cf. Ընչաւէտ.
Մեծատուն, ընչաշատ, խաշնաւէտ. (Վեցօր. ՟Ե։)
grimacing (as a monkey).
Մակդիր կապկի, որոյ ունչք պտուտկին իբր խեղկատակութեամբ, կամ է իբր պտկեալ քթով.
Զկապիկս անապատականս ըմբռնեալս՝ հտպիտս եւ ընչապտուկս եւ ամենաչար ուսուցանեն. (Եզնիկ.։)
loving riches, avaricious, greedy, covetous;
— լինիմ, — սիրեմ, to hoard up, to save sordidly, to be niggardly.
φιλοχρήματος, φιλοχρήμων cupidus pecuniae, avarus Սիրօղ ընչից. արծաթասէր. ագահ.
Ընչասիրաց եւ փառասիրաց. (Փիլ. լին.։)
Ծանրագոյնք են ընչասիրացն ողորմութիւնքն. (Մանդ. ՟Ը։)
Համբաւեալք իբրեւ զընչասէրս. (Սարգ. յուդ. ՟Բ։)
Ընչասիրին ախտն արձան է չարին. (Լծ. կոչ.։)
Ընչասէրն ... ծառայ եղիցի եւ պահապան, եւ ոչ տէր. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 40։)
Մի՛ ոք ընչասէր լինիցի ի սակս մանկանց, զի փարթամագոյն մնացուսցէ զսոսա. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)
Մի՛ ասիցես, թէ ոչ պոռնկիմ. զի ահաւասիկ ընչասիրես. (Ոսկ. գծ.։)
passion for riches, avarice, avidity, greediness.
φιλοχρηματία pecuniae cupiditas, avaritia Սէր ընչից. արծաթսիրութիւն. ագահութիւն.
Ի ձեռն ընչասիրութեան եւ իշխանասիրութեան յամբարտաւանութիւն վարեցար. (Ածազգ. ՟Ժ՟Գ։)
Ագահութեանն (ընդդէմ դնել) զչափաւորութիւնն, ընչասիրութեանն՝ զարհամարհանս. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)
Ընչասիրութիւն լծակցութիւն է կռապաշտութեան. (Եզնիկ.։)
Զցանկութիւն՝ ընչասիրութիւնն քաղցեալ պահէ. (Լմբ. պտրգ.։)
accumulating, gathering acquiring wealth.
spendthrift, prodigal.
Վատնիչ ընչից. անառակ. շռայլ. մսխօղ.
Ընչավատն որդւոյն հեռացելոյ. (Տօնակ.։)
despising worldly wealth.
Ատեցօղ ընչից. որ քամահէ զընչիւք.
Ընչատեացք են իբրեւ զանկարօտս. (Եղիշ. ՟Ը։)
rich, fortunate, mouicd, opulent;
loaded with riches;
— լինել, to be rich, to have one's nest well feathered;
անթիւ —, very wealthy, extravagantly rich;
ըստ երկրի մասանց —, well off, in easy circumstances.
εὕπορος, εὑπορώτερος, πολυκτήμων, πλοῦτος opulentus, opulentissimus, dives Ընչեղ. ընչաշատ. բազմաստացուած. հարուստ. փարթամ. մեծատուն. ճոխ. ըստկի տէր.
Ոչ ընչաւէտ իբրեւ զնա (զԱստուած), որոյ իւր են ամենայն ստացուածք երեւելիք եւ աներեւոյթք. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)
Որք միանգամ ըստ երկրի մասանց ընչաւէտք. (Անյաղթ բարձր.։)
Նոքա են քան զամենեսեան ընչաւէտք, որք զցանկութիւն մեծութեան առ ոտն կոխեցին։ Զազատութիւնն վաճառեցին, եւ հացկատակք ընչաւետից մտին. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։ ՟Բ. 24։)
Ընչաւետաց, եւ իմաստնոց. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
Աւան մի էր մարդաշատ եւ ընչաւէտ. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)
Ունիս ընչաւէտ հոգեւոր մեծութիւն. (Վեցօր. ՟Ը։)
to be enriched, to become wealthy.
