that dresses a dead body.
Դիազարդքն որ խնկեցին զմարմինն տէրունական. (Եղիշ. թաղ.։)
act of dressing a dead body;
act of embalming;
burial
Դիազարդելն, եւ իլն. դիապատութիւն. թաղումն.
Փոխի թագաւորական շքեղ եւ երեւելի դիազարդութեամբ. (Արծր. ՟Ա. 14։)
to disinter, to strip dead bodies.
ԴԻԱԶԵՐԾ ԱՌՆԵԼ. ἑκδύω τὰ σκύλα exuo spolia Զերծուլ զհանդերձս դիոյ. առնուլ զկապուտ կողոպուտ դիականց.
dead, killed, stretched on the ground;
— կացուցանել, — յերկիր կործանել, to overturn, to throw down dead bodies, to strike stiff to the ground.
Յերկիր անկեալ դիաթաւալ խաղային. (Եղիշ. ՟Զ։)
that strips dead bodies.
ԴԻԱԿԱՊՈՒՏ τυμβωρύχος busta eruens, spoliator mortuorum, vespillator որ եւ Դիակողոպուտ, Դիազերծ. Կապտօղ եւ կողոպտօղ զմեռեալս՝ ի բացի եւ ի գերեզմանի.
Դիակապուտս առաքէ տիկինն յետ յաղթութեանն. (Խոր. ՟Ա. 14։)
Դիակապուտ դառնային. աստուծոյ կապտելով յետ մարտի. (Եղիշ. ՟Գ։)
that carries, buries the dead.
Կրօղ կամ բարձօղ զդի. մեռելակիր. մանաւանդ նմանութեամբ.
Դիակիր դագաղօք. (Յհ. կթ.։ ՃՃ.։)
Խառնուած բաղկացեալ յոգւոյ եւ ի մարմնոյ՝ դիակիր է (հոգին՝ մարմնոյ)։ Գինեզինութեամբք եւ խոհակերութեամբք՝ դիակիր եմք մարմնովս (որ ուտէ զկենդանիս). (Փիլ. լին.։)
Հոգի մեռեալ ի մեղաց անտի՝ ի մարմինն եդեալ կայ իբրեւ ի շիրմի, եւ նա դիակիր շիջի զօրէն անասնոց։ Մեղաւորքն իբրեւ դիակիրս շրջին. (Սարգ. յկ. ՟Գ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)
(Ծերն) դիակիր ինքեան, եւ կենդանւոյն մեռեալ. (Լմբ. սղ.։)
Ցորչափ չէ շնչաբերեալ սաղմն, դիակիր է մայրն. (Տօնակ.։)
to become a corpse, to die.
Որ յոգի եւ ի մարմին առ հասարակ դիակնանայ. (Եղիշ. ՟Դ։)
Եւ անդ դիակնացեալք շուրջ զքաղաքաւն. (Լմբ.։)
heap of corpses.
Գէշ եղեալ եւ դիակոյտ ապականութեամբ. (Վրդն. ծն.։)
Ի դիակուտեալ մարմինս նոցա գթելով։ Ի փախստենէ սրոյն ի դիակուտեալ մարմինսն գլորելով. (Նիւս. մկ. բեթղ.։)
burial, funeral procession, obsequies.
ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.
Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)
Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)
cf. Դիահանութիւն.
ԴԻԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆ ԴԻԱՀԱՆՔ. κῆδος, ταφή, ἑκφορά funus, sepultura, elatio Հանել տանելն ի տանէ զմեռեալն ի թաղումն. թաղումն. սուգ մեռելոյ.
Օրհնութեամբ յուղարկեն զգնացեալն. յուղարկութիւն կոչեն, եւ ոչ դիահանութիւն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Դ։)
Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)
cf. Դիեմ
Ի կուսական ստեանցն որպէս տղայ դիանայ ... դիանայր. (Ճ. ՟Գ.։)
Դիանայր, եւ ստնդիեցաց աղբիւրս կաթին բղխէր. (Պրոկղ. ի ստեփ.։)
cf. Դիազարդ.
ἑνταφιαστής funerator, sepultor Դիապատօղ. դիազարդ.
to suck, to suck milk from the breast.
