Definitions containing the research ծ : 10000 Results

Կաշառառու, աց

adj.

taking bribes, greedy of gifts, corrupted, venal;
sub-orned;
— դատաւոր, venal or unjust judge.

NBHL (1)

δωρολήπτης, δωροδεκτής munerum acceptor. Առօղ զկաշառ. կաշառակուրծ. կաշառք առնօղ՝ ուտօղ.


Կաշառառութիւն, ութեան

s.

the accepting or taking bribes.

NBHL (2)

Առնուլն զկաշառս. կաշառակրծութիւն.

Կաշառառութեամբ յայնպիսի յանդգնեցաւ գործ. (Ոսկիփոր.։)


Կաշառատու, աց

adj.

giving bribes or presents to corrupt.

NBHL (1)

Կաշառատուքն բռնաւորացգ առաւել դատապարտութեան եւ անիծից են արժանի. (Շ. ընդհանր.։)


Կաշառեմ, եցի

va.

to bribe, to corrupt, to practise upon, to buy over, to suborn, to seduce with bribes.

NBHL (5)

Որում ոչ ընծայիւն կաշառեալ աչառեցաւ. (Պիտ.։)

Գործովք միայն գրաւի, եւ ոչ ստեղծաբանութեամբ կաշառի. (Նար. ՟Բ։)

Կամ յիմաստութեանն ի հնարից ըմբռնիլ, կամ յանզգամութեանն ի մեծութենէ կաշառիլ. (Լմբ. սղ.։)

Իմաստութեամբն կաշառէ զնոսա, որպէս եւ երկրպագութեամբն։ Լաբանու ի նոյն կարծիս կաշառեալ՝ օրհնելով տանի զնա. (Վրդն. ծն.։)

Մատնեցին զնա իշխանին, եւ սուրբն կաշառեաց (այսինքն ընծայիւք մեծարեաց) զմատնիչն, եւ ասէ. շատ շնորհակալ եմ՝ որ պատրաստեցիր ինձ զերկնից արքայութիւն. (Հ. կիլիկ.։)


Կաշիմ, եցայ

vn.

cf. Կաշանամ.

NBHL (1)

Այն որ ծունկք իւր իբրեւ զուղտու կաշեալք էին. (Մագ. ՟Ե։)


Կաշմբուռն

adj.

strong, sturdy, robust, athletic, muscular, brawny.

NBHL (1)

ἁλκήεις robustus, fortis, strenuus. որ եւ ԿԱՐՇՆԵՂ. Կարծր եւ բուռն. կորովի. ուժեղակ. հզօր.


Կաչաղակ, ի

s. ornith.

magpie, pie.


Կապակից, կցի, կցաց

adj.

bound together;
conjoined.

NBHL (4)

Տեր ի վերայ կացոյց նոցա իբր երասանակակալ զմիտսն, որպէս զի զկապակիցն սանձեսցէ։ Ամենայն ոգի լուծեալ եւ քակտեալ ի կապակցէս. (Փիլ. լին.։)

Հոգի աստուածասէր յորժամ ի կապակցէն իւրմէ արձակի, այսինքն ի մարմնոյ աստի. ծաբ. առ կեսարոս.։)

Զլուծումն ի կապակցէն։ Զերկարելն ի կապակցի այդր՝ հեռանալ ի տեառնէ գրէ. (Մագ. ՟Ի՟Ե. ՟Խ։)

Զերծեալ ի կապակցէն. (Լմբ. ժող.։)


Կապակռիւ

adj.

causing strife or dissension.

NBHL (1)

Հակառակասէրք, միաբանամբոխք, կապակռիւք. ծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Կապակցեմ, եցի

va.

to bind, to unite, to join together.

NBHL (2)

Զթագաւորն եւս եգերացւոց ի սէր միաբանութեան ընդ իւր կապակցեալ։ Զխորհրդածուսն իւր կապակցէր դաշանց երդմամբ. (Յհ. կթ.։)

Կապակցել լծով հաւանականաւ զվեհն ընդ փոքուն. (Նար. ՟Խ՟Զ։)


Կապակցութիւն, ութեան

s.

bond, conjunction, connexion;
coherence, relation, concatenation.

