sodden, boiled;
boiled beef.
Միս եփեալ ի ջուր. caro elixa. իտ. lesso. խաշած միս. (Իսկ պ. բուխտէն ՝ է եփել).
to blame, to reprove, to rebuke, to reproach, to find fault with, to reprobate, to disapprove, to condemn, to censure.
Եւ նախ ի գաւառէն պախարակեսցի ... Զպախարակելին հակառակ գովելւոյն բնաւորեցոյց յինքեան պակասութիւն ... Որո՞վ իւիք կարասցէ ոք պախարակել զսա (զարժանիս ամենայն գովութեան). (Պիտ.։)
to be frightened at, struck with consternation.
Ամենեւին ուրացաւ, եւ յահէն պախեալ գտաւ. (Երզն. մտթ.։)
breakage, rupture;
split, cleft;
great fright, consternation, terror, dismay.
Պիրկ ձգեալ ... պախումն իմն եւ խզումն պրկեցելոցն առնէ մասանց։ Եթէ խոցումն ինչ եւ կամ պախումն՝ որ զնովաւ միզնն իցէ՝ կրեսցէ, անդէն վաղվաղակի զհետ երթայ ախտին՝ մահ. (Նիւս. կազմ.։)
Այլ իմն զեկուցանէ ի ձեռն աղեղան ... ոչ սաստկութիւն մինչեւ ի պախումն հասեալ։ Քանզի մեծն ջրհեղեղ պախմամբ պատառմամբ եղեւ։ Զի մի՛ պրկմամբ անհանգստութեամբ պախումն առցէ (նուագարանն)։ Զի մի՛ պատառեսցի. մի՛ գուցէ պախումն ընկալցի մին ի միոջէն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)
narrow-minded, crack-brained, senseless, insensate, foolish, stolid, silly.
Լաւ է պակասամիտն երկիւղած՝ քան որ լինէ մտօք, եւ յանդըգնի յանցանել ընդ օրէնս. (Սիր. ՟Ժ՟Թ. 20։)
want, failure, diminution, decrease;
deficiency;
fault, imperfection;
blemish, defect;
dearth, penury;
— լուսնի, wane;
eclipse.
Ոչինչ ի սովորութենէն պակասութիւն առնել սպասուցն. (Փիլ. քհ.։)
wanting.
Եթէ հոգեւորականն մեզ մերձ լինիցի, ոչ մի իւիք ի մարմնական պակասմանէն վնաս լինիցի մեզ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 42։)
Վասն տկարութեան բնութեանն պակասման։ Ինձ պակասումն իցէ, թէ ի ձէնջ դատեցայց. (Եփր. աւետար.։)
to be amazed, surprised, petrified with astonishment;
to be frightened, appalled, terrified, dismayed, palsied or stupefied with fear;
to be struck with terror;
to shudder, to tremble.
καταπλήσσομαι, καταπλαγῆναι percellor, perculsum esse, stupeo, obstupesco, terreor. Պախիլ. վրդովիլ յահէ. զարհուրիլ հիացմամբ. ապշիլ. յիմարիլ. վախէն ու արմննալէն պաղիլ մնալ.
Պակուցեալ հիացմամբ։ Կնոջն՝ որում բժշկութիւն ընդունելոյ՝ իբրու պակեցելոյ՝ պարտ էր, նա (զայրն) զպակուցեալն զօրէն դեղոյ բանիւք սփոփեալ մխիթարէր. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ եւ Փիլ. ի սամփս.։)
Նախ զերկիւղն բառնայ, զի մի՛ յերկիւղէն պակուցեալք՝ մոռասցին զսքանչելիսն. (Իգն.։)
dissolute life, impurity, impudence, lust, lewdness, lasciviousness, lechery, obscenity.
Դնէ առաջի զպակշոտութիւն, զագահութիւն։ Յարբեցութենէն ի պակշոտութիւն դառնային։ Կոխել զչարութիւն պակշոտութեանն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։ Նոննոս.։ Պիտ.։)
to scare, to affright, to terrify, to strike with terror, amazement or stupor, to astound, to dismay;
to chill, to make one's blood run cold, to dispirit, to damp the courage;
— ահիւ, to chill with horror.
Դու եւ զսուրն հրեղէն կապտեալ՝ պակուցեր զշրջապատեալն (զքրովբէն). (Անան. եկեղ։)
Դժոխըմբերագոյն իմն եւ պակուցանող յոյժ տեսողաց ամենեցուն՝ միայն յերեւութենէն իսկ ճանաչի (լեառն). (Պիտ.։)
fear, fright, terror, consternation, stupor, astonishment, stupefaction.