ԸՆՉԱՒԷՏԱՆԱՄ կամ ԸՆՉԱՒԵՏԱՆԱՄ. πλουτέω ditesco, opibus abundo, locuples sum Մեծանալ ընչիւք. հարստանալ. փարթամանալ.
Ո՞չ է պարտ ընչաւէտանալ եւ ճոխանալ. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)
Մինչդեռ առողջ ես եւ ընչաւետանասդ, չարչարեցելումն օգնեա՛. (Ածաբ. աղք.։)
Արդարք աղքատանան, եւ մեղաւորք ընչաւետանան (կամ ընչաւէտանան). (Մաշկ.։ եւ Վրդն. սղ.։)
riches, abundance of wealth.
ԸՆՉԱՒԷՏՈՒԹԻՒՆ կամ ԸՆՉԱՒԵՏՈՒԹԻՒՆ. πορισμός, εὑπορία acquisitio, opulentia Փարթամութիւն. ճոխութիւն. մեծութիւն. բազմաշահութիւն։ (Իմաստ. ՟Ժ՟Գ. 19։ Մանդ. ՟Զ։ Յհ. իմ. ատ.։ Ոսկ. մ. ՟Ա. 5։ ՟Բ. 23։ Վրք. հց. ՟Ի՟Ա։ Գանձ.։)
avaricious, niggardly, miserly, sordid.
Քաղցեալն առ ինչս. ընչասէր. անյագ ագահ.
Ընչաքաղցիցն եւ օգտածարաւեացն. (Ագաթ.։)
Ըստ ընչաքաղցն լինելոյ եւ օգտածարաւ. (Յհ. կթ.։)
avidity for wealth, insatiable avarice;
անյագ —, insatiable thirst for riches.
Քաղց ընչից. անյագութիւն մեծութեան. ագահութիւն.
Ի լիութիւն ընչաքաղցութեան նորա. (Յհ. կթ.։)
richer.
Ճոխագոյն. փարթամագոյն.
Պարծէր ընչեղագոյն գոլ զարքայ. (Խոր. ՟Բ. 59։)
cf. Ընչաւէտանամ.
Որ ճշմարտապէս ճոխանայ (Աստուած), ո՛րքան շնորհէն, այնքան ընչեղանայ. (յն. մնայ ընչեղ գոլով)։ Փոխ առնլով ոչ ընչեղասցիս. (Բրս. ապաշխ. եւ Բրս. վաշխ.։)
to have affinity, to approach
Ընտանենալ. մերձաւոր գտանիլ.
Ցրտութեամբն (ջուր) ընտանակցի ընդ երկրի (այսինքն հողոյ). (Նիւս. բն.։)
familiarity, participation.
Ընտանութիւն. հաղորդակցութիւն.
Ընտանակցութիւն անտանելի պատուհասից. (Պիտ.։)
to seed, to come to seed.
ԸՆՏԱՆԱՄ կամ ԸՆԴԱՆԱՄ. σπερματίζω semento Ունդ լինել. սերմանանալ. հընտի երթալ.
Եւ կտաւն ընտացեալ էր. (Կիւրղ. ել.։)
Գարին հասեալ պարարեալ էր, եւ կտաւն ընտացեալ էր. (Եփր. ել.։)
cf. Ընտանենամ.
Ընտանասցո՛ւք հաճոյից արարչին. (Յճխ. ՟Բ։)
Եկք ընտանացեալք. (Խոր. ՟Ա. 2։)
Արբանեկաց նորուն ընտանասցին։ Ոչ գայլք ընդ գառանց ընտանասցին համակամութեամբ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
Ըստ ազգակցութեան ընտանացեալք։ Ձեռասուն ընտանացեալ լիցի. (Փիլ. եւ այլն։)
cf. Ընտասուն.
Ընդասուն. ընտանի սննդեամբ. ընդել սնեալ. յն. ընդելագոյն.
Ոչխար ընտանասուն, եւ առիւծ գիշակեր. (Կոչ. ՟Թ։)
familiar, one who is of the family, acquaintance, intimate friend.
οἱκεῖος domesticus Ընտանի ոք. անձն տան. իւրքն.
