (1)

ԹՈՐԳՈՄԱԾԻՆ ԹՈՐԳՈՄԱԿԱՆ ԹՈՐԳՈՄԵԱՆ. Ծնեալ ի Թորգոմայ յաբեթեան. հայկազն. հայկական. արամեան.


Թորգոմական

cf. Թորգոմածին.

NBHL (1)

ԹՈՐԳՈՄԱԾԻՆ ԹՈՐԳՈՄԱԿԱՆ ԹՈՐԳՈՄԵԱՆ. Ծնեալ ի Թորգոմայ յաբեթեան. հայկազն. հայկական. արամեան.


Թորգոմեան

cf. Թորգոմածին.

NBHL (1)

ԹՈՐԳՈՄԱԾԻՆ ԹՈՐԳՈՄԱԿԱՆ ԹՈՐԳՈՄԵԱՆ. Ծնեալ ի Թորգոմայ յաբեթեան. հայկազն. հայկական. արամեան.


Թորեմ, եցի

va. vn.

to distil;
to flow down, to drop;
to sweat;
— արութեանց մարմնոյ, to suffer gonorrhea.

NBHL (1)

ԹՈՐԵԼ կամ ԹՈՐԻԼ. չ.ձ. Ծորիլ. սորսորիլ. հոսիլ. բղխել. վազել, կաթել.


Թորթորիմ, եցայ

vn.

to distil;
to drop, to fall drop by drop.

NBHL (1)

Անձրեւք ջաղբք եւ թորթորեալք. (Յհ. կթ.։)


Թորումն, ման

s.

distillation, ejection, evacuation.

NBHL (3)

Արտասուացն թորմամբ։ Թորումն արտասուաց. (Յհ. իմ. ատ.։ Բենիկ.։ Ուռպ.։)

Ի թորմանէ բոսորայ կայլակք կաթուածոց. (Նար. մծբ.։)

Արփիափայլ ճառագայթից՝ բազմօրինակ թորման լուսոյդ. (Բենիկ.։)


Թուական, ի, աց

adj. s.

numeral, numerical;
date;
epoch;
era;
դնել զ—, to put the date, to date;
—աւ, dated;
ան-, undated;
—ն, arithmetic.

NBHL (9)

ἁριθμητικός arithmeticus, numeralis գրի եւ ԹՎԱԿԱՆ՝ իբր ռմկ. Որ ինչ հայի ի թիւ. անկեալ ընդ թուով. թուաւոր, թուելի. յայտարար թուոյ համարոյ կամ հաշուի. համրանքի տակ ընկած.

Անուն դասական, թուական, բացարձակ։ Թուական է, որ զթիւ նշանակէ. (Թր. քեր.։)

Յինքեան ունի զամենայն համեմատութիւնս, զթուականն, եւ զերկրաչափականն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Թուական ամօք եկն ի կատարելութիւն (աճման ըստ մարմնոյ). (Մամբր.։)

Եթէ մինչեւ ի կատարումն թուականին հասցես, անթիւն քան զթուականն բազմագոյն մնայ. (Եղիշ. խչ.։)

Թիւ կատարեալ, ըստ թուականն արհեստից։ Թւական կարգի կարօտի։ Թուական արուեստաւորք (թուաբանք). (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. ել.։)

ԹՈՒԱԿԱՆՆ. գ. ἁριθμητική arithmetica, ars numerorum, et numerandi Ըստ յն. ոճոյ, (զօրութեամբ իմանալով զբառն արուեստ,) Թուաբանութիւն. արուեստ համարողութեան. եւ Թիւն. հաշիւ.

Թուականն բաղկանայ ի տարորոշ քանակէն։ Զթուականն փիւնիկեցիք գտին, որպէս վաճառականք գոլով. եւ այլն. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)

Կալ ՟Մ՟Հ՟Ը. զհոռոմին թուական։ Եւ այս թուական է, որ ըստ հոռոմին զաւետեացն զօր ի չորեքշաբաթու ածէ. (Տօմար.։)


Թուականութիւն, ութեան

s.

ciphering;
calculation, account;
era, epoch.

NBHL (4)

Թուականն, իբր թուաբանութիւն, եւ Թիւ. հաշիւ. համարողութիւն, եւ Համար.

Որք թուականութեանն են պարապեալ արհեստի. (Լմբ. սղ.։)

Թուականութիւնս՝ մտաց անբարդելիս. (Նար. ՟Ձ՟Ա. (այսինքն հաշիւս)։)

Ի թուականութիւնս քառասներորդաց. (Լմբ. պտրգ.։)


Թուակից, կցի, կցաց

adj. s.

of the same number, counted together;
fellow.

