Your research : 1328 Results for ս

Entries' title containing ս : 8176 Results

Տատամսական, ի, աց

adj.

perplexed, uneasy, uncertain.


Տատամսիմ, եցայ

vn.

to be embarrassed, disturbed or pained in mind, to have difficulty in deciding, to hesitate, to waver, to be unsettled, uneasy, concerned, in trouble.


Տատամսութիւն, ութեան

s.

vexatious perplexity, titubation, hesitation, wavering, inquietude, embarrassment.


Տատասկ, աց

s. bot.

s. bot. star-thistle;
caltrop;
— երկաթի, iron-thistle, instrument of torture.

• , ի-ա հլ. «սուր և խոշոր փուշ» ՍԳր. Ագաթ. «երկաթեայ խոցոտիչ մի գոր-ծիք» Ագաթ. որից տատասկաբեր Կոչ. 13. Ոսկ. ես. տատասկանտառ Տօնակ. տատաս-կացան Նար. ևն. յետին ժողովրդական ձևեր են տատաշ, տատաշկ Վրք. հց. բ. 415, Գնձ. Բժշ. Մխ. բժշ. 67 (SAdel § 119)։

• = Բնիկ հայ բառ, որ կրկնուած է *տասկ պարզականից, այս էլ աճած ձևն է *տաս արմատի, որ ծագում է հնխ. dək'-առմա-տից։ Հմմտ. սանս. dáçati, daçati «կծել». յն. δάϰνω, δαxεῖν «կծել, խայթել», δαϰος «կծան անասուն», δηζις «խածուածք», գոթ. tahǰan «պատռել», սանս. daštra և զնդ. dastra «շնատամ, կեռ, ճանկ», հբգ. zangar «կծող, սուր, հատու», հհիւս. tgng, անգսք. tange, հբգ. zanga, գերմ. Zange, ալբան. dane «աքցան» (իբր «կծող») ևն։ Այս բառե-րը ծագում են հնխ. denk'-«կծել» արմա-տից, որ ուզում են կապել հնխ. dək'-, dek'-«պատռել, պատառոտել» արմատին (Po-korny 1, 785 և 790, Boisacq 163)։ Հայե-րէնը գալիս է հաստատելու այս կապը, ըստ որում ձևով ծագում է dək'-արմատից, եսև նշանակութիւնն է «խածնել, կծել». այս ի-մաստի զարգացման համար հմմտ. թրք. əsərmaq «կծել, խածնել» և əsərγan «եղիճ փուշը», նաև Պլ. խածնել. «փուշը կառչիլ» (օր. փուշը փէշս խածաւ)։

• ՆՀԲ յիշում է եբր. տարտար հոմանև-շը։ Վերի մեկնութիւնը տւաւ Տէրվ. Նա-խալ. 75։ Հիւնք. դաստակ բառից։ Պա-տահական նմանութիւն ունի վրաց. დახო դասո «փուշ»։

• ԳՒՌ.-Ագլ. Երև. տա՛տաշ, Տփ. տա՛տաշ, տա՛տաշխ, Խրբ. դադաշ, կրկնութեամբ Մշ. փուշ ու տադասկ, Սեբ. փուշ ու դա-դասգ, Սլմ. փուշ-տmտmշկ, Տփ. փուշ ու տատաշխ։


Տատասկաբեր

cf. Տատասկածնունդ.


Տատասկածին

cf. Տատասկածնունդ.


Տատասկածնունդ

adj.

thistle-bearing.


Տարազգեստ

adj.

unclothed.


Տարալսեմ, եցի

vn.

cf. Ստունգանեմ.


Տարալսութիւն, ութեան

s.

disobedience.


Տարախօս

adj.

cf. Թոթով.


Տարակասկած

adj.

unsuspecting, unsuspicious;
unexpected.


Տարակոյս, կուսից

s. adj.

doubt, uncertainty, wavering, vacillation, irresolution, hesitation, embarrassment;
tribulation, anguish, anxiety;
doubtful, uncertain;
ի —կուսի կացուցանել, ի — արկանել, to cause to doubt, to call into question;
կալ ի —կուսի, to doubt, to be in doubt, to waver;
— ի —ս կցել, to multiply doubts, questions;
չիք ինչ —, there is no doubt;
undoubtedly.

• , ի հլ. «երկբայութիւն, վա-րանմունք, հոգս, մտատանջութիւն» ՍԳր. Ագաթ. «դժուարին խնդիր, կնճռոտ հարց» Ոսկ. մ. ա. 4, 6. Եզն. «աղքատութիւն, թը-շուառութիւն» Փիլ. որից տարակուսիլ ՍԳր. տարակուսանալ Ոսկ. ա. թես. տարանուսա-գոյն Ոսկ. մտթ. տարակուսանք ՍԳր. ան-տարակոյս Պիտ. տարակուսելի (նոր բառ) ևն։ Կայ նաև գրուած տարեկոյս Տաթև. ձմ. իգ (երկիցս

• Հներից Առաք. լծ. սահմ. 222 և 556 (որից նաև ՆՀԲ) մեկնում է տար «հե-ռի» և կոյս «կողմ» բառերից։ Չուբինով վրաց. տարակուճա «ամէն բանի խառ-նուող» բառի հետ! Տէրվ. Նախալ. 83 ըստ ՆՀԲ։

• ԳՒՌ.-Շմ. տարակուս, Երև. տարակու-սած, Ջղ. տարակուսել, Մշ. տարակուսիլ Տփ. տարեկուսիլ։


Տարակուսական, ի, աց

adj.

doubtful, uncertain, ambiguous;
dubitative.