Երանի՛ որ ունիցի զաւակ ի Սիովն, եւ ընտանեակք իցեն նորա յԵրուսաղէմ. (Ես. ՟Լ՟Ա. 9.) (այսպէս եւ յն. իսկ յեբր. թանուր. որպէս թոնիր. լծ. ընդ թանըմագ, իբր ծանօթ)։
Զտառապեալ ընտանեակսն թափել ի բռնութենէ. (Ագաթ.։)
Խորհուրդ է ինձ եւ ընտանեկաց իմոց. (ՃՃ.։ եւ Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ եւ Յհ. կթ.։)
familiarly, domestically, confidently.
οἱκείως familiariter γνήσιως genuine Իբրեւ ընտանի. ընտանութեամբ. մերձաւորաբար. ընտանի օրինակաւ. յարմարապէս. ըստ պատշաճի. հարազատաբար.
Կամէր ընտանեբար միտ մտանել անօրինին. (Եղիշ. ՟Դ։)
Զամենեցունց Աստուածն մեզ ընտանեբար կոչել. (Խոսր.։)
Ընտանեբար խօսէր ընդ նմա (Աստուած ընդ Աբրահամու). (Սարգ. յկ. ՟Է։)
Ոչ զոք ունիմ համաշունչ, եթէ ընտանեբար հոգայցէ վասն ձեր. յն. հարազատաբար. (Փիլիպ. ՟Բ. 20։)
Ընտանեբար բացարել. (Արիստ. եւ Պորփ.։)
Ընտանեբար պատշաճել աներեւութիցն զերեւելիսս. (Դիոն.։)
(Արիստ. աշխ.)
Ըստ ընդանեբար իւրեանց կազմութեան. իմա՛, համաբնական կամ պատկանաւոր։
very familiar;
proper.
ԸՆՏԱՆԵԳՈՅՆ կամ ԸՆԴԱՆԵԳՈՅՆ. οἱκειότερος, -τατος magis familiaris, conjunctior, aptior, convenientior, proprius γνήσιος genuinus Առաւել կամ կարի ընտանի. մերձաւորագոյն. եւ Ընտելագոյն. եւ Դիպողագոյն. եւ Սեպհական.
Առաքինութեան քան զամենայն ինչ ընտանեգոյն է բարեփառութիւն։ Խնդալ՝ միայն Աստուծոյ ընտանեգոյն է։ Իմաստութեամբն կեանք՝ բանականին ընդանեգոյն է. (Փիլ.։)
Մեզ քան զառաջինսն յաւէտ հրեշտակք (ստորինք) են ընտանեգո՛յն անուանեալ. (Դիոն.։)
Հաղորդութիւն ընտանեգունի բնութեան. (Սարկ. աղ.։)
Չարութիւն, որ զընտանեգոյնն բնութեամբ կենդանի զմարդ՝ անձեռնընդել եւ վայրենի գործ է. (Փիլ.։)
Զի՞նչ քան զգութս զայս ընտանեգոյն իցէ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)
Ընտանեգոյն Աստուծոյ յորդւոցն Ադամայ (Աբէլ)։ Որպէս թէ ի վայր եւ ընդանեգոյն եւ զերծ տեղի մատուցեալ. (Խոր. ՟Ա. 39։ ՟Գ. 67։)
Ընտանեգոյն տարացոյց. (Ասող. ՟Գ. 21։)
Ընտանեգոյնս գտանիցեմք զմիտս. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)
Թերեւս ընտանեգոյն բացատրութիւնս եղիցի. (Արիստ. առինչ.։)
Կամ մ. Կարի ընտանեբար. դիւրընտել օրինակաւ.
Ապա յորոց էն, քան թէ յորոց ոչն է, ճշմարտագոյն եւ ընտանեգոյն նշանակի. (Կիւրղ. գանձ.։)
familiar;
— կեանք, domestic life.
ԸՆՏԱՆԵԿԱՆ կամ ԸՆԴԱՆԵԿԱՆ. Ընտանի, եւ ընդել, հեզիկ.
Ընդդէմ պատահեն համբուրական եւ ընդանեկան գեղեցիկ տեսլեան պահոցն. (Ոսկ. ապաշխ.։)
murderer of ones family, parricide.
