Definitions containing the research դա : 10000 Results

Այլակերպ, ից, աց

adj.

transformed, transfigured;
changed, metamorphosed;
different, unlike;
disguised, masked;
յայլակերպս, incognito, in disguise;
յայլակերպս լինել, to be masked, to be in disguise, to disguise ones self;
to be transfigured;
to be metamorphosed, to be transformed;
— յորջորջումն, allegory, metaphor.

NBHL (1)

եւս եւ գ. յոքն. ἐτερόμορφος, ἔτερος , διαφέρων, διάφορος, παρηλλαγμένος, ἑξηλλαγμένος. qui formae diversae est, alienus, diversus, differens Ունօղ զայլ կերպ եւ զկերպարան. այլազան. այլափոխեալ. օտար. տարբեր. աննման. այլագունակ. պաշգա դարզ. մէւթէշէքքիլ.


Այլակերպութիւն, ութեան

s.

transfiguration;
metamorphosis;
transformation, disguise.

NBHL (2)

Այլակերպիլն Տեառն ի Թաբովր. որ եւ ՊԱՅԾԱՌԱԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆ. ուստի եւ տօնն Վարդավառի. μεταμόρφωσις. transfiguratio, transformatio

Թուեցաւ Աքայաբու, եթէ այլակերպութիւնն ապրեցուցանէ զնա ի դատավճռէն. (Եփր. թագ.։)


Այլակրօն, ից

adj.

of a different religion.

NBHL (1)

ԱՅԼԱԿՐՕՆ ԱՅԼԱՀԱՒԱՏ. Որ է յօտար կրօնից կամ ի հաւատոց. այլազանդ. այլակդեն. այլազգի. եւ այլափառ. ուրիշ հաւատքի կամ դաւանանքի տէր. պաշգա մէզհէպտէն.


Այլահաւատ

adj. s.

of a different belief, sectary;
pagan;
heterodox.

NBHL (1)

ԱՅԼԱԿՐՕՆ ԱՅԼԱՀԱՒԱՏ. Որ է յօտար կրօնից կամ ի հաւատոց. այլազանդ. այլակդեն. այլազգի. եւ այլափառ. ուրիշ հաւատքի կամ դաւանանքի տէր. պաշգա մէզհեպտէն.


Այլաղանդ, ոյ, աց

adj. s.

of another sect, of a different faith;
sectary.

NBHL (1)

Մի՛ մոլորիլ ի սնոտիապատիր բանս այլաղանդացն։ Զգուշացոյց յայլաղանդիցն պատրանաց. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ե. ՟Զ։)


Այլամտութիւն, ութեան

s.

alienation of mind, flightiness, delirium.

NBHL (1)

Իբր նենգամտութիւն. խարդախութիւն.


Այլայլեմ, եցի

va.

to alter, to change;
to vary, to diversify;
to corrupt;
to disaffect, to alienate;
to discountenance;
to falsify, to counterfeit;
to distemper, to disorder.

NBHL (1)

Այլայլեսցե՞ս զմարդասիրելդ։ Զպատկեր պատուոյն այլայլեալ. (Նար. ՟Բ. ԻԷ։)


Այլայլիմ, եցայ

vn.

to vary, to be altered, to change;
to degenerate, to become corrupt;
to be disaffected, to be alienated;
to be indisposed.

NBHL (2)

Որպէս ամբոխիլ. ծփիլ. պղտորիլ. խռովիլ. վեր ի վայր լինել. ալթիւսթ՝ մուզդարիպ օլմագ.

Այլայլի միտք իմ յասել զդառն չարչարանաց բանս. (Սիսիան.։)


Անզգամիմ, եցայ

vn.

to be rascally, to be knavish, to be wicked;
to become mad, to grow mischievous.


Անզգայ, ից

adj.

insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.

NBHL (1)

ἁναίσθητος. sensu carens, insensatus. Որ չզգայ. անբաժ ի զգայութենէ. եւ անշունչ. անկենդան. չզգացօղ. տույմազ. պիլա հըսս. ճանսըզ.


Անզգայ

adv.

insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.

NBHL (1)

ἁναίσθητος. sensu carens, insensatus. Որ չզգայ. անբաժ ի զգայութենէ. եւ անշունչ. անկենդան. չզգացօղ. տույմազ. պիլա հըսս. ճանսըզ.