Տարակուսանամ, ացայ

vn.

cf. Տարակուսիմ.


Տարակուսանք, նաց

cf. Տարակոյս;
ընդ —կուսանօք անկանել, to be called in question;
ընդ — կուսանօք արկանել, to call into question.


Տարակուսելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Տարակուսական.


Տարակուսեմ, եցի

va.

to cause to doubt, to create doubts, to cause doubts to.


Տարակուսիմ, եցայ

vn.

to doubt, to have doubts, to question, to hesitate, to be irresolute, embarrassed, to demur;
— ի դիւէ, to become furious, to rage like a madman.


Տարակուսութիւն, ութեան

s.

cf. Տարակուսումն.


Տարակուսումն, ման

s.

cf. Տարակոյս;
argument, objection.


Տարահանգիստ

adj.

restless, uneasy.


Տարահասակ

adj.

tender, very young.


Տարանկիւնանիստ

s.

rhomboid, rhomboheder.


Տարասահման առնեմ

sv.

cf. Տարասահմանեմ.


Տարասահմանեմ, եցի

va.

to banish, to exile, to drive away, to remove.


Տարասեռ

adj.

heterogeneous.


Տարասեռութիւն, ութեան

s.

heterogeneity.


Տարասուզիմ

vn.

to be engulfed, swallowed up, precipitated, sunk to the bottom.


Տարաստուերք

s.

heteroscians.


Տարբերապէս

adv.

differently.


Տարտարոս, աց

s.

Tartarus, hell;
մշտագիշեր —, the gloomy Tartarus.


Տարտարոսական, ի, աց

adj.

tartarean, hellish, infernal.


Տարրապէս

adv.

cf. Տարրաբար.


Տափակատես

adj.

plane figured, plane.


Տափերես

adj.

flat-faced or bull-faced.


Տաքսատ

s.

rank, line, order.

• «ղօրախումբ, վաշտ». մէկ ան-գամ ունի Եփր. համաբ. 152. «Սատակեաց կորոյս զտաքսատս զօրաց նորա վասն ան-արգանացն նորա»։ Ուրիշ վկայութիւն չկայ։

• = Բիւզ. յն. ταζατος «կանոնաւոր զին-ւոր», յդ. օὶ ταζατοι «բերդապահ զօրք», որ և ταζατίων (Sophocles 1068բ)։ Կաղ-մուած է τά́šις «խումբ, դաս» բառից։ Հա-յերէնը անշուշտ փոխառեալ է ասորերէնի միջոցով, որովհետև Եփր. թարգմանուած է ասորերէնից, թէև Brockelmann, Lex. syr. 133բ չունի համապատասխան ձևը. սակայն գիտէ յն. τά́ζις բառից ածանցուած ուրիշ փոխառեալ ասոր. բառեր։-Աճ.

• ՆՀԲ և Հիւբշ. 384 դնում են յն. ταšεἰδιον «զինւորների փոքր խումբ», որ նուազա-կանն է τάζις բառի։ Բայց այս բառը ոչ միայն չի ծածկում հյ. ձևը, այլ և նշանակութեամբ անյարմար է, ըստ ո-րում նշանակում է ըստ Sophocles 1068 բ «զինւորական արշաւանօ»։


Տեառնագալուստ

adj.

relating to the advent of our Saviour.


Տեառնակոյս

s.

our Lord's side.


Տեռատես, աց

adj.

f. troubled with the bloody flux.


Տեռատեսութիւն, ութեան

s.

bloody flux;
hemorrhoids or piles.


Տես, ոյ

s.

sight, view;
spectacle, scene;
aspect, look, figure, face;
vision, apparition;
visit;
ի — երթալ, to go to see, to call upon, to pay a visit to;
չ-ոյն առնել, to pretend not to see;
— առնել ի բանակն, to send forth spies;
ակն ունիմք — ոյն աստուծոյ, we desire to see God;
եկն ի — իմ, he came to see me, he called upon me.


Տեսաբան, ի

s.

optician.


Տեսաբանական, ի, աց

adj.

optical.


Տեսաբանութիւն, ութեան

s.

optics.


Տեսաբար

adv.

visibly.


Տեսագիր

s.

scenographer.


Տեսագրական, ի, աց

adj.

scenographical.


Տեսագրութիւն, ութեան

s.

scenography.


Տեսակ, աց

s. gr. adj.

species;
sort, kind, race;
fashion, manner, way;
form, figure, appearance, look;
sight, countenance, aspect, air;
image, idea;
dress, costume;
form, species;
visible;
հաղորդել կրկին —աւ, to receive the Communion in both kinds;
սեռ՝ կենդանի, — մարդ, եւ տարբերութիւն՝ բանական, genus animal, species man, whose distinctive characteristic is the faculty of reason.


Definitions containing the research ս : 3092 Results