NBHL (5)

ἑναρίθμιος, ἑναρίθμος adnumerandus կամ բայիւ, συναριθμέω, ἑναριθμέω cunnumero, adnumero, -or Ի միասին թուեալ. ի մի կարգ դասեալ կամ համարեալ.

Զանց զառաջինն առնել չար ախտի տգիտութեամբ՝ զանհաւատութեան թուակցաւ. (Յիշատ.։)

Թուակից եղիցի (այնոցիկ), որք զանձինս իւրեանց ընծայեցուցին տեառն։ Արժան է ընդունել եւ թուակից առնել եղբայրութեանն. (Բրս. հց.։)

Զհոգին Աստուծոյ՝ ամենայն գիր ... ընդ հօր եւ ընդ որդւոյ թուակից եւ փառաբանակից ասէ. (Աթ. ՟Ա. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Բ։)

Որք եւ թուակից յիշին աստուածայնոյ եւ թագաւորականի երրորդութեանն. (Լմբ. յայտն.։)


Թուակցեմ, եցի

va.

to aggregate.

NBHL (1)

Զեփրեմ ասաց, եւ զՅուդայ. թուակցեաց զՄովաբ. (Բրս. սղ.։)


Թուակցութիւն, ութեան

s.

aggregation.

NBHL (2)

Ի սահմանս մնացեալ բարեպաշտութեան ի միաւորութեան եւ ի թուակցութեան (երրորդութեան). (Ածաբ. ի կիպր.։)

Եւ քեզ ընդ հօր անհասի՝ թուակցութեամբ հոգւոյդ անճառի վայելէ փառք. (Նար. ՟Ձ՟Ա։)


Թուելականն

s.

ciphering, arithmetic.

NBHL (1)

Իբր Համարողական. եւ Թուականն, այսինքն թուաբանութիւն.


Թուեմ, եցի

va.

to number, to count, to calculate;
to rank, to range, to reckon;
եւ զի մի մի —, in a word.

NBHL (11)

Թուեա՛ զաստեղս, եթէ կարիցես թուել զնոսա։ Իբրեւ զաւազ ծովու, որ ոչ թւեսցի ի բազմութենէ. (Ծն. ՟Ժ՟Ե. 5։ ՟Լ՟Թ. 12։)

Թերեւս յոյժ դիւրին իցէ զալիս ծովու թուել ... եւ ոչ զհրամանն Աստուծոյ պատմել բանիւք՝ թէ որչափ ունիցի արագութիւն առ ի գործս. (Վեցօր. ՟Է։)

Ի վեր վերամբարձ թուէի միշտ նկրտիլ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Զի մի՛ թուեցայց ինչ եւ ես ի ներքս բերել յանձնէ իմմէ. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)

Թուիմ ինձ, թէ սէրն Քրիստոսի ստիպէ զմեզ. (Լմբ. պտրգ.։)

Բարւոք կամ բարի, կամ լաւ, կամ հաճոյ, կամ չար թուի ինձ, կամ յաչս իմ, եւ այլն։

Որում մեղքն դիւր թուաց։ Սքանչելի թուաց նմա հեթանոսաց կոչումն, եւ այլն. (Լմբ. սղ.։)

Գունաւոր թուացեւ հաճոյ քան զբնական գեղն։ Չար թւաց Աստուծոյ. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. սղ.։)

ԹՈՒԵՑԵԱԼՆ, եալքն. գ. որ եւ ԹՈՒԻՔ. իբր յն. տօ՛քսա. δόξα opinio, essentia Կարծիք. վարկ. վարդապետութիւն.

Սրբոցն հարց թուեցեալն, այսինքն արտադրութիւն։ Որպէս ի հիմանէ իւրեանց ի բաց շարժեալք զհեթանոսացն թուեցեալս. (Կիւրղ. գանձ.։)

Սրբոց հարցն թուեցելո՛ցն հետեւիմք. (Պրպմ. ՟Խ՟Գ։)


Թուիմ, եցայ

vn.