NBHL (5)

δεσμός, σύνδεσμος nexus, colligatio, conjunctio, copula. Կապակից կամ կապակցեալն գոլ. լծակցութիւն. զօդ. կապ. շաղկապ. սերտ միաւորութիւն. միաբանութիւն.

Շարայարութիւն մեծամեծ քարանց եւ փոքունց, եւ կապակցութիւն խճիցն եւ այլոց նիւթոց զհաւատելոց ունի նշանակ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Հարսանիք հոգւոց, եւ առ աստուած կապակցութիւն. (Մարաթ.։)

Անճառ կապակցութիւն աստուծոյ ընդ մարդոյ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ։)

Կապակցութիւն ուխտի. (Արծր. ՟Բ. 5։ ՟Գ. 13։)


Կապան, ի

s.

pass, defile.

NBHL (1)

Ածին զնա ի մեջ լերանց ի կիրճս կապանացն, եւ անդ փակեցին։ Կալան զկիրճս կապանացն. (Մարթին.։)


Կապանապահ

s.

gaoler, gaol-keeper.

NBHL (1)

Անկաւ առ ոտս կապելոցն կապանապահն։ Զի՞նչ վատթարագոյն քան զբանտի կապանապահ։ Կապեալ գոլով (պօղոս) զկապանապահն հաւանեցոյց. (Ոսկ. գծ.։)


Կապանաւոր, աց

adj. s.

bound, detained, captive, prisoner.

NBHL (2)

Կապանաւոր նեղութեանն։ Կապանաւոր թախծանաց. (Պիտ.։)

Արձակ հարիւրապետն աղաչէր զկապանաւորն պօղոս. (Ոսկ. գծ.։)


Կապանք, նաց

s. pl.

bonds;
hand-cuffs, fetters, manacles;
rope, cord, string;
pass, defile;
censure, excommunication;
տուն —նաց, prison, jail, gaol;
ի կապանս արկանել, to fetter, to put in irons;
to imprison.

NBHL (5)

Հալեցան կապանքն ի բազկէ նորա։ Խզեցի զկապանս լծոյն ձերոյ։ Կապեցին կապանօք, եւ տարան ի բաբելոն։ Ի տանէ կապանաց։ Երկաթի կամ պղնձի կապանօք։ Ձգեցի զնոսա կապանօք սիրոյ իմոյ.եւ այլն։

Կապանք մեղաց։ Չար կապանաց մարդկան լուծիչ. (Ոսկ. յհ. Շար.։)

Ի ձմերային կապանացն լուծեալք. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)

Վերստին կապէ յարութեամբ յիւրում ժամանակին անլուծանելի կապանօք. այսինքն զօդիւ, միաւորութեամբ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ։)

Կապանք, որ է հոմանութեամբ լծեալ. զի է կապանք երկաթի եւ բանտից, եւ է կապանք քարեայ (այսինքն լերանց), որ ասի՝ կիրճս ճանապարհի. (Երզն. քեր.։)


Կապարայօդ

adj.

leaded.

NBHL (1)

Աշտարակ բարձրաբերձ՝ զօրաւոր վիմօք կապարայօդ հիւսմամբ շարադրեալ. (Արծր. ՟Ե. 2։)


Կապարան, աց

s.

detention;
prison;
bond, cord.

NBHL (6)

δέσμα, δέσμωμα, δεσμίς ligamen, vinculum. Որպէս գործի կապելոյ, կապ, կապանք. պարան. լար. զօդ.

