imperfection, incomplete state;
defectiveness, want, faultiness.
Յանկատարելութենէ հաղորդ լինել կատարողական հանճարոյ։ Կերակուր կատարելագործ է կերակրողացն՝ զանկատարելութիւն նոցա եւ զկարօտութիւն լնուլ. (Դիոն.։)
cf. Անկատարելութիւն.
Յանկատարելութենէ հաղորդ լինել կատարողական հանճարոյ։ Կերակուր կատարելագործ է կերակրողացն՝ զանկատարելութիւն նոցա եւ զկարօտութիւն լնուլ. (Դիոն.։)
without order, in disorder, disorderly, irregular, confused, indistinct, not methodical;
intemperate, inordinate, immoderate, excessive, licentious;
յանկարգ, cf. Յանկարգ
Ամուլ էր Սառա, եւ ծնաւ որդի յանկարգ ժամանակի։ Արդ ամլոյն ծնանել (որպէս եւ պառաւոյ՝) անկարգ էր. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)
cf. Անհնարին.
Զանկարելեաց կախի եւ աւելորդից յուսոց. (Դիոն. եկեղ.։)
Զեղծումն գործել, երկրորդ՝ անկարելեաւ։ Զանկարելիսն կարելիս կացուցանէ։ Զվտանգ անկարելի աղետիս. (Պիտ.։)
not indigent, not in want.
Որովայն անկարօտ թշնամանէ զառաջնորդականն. (Մաշկ.։)
plenitude, fulness, abundance.
Հաղորդ առնելով աստուածային անկարօտութեանն. (Խոսրովիկ.։)
cf. Յանգաւոր.
Զտուն հօր՝ կրսեր որդւոցն սովոր են տալ. բայց տեսցի անկաւորին լինել։ Ամենայն շնորհ իսկ բովանդակ յանկաւորսն երթիցէ։ Զի չվայելէ զսրբոյ եկեղեցւոյ ժառանգութիւնն յանկաւորացն հեռացուցանել, բայց եթէ անկաւորացն կամաւորութեամբ. (Մխ. դտ.։)
lifeless, dead;
cold, without ardour, — animation;
inanimate;
azote.
Եւ անկենդանք՝ որ ոչ շարժին. (Յիսուս որդի.։)
that cannot be lost, imperishable;
without loss.
Զի զիս զանարժանս՝ անկորուստ եւ անվնասելի ընդ փրկեցելոցն հաղորդեսցես. (Նար. ՟Լ՟Զ։)
insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.
Երկրորդել զանհամ պատմութիւնս նոցա. (Վեցօր. ՟Զ։)
fatherless.
Անմայրն անհայր լինի ... Անմայր յառաջնումն, եւ անհայր յերկրորդումս։ Անհայր աստի, այլ եւ անմայր անտի. (Ածաբ. Ծն. եւ Առ որս. ՟Գ։)
Զանհայրն մանուկ՝ մայրդ որդեպէս գերագգուեցեր. (Նար. կուս.։)
Անառաջնորդ. ուր չիք հայր վանաց.
implacable, irreconcilable.
Զօրէն անհաշտ հակառակորդաց. (Պիտ.։)
Գուցէ հաշտիցի որդին ընդ հօր իւրում, եւ նմա անհաշտ (այս ինքն անաջող) լիցի մեքենայքն. (Կիւրղ. թագ.։)
cf. Անհաս.
undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.
Փշրեալ, եւ բաշխի ի մասունս անհատս։ Նուիրեալ, եւ ի մասունս անհատս բաշխեալ. (զի յիւրաքանչիւր մասին սուրբ հաղորդութեան է նոյն Քրիստոս ամբողջ) (Նար. ՟Խ՟Է. ՟Ծ՟Գ։)
Որդւոց անհատ յորդորութիւն։ Յանհատ եւ յանհամեմատ թիւս. (Նար. ՟Լ՟Ա. եւ Նար. առաք.։)
indivisibly, inseparably;
individually.