to be numbered, counted, enumerated;
to be numbered among, aggregated;
to seem, to appear;
to esteem, to believe, to imagine, to fancy;
թուի իմն, թուի թէ, it seems, it appears that;
թուէր զի, it seemed, it appeared that;
թուի ինձ, ինձ այսպէս թուի, it seems to me, I think, I fancy, I believe;
զիա՞րդ թուի քեզ, what do you think of it ? բարուք թուի ինձ, I think it good, I think well of it;
բարւոք թուեցաւ նմա, he thought it proper, right, fit, meet, he deemed it expedient;
չար թուեցաւ առաջի աչաց նորա, he did not approve of it, he was very indignant at it;
եթէ բարւոք թուի քեզ, if you agree to it, if you think fit;
արա որ ինչ բարի թուի առաջի աչաց քոց, do as you think fit;
որպէս ճշմարտութեանն եւ ինձ թուի, as it is in fact, so it seems to me;
չար —, to displease;
չար թուեցաւ նմա or յաչս նորա, it displeased him.


Թութի աչաց

sn.

collyrium.

NBHL (2)

ԹՈՒԹԻ ԱՉԱՑ. կամ ԱՉԱՑ ԹՈՒԹԻ. κιμωλία, πομφόλυξ tutia, collyrium, stibium եւ այլն. որ եւ ԾԱՐՐԱՔԱՐ ասի. Դեղ աչաց ի հանքային կաւոյ, կամ ի հողոյ կիմողայ լերին, կամ ի քարէ լոսելոյ խառն ընդ շաքարի. եւ այլն. եւ Ամենայն նիւթ ծարրոյ. թիւթեա, թիւթեա՛յի տիտէ. (Հին բռ.։)

Ի Մխ. բժիշկ. գրի եւ ԹՈՒԹԻԱՅ։


Թուլամիտ

adj.

weak of mind, spiritless, effeminate, pusillanimous.

NBHL (2)

Յաղագս անբանից արանց թուլամտաց. (Խոր. ՟Ա. 2։)

Անշուք եւ թուլամիտք, որք ոչ ծանեան զճշմարիտ բարին. (Համամ առակ.։)


Թուլամորթ, աց

s.

effeminate, delicate, feeble.

NBHL (1)

μαλακός (լծ. մեղկ. մէլէզ ). mollis, remissus, effeminatus. որ գրի եւ ԹՈՒՂԱՄՈՐԹ. Թոյլ մորթով, իբր Թուլամարմին, թուլամիտ. անարի. փափկակեաց. հեշտասէր. կնամարդի.


Թուլամորթութիւն, ութեան

s.

effeminacy, feebleness, delicateness, softness.

NBHL (3)

Յայսմ ժամանակի ի թուլամորթութիւն կրթեցաք մի առ միով ի ծանծաղ եւ ի տարտամ վարս։ Որ ի թուլամորթութիւն եւ ի յոռութիւն կրթեն զբազումս. (Գր. սարկ. լուս.։)

Ծանուցեալ զհեշտասէր թուլամտութիւն (Սարդանաբաղայ). հին տպ. թուլամորթութիւն. (Խոր. ՟Ա. 20։)

Սրտաբեկ լեալք թուլամտութեամբ՝ ահ արկանելով. (Պտմ. աղեքս.։)


Թուլամտութիւն, ութեան

s.

weakness of mind, want of spirit, cowardice.

NBHL (3)

Յայսմ ժամանակի ի թուլամորթութիւն կրթեցաք մի առ միով ի ծանծաղ եւ ի տարտամ վարս։ Որ ի թուլամորթութիւն եւ ի յոռութիւն կրթեն զբազումս. (Գր. սարկ. լուս.։)

Ծանուցեալ զհեշտասէր թուլամտութիւն (Սարդանաբաղայ). հին տպ. թուլամորթութիւն. (Խոր. ՟Ա. 20։)

Սրտաբեկ լեալք թուլամտութեամբ՝ ահ արկանելով. (Պտմ. աղեքս.։)


Թուլանամ, ացայ

vn.

to grow fainthearted, to be dispirited, to grow weak, to abate, to slacken, to be loosened, relaxed;
to decrease.

NBHL (2)

Թուլացեալ յամենայն բարեպաշտութենէ. (Խոր. ՟Գ. 11։)

Անխորհրդաբար դարձեալ յաւարն՝ թուլացան ի հետոց նոցա. (Ղեւոնդ.։)


Թուլացուցանեմ, ուցի

va.

to loosen, to relax, to slacken, to unbend, to untie;
to enfeeble, to enervate, to effeminate, to debilitate;
to let, to permit;
— զաղեղն, to unstring the bow;
— ի խնամոց, to neglect, to abandon;
առանց Աստուծոյ —նելոյ, without God's permission.