Կտաւեղէն կապարան (պատանք)։ Ի կապարենէն արձակէ յանիծից. (Մամբր.։)

Ոչ գաաւ լուծեալ կապարան դստերաց երկրի մերում։ Գելոց կապարանաց արկեալ ի կզակսն եւ ի պարանոց նորա. (Յհ. կթ.։)

Կապարանք զըստին հաստուածոյ յոշատեցաւ (իբր զօդ)։ Կապարան ձգողական։ Կապարանին շրջափակութեամբ. (Նար. ՟Ի՟Ե. ՟Խ՟Ե։)

Իբրեւ ի չար կապարանէ իմեքէ յաստի կենաց փախուցեալ. ծաբ. առ կեսարոս.։)

Արձակել ի բանտէ կապարանին, կամ ի կապարանէն, կամ ի պաշարմանէ բանտին եւ ի կապարանէն։ Լուծումն ինձ ի կապարանէն լիցի. (Յհ. կթ. յորս անխտիր նշանակին կապանք, եւ բանտ։)


Կապարճադարձոյց

adj.

deserting, fugitive;
rebellious.

NBHL (1)

Սոքա են կապարճադարձոյցք ի ճանապարհէ. ծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Կապարճակիր, կրաց

s.

quiverbearer.

NBHL (2)

αἱρών τὰ σκευῆ armiger. Կրօղ զկապարճս եւ զզէն եւ զկազմած տեառն իւրոյ. զինակիր, արբանեակ. գործակից։ Տե՛ս (Դատ. ՟Թ. 54։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 1. 6. 7=17։ ՟Ժ՟Զ. 21։ ՟Լ՟Ա. 4=6։ ՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Գ. 37. եւ այլն։)

Կապարճակիրն եւ իւր քեռին եւ անուանակից. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4.) (յն. ταμίας quaestor. գանձապետ, կամ գործակալ)։


Կապարճաւոր

adj.

furnished with a quiver, (archer).

NBHL (1)

Զկապարճաւորս եւ զկորովիս աղեղնաւորացն. (Արծր. ՟Գ. 1։)


Կապարճեալ

adj.

cf. Կապարճաւոր

NBHL (1)

Զկապարճաւորս եւ զկորովիս աղեղնաւորացն. (Արծր. ՟Գ. 1։)


Կապարճք, ճից

s.

quiver;
կապարճս դարձուցանել, to desert, to rebel;
to retreat, to flee, to throw down one's arms.


Կապեմ, եցի

va. fig. gr.

to bind, to tie, to fasten;
to bind or tie up;
to bind fast, to pinion;
to cord, to bind with cords;
to bind, to connect or link with;
to chain, to put in irons, to imprison;
to bind by friendship, by contract;
to spell.

NBHL (9)

δέω, ἑπιδέω, καταδέω, ἑκδέω , δεσμεύω ligo, vincio. Կապով զօդել. յօդիւ միաւորել. կցել. աղխել. զուգել. յարել. յեռուլ. եւ Ի կապանս արկանել. պնդել. պրկել. կաշկանդել. կախել. արգելուլ. խափանել. ծրարել. պատել. կապել, կապկըպել, կպցընել, փակցընել, արգիլել. եբր. ասար.

Կապել կարմիր ի ձեռին, կամ նշան կարմիր ի պատուհանին։ կապել կապով, կարովք նորովք, սամետիւք լուծ նմա, անուր ի քիթս։ Ի՞ւ կապիցիս։ Կապել պատանու զաչս, զորթոյ զյավանակ, զլար զպատուհանէ։ Որայ կապել ի դաշտի։ Կապեցէ՛ք զայդ՝ խրձունս, կամ ի խրձունս։ Միով խաւարային շղթայիւ ամենեքեան կապեցան։ Կապեալ ոտիւք, եւ կապեալ ձեռօք։ Եւ մեռեալն ոտիւք կապելովք։ Զամենայն ականս պատուականս ի քեզ կապեցեր։ Վեց աստիճանք էին աթոռոյն կապեալք ոսկւով.եւ այլն։

Կապիլ ընդ հնազանդութեամբ, կամ ընդ հարկաւորութեամբ. ծբ. ՟Ժ՟Գ։ Մանդ. ՟Ժ՟Ա։)

Զմեծագոյն ի վերայ կապիցէ դսրովանս. (Պիտ.։)

Ոչ մեծութեան ինչ նշանակ է այնչափ զարդ յանձին կապել. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։)