Ծընունդ անճառ ըսկըզբնատպին՝ անհատաբար քում ծընողին. (Յիսուս որդի.։)
Որ ի հարաշարժ ի յաղբերէն յառաջ բղխեալ անհատաբար ի յորդւոյ. (Շար.։ եւ Քեր. քերթ.։)
cf. Անհատուած.
Անհատուածելի իսկութեանց։ Անվախճան կենացդ սովաւ հաղորդիմք անհատուածելի. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)
inexhaustibleness;
individuality.
Եւ անսպառ յորդութիւն. աննուազութիւն.
exempt from tax or impost.
Ետ հարկս՝ բնութեամբ ազատ եւ անհարկ՝ էակից հօր որդին. (ՃՃ.։)
Ոչ հարկաւոր. աւելորդ. իգթիզասըզ.
incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.
Զկամս անշարժս եւ անհաւանս ի յորդորմունս խօսից նոցա. (Փարպ.։)
improbable, unlikely.
Երկրորդ՝ անհաւանականաւ (եղծումն լինի). (Պիտ.։)
incredulity;
disapprobation;
obstinacy.
Անհաւանութեան որդի՝ որ առնէ զանհաւանութիւն լինի։ Այսպէս նոյն ինքն եւ անհաւանութիւն ասի բանսարկուն. (Բրս. հց.։)
Խռովութիւն հօր առ որդի, եւ որդւոց անհաւանութիւն. (Յճխ. ՟Ե։)
Երկրորդս առաւել անհաւանութեանցն ունի ստաբանութիւն։ Այս եւ ոչ մի ինչ յայտնեաց գոլ ցուցանելով առաջիկայ անհաւանութեամբն. (Պիտ.։)
unequal.
ἅνισος. inaequalis. Որ չէ հաւասար ընդ այլում, այլ առաւելեալ կամ նուազեալ յո՛ր եւ է կարգի. աննման. անհամեմատ. անմիաբան. անհաղորդ. անպայման. հաւսար չեղօղ. ույմազ. պէրապէր օլմայան. նահէմվար.
Երրորդութիւնն՝ ոչ իրաց անհաւասարից թիւն. (Առ որս. ՟Ժ՟Դ։)
Աննմանք եւ անհաւասարք (ի կրօնս)։ Առ օրէնս երկրի անկցորդ, եւ առ հասարակաց իր՝ անհաւասար. (Նար. խչ. եւ Մծբ.։)
Անհաւասարացն հաւասարեաց (հաղորդելով ընդ նզովեալս). (Կանոն.։)
incredulous, unbelieving, infidel, irreligious;
incredible;
— լինել, to disbelieve.
Անհաւատ էր ապաքէն մարդկութեանս, թէ ի մեռելոցս մք յառնիցէ, իբրեւ՝ որպէս զի թէ անհաւատ իցէ ի մարմնոցն մեռելոց որդեծնութիւն լինել։ Անհաւատ են գործք, եթէ Աստուծոյ Որդի զայս համբերել հաւանեսցի։ Եթէ այն անհաւատ է, եւ այս անհաւատ է. այլ ինձ երկոքին հաւատարիմ են. (Կոչ. ՟Ե. ՟Ժ՟Գ. ՟Ժ՟Դ։)
unfaithful, disloyal, perfidious.
Որ ոչ հաւատայ յԱստուած, ոչ լինի հաճոյ նմա. նախ վասն անշնորհակալութեանն ... երկրորդ՝ վասն անօգտութեան, երրորդ՝ վասն անհաւատարմութեանն. քանզի որ կացուցեալ է ի վերայ իշխանութեան ինչ՝ պարտի ճանաչել զայն յորմէ կացուցաւն, զի մի՛ լիցի անհաւատարիմ ծառայ. այս ինքն զի մի՛ գոլով սպասաւոր՝ յափշտակեսցէ յինքն զտէրութիւնն. եւ այլն. (Առաք. մոլ.։)
without vestige, untraced;
— առնել, to annihilate;
— լինել, to be annihilated.