NBHL (2)

Թուլացուցանէ ի խնամոցն. (Լմբ. յայտն.։)

Թուղացուցեալ մարմնոյն կրել զիւրսն։ Նոյնպէս եւ զարտօսրն իրաւացոյց, զբնական լինել ի մարմնի պատահումնն թուղացոյց. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Թուլութիւն, ութեան

s.

looseness, relaxation, slackness;
weakness, feebleness, debility;
faintness, languour;
enervation, effeminacy, softness;
— առնել, to give relief, to set at liberty, to permit, to allow, cf. Թուլացուցանեմ.

NBHL (4)

Ոչ միշտ խստութեամբն խեղդել, եւ ոչ համակ թուլութեամբ մեղկել. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)

Գիտէր զթուլութիւն հաւատոց նոցա։ Մի՛ թուլութեամբ լքանիցիմք։ Նեղէր զնոսա, եւ ոչ լուաւ ի նոցանէ բան թուլութեան. (Եղիշ. ՟Գ. ՟Ե. ՟Ը։)

Անհնա՛ր է չարին գործել ինչ՝ առանց թուլութեան (առ յԱստուծոյ). (Վանակ. յոբ.։)

Խաբէութեամբ առ ժամանակ մի թուլութիւն արարեալ. (Եղիշ. ՟Բ։)


Թունադեղ

cf. Դեղթափ.

NBHL (1)

Դեղ ընդդէմ թունից. դեղաթափ. lapis bezaar, bezoor, pazahar, venenum tollens. պատիժահ քար. ... (Բժշկարան.։ Հին բռ.։)


Թունաթափ լինիմ

cf. Թոյն;
cf. Թափեմ.

NBHL (2)

Մի՛ թիւնաթափ լինիր յեղբայրն խրատու պատճառաւ. (Նեղոս.։)

Կամէր թիւնաթափ լինել ի գաղթականսն՝ որ ի բերդին. (Ուռհ.։)


Թունալից

adj.

full of poison, venomous, poisonous;
envenomed.

NBHL (4)

ԹՈՒՆԱԼԻ ԹՈՒՆԱԼԻՑ. որ եւ ԹԻՒՆԱԼԻ, ԹԻՒՆԱԼԻՑ. Լի թունօք. թունաբեր.

Թիւնալի ցասմամբ. (Ճ. ՟Ա.։)

ԹՈՒՆԱԼԻ ԹՈՒՆԱԼԻՑ. որ եւ ԹԻՒՆԱԼԻ, ԹԻՒՆԱԼԻՑ. Լի թունօք. թունաբեր.

Թիւնալի ցասմամբ. (Ճ. ՟Ա.։)


Թունաւոր, աց

cf. Թունալից.

NBHL (2)

ԹՈՒՆԱՒՈՐ կամ ԹԻՒՆԱՒՈՐ. Ունակ թունից. ժանկաւոր. թունաբեր. ըստ յն. թունարկու. ἱοβόλος venenosus, venenatus, virulentus

Զխոյս եւ զմաքիս առ ոտն կոխէր, եւ զորոջն թունաւոր ճիրանամբքն պատառէր. (Եփր. վկ. արեւ.։)


Թունաւորութիւն, ութեան

s.

poisonous quality or state;
poisoning.

NBHL (2)

Գազանական յափշտակութեամբ եւ թունաւորութեամբ. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ը։)

Հարկեցաւ ի բարկացողութիւնն, որ է ի նմա թունաւորութեան կուռք (կամ բագին). (Վրք. հց. ՟Բ։)


Թունեմ, եցի

va.

cf. Թունաւորեմ.

NBHL (1)

Դեղել թունիւք (իրօք կամ նմանութեամբ). ի չարն գրգռել.


Թուպ

adj.

thin, puny, ill-developed, half-grown (fruit).

NBHL (1)

Իբր Անպիտան. տկար.


Թուր, թրոյ

s. zool. mus.

sabre;
sword;
հարուած թրոյ, sabre-cut, sword-cut;
— ի ձեռին, sword in hand;
յիւր ապարանսն — շողացուցանել, to boast one's prowess hiding at home;
sword-fish;
weaver's shuttle;
an Armenian note.

NBHL (2)

κορύνη gladius, clava Սուր. սուսեր. (գրի եւ ԹՈՅՐ. գուցէ իբր սուր թիւր)

Թուր շողացուցանել. (Լմբ. առ լեւոն.։)


Թուրմ

s.

bath;
infusion;
ի — արկանել, դնել, to bathe, to infuse, to steep, to soak.