Կոտորիչ ընտանեաց իւրոց. (որպէս Ներոն, Հերովդէս).
Զայնպիսի փառազարդեալ արքայն՝ ընտանեկոտոր կացուցանէր. (Ճ. ՟Ա.։)
familiarity;
cohabitation.
to familiarize one's self, to grow tame, familiar with, to keep company, to frequent, to communicate;
to get inured, to accustom one's self;
անապատի —, to be accustomed to a hermits life;
— կանոնի հաւատոց, to observe the precepts of the Faith.
ԸՆՏԱՆԵՆԱՄ կամ ԸՆԴԱՆԵՆԱՄ. οἱκειοῦμαι, ἠμεροῦμαι familiaris vel domesticus reddor, adjungor, concilior, mansuefio որ եւ ԸՆՏԱՆԱՆԱՄ, կամ ԸՆԴԱՆԱՆԱՄ. Ընտանի, եւ ընդել լինել. մերձաւոր, եւ վարժ գտանիլ. կցորդիլ. մօտիկ ըլլալ, մասնակցիլ.
Հաստատեաց, ընտանեցաւ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 25։)
Ընտանենայր բոցն. (Իմ. ՟Ժ՟Զ. 18։)
Գազանս՝ ի մարդկանէ ընտանենալ պարտ է. եւ բազում անգամ գիտացի ընտանեցեալս՝ առիւծս, ինծս, արջս, ոչ միայն առ կերակրօղսն՝ վասն հարկաւորացն շնորհի, այլեւ առ այլսն։ Սիրէ զյանդիմանօղսն, եւ ընդ խրատօղսն առաւել ընդանենայ. (Փիլ.։)
Ընտանեցաւ նոցա հուրն կիզող։ Ընտանենալ ամենազօր տէրութեանն. (Յճխ. ՟Թ. ՟Ժ՟Դ։)
Ընտանենայ հաւասար այսմ եւ արմաւենիս. (Պիտ.։)
Ընդ խաւարն հեթանոսաց ընտանենային. (Նար. ՟Լ՟Ե։)
Անապատի ընտանեցաւ։ Ընտանեսցո՛ւք տուելոյ շնորհին. (ՃՃ.։)
Ընտանեցան նոքա կանոնին հաւատոց. յն. հետեւեցան. (Եւս. պտմ. ՟Ե. 24։)
loving ones family.
φιλοίκειος Ընտանասէր. սիրօղ զընտանիս, եւ ընտանութեան.
Յընտանեսիրացն եւ յորդեսիրացն. (Փիլ. իմաստն.։)
Ընտանեսէր եւ բարեսէր բնութեամբ է մարդ. (Երզն. մտթ.։)
cf. Ընտանասուն.
to render familiar, to tame, to civilize, to humanize;
to accustom.
ԸՆՏԱՆԵՑՈՒՑԱՆԵՄ կամ ԸՆԴԱՆԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. οἱκειόω , ἠμερόω familarem reddo, concilio, adscisco, mansuefacio որ եւ ԸՆՏԱՆԱՑՈՒՑԱՆԵԼ կամ ԸՆԴԱՆԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ ընտանենալ կամ ընդելնուլ. ընտանի եւ մերձաւոր կացուցանել. յանկուցանել. ընդելացուցանել. հեզացուցանել. հանդարտել. մօտիկցնել. եւ վարժեցնել.
Զօտարսն ընդանեցուցանէ. (Յճխ. ՟Ե։)
Զօտարացեալսն ի պատուիրանացն Աստուծոյ ընդանեցո՛. (Մանդ. ՟Ը։)
Զամենայնսն՝ ի՛ւր ընտանեցոյց զմերսն բնականս, որովք իւրումն զմեզ ընտանեցուցանէր բնականաց. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Անհպիցն եւ անհասանելեացն ընտանեցուցեր։ Զմերժեալս ընտանեցուսցես. (Նար. ՟Ե. ձ։)
Իմ տեսեալ է եւ զիժս ընտանեցուցեալ աղերսանօք. (Ոսկ. ի հերոդ.։)
Ընդ իրեարս ընտանեցուցանել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 35։)
Լաւ համարեալ զերկմտութիւնն ընտանեցուցանել ճշմարտութեամբ քան ստութեամբ. այսինքն հանդարտել. (Փիլ. լին.։)
(Ծերքն յարագիլս) ըստ արժանի հասակին ընտանեցուցանելով՝ յաննախանձ առատութեան կեան. իմա՛, հանդարտելով զանձինս ի տան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Ո՞չ զմի ամօթ աղքատանալն ընտանեցուցանէ. (Բրս. վաշխ.։)
Եւ ἑθίζω assuefacio, consuefacio Սովորեցուցանել.