Ի ծովու ճանապարհորդեալ անհետ ընթացիւք. (Շար.։)
Պահել անհետ զյարատես փոխարինութիւն (կամ զյարատեւ փոխանորդութիւն) կենաց. (Պիտ.։)
disobedient, refractory, rebellious;
— լինել, to disobey.
Նշանակ որդւոցն անհնազանդից։ Որդի անհնազանդ ի կորուստ եղիցի։ Ամենեքեան անհնազանդք գնան կամակարութեամբ։ Սիրտ անհնազանդ եւ անհաւան։ Զսիրտ իւրեանց կարգեցին անհնազանդս։ Այր ոք անհնազանդ իցէ քեզ, եւ ոչ լսիցէ բանից քոց, եւ այլն։
to disobey, to rebel.
Ոչ հնազանդիս, զի եղիցիս ի կորուստ անհնազանդեալ որդիդ հարանց. (Յհ. իմ. երեւ.։)
disobedience, transgression.
Որդի անհնազանդութեան՝ նոյն է եւ որդի բարկութեան. (Բրս. հց.։)
cf. Այլասեր.
Երեք հարիւր զօրականաւ (հարեր)՝ զբիւրս բիւրուց այլասեռին (մադիանացւոց)։ Յայլասեռից զոմըն հարեալ։ Ընդ հարկաւ եւ երկիւղիւ այլասեռից։ Հաւատացեալքն սովաւ պարծին ի միջի այլասեռիցն. (Շ. յիսուս որդի. եւ Շ. վիպ. եւ Շ. ատ. եւ Շ. բարձր.։)
to change, to alter;
to counterfeit;
to metamorphose;
to diversify.
Այլափոխեցին (զբանն) ի դէմս երրորդութեան. (Լմբ. պտրգ.։)
different;
differently.
Այլօրինակաբար ինչ կցորդութիւն ունել. (Գագիկ առ ռոմանոս.։)
wild goat;
roe;
buck, hart;
deer.
Իբրեւ զայծեամն եւ զեղջերու։ Որպէս ուտիցի այծեամն եւ եղջերու։ Ասայէլ էր թեթեւ ոտիւք իբրեւ զմի յայծեմանց ի դաշտի։ Թեթեւագոյնք ոտիւք իբրեւ զայծեմունս ի վերայ լերանց։ Նման է եղբօրորդին իմ այծեման, կամ որթուց եղանց։ Իբրեւ զերկու ուլս երկուորիս այծեման։ Իբրեւ զայծեամն փախուցեալ. եւ այլն։
such, similar, like;
equal, same;
as great, as much.
Ո՞ր հայր գթած, կամ ո՞ր մայր ողորմած այնպիսի եղէկիզին ի վերայ թշուառութեան որդւոց. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)
cf. Այնչափ.
Այնքան յաչաղանքն գրաւեալ զառաջնորդական զմիտս, որպէս զի զայսքան իմ զվէրս թողեալ եւ այլն. (Լմբ. ատ.։)
Ցայնքան կրթեալ, մինչ սիրելիք կարի քաջ՝ թագաւորացն եղանիլ։ Ցայնքան, որ զի եւ զինքն իբրեւ զզօրավար նշանակէր։ Զիւրեանցն հանէին յաջորդս՝ ցայնքան, մինչ ի սպառել չուոյն։ Զլռութիւն սիրելով՝ ցայնքան ոչ հանէին խօշիւն, մինչեւ ... (Պիտ.։)
that drives away devils.
Եւ կամ դաւթեանն սաղմոսի՝ այսահալած մարգարէի. (Յիսուս որդի.։)
such, like, in this manner, of this sort;
such, so great.
Այսպիսեաւ տեսակաւ բանից վարեցաւ. (Բրս. գորդ.։)
here, in this place;
hither, to this place;
— աղագաւ, therefore, for this reason.