NBHL (2)

Արմատ Թրմելոյ, իբր Թրմեալ.

ուստի (Հին բռ.)


Թուրջ

cf. Թուրմ.

NBHL (1)

Որպէս զգայռիւ ոք իւղս անոյշս ցանիցէ, եւ զթուրջ աղիւսով զբաղսամովնն ազնուականն. ընթերցի՛ր կամ շուրջ զաղիւսով, կամ զթուրծ աղիւսով. (զի յն. է լոկ, զաղիւսով)։


Թուք, թքոյ

s.

spit, spittle;
— արձակել, to spit;
cf. Թքանեմ;
աման թքոյ, cf. Թքանոց.

NBHL (4)

πτύελος, -ον, πτύσμα, σίαλον, σίελον, -ος sputum, saliva. (լծ. թ. թիւփրիւք ). Աւելորդ հիւթ բերանոյ ի դուրս ձգելի. խուխ, պլղամ. տողուկք. լորձունք.

Թուք հասանիցէ ի սուրբն։ Յերեսաց իմոց թուք ոչ խնայէին։ Կաւ արար ի թքոյն. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ե. 8։ Յոբ. լ. 10։ Յհ. ՟Թ. 6։)

Թուք արձակեալ պիղծ բերանովն, յայն որ կուրին լոյս ծագեաց թքովն. (Շար.։)

Թքանէր զխուխի վերայ նորա. եւ զի ակամայ անկանէր թուքն ի վերայ կոչեցեալ եղբօրն. (Վրք. հց. ՟Ե։)


Թոքառաջք

s.

fore part of the lungs, or the part between the stomach and the lungs.

NBHL (1)

Առաջք թոքոց ի կողմն կրծոց. (ըստ յն. եւ եբր. թոքք).


Թոքացաւութիւն, ութեան

s.

cf. Թոքացաւ.

NBHL (1)

cf. ԹՈՔԱՑԱՒ. (Մխ. բժիշկ.։)


Թռալիր

adj.

whose cheeks are full, puffy, bloated.

NBHL (2)

Բերանալիր որպէս պատառով. լի եւ ուռուցիկ. եւ Որ ինչ լնու զբերան իբրեւ զպատառ.

Իսկ փողն (ասել՝) միթէ եղջի՞ւր ինչ գոչիցէ փքոցուռոյց լնդօք, թռալիր օդով, փողիցն այտմամբ. (Ագաթ.։)


Թռթռեմ, եցի

vn.

to flutter, to flap, to fly about.

NBHL (3)

ԹՌԹՌԱՄ ԹՌԹՌԵՄ կամ ԹՐԹՌԵՄ. Ստէպ թռանիլ իբրեւ զթիթեռն, շարժիլ. ոստոստել. թռչըտիլ, թռթռիլ.

(Զսիրտն) եւ յետ վախճանին տակաւին եւս թնդալ եւ թռթռալ ասեն, իբրեւ առաջին եղեալ, եւ յետոյ ապականեալ. (Փիլ. այլաբ.։)

Կաքաւն զանձն իւր առաջի դնէ որսորդաց, թրթռէ երթայ, ոչ ունել տայ որսորդացն. (զձագս իւր). (Սեբեր. ՟Ժ։)


Թռթռամ, ացայ, ացի

vn.

cf. Թռթռեմ.

NBHL (3)

ԹՌԹՌԱՄ ԹՌԹՌԵՄ կամ ԹՐԹՌԵՄ. Ստէպ թռանիլ իբրեւ զթիթեռն, շարժիլ. ոստոստել. թռչըտիլ, թռթռիլ.

(Զսիրտն) եւ յետ վախճանին տակաւին եւս թնդալ եւ թռթռալ ասեն, իբրեւ առաջին եղեալ, եւ յետոյ ապականեալ. (Փիլ. այլաբ.։)

Կաքաւն զանձն իւր առաջի դնէ որսորդաց, թրթռէ երթայ, ոչ ունել տայ որսորդացն. (զձագս իւր). (Սեբեր. ՟Ժ։)


Թռիչ

s.

flight, soaring;
— աստղ, falling star;
—ք մտաց, flight of fancy;
—չս տալ մտաց, գրչի, երեւակայութեան, to give loose to one's genius or pen;
to let one's fancy ramble;
թռիչս առնուլ՝ արձակել, to take wing or flight, to wing one's flight, to soar on high;
ի թռիչս, flying, on the wing, as it flew hy, in the air.