Մի՛ ընդանեցուցաներ զբերան քո ընդ երդումն. (Սիր. ՟Ի՟Գ. 9։)
familiar, domestic;
proper;
native;
tamed;
intimate, friend, relation;
domestic;
—ք, family;
հայր —նեաց, the father of a family;
— պատերազմ, intestine strife, domestic broils;
civil war;
— գաւաճան, թշնամի, traitor, intestine foe;
— հաւատոյ, faithful to the Truth;
— լինել գորց, to be familiar with, or versed in literature.
Ընտանի հօր քոյ է (հօրաքոյրն)։ Ընտանի մօր քոյ է (մօրաքոյրն)։ Ընտանի քո են (զաւակք եղբօր քոյ). (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ը։)
Եւ ասէ ընտանի նորա ցնա. եբր. հօրեղբայր. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ. 14։)
ԸՆՏԱՆԻ կամ ԸՆԴԱՆԻ. οἱκεῖος domesticus, familiaris, propinquus, cognatus, proprius Իբր Ընտան այսինքն ի տան կամ ի տանէ եղեալն. որպէս ընտանի ասին տանուտեառն՝ կինն, զաւակք, ծառայք, ընդոծինք. եւ ամենայն մերձաւոր, բարեկամ, ծանօթ, ընտել, հարազատ, ազգական. իւրքն. եւ իւրական. սեպհական. յանկաւոր. տան մարդ, տնեցի, ճանչւոր, եւ իրեն ընկածը.
Թշնամիք առն ընտանիք իւր. յն. ոյք ի տան. (Միք. ՟Է. 6։)
Տայ կերակուր ընտանեաց. յն. տան. (Առակ. ՟Լ՟Ա. 15։)
Ոչ ոք էր անդ յընտանեաց անտի։ Լուան զձայն ճչոյն ընտանիքն. իմա՛, տնեցիք. (Ծն. ՟Լ՟Թ. 21։ Դան. ՟Ժ՟Գ. 26։)
Բազմութիւն ընտանի արանց քաջաց։ Ընտանի իւր բնակչօք։ Ի ձեր ընտանի տեառնէն։ Ընտանի դաւաճան կամ թշնամի. եւ այլն. (Խոր.։ Արշ.։ Մխ. երեմ.։ Նար.։)
ԸՆՏԱՆԻ ասին անկենդան իրք պէսպէս ոճով. զոր օրինակ
Ընտանի ողջոյն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 27։)
Ո՛չ ընդանի է բացատրութիւնն. (Արիստ.։)
Հայեցեալ ընդ ընդանի իւր անպատուութիւնն. (Ճ. ՟Բ. այսինքն անձնական։)
Իւր ընտանի փառօքն. (Իգն.) այսինքն սեպհական, յատուկ։
Ընտանիդ քո պայծառութեան։ Յընտանի փառացն։ Ի պատկեր ընտանի։ Ընտանի անուն, կամ ձայն, կոչումն, սովորութիւն, նիւթ. (եւ այլն. Նար.։)
Քան զամենայն պիտանացու է եւ ընտանի բնութեանս. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)
Ընտանի մտաց է անդադարելի գոլ. (Կլիմաք.։)
Զաստուած հաշտ գոլ որոց ի յերկրիս, առ ի յընտանւոյ եւ ի բնաւորականէն իւրմէ բարերարութենէ. (Դիոն. եկեղ.։)
ԸՆՏԱՆԻ. ἤμερος, ἠμερώτατος cicur, mansuetus, domesticus իբր Ձեռասուն, ձեռնընդել, ընտել, տնական, ո՛չ վայրենի (կենդանի, տունկք, եւ այլն)
Կենդանեացն ջոլիրք՝ ընտանեաց, միանգամայն եւ վայրենեաց։ Հաց՝ սկզբունք արմտեաց եւ պտղոց ընտանի կերակրոց, զոր մարդկան ընտանի կենդանւոյ բաշխեալ ետ Աստուած։ Ի մրգաբերացն ընտանի պտուղս։ Ընտանի ծառք. եւ այլն. (Փիլ.։)
Քաջապտուղք տնկոցն զորս սնուցանեն՝ զպտուղսն ընտանի երկրին մերձ դնեն. (Բրս. գորդ.։)
familiarity, confidence, communication, frequeutation;
habit;
intimacy;
friendship;
— ընդ կնոջ, carnal intercourse with a woman;
յ— կոչել, to domesticate, to tame.