Եթէ էր հաստեալ կապեալ մտացն ադամայ ի պատուէր արարչին, ոչ լինէր մարմին նորա լուծեալ յօդելոյ անտի։ Ոչ կապեաց նա ի փորի իւրում զպատուէրն. (Եփր. ծն.։)

Կապեաց եղիա զանձրեւածին ամպ, եւ արձակեաց. (Սեբեր. ՟Ժ՟Ղ։)

Կապեաց զաննիւթ բնութիւնն ընդ նիւթականիս (զհոգի ընդ մարմին), որքան կամեսցի՝ որ կապեացն. եւ դարձեալ լուծանէ՝ որպէս կամի, եւ վերստին կապէ. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Բ։)

Պատկեր էիր աստուծոյ, եւ վատթարիդ կապեցար։ Առ որս. (՟Ժ՟Բ։)


Կապեալ

adj.

bound;
imprisoned, enchained;
կապեալ ձեռօք եւ կապեալ ոտիւք, bound hand & foot.

NBHL (2)

Արձակեցեր զկապեալս քո։ Զամենայն կապեալս երկրի։ Կապեալք խաւարի։ Կապեալ մի՝ զոր կամէին։ Կարծէր փախուցեալ զկապեալսն։ Կապեալն պօղոս կոչեաց զիս։ Պօղոս կապեալ յիսուսի քրիստոսի.եւ այլն։

Լուծանէ զիրս կապեալս՝ դանիէլ. իմա՛ զդժուարիմաց բանս, կամ զկնճիռն անլուծանելի.


Կապէնք, պինաց

s.

price of prostitution.

NBHL (2)

μίσθωμα merces. Կապեալ տուրք անարժան գործոց, վարձք կամ վարձանք կնոջ պոռնկի առ ի հոմանեաց.

Մեծակաշառ կապինօք կախարդեալ. (Պիտ.։)


Կապնդեղ, ոյ

s. bot.

lovage.

NBHL (1)

ԿԱՊՆԴԵՂ որ եւ կոչի ՔԵՂՈՅ ՍԵՐՄՆ. ՔԱՇՄ. Խոտ եւ արմատ կծու ախորժ՝ օգտակար ստամոքաց, իբր համազօր պղպեղի մանանխոյ. ... ըստ Մենինսքեայ որպէս լտ. ligusticum, siler montanum, կամ cunilago եւ այլն. (Բժշկարան.։)


Կապումն, ման

s.

tie, ligament.

NBHL (1)

Բերանն յովհաննու արար կապումն եւ լուծումն (օրինաց). (Եփր. համաբ.։)


Կապուտագոյն

adj.

blue, azure, cerulean.

NBHL (1)

Եւ եղեւ ծով լի՝ կապուտագոյն. (Ագաթ.։)


Կապուտակեայ

adj.

cf. Կապուտակագոյն.

NBHL (1)

Սրբոցն այն արեամբ կապուտակեայ ծովուն փոխեալ յարիւն. (Տաղ.։)


Կապուտակիմ, եցայ

vn.

to become bluish or livid, to approach to blue.

NBHL (1)

Որ ամաչէ, դեղնի. եւ որ նախանձի, կապուտակի. (Վրդն. ծն.։)


Կապտեմ, եցի

va.

to despoil, to depredate;
to plunder, to loot, to collect booty, to rob, to strip, to deprive of, to bereave.

NBHL (2)

ծ. լտ. գա՛բիօ, գա՛բդօ. եւ թ. գափմագ որպէս եւ շըպշագ ). σκολεύω , συλάω spolio praedor, capto συλλέγω colligo. Աւար առնուլ, եւ կապուտ կողոպուտ թողուլ. աւազակել. կորզել ի բաց. յափշտակել. կողոպտել. մերկացուցանել յընչից զըմբռնեալն, եւ քաղել զպտուղ ի ծառոց, եւ այլն. թալլել, թալանել, գերել գերփել, մերկացընել, փրցընել.