Ընդոստուցանող պակուցումն ի չարէն ի բարի. (Յհ. կթ.։)
to fast together.
Նինուէացւոցն՝ եթէ ոչ անբանքն պահակից էին լեալ, ոչ արդեօք փախչէին ի սպառնալեաց սատակմանէն. (Բրս. պհ. ՟Ա։)
iron or wooden tie-piece, binding-piece, notched-rail, brace;
buttress, flying-buttress.
Պահանգք պատենազէնք՝ անգծելի երկաթոյ. (Թղթ. դաշ.։)
fastened, tied with a tie-piece;
sustained by a buttress;
cf. Պահանգ.
Պահանգակապ փայտեղէն կապեալ ի շինածի, եւ ի շարժման ոչ խախտեսցի. (Սիր. հին. ՟Ի՟Բ. 19. որպէս եւ յն. պահանգ փայտեղէն կապեալ։)
to exact, to recover, to require, to claim, to lay claim to;
to examine, to discuss;
— զինչս, to claim, to challenge, to demand;
— ի դատաստանի, to require;
ի բաց — յումեքէ զոգին, to require one's soul of one;
— զամբարիշտս, to punish or chastise the impious;
վրէժս —, to avenge, to be avenged.
Մի՛ պահանջիցես յընկերէ եւ յեղբօրէ քումմէ (զամենայն պարտս՝ յամի թողութեան)։ Յօտարոտւոյն պահանջիցես՝ որ ինչ իցէ քո առ նմա։ Հարկահանք ձեր ճռաքաղ առնեն զձեզ, եւ պահանջօղք տիրեն ձեզ։ Զգաւազանն պահանջողաց մերժեաց։ Զոր ինչ հանէ ոք ի քէն, մի՛ պահանջեր։ Յայսմ գիշերի զոգիդ ի քէն ի բաց պահաջիցեն.եւ այլն։
Պահանջէ յինէն զտաղանդ պատուիրանին. (Շար.։)
to be exacted, claimed;
դատաստան —, to be compelled to give account of;
հզօրք հզօրագոյնս պահանջեսցին, the rich shall suffer great torments.
(կր. իբր հ. հյց. խնդրով) ἁπαιτέομαι, ἐτάζομαι reposcor, expetor, exigor. Հելլենաբանութեամբ ասի՝ Պահանջիմ զայս ինչ, փոխանակ ասելոյ ըստ հայումս՝ Պահանջեն յինէն զայս ինչ.
exacting, requiring, demanding, reclaiming;
pretender, claimant.
Որ պահանջէն. պահանջօղ. վրէժխնդիր.
exigence, demand, recovery, request, requisition;
pretension;
discussion;
— անիրաւ, exaction, extortion;
յետս — ընչից, claiming, claim.
Ամենայն որ սպանանիցէ զԿայէն, ասէ, զեօթն վրիժուց պահանջումն լուծցէ։ Արի՛ք տեսէ՛ք ... զպահանջումն հակառակամարտին (այսինքն զվրէժն խնդրելի ի սատանայէ). (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. ի նեռն.։)
object serving to contain another or others, trunk, box, case, scrutoire, sheath, scabbard, cover;
*vestry-room;
— նամակի, envelope, cover;
— թղթոյ, pocket-book, portfolio.
Արկեղքն առցին ի քէն. բայց զայս պահարանս (այսինքն զանձն աղքատի՝ յորում գանձես զողորմութիւն, կամ զգանձատունն Աստուծոյ) ոչ մահ կարէ ապականել, եւ ոչ պէտք են մեզ դրանց եւ նգաց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։)
Իջոյց ի պահարանէն (զսուրբ Նշանն). (Մամիկ.։)
to guard, to mount guard, to garrison, to mount sentry.
Պահարկելով զմոլար օրէնսդիրն։ Ոչ ընդհատ կամ պահարկելի թուիցի կոչել զնա (այսինքն զմաշտոց երկրորդ) նովիմբ անուամբ (նման գոլոյ Յովհաննու Կարապետին). (Արծր. ՟Գ. 5։ ՟Դ. 8։)
to preserve, to keep, to maintain;
to guard, to watch over;
to preserve, to guarantee;
to keep, to observe;
to hide, to keep secret, to conceal;
to abstain from, to fast;
լռութիւն, — to keep silence;
— զանձն յիմեքէ, to refrain, to forbear, to avoid;
նմա պահեալ կայ or է, it is reserved or destined for him to;
cf. Խոստումն.