Կամ հետէ. անտի եւ յառաջ, այս ինքն յատ այնորիկ կարգաւ՝ մինչեւ ցայս վայր, ցարդ. անկից էտեւ՝ յաջորդաբար. օնտան պէրի. καθεξῆς. ordine, deinceps.
in this quantity, such, so numerous, thus great.
Եւ այսքանօք (կամ այսքանեօք) ոչ շարժեցին. (Յիսուս որդի.։)
horn today, new-born.
love of the wife for her husband, conjugal affection.
Ունին ասել խրատս զայրասիրութեան, որդեսիրութեան. (Ոսկ. տիտ.։)
to burn, to enflame, to fire;
to torrefy, to scorch, to parch, to dry.
Ի վերայ աշտանակին սրբոյ այրիցէք զճրագունսն առաջի Տեառն։ Այրիցի ճրագ հանապազորդ արտաքոյ վարագուրին ի խորանին վկայութեան։ Հուրն՝ որ այրիցի ի վերայ սեղանոյն. եւ այլն։
burning, deflagration;
burn, mark caused by fire;
soot;
torrid.
Այրեցումն. այրումն. որպէս այրուք, մնացորդ իրին այրեցելոյ, եւ հետք այրման. սպի, խարան. խանձող. մոխիր, աճիւն. եւ այլն. էրուք. եանըգ. κατάκαυμα. adustio
conflagration, deflagration, combustion, burning.
Յայրեցմանէ չար խորհրդին. (Յիսուս որդի.։)
cavalry, horse.
Ի թիկունս հասանէին մեծաւ բազմութեամբ ժիր եւ քաջ առնեձիոյ։ Լինէր առաջնորդ առնեւձիոյ յունաց. (Ագաթ։)
widow;
widower.
Այրի եկեղեցի, այս ինքն անառաջնորդ. (Լմբ. պտրգ.։)
visit;
search;
inspection;
— առնել, յայց ելանել, to visit, to go to see, to make a visit;
— եւ խնդիր առնել, յայց եւ ի խնդիր ելանել, to search, to examine, to observe.
Այցելութեամբ այց արասցէ ձեզ Աստուած, եւ հանցէ զձեզ յերկրէս յայսմանէ։ Յայցելութեան՝ յորում այց արասցէ ձեզ Աստուած, հանջիք եւ զիմ ոսկերս։ Ուրախ եղեւ, զի արար Աստուած այց որդւոցն Իսրայէլի։ Եւ այց արար Տէր Աննայի, եւ յղացաւ։ Ո՞վ է որդի մարդոյ, թէ այց ինչ արասցես դու նմա։ Ա՛յց արա այգւոյս այսմիկ, եւ դարմա՛ն տար սմա։ Ա՛յց արա մեզ ի փրկութեան քում։ Այց արար Աստուած ժողովրդեան իւրում ի բարութիւն. եւ այլն։
to delay, to linger, to loiter, to tarry, to stay;
to arrive late, to be late.
Որսորդք անագանեալք, որք զխորս գետոցն ոչ ժամանեն որսալ. (Արշ.։)
want of nobility;
niggardliness, lowness.
Անազատութեան տեսակք երեք են, չարաշահութիւն, ժլատութիւն, եւ անհաղորդութիւն. եւ է յատուկ անազատութեանն՝ յոյժ փոյթ ունել ընչիցն, եւ ոչինչ նախատինս համարել յայնոցիկ՝ որ շահու առիթ իցեն. (Արիստ. առաք.։)
want of affinity;
dissimilarity.
Արկանէր առ նոսա զանազգակցութիւնն". այսինքն ցուցանէր զնոսա չլինել որդիս Աբրահամու. (Ոսկ. յհ.։)
insipid, tasteless, unsavoury;
hated, disliked.
Անախորժ լիցի կոկորդն որ ծկտայ. եւ դարձեալ ա՛յլ ըմբեսցէ, եւ փսխէ. (Աթ. Կիւրղ.։)