Գործասէրն մեղու ի մարդսն թռչի, եւ կապտէ պտուղ (կամ ծաղիկ). ծաբ. նոր կիր.։)


Կառաբարձ

adj.

harnessed, put to.

NBHL (1)

Հաւասար բարձրապարու արծուոյն կառաբարձ փառաց անեղին. (Վրդն. քրզ.։)


Կառաբոյս

s.

zoophyte, horses.

NBHL (2)

(ի Կառ. պ. խոռ, այսինքն փուշ. որպէս եւ լտ. գա՛րքուուս է ազգ փշոց) Փշատեսակ բոյս՝ ծովային, ունօղ զնիշ իմն կենդանութեան.

Ետ աստուած զնշան կենդանութեան ի կառաբոյսս եւ ի խեցեմորթս. (Հ. արեգ. ՟Ժ՟Դ.։)


Կառամարտ

adj. s.

fighting from a chariot;
fight in chariots.

NBHL (1)

Զկառամարտն եւ զպերճացեալն փարաւոն ասաց ի ծովն կարմիր ընկղմել. (Զքր. կթ.։)


Կառամարտիկ

cf. Կառամարտ.

NBHL (1)

Զկառամարտն եւ զպերճացեալն փարաւոն ասաց ի ծովն կարմիր ընկղմել. (Զքր. կթ.։)


Կառամուտ, մտաց

adj.

hamessed to a coach;
— դուռն, carriage-gate.

NBHL (1)

Մտեալն ընդ կառօք. ձի կառաձիք՝ ուրոյն յարձակ երիվարաց հեծելոց.


Կառանչ

s.

cry, outcry;
bellowing;
croaking.

NBHL (1)

ԿԱՌԱՆՉ որ եւ ԿԱՌԱՉ. κραυγή vociferatio καταβόησις reclamatio ἁποδυρμός deploratio. Սաստիկ կանչ, կանչիւն. հեծութիւն. ճիչ. եւ բառանչ. կռինչ. (լծ. յն. գրաւղի՛, թ. եայղառս ). պոռալը, պոռլտալը.


Կառաչ

cf. Կառանչ.

NBHL (2)

Արտասուք այրւոյ զծնոտիւք իջանեն, եւ կառաչ նորա ի վերայ իջուցանելեաց նորա. (Սիր. ՟Լ՟Բ. 18։)

Բազմութեամբ կառաչ բարձեալլային ի տանն աստուծոյ. (Փարպ.։)


Կառաչեմ, եցի

vn.

to cry, to shout, to utter cries, to bawl;
to roar;
to low, to bellow;
to croak.

NBHL (1)

Ոմն աղաղակէ, ոմն կառաչէ յերկինս առ աստուած. (Լմբ. սղ.։)


Կառավար, աց

s.

coachman, driver;
drover;
governor, regent, chief, rector.

NBHL (8)

Հրաման տայր կառավարին։ Արասցէ կառավարս եւ հեծեալս. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 1։ ՟Ա. Թագ. ՟Ը. 11։)

Ամենայն կառք ի համազգեաց երիվարաց լծին. երբեմն օձտեն, եւ ի տագնապի զկառավարն եւ զանձինս կացուցանեն. (Եզնիկ.։)

Լծեցելոց ձիոց երասանակակալ կառավարն։ Կառավարք ի ձիընթացսն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)

Ի նաւի նաւավարն, եւ ի կառավարն գ եւ աստուած աշխարհի. (Արիստ. աշխ.։)

Կառավար կալեալ զմիտս իւր՝ առ աստուած հայէր. (Յհ. կթ.։)

Կառավար բարուցն բարութեանց՝ աստուածասիրութիւնն է. իսկ չարեացն է անաստուածութիւնն եւ անձնասիրութիւնն կառավար.(Յճխ. ՟Է։)

Աստուած էր, եւ կառավար ամենայն արարածոց։ Տէր աստուած՝ կառավար համօրէն եղելոցս. (Աթ. համբ.։ Ճ. ՟Ա.։) որ եւ ասի ՂԵԿԱՎԱՐ, ՈՒՂՂԻՉ, ՆԱԽԱԽՆԱՄՈՂ եւ այլն։

Թագաւորն, զոր կառավար խնդրեցիք, եղեւ ձեզ կործանիչ. (Լմբ. միք.։)


Կառավարեմ, եցի

va.

to drive a coach;
to conduct, to direct, to guide, to govern, to rule, to regulate;
սրարշաւ —, to drive, to rattle along at full speed;
—իմ ի թեւս հաղմոց, to be borne on the wings of the wind.