Գործել զնա եւ պահել. Պահել զճանապարհն ծառոյն կենաց. կամ զճանապարհ Տեառն։ Պահել զհրամանս, զօրէնս, զխրատ, զբանս, զարդարութիւն։ Արածեցից զխաշինս քո եւ պահեցից։ Կերակուրք ի քաղաքս պահեսցին։ Պահէին զքաղաքն։ Ամենայն պահպանութեամբ պահեա՛ զսիրտ քո։ Պահեսցէ զքեզ ի կնոջէ օտարէ եւ չարէ։ Արդարութիւն պահէ զանմեղս։ Պահեաց զտունս Իսրայէլի յԵգիպտոս։ Ծանեաւ զարդարն, եւ պահեաց զնա անարատ Աստուծոյ։ Պահէր յաներկաթ բանտն արգելեալ։ Եւ արքն՝ որ պահէին զնա։ Պահել զպատուիրանս։ Հրեշտակաց իւրոց պատուիրեալ է պահել զքեզ. եւ այլն։
reserve;
keeping;
deposit, consignment;
maintenance, keep;
sequestration;
placed or kept in reserve;
— հօտք խաշանց, fattened sheep;
դնել ի —ի, to put in reserve, to reserve;
դնել ի —, to deposit, to consign;
to put in prison;
կալ or լինել ի — or ի —ի, to be in custody, in arrest, in prison.
Եհան զնա ի տանէն՝ ուր կայր ի պահեստի։ Պետրոս ի պահեստի էր ի բանտին. յն. պահիւր. (Երեմ. ՟Ծ՟Բ. 31։ Գործ. ՟Ժ՟Բ. 5։)
Եւ զայն պահեստ ի մէնջ զտաճարն նոցա հրձիգ առնել (յն. անկոխ). (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 23։)
Ոչ խնդրել տունս գեղեցկաշէնս, եւ ոչ պահեստս եւ կամ շրջագայունս հօտս խաշանց. այսինքն առտնին բուծեալս. (Վրք. հց. ՟Գ։ 2)
to guard, to keep, to defend.
Հազիւ պահնակել պաշտպանել կարէին միայն զտեղի կացոցի կարաւանին իւրեանց։ Անխզելի զմիտս իւր ի չարութենէն պահնակեալ պատրաստէր. (Յհ. կթ.։)
preservative, defensive;
phylactery.
Աստուած ... ծախեսցէ զնիւթն, ո՛չ յոշ դարձուցեալ, այլ ընդդէմ անդրէն յոչնչէ ի գոյանալ ածումն պահպանական. (Փիլ. տեսիլ աբր.։)
Յարենէն՝ որ եղեւ պահպանական անդրանկացն առ ի սատակչէն. (Շիր. զատիկ.։)
(Ի դրախտին) օրէն աւանդէր պահպանական։ Ընկալայ զպատուէր հրամանի իբր օրինաւոր ամրութեանն պահպանական աւանդ. (Մամբր. պիտ.) իմա՛, պահելի, կամ պահպանիչ ի չարեաց։
to be guarded, kept, protected;
to beware, to take care or heed, to forbear.
Ամենայն պարապով պահպանացեալք՝ փախիջիք ի նոցա միաբանութենէն. (Վրք. հց. ձ։)
preservation, guard, protection, defence;
maintenance;
observance, observation.
Պահպանութիւն ի Սուրբ Գրոց, թէ եւ այլն։ Որ եւ աստուածային գիր զայսպիսի պահպանութիւն գիտելով հաւաստեաւ, ոչ կոչեաց զՌուբէն անդրանիկ (պարզապէս) ... այլ բազում ճգնութեամբ՝ անդրանիկ գոլ Յակոբայ եւ եղբարցն. (Կիւրղ. գանձ.։)
frost, ice;
sleet;
cold, icy, glacial, freezing;
հալիլ, լուծանիլ —ին, to thaw, to melt, to liquefy;
— ձուլել, to freeze, to ice.
Գետն Երասխ սառուցեալ էր ... իբրեւ ելանէին ի վերայ պաղին բազմութիւն զօրացն, անդէն վաղվաղակի խորոց մատնէին, խորտակեալ պաղին։ Հանեալ ի վերայ պաղին զառն եւ զգերին, յանկարծակի հատեալ պաղին՝ զորս ի վերայ կային՝ զամենեսեան ընդ իւրեաւ ծածկեաց. (Ղեւոնդ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Է։)
to beg with submission, to implore, to supplicate, to pray or entreat earnestly, to solicit, to beg for, to adjure, to beseech, to invoke, to intercede;
պաղատանս —, to address the most earnest entreaties.
