Definitions containing the research պար : 7120 Results

Անմեծարգութիւն, ութեան

s.

want of ambition, indifference to honour.

NBHL (1)

Տե՛ս զանմեծարութիւնն, եւ զանպարծութիւն։ Զի անպարծութիւն եւ անմեծարգութիւն ուսուցանիցէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15. 25։ ՟Բ. 2։ եւ Շ։ եւ Երզն. մտթ.։)


Անմեղ, աց

adj.

impeccable;
innocent;
harmless, silly;
— կացուցանել, to acquit.

NBHL (3)

Եւ Անպարտ. անարատ. անվնաս. ἁθῷος, ἁναίτιος. nnocens, insons. սուչսուզ. տե՛ս (Երեմ. ՟Բ. 34. 35։ ՟Ժ՟Թ. 4։ Դան. ՟Ժ՟Գ. 53։ Մտթ. ՟Ժ՟Բ. 5։)

Եւ Անչար. աննենգ. պարզ սրտիւ. ἅκακος. expers malitiae. տե՛ս (Առակ. ՟Ա. 4։ ՟Ժ՟Գ. 15։)

ԱՆՄԵՂ, ԱՆՄԵՂՍ. անմեղութեամբ, առանց յանցանաց. յանպարտս. եւ պարզմտութեամբ.


Անմեղաբար

adv.

innocently.


Անմեղադրելի, լւոյ, լեաց

adj.

excusable, pardonable

NBHL (1)

ἁνυπαίτιος. inculpatus, inculpabilis. Որ չէ արժանի մեղադրութեան. անստգտանելի. անպարտ. անանգոսնելի. անպարսաւ. մազուր օլաճագ.


Անմեղութիւն, ութեան

s.

innocence;
impeccability.

NBHL (1)

Իբր Ոչ մեղուցեալ գոլն. անպարտ գրիլն ի մեղաց.


Անմեռուկ

s. bot.

purslain.

NBHL (1)

ἁνδράχνη. portulaca. Բանջար պարարտ եւ զով, դժուարին ի մեռուցանել՝ այսինքն ի մարսել. որ եւ ՓՐՓՐԵՄ, ՓԵՐՓԵՐԱՆ. կոճկորակ. սէմիզ օթու. ֆէրֆէհէն. պագլէթ իւլ համգա.


Անմիաբանիմ, եցայ

vn.

"cf. Անմիաբան լինիմ."

NBHL (1)

Զամենայն զօրսն պարսից կոտորեալ, անմի արարեալ սպառեցին. (Բուզ. ՟Դ. 31. 47։ ՟Է. 5։)


Անմիջաբար

adv.

immediately, directly.

NBHL (1)

Րաբունական սիրոյն տիպար կացուցանէ անմիջաբար։ Խորհրդոցն աստուածայնոց անմիջաբար խորհրդածուք. (Շ. յիշ. առակ. եւ Շ. տաղ.։)


Անմոլար, ի, ից, աց

adj.

infallible, unerring;
— աստեղք, fixed stars.

NBHL (3)

Ի պարունակեալ աստեղացն՝ անմոլարքն ամենայն ընդ նմին ընդ երկնի շրջաբերեալ լինին։ Անմոլարիցն բազմութիւն անգիտելի է մարդկան. (Արիստ.։)

ԱՆՄՈԼԱՐ ԳՈՒՆԴ, կամ ՇՐՋԱԲԵՐՈՒԹԻՒՆ. Անշարժ պարունակն վերնագոյն երկնի. եւ միօրինակ անվրէպ շրջան հաստատութեան.

Անմոլար գնամք ընդ ճանապարհս. (Լմբ. սղ.։)


Անմոլորութիւն, ութեան

s.

infallibility.

NBHL (1)

Որպէս ի բոլորակի իմիք անմոլորութիւն պարգեւեալ նմա. (Դիոն. ածայ.։)


Անմոլորապէս

adv.

infallibly.

NBHL (1)

Որովք զիմաստիցն տեսութիւն անմոլորապէս ապագայիցն թողցեն յիշատակ։ Զորս պարտ է մեզ ի կարգիս անմոլորապէս դնել. (Սարգ. յռջբ. եւ Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Անմուղ, մղից

adj.

indomitable, unbroken.

NBHL (1)

Չտան թոյլ բազում ժամանակս յաւանակին՝ անմուղ անվարժ շրջել։ Ածէ՛ք զպարարեալ զուարակն՝ զանմուղն, որ զմեղաց լուծն ոչ ընկալաւ։ Անմուղ երիվարաց նմանեցաք. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. յհ.։)


Անյագութիւն, ութեան

s.

insatiableness, greediness, gluttony.