Անզգայանամ, ացայ

vn.

to be insensible, to be stupid;
to be infatuated.

NBHL (1)

Իբրու թմբրութեամբ իմն անզգայացեալ՝ դնէ դաշինս ընդ դժոխոց. (Յհ. կթ.։)


Անզգայացուցանեմ, ուցի

va.

to infatuate, to stupefy, to hebetate;
to deprive of reason.

NBHL (1)

Թունաւոր ճճիք, եւ դաժանութիւնք արմատոց եւ բուսոց կարեն զմեզ անզգայացուցանել. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։)


Անզգայիմ, եցայ

vn.

cf. Անզգայանամ.

NBHL (1)

Եթէ բոլորովին անդամօքն անզգայիցի. (Ոսկ. լս.։)


Անզգայութիւն, ութեան

s.

insensibility, stupidity, apathy, indolence, lethargy.

NBHL (2)

Զդարման մանկանցն թողեալ, եւ այնպէս անզգայութեամբ եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Ա. 11։)

Անհնարին անզգայութեամբ մերկ զանձն ընդ դաշտսն կոծելով. (Ագաթ.։)


Անզգօն, ից

adj.

stupid, foolish, senseless, indiscreet.

NBHL (1)

Որ չէ զգօն. խորհրդակորոյս. անխրատ. անզգամ.


Անզեղջ, ից

adj.

impenitent, irreclaimable;
irrevocable.

NBHL (4)

գրի եւ ԱՆԶԻՂՋ. ἁμετανόητος. Որ չունի զեղջ. որ ոչն զղջանայ. անապաշաւ. անդարձ. չիզըղջացօղ. փիւշման օլմայան. թէօպեսիզ.

Մեղաւորաց անզղջից։ Անզղջիցն դատաստան արեան։ Անզղջիցն մահ որոշեաց. (Մշ. Դտ.։)

Անստրջանալի. ընդ որ ոչ լինի զղջալ. անփոփոխ՝ բարի կամ անբրի. որ ետ չիդառնար. փիւշման օլունմազ. ἁμεταμέλητος.

Ի Տեառնէ ժամանեալ անզեղջ խռովութիւն ի վերայ Ադամայ. (Զքր. կթ.։)


Անզղջական, ի, աց

cf. Անզեղջ.

NBHL (1)

Աստուած անզղջական բարերարութեամբ իւրով կարգեաց։ Գոհացաք զանզղջական փառացն Քրիստոսի։ Ընդ անզղջական վարդապետութեամբն. (Ագաթ.։)


Անզղջութիւն, ութեան

s.

impenitence, obduracy.

NBHL (1)

որ եւ ԱՆԶՂՋԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ. Անզեղջ մնալն ի չարիս. անդարձութիւն ի մեղաց. խստասրտութիւն մեղաւորի. թէօպէսիզլիք.


Անզնին

adj.

inconsiderable, imperceptible.

NBHL (1)

Ունիմք դարձեալ զխօսուն եւ զիմաստուն զոգին անզնին եւ անկերպարան. (Վեցօր. ՟Է։)


Անզոհ

adj.

without sacrifice;
unworthy to be sacrificed.

NBHL (1)

Անզոհ կարդայր (Դաւիթ) ի հալածմանն իւր. (Վրդն. սղ.։)


Անզոյգ

adj.

odd, not a pair;
different, dissimilar;
— գործել, to spoil the pair, to render dissimilar.

NBHL (1)

Անմիաբան եւ անհանդարտ կամ դժկամակ սրտիւ. (որ է հելլենաբանութիւն).


Անզուգական, ի, աց

adj.

matchless, incomparable, unparalleled, unequalled.

NBHL (1)

Իբր անզոյգ. անհաւասար. անհամեմատ, այս ինքն անյարմար, անբաղդատ, անկշռեիլ. անզուգելի. ույմազ. նահէմվար. ἅνισος, ἁνώμαλος.


Անզօր, աց

adj.

without power, weak, impotent, feeble;
unmanly, fainthearted;
inefficacious, insufficient;
invalid.

NBHL (1)

Անզօր ի դալարութենէ. իբր անդալար. (Շ. բարձր.։)


Անէ, էից

adj. s.

that does not exist, null, none;
nothing, non-entity.