Զահեղ անօրէնութիւնս իմ պաղատիմ. (Մանդ. ՟Ա։)
Տո՛ւք զփոխարէնըն զոր պարտիք, զաղօթըս սուրբ՝ զոր պաղատիք. (Տաղ.) իմա՛, պաղատեալ լինիք յինէն, կամ որով պաղատիք առ Աստուած։
to freeze, to be frozen, to congeal, to coagulate, to thicken;
to catch cold;
— յերկաթս, to arm with cuirass.
(լծ. եւ յն. բա՛ղօս զի՛նօմէ, բի՛զնիմէ ). πήγνυμαι յորմէ լտ. pangorm gelo, congelo. որ եւ ՊԱՂԱՆԱԼ. Ի պաղ փոխիլ. այսինքն սառիլ. պնդանալ կամ ձուլիլ որպէս սառն միապաղաղ. տօնմագ, պուզ պաղլամագ կամ տէսիլմէք, բէքլէնմէք.
the gaining or procuring one's livelihood;
subsistence, maintenance;
food, victuals;
means, way, remedy, expedient.
βίος, σίτησις victus οὑσία substantia. Հայթայթանք պիտոյից կենաց, պարէն. գիւտ եւ նիւթ ճարակաց. պէտք. գոյք. ինչք. ապրուստ.
to speak elegantly;
to overload a discourse with ornament.
ՊԱՃՈՒՃԱԲԱՆԵԼ. Պերճաբանել զարդուք բանից. ճոռոմաբանել ճարտասանօրէն.
successor, heir, inheritor, descendant;
noble, nobleman, prince, lord.
Պայազատս ազգաց հանգոյն բազմութեան ժամանակին յառաջ բերէին։ Կարգ ըստ կարգէ ի նոյն յեռեալ յարէ զնորին յետնոց պայազատացն զհամար։ Սոցա (այսինքն Մատաթիայի Յուդայ) պայազատք զիշխանութիւնն հրէիցն վերստին նորոգեցին։ Զորոց ամենեցուն իսկ (թագաւորացն Եգիպտոսի) քուրմքն ունէին զմատեանս ... ի պայազատաց ի պայազատս ակւանդեալ։ Ոչ եւս պայազատ ի պայազատէ ի քահանայական ազգէն կային քահանայք Աստուծոյ ... այլ աննշանաւորք ոմանք, եւ այլն. (Եւս. քր. ՟Ա. եւ ՟Բ։)
cf. Պայթուցանեմ;
to burst, to crack, to split, to shiver, to break, to cleave;
to be transported by pride, to be puffed up.
Սիրտ քարեղէն պայթեաց (այսինքն կարծր վէմք պատառեցան), եւ սիրտք նոցա ոչ ապաշաւեցին. (Եփր. համաբ.։)
Հպարտութիւն ուռուցեալ ... պայթէ։ Անդէն վաղվաղակի վիշապն պայթեաց. (Վրք. հց.։)
clear, limpid, pure;
clear, serene, clean;
gay;
splendid, sparkling, brilliant, luminous, shining;
bright, polished, clean;
distinct, evident, plain;
illustrious, glorious, farfamed, renowned, celebrated;
ի հանդերձս —ս, arrayed in gorgeous apparel.
Որպէս հրամայեաց պայծառն ի թագաւորս մեծն Կոստանդիանոս. (Մխ. դտ. յօրէնս թգ.։)
wonderfully beautiful, splendid and handsome.
Ծածկէր (Սերովբէն) զերեսս առ ի չհանդուրժելոյ փառացն պայծառագեղն ճառագայթից. (Ոսկ. ես.։)
magnificently built, superb.
Պայծառ կերտեալ. գեղեցկաշէն.
to brighten, to become clear;
to shine, to glitter, to sparkle, to be resplendent;
to shine, to render oneself illustrious, to flourish, to signalize or distinguish oneself, to be remarked, to become a person of note.
Պայծառասցին լապտերք հոգւոց մերոց։ Պայծառացեալ ի կամարս լուսեղէնս։ Պայծառացի՛ր եկեղեցի Աստուծոյ ընդ ճգնութիւն սրբոց վկայից. (եւ այլն. Շար.։)
to clear, to brighten, to render brilliant, to give splendour;
to cause to shine, to render illustrious, to distinguish, to celebrate;
— զբանս, to render clear, to explain, to dilucidate.