NBHL (4)

Թռիչք բազմանան, զոր սովորաբար աստեղաց ցոլմունս ասեն. (Երզն. մտթ.։)

Զի՞նչ է թռիչ աստղն. գոլորշի է վերացեալ հողմով, եւ մերձեցեալ ի հուրն՝ վառի ի նմանէ. եւ բռնութեամբ հողմոյն երեւի վառեալ իբրեւ զթռիչ աստղ, եւ փութով՝ շիջանի. (Տօմար.։)

Թռիչք նորա իբրեւ զթռիչս բոցոյ հրոյ. (Երգ. ՟Ը. 6։)

Թոյլս առ բարեացն թռիչս։ Ի թռիչս մտաց, կամ թեւոց, կամ ամբարձման։ Թռիչս արձակեն. (Նար.։)


Թռուցանեմ, ուցի

va. fig.

to cause to fly;
to elevate, to raise, to exalt the mind;
— զթեւս, to spread out the wings.

NBHL (4)

ἁναπτερόω pennis seu alis instruo, excito ἑκπετάζω, διαπετάζω distendo, expando Տալ թռչել, իրօք կամ նմանութեամբ. եւ Բանալ զթեւս որպէս թռուցեալ. սաւառնիլ. թռցընել, թեւերը բանալ. կր. թռչիլ.

Թռուցանէ նովաւ զմէգ իւր. (Յոբ. ՟Ի՟Զ. 9։)

Տե՛ս թէ զիա՞րդ ընտանի բարբառովն թռոյց զլսօղսն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։)

Եւ էր քերոբէիցն թռուցեալ զթեւս իւրեանց ի վերայ տապանակին. Բ. Մնաց. ՟Ե. 8։ եւ ՟Գ. Թագ. ՟Ը. 7։)


Թռչան

s.

flight;
ի թռչանի, in flight, in flying.

NBHL (1)

Անդէն ի թռչանի անդ անցանեն զմիմեամբք։ Յառաջել քան զընկերն ի թռչանի։ Եւ ի թռչանի կուտ ջամբէ ձագուցն. (Վեցօր. ՟Ը։)


Թռչարան

s. mech.

wing;
— նաւու, aail of a ship;
fly-wheel.

NBHL (1)

Ընդունակ կամ ընդունարան թռչելոյ՝ նմանութեամբ, որպէս հողմալից առագաստն.


Թռչումն, ման

s.

the flight, the flying.

NBHL (2)

Իւրովն գերազանցէ թռչմամբ. (Պիտ.։)

Վարագոյրն ի թռչմանէն ի մէջ ածեալ է. այսինքն ըստ յն. բէ՛դասմա ծագէ ի բէ՛դամէ, որ է թռչել. (Փիլ. ել. ՟Դ. 96։)


Թրեմ, եցի

va. chem.

to knead;
to amalgamate.

NBHL (1)

Հին խմորն ոչ թրի ընդ նոր ալերն. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Թրթուր, թրոյ

vn.

caterpillar, grub.

NBHL (1)

καμπή eruca եւ ἑρυσίβη rubigo. որ եւ ԵՐԵՒԻԼ, ԺԱՆԳ. ... Որդն բազմոտանի եւ բազմագունի՝ ուտիչ բուսոց եւ տնկոց. որ յետոյ փոխի ի թիթեռն, որոյ է սերմն. տե՛ս (Ամովս. ՟Դ. 9։ Յովէլ. ՟Ա. 4։ ՟Բ. 25։ Օր. ՟Ի՟Ը. 42։)


Թրթռեմ, եցի

vn.

to vibrate;
to shudder;
to tremble.

NBHL (3)

ԹՌԹՌԱՄ ԹՌԹՌԵՄ կամ ԹՐԹՌԵՄ. Ստէպ թռանիլ իբրեւ զթիթեռն, շարժիլ. ոստոստել. թռչըտիլ, թռթռիլ.

(Զսիրտն) եւ յետ վախճանին տակաւին եւս թնդալ եւ թռթռալ ասեն, իբրեւ առաջին եղեալ, եւ յետոյ ապականեալ. (Փիլ. այլաբ.։)

Կաքաւն զանձն իւր առաջի դնէ որսորդաց, թրթռէ երթայ, ոչ ունել տայ որսորդացն. (զձագս իւր). (Սեբեր. ՟Ժ։)