NBHL (1)

Ստացողին իմոյ յանէից։ Յօրինեցեր կարող տիրապէս զբովանդակ բնութիւնս ամենայն էից յանէից. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Լ՟Գ։)


Անէծք, նիծից

s. pl.

imprecation, malediction;
execration, horror, detestation.

NBHL (2)

Ածիցեմ ի վերայ իմ անէծս, եւ ոչ օրհնութիւն։ Յի՛մ վերայ անէծքն այն։ Ի նմին բերանոյ ելանեն օրհնութիւնք եւ անէծք։ Եթէ առցէ ի վերայ նորա անէծս՝ անիծանել զնա։ Անէծք եւ ստութիւն եւ սպանութիւն։ Անէծք զուր՝ ումեք ոչ ելանեն։ Որոց բերանք անիծիւք եւ դառնութեամբ լի են։ Մերձ է յանէծս. եւ այլն։

Ողկոյզդ օրհնութեան՝ ընդ պտղոյս անիծից։ Փակեալ առ ի քէն զանիծիցն դժնդակ ըղձիցն չարաշուք ձայն. (Նար.։)


Անէութիւն, ութեան

s.

nothingness.

NBHL (1)

Յորժամ յանէութենէ ես տիրական ձեռօքն կենդանաստեղծեալ լինէի. (Պիտ.։)


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (2)

Թռչուք անըմբռնելիք յորոգայթադիր որսորդաց. (Պիտ.։)

Իբր ի վեր քան զըմբռնումն մտաց. անիմանալի. անբովանդակելի. անհաս. անպարագիր. ագլա սըղմազ, ագըլ էրմէզ. ἅπλητος. omnem captum superans.


Անընդդիմակայ

cf. Անընդդիմակ.

NBHL (1)

Անընդդիմակաց ի հակառակորդաց. (Ագաթ.։)


Անընդդիմակաց

cf. Անընդդիմակ.

NBHL (1)

Անընդդիմակաց ի հակառակորդաց. (Ագաթ.։)


Անընդել, ի, ից

adj.

cf. Անընտել.

NBHL (3)

Սննդակից մարդկան կենդանին շուն, յորժամ յումեքէ յանընդել երեսաց բաղխեսցի, մոլի եւ կատաղի. (Փիլ. լիւս.։)

Փախուցանելովն զանընդել կենդանիս. (Պիտ.։)

Իբր զանընդել կենդանիս. (Պիտ.։)


Անընդհատ

adj. adv.

uninterrupted, continual, successive;
uninterruptedly, successively.

NBHL (4)

ἁδιάστατος. non interruptus, continuus. Ոչ ընդհատեալ. շարունակ. անդուլ անդադար. չմիջահատած. արասըզ. վէթիրէսիզ.

Առանց ընդհատելոյ. անդադար. միշտ եւ հանապազ. յաւէժ. շարունակաբար. արտը արասը օլմայարագ, պիր տիւզիւյէ, տայիմ.

Ի վերայ ամենայնի՝ որք յԱստուծոյ եղեալ են, անընդհատ խնդա՛ միշտ։ Երթայ զհետ պարգեւ բնութեանն անընդհատ ի մանկութենէ ի ծերութիւն. (Փիլ.։)

Անընդհատ տիրէր ի վերայ նորա արդար իրաւունքն. (Լմբ. պտրգ.։)


Անընդոստ

adj.

that cannot be jolted out of its place, fast;
firm, steadfast.

NBHL (2)

ԱՆԸՆԴՈՍՏ որ եւ ԱՆՈՍՏ. Որ ոչ ընդոստնու. անշարժ. հանդարտ. անխռոջ. եւ պղերգ. խստասիրտ. գըմըլտանմազ.

Մնաց իբրեւ զսել դարբնաց անընդոստ. (Լմբ. ժղ.։)


Անընդունակ

adj.

incapable, unqualified, insufficient.

NBHL (3)

Որպէս բնութիւնն անխառն եւ անընդունակ է վատթար կրից, նմանապէս եւ արդարութիւն նորա անընդունակ է չարաչար կրից։ Անընդունակ չարաչար գանձուց բանսարկուին. (Սարգ. յկ. ՟Դ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Բ։)

Քամահեսցեն զնա, եւ անընդունակ զվարդապետութիւնսն ցուցցեն. (Նանայ.։)

Կամ անտանելի. անբովանդակելի.