NBHL (5)

Ի ձիընթացս մեծի կրկիսին կառավարել կամեցեալ. (Խոր. ՟Բ. 76։ եւ Շ. վիպ.։)

Կառավարիլ ամպովք, եւ ելանել ի վայր աստուածութեան հրոյ. (Խոր. վրդվռ.։)

Եղիա կառավարէր յերկինս։ Վերածնութեամբ աւազանին կառավարեալ թեւապարի յերկիրն պարգեւաց. (Զքր. կթ.։)

ԿԱՌԱՎԱՐԵՄ. ն. κατευθύνω, ἅγω, διοικέω, οἱκονομέω rego, dirigo, duco, guberno, administro. Նմանութեամբ ասի զաստուծոյ եւ եթ, որպէս Ուղղել, առաջնորդել, վարել, ղեկավարել, տնտեսել, հոգալ, նախախնամել։

Կառավարէ զտարերս ի մեր պէտս, կամ զարարածս, կամ զբարձունս բարձամբք, կամ զաշխարհս ողորմութեամբ, եւ զերկինս ճշմարտութեամբ։ Նովաւ կառավարին արարածք։ Արարածոցս, կամ աշխարհի կառավարէ (այս ինքն առաջնորդէ). (Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. ժղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Կառավարութիւն, ութեան

s.

act of driving;
conduct, regency, direction, government;
— տան, house-keeping, economy;
— քաղաքի, policy, politics.

NBHL (1)

Հրամանաւ վերին կառավարութեան մաքրեալ զօդոցն դաժանութիւն. (Արծր. ՟Է. 2։)


Կառափեմ, եցի

va.

to strike on the head;
to behead, to execute, to decapitate.

NBHL (5)

Տ. ԿԱՌՆ, եւ ԿԱՆԿԱՐ։ Շփոթի ի գրչաց եւ ընդ ծառ, որպէս ոստ ծառոյ.

անկանէր ի գետն մեծ կուր. անդ ի միջոյ (կամ իմ իջոց) գետոյն դիպեալ կառ մի ի կղզոջ, եւ ի լուղ անցանէր՝ եղեալ ի ծառն. (Կաղանկտ.։)

ԿԱՌ 3 cf. ԿԱՌՆ, եւ ԿԱՆԿԱՐ։ Շփոթի ի գրչաց եւ ընդ ծառ, որպէս ոստ ծառոյ.

անկանէր ի գետն մեծ կուր. անդ ի միջոյ (կամ իմ իջոց) գետոյն դիպեալ կառ մի ի կղզոջ, եւ ի լուղ անցանէր՝ եղեալ ի ծառն. (Կաղանկտ.։)

Զբազումս ի պաշտոնէիցն կառափեալ սատակեցին. (Արծր. ՟Բ. 3։)


Կառափետղ

s.

Golgotha, place of the skull, place of execution.

NBHL (1)

Բերէ զգագաթն՝ բարձրութիւն սորա (խաչի), եւ զկառափետղն ձեւ սորա։ (Փոխէ) զկառափետղն ի կենաց գործետղ. (Անյաղթ բարձր.։ Շ. անդ։)


Կառափնատ

adj.

whose skull or head is wounded.

NBHL (1)

Ի կռուելն կառափնատէ, եւ նա դառնայ առ թագաւորն կառափնատած. (Լմբ. սղ.։)


Կառափնատեմ, եցի

va.

to wound or strike on the head, to knock down.