Տղայք զկոտորեալ մարամբքն փարէին, եւ դիէին զարիւն ստեանց նոցա որպէս զկաթն. (Կաղանկտ.։)
Դիել զմանկունս առաքինութեան. (Սկեւռ. աղ.։)
suckling, that sucks.
θηλάζων lactens, lac sugens որ եւ ԴԻԱՑԻԿ. Ստնդիաց. ծծօղ զկաթն ի ստեանց մօր կամ դայեկի իւրոյ. կաթնկեր. մակդիր տղայոյ, եւ ձագու անասնոց. կաթ ուտօղ, ծիծ ուտօղ.
Լեզուք դիեցիկ մանկանց. (Ողբ. ՟Դ. 4։)
to suckle, to nourish with milk, to give suck.
Դիեցոյց մեղր ի վիմէ։ Զմեծութիւն ծովու դիեցուսցէ քեզ. (Օր. ՟Լ՟Բ. 13։ ՟Լ՟Գ. 19։)
Զհոգեւոր կաթն դիեցուցանել մանկանցն եկեղեցւոյ. (Խոր. ՟Գ. 66։)
much heaped up, in a heap.
Դիզադեզ յեղյեղուկ փրփրացեալ. (Ագաթ.։)
to gather;
to rise;
— հերաց, to bristle up, to stand.
Խորք կոչէ զյաճախումն խորհրդոցն՝ որք դիզանան ի վերայ մտացն. (Լմբ. սղ.։)
to amass, to gather, to heap up, to pile, to accumulate, to sheaf;
to pile up;
to raise, to make straight.
ԴԻԶԱՆԵՄ որ եւ ԴԻԶԵԼ. Կուտել. բարդել. դնել ի վերայ միմեանց. շեղջել. դիզել.
Եդէզ զշերտսն ի վերայ սեղանոյն. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 33։)
cf. Դիզանամ.
Եւ ի դիզանել ի վերայ նորա ժողովրդոցն. (Ղկ. ՟Ժ՟Ա. 29։)
Մեղք նոցա մեծամեծք ի կշիռս դիզան։ Դիզան մեղք ի մեղաց վերայ. (Ոսկ. ծն. եւ Ոսկ. հռ.։)
cf. Դիզանեմ.
Բարդեա՛ եւ դիզեա՛ անձինդ մեղապարտի բամբասանս յոքունս. (Նար. ՟Խ՟Ե։)
cf. Դիզեմ.
Բարդեա՛ եւ դիզեա՛ անձինդ մեղապարտի բամբասանս յոքունս. (Նար. ՟Խ՟Ե։)
omentum.
ԴԻԿԼԻԿՈՆ լաւ եւս՝ ԴԻԿԼԻԴՈՆ. յն. տի՛գլիտօն. ի ձայնէս. δικλίς, δίκλιδος իբր Երկփակ. երկբացիկ, եւ այլն. ... պէսպէս առմամբ. եւ առանձինն՝ Թաղանթ որ պատէ ի ներքուստ իբրեւ պարկ զախոնդանս.
cf. Ընդդիմաբանեմ.
Երբեմն նզովես, երբեմն դիմաբանես. (Նեղոս.։)
Դիմաբանող։ Դիմաբանելով. (Վանակ. յոբ.։)
cf. Ընդդիմաբանութիւն.
Զմարտս բանիւք առնելով ի ձեռն դիմաբանութեան. (Պղատ. տիմ.։)
that exposes himself, that ventures, adventurous, hazardous;
adventurer;
hold, insolent;
boldly;
— լինել, to expose one's self, to venture
Որ ընդդէմ ոսոխին նախագրաւ բերի. իբր յառաջամարտիկ. ախոյեան. նահատակ. աձնամատոյց. ձեռներէց. յանդուգն. դիմակաց. հակառակորդ. առաջ նետուօղ.
Զղօղանջիւն դիմագրաւին. (Յիսուս որդի.։)
Ուր ինքնակամ դիմագրաւ նահատակն եղեւ. (Խոր. ՟Գ. 9։)
cf. Դիմագրաւ լինիմ.
Կին ոմն խոշորագեղ, զոր ոչ ոք դիմագրաւեաց առնուլ կնութեան. (Խոր. ՟Բ. 34։)
cf. Դիմագրաւ լինիմ.