ԸՆՏԱՆՈՒԹԻՒՆ կամ ԸՆԴԱՆՈՒԹԻՒՆ. οἱκειότης, τὸ οἱκεῖον familiaritas, privata necessitudo Ընտանի գոլն՝ ըստ ամենայն առման. մերձաւորութիւն. ազգականութիւն. ծանօթութիւն. հարազատութիւն. նմանութիւն. եւ Ընտելութիւն.
Ընտանութիւն մարմնոյ. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Ը. 6։ ՟Ի. 19։)
Սատակելի է իբրեւ թշնամի, սակաւ ինչ փոյթ արարեալք ընտանութեան. (Փիլ. բագն.։)
Զընտանութեան անուանսն ի մէջ բերէ՝ զեղբօրն եւ զքեռն. (Սարգ. յկ. ՟Է։)
Անհամեմատ բարի՝ ընտանութիւնն Աստուծոյ է. (Մխ. երեմ.։)
Ընտանութիւն առ հայրն։ Առ քեզ ընտանութեան։ Յընտանութենէ իմաստնոց։ Մերձաւոր ընտանութեամբ։ Յընտանութիւն արեանն Յիսուսի ներկեալ զարդարես. (եւ այլն. Նար.։)
Եւ իբր Ընդելութիւն. կամ հեղութիւն. ἠμερότης mansuetudo
Յընտանութիւն եւ ի հասարակութիւն կոչելով. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
female neighbour, intimate friend;
house-maid, servant.
ԸՆՏԱՆԻԱ եւ ԸՆՏԱՆՈՒՀԻ. (յունական ոճով յարմարեալ. ) Հին մամն ազգատոհմին, կամ քոյր նախապապուն.
Մեծ ընտանին, եւ մեծ ընտանիայն՝ նախահօրն եւ նախամօրն. այսինքն որ ի պապէն եւ ի մամէն եղբայր եւ քոյր։ Ընտանի մեծագոյն եւ ընտանուհի, նախահայր եւ նախամայր, եւ որք ըստ նոցին, որք յապոպապէն եւ որք յապոմամէն եղբայր եւ քոյր. (Մխ. դտ. հին ձ։ եւ Կանոն.։)
cf. Ընտուստ.
familiar, brought up in the house;
cf. Ընդասուն.
ԸՆՏԱՍՈՒՆ կամ ԸՆԴԱՍՈՒՆ ԸՆՏԱՍՆՈՒՆԴ կամ ԸՆԴԱՍՆՈՒՆԴ. οἱκῶν οἱκίαν domi sedens Ի տան սնեալ. ընտանասուն. ո՛չ վայրագ. ըստ յն. տնաբնակ. որ նստի ի տան եւ ի մէջ ընտանեաց.
Այր առանց պաճուճանաց ընտասուն. (Ծն. ՟Ի՟Ե. 27։)
Յակոբ այր միամիտ եւ ընդանեսուն (կամ ընդասուն)։
Ոչ ընդ անձեռնընտելսն հաւասարէ (աղաւնին), եւ ո՛չ ընդ ընդասնունդսն դեգերեալ՝ ծխոյ աղտեղութեամբ ներկանի. (Պիտ.։)
cf. Ընդելակից.
cf. Ընդելանիմ.
cf. Ընդելասէր.
cf. Ընդելացուցանեմ.
cf. Ընդելուզած.
cf. Ընդելուզանեմ.
cf. Ընդելուզուած.
cf. Ընդելուցանեմ.
immovable, firm in one place.