NBHL (2)

κεφαλαιόω in capite vulnero եւ այլն. Կառափել, հատանել կամ կիսատ առնել զկառափն. գլխատել. եւ Կռփել. հարկանել քարամբք. վիրաւորել. ջաղխել. մահուչափ տանջել. գլուխը կամ գլխուն զարնել, ջախջախել, սախտել, ծեծել փետել.

Եւ զնա կառափնատեցին (յն. (քարկոծեալ գլխահարեցին), եւ արձակեցին անարգեալ. Մրկ. ՟Ժ՟Բ. 4։)


Կառոյց

cf. Կառուցումն.

NBHL (1)

ծ. թ. գուռուլուղ ). Կառուցումն. կառուցեալ ինչ. կազմած. կայք. նեցուկ. դիրք.


Կառուցանեմ, ուցի

va.

to construct, to build, to found, to erect, to set up, to raise, to edify;
to establish, to fix;
to place, to put;
to fasten, to attach;
to thicken;
— զաչս յիմն, to fix eyes on, to gaze at, to stare at.

NBHL (10)

ծ. թ. գուռմագ ). ἑφίστημι, ἑνιδρύω constituo, colloco, fundo, firmo ἁνορθόω surrigo, erigo, instauro. Կանգնել, տնկել. ամբառնալ. կայացուցանել. հաստել. հաստատել. կազմել. շինել.

Ի վերայ աւազոյ շինուածս յիմարութեան կառուցի։ Համբարտակն վստահութեան դարձեալ կառուսցի։ Կոթող կամկարկառ քարանց կառուցեալ։ Կառոյց նպատակ։ Արձանքն կառուցան։ Կառո՛ ինձ սահման։ Բազուկ կառուցի բաժակս մանրելի. (Նար.։)

Տնկագործն ծառ յերկնի կառուցանէ. (Ոսկ. գծ.։)

Ի միջոցին կառուցեալ ունելով զծառն կենաց. (Երզն. ՟ժ. խորան.։)

Կառուցից զգարշապար մտացս ի յոյսն անկարծելի. (Ուռպ.։)

Ի հասարակաց արգահատելով մարդկային բնութիւն՝ զնոյն կառուցեալ ընդ միտ ածէք. իբր ակնկառոյց լինելով. (Պիտ.։)

Առ ի կառուցանել ամբոխ աղմկի ի վերայ փրկչին։ Ի ծնէ կուրի աչք հաստատ կառուցանել. (Զքր. կթ.։ Ընդդեմ ձմերայնոյ կառուցին զարօրս. Համամ առակ.։)

ԿԱՌՈՒՑԱՆԵԼ. (ի կառչելոյ, կամ կռուելոյ) Մածուցանել. պնդել. պնդացուցանել. փակցնել, կպցընել.

Ի վերայ ճակատին կառուցանել ի ձեռն ծաղկահոտ մոմոյ. (Մագ. ՟Լ՟Զ։)

Ջուրք զօրէն պարսպաց կառուցեալ եղեն. յն. մածեալ պնդեալ կամ պաղեալ կացին. (Փիլ. տեսական.։)


Կառուցումն, ման

s.

establishment, construction, edifice, erection;
elevation.

NBHL (1)

κατάστασις constitutio πῆγμα, πῆξις coagmentatio, compactio, concretum, pegma, congelatio. Կառուցանելն, իլն. կառոյցք. կանգնումն, կազմութիւնն. շինութիւն. կայք. եւ Մածումն. պնդութիւն. կառեալ կալն. պաղումն. սառոյցք.


Կառչիմ, եայ, ռուցեալ

va. vn.

to grasp at, to lay hold of, to cling to;
to be caught by, bent or fixed on.

NBHL (1)

ծ. կառն, այս ինքն փուշ. եւ կռուիլ) πήγνυμαι pangor, concrescor, haereo, figor ἑφελκύομαι attrahor. Զկայ առնուլ՝ որպէս կռուան գտեալ. մածանիլ. ըմբռնիլ. ձգիլ. մխիլ. յարիլ. պնդիլ. հաստատիլ. փակչիլ, կպչիլ, պինտ կենալ, կայնիլ.