Կին ոմն խոշորագեղ, զոր ոչ ոք դիմագրաւեաց առնուլ կնութեան. (Խոր. ՟Բ. 34։)
boldness, courage, assurance.
Համարձակութիւն. յառաջ խաղացումն. նահատակութիւն.
Ասել ընդ նահատակին (դաւթի), որ զայս դիմագրաւութիւն առ բարին ունէր միշտ, թէ վասն քո մեռանիմք զօրհանապազ։ Դիմագրաւութիւն զօրեղ եւ անհերքելի. (Նար. կ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։)
that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.
ἁντικείμενος, ἁντιστάς, προσκεκουκότως oppositus, adversarius, resistens որ եւ Ընդդիմադարձ. Դիմակաց. որ ի դիմի հարկանի կամ բախի. հակառակորդ. դէմ դարձօղ, դէմ կայնօղ.
Յերկոսին (առ երկոսին) կողմանս շահիցն դեղոց գտանէին դիմադարձք. (Ոսկ. ես.։)
Ճշմարիտ ծառայից աստուծոյ ոչ է օրէն դիմադարձ լինել երկրաւոր իշխանաց. (Եղիշ. ՟Ը։)
Հովուացն դիմադարձ լինէր, եւ աղջկանցն զրկելոց վրէժխնդիր. (Կիւրղ. ել.։)
Աստուծոյ դիմադարձ լինիս։ Ընդ բարեգործսն նայեա՛ց, եւ մի ընդ դիմադարձսն։ Որ քեզ դիմադարձիդ ետ, ո՞չ ապաքէն եւս առաւել պօղոսի տայր. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. փիլիպ.։)
opponent, contrary.
Բան դիմադրական. (Գր. տղ. առ տուտ.։)
Յայլոց դիմադրական գրողացն. (Վրք. ոսկ.։)
cf. Դիմադարձեմ.
Որում եւ դիմադրէ ձիթենի զդիւրանցութիւն պտղոյ նորա. (Մխ. առակ.։)
antiperistasis;
cf. Դիմադարձութիւն.
Դիմադրութիւն յեւնոմիոսէ. (Կիւրղ. գանձ.։)
cf. Ընդդիմաբանեմ.
Դիմախօսել նմա կամիցի։ Ոչ կարէին դիմախօսել։ Ո՛չ եղեւ անհաւատ ասացելոցն, եւ ոչ դիմախօսեցաւ. (Ոսկ. յհ.։)
to oppose, to resist, to abide by.
Մեք ոչ կարեմք լինել դիմակալ նմա։ Դիմակալ եղեւ թշնամեաց ազգի նոցա. (՟Ա. Մակ. ՟Ե. 40։ ՟Ժ՟Դ. 29։)
cf. Դիմադարձ.
Ըմբերանեալ զդիմակաց կողմնն. (Եզնիկ.։)
Ո՞ է որ կարէ դոցա դիմակաց լինել. (Եղիշ. ՟Գ։)
Դիմակաց եղեալ հրամանի արարչին. (Անան. նին.։)
resemblance.
cf. Դիմադարձիմ.
ԴԻՄԱԿՑԵՄ կամ ԴԻՄԱԿՑԻՄ. Հակառակ կալ հակառակողին.
Հակառակաբանութիւն, կամ գրգռութիւն առ ի հատուցմունս դիմակցողին. (Նեղոս.։)
opaque;
cf. Ընդդիմահար.
Ոչ կողոպտէ միւսանգամ դիմահարն. (Ճ. ՟Գ.։)
Զի եւ աշտարակն ոչ եղեւ խափան եւ դիմահար. (Լաստ. ՟Ի՟Դ։)
Դիմահար արկեալ զմեօք զմաշկեղէն պատմուճանն. (Վրդն. երգ.։)
to oppose, to resist.
Սրեա՛ զսուր աղօթից քոց դիմամարտել ընդ նմա. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Գ։)
war, contrast, opposition, resistance, enmity, adversity.
Որ առ ցանկութիւնս եւ դիմամարտութիւնս ճահաւորեալ է. (Պղատ. տիմ.։)
cf. Ընդդիմանամ.