Առ ետեղ կացօղ մնացօղ. կապեալ. անշարժ.
Կորուսանեն զբնական ունակութիւնս արագութեան վասն ընտեղակաց խամութեանն շղթայից. (Պիտ.։)
elective, eligible, electoral;
better, singular, exquisite.
Ընտիր. ընտրեալ. լաւ. գովելի. ըրինտ, ընտրած, ջոկած, օրինած.
Ընտրական նիւթ, կամ սերմանք, կրօնք, բարք, շրթունք, քննութիւն, կամք։ Ընտրական բառիւք։ Ընտրականացն բարեմասնութեան՝ Աստուծոյ հաճելեացն. (Նար.։)
elegance, goodness, excellence;
examination.
Ընտրականն գոլ. լաւութիւն. եւ Ընտրողութիւն, քննութիւն.
Բարձր ընտրականութիւն։ Նախադատն ընտրականութեան։ Զփախուցեալն յընտրականութենէ դատման օրինին. (Նար.։)
choicest, flower;
—աւ, select, choice, picked;
by choice, by selection;
մանկունք —աւ, the flower of the youth;
կաչառք —աւ, rich or precious gifts.
ԸՆՏՐԱՆ ԸՆՏՐԱՆՔ. Ընտրելն, իլն. ընտրութիւն, ընտիր ընտիր զատուցեալքն.
Ժիրաժիր մանկունս ընտրանաւ զայն յուսումն արուեստականաց տային. յն. ստորակարգելով. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 12։)
Կաշառս ընտրանաւ (յն. ընտիրս) առնուիք ի նոցանէ. (Ամովս. ՟Ե. 11։)
Զմիս ընտրանաց (յն. ընտրելոց) կերիցէ. (Զաք. ՟Ծ՟Ա. 16։)
Իւղով ընտրանաւ զգլխաւորս օծանէին. (Երզն. մտթ.։)
Զի որ ընտրանաւն ինչ ոք իցէ, աւելի իմն պատուական է, եւ աւելի իմն գութ կայ ընդ նմա այնր՝ որ ընտրիցէն. (Ոսկ. ես.։)
Միւս եւս գիրք՝ մաքառումն ընտրանաւ. ((յն. պէսպէս կամ ընտիր). Եւս. պտմ. ՟Ե. 26։)
choice, election, prime;
act of picking;
garbling;
արծաթ —նաց, pure silver.
select, elect;
virtuous, honest, upright.
Յեսուայ՝ պաշտօնէին Մովսիսի՝ ընտրելոյ։ Արանց ընտրելոց։ Իսրայէլ ընտրեալ իմ։ Իսրայէլի ընտրելոյ իմոյ։ Ընտրեալք իմ եւ ծառայք իմ։ Ի յագուրդ ընտրելոց իմոց, եւ այլն. զի Ընտիր դուն ուրեք վարի ի հոլովականն։
Երկնաւոր հօտ ընտրեալ. (Շար.։)
Ընտրեալն առաքելականացն դասուց Պօղոս։ Ո՞վ ոք յընտրելոց. (Նար.։)
better, excellent, very good, preferable.
εὑδοκιμότερος Առաւել ընտրելի. եւ յոյժ ընտիր.
Ընտրելագոյն էր ինձ, թէ բնաւ եւ ծնեալ իսկ չէր զիս մօր իմոյ. (Փարպ.։)
Մերձաւորագոյնք իցեն Աստուծոյ ... կամ ընտրելագոյնք որպէս մարտիրոսսն. (Նար. հ։)
Ոչ այլ ոք ի քերդողացն եղեալ էր ընտրելագոյն քան զսա. (Պղատ. տիմ.։)
elected with another.
συνεκλεκτός co-electus Կցորդ ընտրութեան. ի միասին ընտրեալ. զուգապէս ընտիր.
Որ ի Բաբելոն ընտրելակից եկեղեցին է. (՟Ա. Պետ. ՟Է. 13։)