λαμπρύνω, φαιδρεύω clarifico, illustro, exorno. Տալ պայծառանալ. փայլեցուցանել. լուսաւորել. վայելչացուցանել. զարդարել. փայլեցնել, շէնցընել, փառաւորցընել.
clearness, light, brightness, splendour;
lustre, brilliancy, magnificence, glory, celebrity, renown;
magnitude;
vivacity, serenity;
limpidness, purity.
Մին ի միոջէ աստուածութենէն լինիցի պայծառութիւնն միաւորութեամբ բաժանեալն, եւ միաւորեալ բաժանմամբ։ Զքարանց բազմապատկութիւնս եւ զպայծառութիւնս։ Մաքուր պայծառութիւն եւ այլն. (Առ որս. ՟Է։)
bag, pouch;
— որսոյ, game-bag;
— ուղեւորաց, cloak-bag;
— կշռոց նենգութեան, bag of false weights.
Իցէ՞ թէ արդարասցի կաշառովք (պիտի ըստ յն. կշռովք) անօրէնն, եւ պայուսակաւ կշռոց նենգութեան. (Միք. ՟Զ. 11։)
notch of an arrow.
Ձախն բուռն հարկանէ զաղեղանէն, իսկ աջն զլարն յինքն ձգէ՝ ընդ նմին ձգելով հանդերձ պայռեօք զնետն, եւ յառաջ կարկառմամբ ձախու ձեռինն առ նպատակն ուղղէ. (Նիւս. երգ.։)
cf. Պատանդ.
Պանդանդ փոխանակ նորա առեալ ի մէնջ. (Մծբ. ՟Է։)
condition of an alien or stranger;
emigration, transmigration, migration;
pilgrimage.
Ժառանգել քեզ զերկիր պանդխտութեան քոյ։ Ոչ կարէր երկիրն պանդխտութեան հանդարտել նոցա ի բազմութենէ ընչից իւրեանց։ Վարեսցի նա յոտից իւրոց ի պանդխտութիւն հեռաւոր։ Ի պանդխտութիւն եւ ի գերութիւն երթիցեն։ Որք էին ժողովեալք յելիցն պանդխտութեան։ Որք եկեալ էին ի գերութենէն որդիք պանդխտութեան.եւ այլն։
worship, adoration;
service;
— առնուլ, to be served or ministered to.
Այն ինչ լինէր նոցա ի պաշտմանէն հանգչել։ Կանգնեցան եւ կացին ի սովորական պաշտմանն։ Զսպաս պաշտմանն դու տարար. (Եղիշ. ՟Ը։)
Փոխեցան յօրինական պաշտմանէն ի հոգեւորն. (Կիւրղ. ղկ.։)
defender, patron, protector, favourer;
minister, servant;
— սուրբ, patron saint, patron;
— դատի, advocate, attorney;
— կալ, լինել ումեք, to defend, to protect, to assist.
Պաշտպան լինիցիմ քեզ, իսրայէլ։ Ոչ ոք է որ պաշտպան լինի ազգիս իսրայէլի բաց ի քէն Տէր. (Ովս. ՟Ժ՟Ա. 8։ Յուդթ. ՟Թ. 19. եւ այլն։)
Արտաքս ի յարկէն սրբութեան տանջողական պաշտպանօքն հանեալ՝ յաւիտենական եւ յարաբորբոք մատնեսցես բոցոյ. (Սկեւռ. աղ.։)
worship, adoration, latria, religion;
service, office, ministry;
ceremony, mystery;
service, office;
employment, function, duty, post, place;
— աստուածային, divine worship;
— կռոց, idolatry, the worship of idols;
սնոտի —, superstition;
— ննջեցելոց, burial service;
burial;
— բարի, piety, religion, fear of God;
հասարակաց պաշտամունք, public functions;
—, պաշտամունք, Olympic or public games;
ի պաշտամանէ, by profession;
պաշտօնեայ հասարակաց պաշտամանց, the Minister of Public worship;
— առնել, to pay one's court to, to court, to flatter;
— առնուլ, to be honoured or adored, to be ministered to;
— հարկանել, տանել, to serve;
ի պաշտաման կալ, to be in the ministry;
պաշտել զ—, to exercise one's trade or calling;
— տանել, to serve, to worship, to adore;
ի — առնուլ, to adore;
— մատուցանել, to worship, to perform a service agreeable to God;
աստուածական առնուլ —, to cause oneself to be adored like a god;
ի — մտանել, to enter a person's service;
— կատարել, to fulfil a function;
կորուսանել զ—, to lose one's place;
ունել, ժառանգել զ— ուրուք, to take a person's place, to replace one;
— կատարել վասն հոգւոյ ուրուք, to celebrate a mass for the repose of a person's soul;
—ս երգոց կատարել, to sing psalms, to praise;
— ինչ առնելով, — ինչ առնելոյ վասն, through respect, for regard, by adulation.