Անընթեռնլի

adj.

illegible, unreadable.

NBHL (1)

Զոր չէ մարթ ընթեռնուլ. անվերծանելի. անկարդալի, գաղտնի. օգունմազ.


Անընկեր

adj.

without companion, alone.

NBHL (1)

Ադամ էր անընկեր միայնակ. (Եպիփ. ծն.։)


Անընտրաբար

adv.

indiscreetly, imprudently.

NBHL (1)

Անընտրողաբար. առանց ընտրելոյ կամ ընտրութիւն առնելոյ. անխտիր. անխորհրդաբար. թէվէքէլլի.


Անընտրող

adj.

indiscreet, imprudent.


Անընտրողութիւն, ութեան

s.

indiscretion, imprudence.

NBHL (2)

Պակասութիւն ընտրողութեան՝ քննութեան եւ ուղիղ դատման. անխոհեմութիւն, տգիտութիւն. անխելքութիւն.

Նաւաստեաց լինել դաւող անընտրողութեամբ. (Պիտ.։)


Անըստգիւտ

cf. Անստգիւտ.

NBHL (2)

Ոչ մի ինչ պակասութիւն ի բոլորն անդամոց, յամենայնէ այսպիսեացս անըստգիւտ եղեալ. (Պիտ.։)

Իրք՝ ստգտանօք մտաց դատապարտիմք, նորա է, եւ անստգիւտն՝ մեր. (Լմբ. էր ընդ.։)


Անթառամ

adj. s.

unfading;
incorruptible;
amaranth.

NBHL (1)

ἁμάραντος, ἁμαράντινος, ἁμίαντος. non marcescens, immarcidus. Որ ոչն թառամի. անթարշամ. միշտ դալար. անեղծ. անարատ. մշտատեւ. անփոփոխ, որ չիթօշնիր՝ չիթոռմիր. սօլմազ.


Անթատակ

s.

arm-pit.

NBHL (1)

Բառ ռմկ. որպէս Անթի տակն. ընդանթական մասն մարմնոյ. տեղիքն՝ որ ընդ անթովք.


Անթարթափ

cf. Անթարթ.

NBHL (1)

Կամ որ ոչ թարթափի յայլ իրս. անդանդաղ. անսայթաք.


Անթարշամ

adj.

cf. Անթառամ.

NBHL (1)

Հուրն ի մէջ դալարոյն կանաչ ոստոց մորենոյն երեւեալ՝ պահեաց զնա անթարշամ. (Ագաթ.։)


Անթերի

adj. adv.

entire, complete, perfect;
entirely, completely.

NBHL (1)

Զվարդապետութիւնն իւր անթերի առնէր ի լսելեաց նոցա. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Անթիւ, թուոյ, ոց

adj.

innumerable, immense.

NBHL (2)

Աստուած՝ հոգի կենդանի է, հուր կիզելոյ, անթիւ. (Ագաթ.։)

Ութերորդի անթիւ դարուն՝ որ յաւիտեան, որում ոչ ամք՝ եւ ոչ ամիսք են թըւական. (Շ. իմ. եղակ.։)


Անթլփատութիւն, ութեան

s.

uncircumcision;
prepuce.

NBHL (1)

Եւ իբր անդամ անթլփատ.


Անթուական, ի, աց

adj.

innumerable.

NBHL (2)

Զանթուական լուսեղինացն դասս նշանակէ. (Վրդն. դան.։ Իսկ Գանձ.)

Անհուն անթուական, կամ անուր անթուական. իմա՛, ոչ անկեալ ընդ ըուով ժամանակի, անժամանակ։ Եւ դարձեալ իբր անթիւ ասի անդ,


Անժամ

adj.

too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.

NBHL (1)

Եթէ անցանէ ընդ սահմանեալ կէտն, ո՛չ է կենդանի, այլ որպէս զանժամ ոք ցաւօք եւ հեծութեամբ. (Լմբ. սղ.։)


Անժաման

adj.

that cannot arrive;
not arrived, slow, tardy.

NBHL (1)

Սուրհանդակ անժաման. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)