Եօթն անգամ նեղեալ ի խորհրդոյն՝ կամէր գնալ եւ ննջել. եւ դիմացաւ, եւ ոչ գնաց. (Վրք. հց. ձ։)
Դիմացողացն տալ հրաժեշտ. (Տօնակ.։)
prosopopoeia.
Եւ դիմառնութիւն, ուրանօր զբարսն՝ միանգամայն զդէմսն ստեղծանեմք, որպիսի. զի՞նչ արդեօք ասիցէ բանս ծով՝ ծովակալ եղելոց լակեդմոնացւոց. (Պիտ.։)
Օր աւուր բղխէ զբան. ո՛չ բանիւ, եւ խօսս արձակելով, այլ դիմառնութեամբ եւ ի յիմացուածս մեր. (Վրդն. սղ.։)
metaphor, allegory.
Իբրեւ յաստուած հաւատացին, իբրեւ զբժիշկ ճարտար առ հիւանդս կոչէին. յղեաց առ նոսա բան միջնորդի. յերկուց կողմանց դիմառութիւն ցուցանէ. (Մամբր.։)
personal, having the person.
Ունօղ զդէմ. անձնաւոր,
Սիոն հոգեւոր, դիմաւոր անձնաւոր, յայտ առնէ զեկեղեցին մտածեալ իբրեւ մայր ոք։ (Նար. մծբ.)
to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.
ὀρμάω, ἁναπηδάω եւ այլն. peto, proficiscor, irruo, impetum facuio Դէմ եդեալ գնալ. յառաջ խաղալ. ընթանալ. յարձակիլ.
Անց ընդ գետն, եւ դիմեաց ի լեառն։ Դիմեաց ջուրն ի տեղի իւր։ Դիմեսցեն ի հեռաստանէ։ Դիմեցին ի վերայ գորգեայ։ Դիմեցին առ հասարակ ի վերայ նոցա։ Իբրեւ զարծուի դիմեսցէ։ Դիմեաց ջորեակ։ Դիմեաց ամենայն երամակն ի դարէ անտի ի ծով.եւ այլն։
Ի կարգն երկրորդ դիմեցից։ Դիմելով ի յաղն բուժիչ։ Ի խնդիր իմաստից դիմեալ. (Նար.։)
Թէ իրաւամբք չկարեմք ապրիլ, յողորմութիւն դիմեմք. (Վրդն. սղ.։)
Բա՛ց է դուռն արքայութեան նորա. եթէ ոք կամի դիմել, դիմեսցի՛. (Եղիշ. ՟Ը։)
Ոմանք առ այդոսիկ դիմեցան ոչ հեռագոյն յեկեղեցական աւանդէ. (Բրս. թղթ.։)
tendency, decline;
ejaculation;
recourse.
Դիմեցումն բնութեանս, կամ մահու, վիշապին, դիւաց։ Դիմեցմունք մարտողին, կամ ճակատելոցն։ Ի կոյսս չորս դիմեցմամբ. (Նար.։)
Ձախողակի դիմեցմամբ. (Ճ. ՟Ա.։)
to make run or to rush on.
Խաղացուցանել. ընթացուցանել. վարել. վազցընել, քշել.
Ձեռն կառավարին բաւական է յամենայն կողմանս դիմեցուցանել. (Եզնիկ.։)
Զուռուցիկ տիկսն (ի վերայ գետոց) ... ընդ պարիսպն դիմեցուցանէին. (Կաղանկտ.։)
cf. Դիմեցումն.
Դիմումն բանից. (Լմբ. եկեղ.։)
cf. Դիպաւոր.
Դիպօղ. բարեդէպ.
suitable, proper, decent, fit;
— պատահեմ, ելանեմ, to brave, to attack, to touch.
ἑπιτήδιος Դիպօղ. պատշաճ. յարմար. եւ Նման.
Ի դիպան տեղւոջ։ Ի դիպան վայր ի նշանաւոր տեղւոջ. (՟Ա. Մակ. ՟Դ. 46։ ՟Ժ՟Ա. 37։)
Յառաջ խաղալ, առ դիպան պատահել զօրացն պարսից։ Պատեհ է դիպան ելանել զօրացն յունաց. (Բուզ. ՟Դ. 22։ ՟Ե. 4։)