Զի մի՛ կարծիցես՝ պաշտօն առնելով աշակերտին ստեղծանել այսպիսի ինչ զվարդապետէն։ Զմիւսն ոչ կամեցան յաւելուլ. քանզի պաշտօն իմն առնէին թագաւորին (Հերովդի)։
clerk, official, minister;
servant, domestic, waiter, valet;
administrator, officiating, deacon;
religious, pious;
— արդարութեան, Minister of Justice;
cf. Պաշտօն;
cf. Պատերազմ;
— աստուածային վրէժխնդրութեան, instrument of divine vengeance;
—ք, Therapeutae, servants of God;
—ք արքունեաց, courtiers.
Կամ որպէս οἱκέτης domesticus, famulus. եւ οἱκονόμος oeconomus. Ընտանի ծառայ, ընդոծին. եւ տնտես, տնօրէն.
from some place;
— —, from several places, in all directions;
ամենայն —, on all sides;
from all quarters;
այլ —, այլուստ —, from another side, elsewhere, in or from another part;
բազում —, յոլով —, from many places;
often, in many ways;
ոչ —, ոչ — այլ —, from no other place, from no other part;
երկիւղ եւ ոչ —, no fear;
ոչ — է իշխանութիւն, եթէ ոչ յաստուծոյ, there is no power but from God;
ոչ գոյր — նմա պատերազմ, no war was undertaken in his time.
Ո՛չ գիտեմ, եթէ ու՞ստ, այլ եղեւ նմա կարծիս յինէն. (Վրք. հց. ՟Բ. ձ. (տպ. ուստի՞)։)
Զո՛ ուստեք ասեն զինէն մարդիկն, թէ իցեմ. իսկ դուք զո՞ ուստեք ասէք». այսինքն զո՞ ոք. յն. լոկ, զո՞. (Մրկ. ՟Ը. 27. 29։)
ԱՄԵՆԱՅՆ ՈՒՍՏԵՔ. մ. πανταχόθεν undique. Յամենայն կողմանց. յամենայն կողմանէ. ամենայն մասամբ, ըստ ամենայնի. ամմէն դիաց.
Ի բնակութենէն, եւ ի հանդերձիցն եւ յամենայն ուստեք յայտ արար, թէ որպիսի ինչ ոք էր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 12։)
Փրկեալ ի ձեռն նորա յերկրէն եգիպտացւոց, եւ այլ ուստեք բազում անգամ։ Այլ ուստեք առնու մարմին, եւ այլ ուստեք զպատմուճանն։ Վասն առնս այսորիկ այլուստեք ցուցանել ինչ որ ունիմք. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։ Ճ. ՟Գ.։ Իգն.։)
whence, of which, of what;
whence ? from where ? from what place ? from whom ? from what ?
so, for that reason, on that account;
well, then, consequently, in consequence;
— ճանաչես զիս, how comes it that you know me ?
— գաս, whence comest thou ?
— ես, whence are you ?
— է ինձ այս զի, how is it that it happens to me ? how is it that ?
— եւ, — եւ իցէ, from any place whatever, where you like.
Կայէն (ի պէտս զոհելոյ) ուստի՛ եւ կորզեաց հասկս յոռիս արհամարհանօք. (Եփր. եբր.։)
ՈՒՍՏԻ մ. ὄθεν unde. իբր յարաբերական՝ Յորմէ. յորմէ վայրէ. ի տեղւոջէն՝ յորմէ. յիրաց՝ յորոց, վասն որոց իրաց. անտի՝ ուր. ուսկից որ.
Ուստի պարտ էր զարմանալ զնմանէն, նոքա անգոսնէին. (Իսիւք.։)
son, boy, child.
ὐιός filius. Արու զաւակ (լծ. յն. իյօ՛ս. լտ. ֆիլիուս. որ են որդի, եւ ուստր) մանչ, տղան .... եբր. արաբ. պէն, իպն.