NBHL (1)

Անյագութիւն ոչ էր (ի սկզբանէ), եւ այժմ ոչ է պարկեշտից. (Յճխ. ՟Զ։)


Անյաղթ, ից

adj.

invincible, unconquered, insurmountable, ungovernable.

NBHL (1)

ԱՆՅԱՂԹ որ եւ ԱՆՅԱՂԹԱԿԱՆ ԱՆՅԱՂԹԵԼԻ. ἁνήττιτος. invictus, invincibilis. Որ ոչն յաղթի յո՛ր եւ է կարգի. անպարտելի. վերագոյն հանդիսացեալ. հզօր. աննուաճելի. անվանելի. որ չյաղթիւր, տակ չի մնար. եէնիլմէզ, տայմա մուզաֆֆէր օլան.


Անյայտնութիւն, ութեան

s.

obscureness, occultness, secretness.

NBHL (1)

Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)


Անյայտութիւն, ութեան

s.

cf. Անյայտնութիւն.

NBHL (1)

Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)


Անյարիր

adj.

that cannot rise.

NBHL (1)

Ոչ գարշապարաւ ոտին վարեցաւ, զի անյարիր էր։ Անյարիր առն. (Նար. ՟Ժ՟Դ. ՟Ծ՟Ը։ Իսկ Ոսկ. եփես. ՟Ի.)


Անյեղափոխելի

cf. Անյեղ.

NBHL (2)

Մանկութիւն, պարզութիւն անյեղափոխ՝ զոր ունէր ադամ. (Կլիմաք.։)

Մանկութիւն, պարզութիւն անյեղափոխ՝ զոր ունէր ադամ. (Կլիմաք.։)


Անյիշատակ

adj.

forgotten;
immemorial.

NBHL (1)

Զորոյ եւ ո՛չ զառաքինութիւն առն պարտ է անյիշատակ թողուլ. (Նանայ. յռջբ։)


Անյոյս, յուսից, աց

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.

NBHL (1)

Ոչ է պարտ անյոյս լինել. (Բրս. հց.։)


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.


Անյօդ

adj.

inarticulate;
not joined, simple.

NBHL (1)

Որ չէ յօդեալ ի մասանց. պարզ անմարմին. իմանալի.


Անյօդական, ի, աց

cf. Անյօդ.

NBHL (1)

Անյօդականն պարզութիւն. (Նար. խչ.։)


Անյօդաւոր

cf. Անյօդ.

NBHL (1)

Անյօդականն պարզութիւն. (Նար. խչ.։)


Աննախանձ

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

NBHL (3)

Աննախանձ պարգեւատու. (Եղիշ. ՟Է։)

Աննախանձ պարգեւք. (Շար.։)

Աննախանձ տալ, կամ պարգեւել. (Ագաթ.։ Եզնիկ.։)


Աննենգ

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

NBHL (1)

ἅδολος doli expers Ուր չիք նենգ. անխարդախ. անկեղծ. հաւատարիմ. պարզ. ֆէնտիզ, սատըգ.


Աննենգութիւն, ութեան

s.

sincerity, simplicity, ingenuousness.

NBHL (1)

Անկեղծութիւն. պարզութիւն.


Աններելի, լւոյ, լեաց

adj.

unpardonable;
intolerable.

NBHL (1)

Յոյժ աններելի դատապարտի քահանայն, որ ոչ սաստիցէ. (Մանդ. ի ցանկն.։)


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.

NBHL (2)

Յաննիւթոյ՝ չքաւոր եւ յանկերպարան նիւթոյ. (Ագաթ.։)

ՅԱՆՆԻՒԹՍ. Առանց գտանելոյ զնիւթ. առանց պատճառի. վայրապար.


Աննիւթութիւն, ութեան

s.

immateriality.


Աննկար

adj.

without painting, figure or device;
unformed, imperfect, shapeless.

NBHL (1)

μὴ ἑξεικονίμενος. non formatus, non figuratus. Ոչ նկարեալ իւր սարօքն. անկատար ձեւացեալ. ուրուական. անկերպարան. անձեւ.


Աննմանութիւն, ութեան

s.

unlikeness, dissimilitude, difference;
unsuitableness, disproportion.

NBHL (1)

Զանազանութիւն ասէ՝ աննմանութիւն է. եւ եթէ աննմանութիւն, ոչ պարզութիւն. (Ասող. ՟Գ. 21։)


Աննուիրական, ի, աց

adj.

that cannot be offered, not sacred, profane.

NBHL (1)

Ոչ աննուիրական իւղով առ ի յակոբայ պարարի. (Նար. ՟Հ՟Է։)


Անշահ, ից

adj.

unprofitable, useless, vain.

