cf. Քաջառողջութիւն.
Յովբ ... միանգամայն ի բաց եդեալ զքաջողջութիւն, զընչաւէտութիւն, եւ զբազմորգութիւն. (Յհ. իմ. ատ.։)
Բժիշկք յամենայն դեղոց պատրաստեն հնար քաջողջութիւնս եւ խօթութիւնս. (Մագ. ՟Ա. ՟Ի՟Ե։)
Պտուղք ծառոյն քան զհացին զօրութիւն ի ճաշակելն առ քաջողջութիւն կերողացն անուժագոյնք են. (Նիւս. երգ.։)
Ամենայն առաքինի քաջողութեան զանձն տուեալ։ Ամենայն առաքինի քաջողջութիւն եւ շինութիւն եւ խաղաղութիւն քայքայեցաւ. (Յհ. կթ.։)
happiness, felicity, prosperity, rejoicing.
εὑζωή bona et beata vita որ եւ εὑημερία, εὑθυμία կամ εὑθηνία, εὑφροσύνη laetitia, εὑωχία deliciae եւ այլն. Բարիոք կենդանութիւն. քաջողջութիւն. եւ Բարեկեցութիւն. բարօրութիւն. յաջողութիւն. զուարթութիւն. ուրախութիւն.
valiant, courageous;
virtuous, honest.
Առաքինի վարք, կամ քաջութիւնք, քաջողջութիւն, գործք. (Փարպ.։ Յհ. կթ.։ Լմբ. եւ այլն։)
turn, circuit, return;
reference;
reduction;
increase;
burden (of a song);
conversion, change;
— յետս or ընդ կրունկն, recoil, putting or drawing back, retreat;
— հիւանդութեան, paroxysm;
— փոխարինի, recompense, return;
retaliation, compensation, retribution;
— առնել, to turn, to turn about, to return;
again.
Ի ծա՛յր քաջողջութիւնք դարձս ունին եւ անկմունս. (Բրս. պհ.։)
instructive, adapted to exercise.
կրթական վարժիչ թէոնականաց։ Կրթական ջանիւ։ Որ արտաքոյ է բոլոր կրթական քաջողջութեան։ Զկրթական արշաւանս հինիցն. (Յհ. կթ.։)
orderly, regularly, suitably, methodically.
Հոգիդ քաջողջութեամբ առ ի յիւրն մեծութիւն բարձրացեալ, կարգաւորաբար մարմնոյս ունակութիւնք թառամին. (Բրս. հայեաց. յն. այնուհետեւ մնայ, կամ հետեւաբար։)
cf. Կարգաւորաբար.
Հոգիդ քաջողջութեամբ առ ի յիւրն մեծութիւն բարձրացեալ, կարգաւորաբար մարմնոյս ունակութիւնք թառամին. (Բրս. հայեաց. յն. այնուհետեւ մնայ, կամ հետեւաբար։)
siekness, illness, indisposition, infirmity.
յինքեան կրէ իւրաքանչիւր ոք քաջողջութիւնս, եւ խօթութիւնս։ գրեալ էիք զորպիսութիւնն ո խօթութեան, եւ դարձեալ եթէ որպէս ի կենդանութիւն դարձեալ արծարծեաց զնա տէր. (Մագ. ՟Ի՟Ե. ՟Կ՟Զ։)
kind, species, race, generation;
nature, complexion;
*height;
gender;
— եւ տեսակ, the genus and the species;
մարդկային —, mankind;
հայկական —, the Armenian nation.
Մարդկային սեռի այսոքիկ պատահին ախտք։ Մարդկային սեռի պատրաստեն հնար քաջողջութեան։ Վեհ քան զբոլորն սեռ իմաստիցն սիրողաց (եփրեմ). (Մագ. ՟Ա. ՟Գ։)
very solid, fir, constant;
strong, robust, vigorous;
stoutly, strongly, vigorously.
Զարիական մրցմունս նորա, եւ զքաջապինդ հանդէսս։ Քաջապինդ քաջողջութեամբ սրտի ընդդէմ նորա արիաբար շահատակեալ. (Յհ. կթ.։)
very healthy, of good constitution, sound of body, in perfect health;
— լինել, to be well, to enjoy health.