NBHL (3)

ἁκερδός, ἁνωφελής, ἁνόνητος, ἅπορος. inutilis, lucro carens. Ուր կամ յումմէ չիք ինձ շահ. անօգուտ. անպիտան. անպտուղ. վայրապար. սնոտի. փուճ. ֆայտասըզ, պիր շեյէ եարամազ.

Գուցէ զուր տարապարտուց եւ անշահ՝ մշակութիւնս մեր եղիցի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 12։)

Սոսկ եւ վայրապար եւ անշահ անցանել ընդ լերինս գեղեցկութիւն. (Տօնակ.։)


Անշարադիր

adj.

uncompounded, simple.

NBHL (2)

ἁσύνθετος. compositus. Ոչ շարադրեալ ի մասանց. ոչ բաղադրեալ կամ բաղկացեալ. պարզ.

Ստեղծ նա զիմանալիսն պարզս եւ անշարադիրս բնութեամբ. (Վահր. ի ծաղկ.։)


Անշնորհակալ, ի, աց

adj.

ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

Զպարգեւս աստուածոցն անշնորհակալի համարիս. (Ճ. ՟Ա.։)


Անշրջելի, լւոյ, լեաց

adj.

unchangeable;
that cannot be overturned.

NBHL (1)

(Խոզն) բնաւորեալ է անշրջելի ունել զպարանոց. (Մխ. առակ.։)


Անշքութիւն, ութեան

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

NBHL (1)

Զի՞նչ աւելի անշքութիւն քան զայն կայցէ. յորժամ աստուած մարդ երեւեսցի, եւ տէրն ի ծառայի կերպարանս. (Ոսկ. ես.։)


Անոլորտ

adj.

unbounded, unlimited, infinite.

NBHL (1)

ἁόριστος, ἁτέκμαρτος. infinitus, indefinitus. Ոյր չիք ոլորտ, կամ եզր. անեզր. անպարագիր. անբահման. անբաւ. անհաս.


Անողորմ, ից

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (1)

Զտունս անողորմ (ա՛յլ ձ. անողորմաց. Ճ. անողորմածաց) պարսաւել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Անողոք

adj.

implacable, severe, inflexible, inexorable.

NBHL (1)

Կերչացն կոյաք անողոքելիք։ Անողոքելի պարսաւիչ. (Նար. ՟Կ՟Թ. ՟Ձ՟Ը։)


Անողոքելի

cf. Անողոք.

NBHL (1)

Կերչացն կոյաք անողոքելիք։ Անողոքելի պարսաւիչ. (Նար. ՟Կ՟Թ. ՟Ձ՟Ը։)


Անորակ

adj.

without quality or accident.

NBHL (1)

Կերպաւորեցա անորակ։ Անորակ գունակութեան։ Զանորակին կերպարան. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Կ՟Գ. եւ մծբ։)


Անորիշ

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (2)

Պատսպարիմք մարմնով ի քրիստոսի խաչն՝ որպէս յանորիշ զօրութիւն անեղին. (Համամ առակ.։)

Եթէ հասարակ եւ անորիշ խառն ընդունէր զչարացն պարս. (Պիտ.։)


Անորոշաբար

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.

NBHL (1)

Անորոշաբար բաժանիլ (ի միաբանից) ո՛չ է պարտ. (Բրս. հց. ՟Լ՟Բ։)


Անուաձեւ, ի

adj.

in the shape of a wheel.

NBHL (1)

Բոլորակ անուին գիգղա (կամ գեղգեղ) կոչի ի հեբրայեցւոց լեզուն. արդ յանուաձեւէն եւ ի շուրջ պարուրելոյն զթլփատութիւնն գաղգաղա կոչէ. եւ անտի եւ անուն տեղւոյն։ Բոլորակն անուաձեւ իբրեւ զգլուխ երեւէր. (Կիւրղ. յես. եւ Կիւրղ. թագ.։)


Անուանակոչեմ, եցի

va.

to name, to call.

NBHL (1)

Տեսանողք անուանակոչեալք։ Այսու պարգեւօք անուանակոչեալ ժառանգք. (Նար. ՟Լ՟Գ. եւ Նար. առաք.։)


Անուանակոչութիւն, ութեան

s.

denomination;
nomenclature.

NBHL (1)

Ստէպ զանունն տալ վայրապար կամ երդմամբ.


Անուանակրութիւն, ութեան

s.

act of bearing the same name, homonymy.

NBHL (1)

Թագաւորքն զկնի նորա զանուանակրութիւն նորա պարծանս ինքեանց վարկանելով՝ կոչէին կեսարք. (Ոսկիփոր.։)


Անուանաշատ

adj.

that has many names.

NBHL (1)

Բազում իրք անուանաշատք՝ յօրինեալ պէսպէս կերպարանօք. (Վեցօր. ՟Է։)