pressing, important, desirable.
Մինն փութալի, եւ միւսն արհամարհելի։ Փութալի է մեղացն աղքատութիւն։ Որ վախճան ունի, ոչ է յոյժ փութալի։ Ոչինչ ամբառնայ զիս՝ որք միանգամ վայելչականք այլոց են փութալիք։ Ոչ մի ինչ ընդ աշխարհիս փութալիս զբաղել (կամ շաղել ) նոցա։ Մի յաշխարհիս ճեպելեացն է ամուսնութիւն, մանաւանդ թէ սկիզբն եւ արմատ ամենայն սնոտի փութալեացն. (Նիւս. սքանչ. եւ Նիւս. կուս.։)
large box or trunk;
Noah's ark;
coffin, bier;
tomb, sarcophagus, sepulchre, urn.
Զմարմին երանեալ հայրապետին փոխեցին ի հանգիստ՝ եդեալ ի տապանի։ Եւ յետ մահուն կենդանութիւն՝ ետուն ոսկերքն (եղիսէի) ի տապանին։ Բացեալ զտապանն ամենօրհնեալ, եւ զբաղձալին իւր ոչ գտեալ. (Ղեւոնդ.։ Յիսուս որդի.։ Շար.։)
cf. Տարր;
letter, character;
letter, episite;
book;
աստուածեղէն —ք, the Holy Scriptures;
մարգարէական —ք, the prophecies;
—ք կանոնականք, canons, constitutions, statutes, written laws.
Արդեօք չորք տառքդ ամենեցո՛ւն են, թէ բնութիւն ինչ առանձինն։ Ստուգաբանեալ զտառս՝ լինի տարր. վասն զի ռայն զերկուց րէից զտհեղի ունի։ Ի զանազան տառից բաղադրեալ բանականիս (մարմնոյ) բնութիւն։ Նաւաստին հմուտ տեղեկութեամբն զ՝ի վերայ լոյծ մկանացդ ճանապարհորդելով մեծագոյն տառիդ։ Զձեզ աղաչեմ տա՛ռդ երկնի եւ երկրի. (Փիլ. իմաստն.։ Երզն. քեր.։ Նար. խչ.։ Պիտ.։)
Աբրամ ... աբրաամ. եւ ձայնդ՝ իբրու տառի այբին կրկնեցելոյ. բայց զօրութեամբ՝ մեծի կարծեաց օրինաց ցուցանէ զփոփոխումն։ Յաւելուած միոյ տառին զայն նշանակէր։ Տառք յարմարեալք ի ձայնականաց եւ ի բաղաձայնից՝ կերպարանեն զբան. (Փիլ. իմաստն.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ա։ Շ. բարձր.։)
ten, half-a-score;
decade.
Երեսուն թիւ արծաթոյդ բաղկանայ յերիս տասնեակս. առաջին տասնեկաւ անարգեցին զտասն պատուիրանսն. երկրորդ տասնեկաւն ուացան զփրկութիւն մովսիսի, երրորդ տասնեկաւն չհաւատացին երկրին պարգեւաց. (Եղիշ. մատն.։)
disjunctive.
Կա՛մս այս՝ կամ բաղհիւսական է շաղկապ, կամ տարալուծական. (Անյաղթ պորփ. յորմէ եւ Երզն. մտթ.։)
constitute itself, to proceed, to issue.
Ուրոյն կայանալ կամ տարրանալ. բաղկանալ որպէս քանակ տարորոշ. տիրապէս բովանդակիլ. յերիւրիլ.
distinct, different, separate.
Թուականն բաղկանայ ի տարորոշ քանակէն ըստ ինքեան։ Տարորոշ քանակն պատուականագոյն է քան զշարունակն. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)
element, elementary substance or matter;
տարերք, elements;
rudiments;
տարերք կենաց, the elements of life;
ըստ տարերց աշխարհի, according to the worldly maxims.
cf. ՏԱՌ։ στοιχεῖον elementum, principium. Գլխաւոր նիւթ եւ հիւթ՝ որպէս սկիզբն եւ մասն բաղկացուցիչ զգալի մարմնոց. մանաւանդ հող, ջուր, օդ, հուր եւ բաղկացեալն ի նոցունց նիւթական իրք. բնութիւն ինչ. իսկութիւն. մարմին.
Տարից ի միասին ածելոց։ Միւսն իսկ ի տարրիցն։ Զերկաքանչիւրից տարրիցն պատճառելով զբաղկացութիւն. (Պղատ. տիմ.։)
elementariness, elementarity, substance, existence;
elements, rudiments.
στοιχείωσις q.d. elementatio, elementum. Տարրումն. ինչ մի տարրացեալ. բաղկացութիւն տարրեղէն.
incorporation, union, constitution.
cf. ՏԱՐՐՈՒԹԻՒՆ. որպէս Տարրացումն. բաղկացութիւն, եւ տպաւորութիւն. դրոշմ տառից եւ զօդումն տառի ընդ տառի. դասաւորութիւն. Գիր ... նոյն իսկ տառք կոչին. վասն զի ունին տարրումն ինչ եւ դասութիւն. (Թր. քեր.։)
cf. Տարփանք.
Իմաստութեան տարփումն։ Եռայր յիս տարփումն բաղձանաց. (Երզն. մտթ.։ Ուռպ.։)
flat, level, plane, smooth, even, shorn;
plain;
esplanade, glacis.
Խորութիւն զտափարակ ձեւոյն բնութիւնի ընկալաւ. եւ ուղիղն տափարակ հաստատութեանն յեռանկիւնեացն է բաղկացեալ. (անդ։)
desirable, enviable;
dear.
ἑρατός desiderabilis, amabilis, optandus, blandus. Փափաքելի. ցանկալի. տարփալի. անձկալի. բաղձալի. սերտիւ սիրելի.
cf. Տենչիմ.
Պարտ էր հոգեւորականին տենչալ։ Մարտիրոսութեան բաղձայ. քան զչափ բնութեանն առաւել ճգնել տենչայ։ Որք տենչացան զհետ երանաւէտ ձայնին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 1։ Լմբ. սղ.։ Շար.։)
cf. Տենչիմ.
Պարտ էր հոգեւորականին տենչալ։ Մարտիրոսութեան բաղձայ. քան զչափ բնութեանն առաւել ճգնել տենչայ։ Որք տենչացան զհետ երանաւէտ ձայնին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 1։ Լմբ. սղ.։ Շար.։)
cf. Տենչումն.
ἕρως, ὅρεξις desiderium, cupido, appetitus, amor. Տենչ. տենչումն. փափաքումն. սաստիկ սէր եւ բաղձանք. ախորժ. հաճութիւն.
visible, apparent, plain;
theoretical, contemplative, speculative;
perspicacious, sharp;
prophetical, prescient, foreknowing;
formal, special;
—ն, theory;
— ազն, ազգ, տոհմ, the nation, race, tribes of Israel;
—ն ընդ զգայութեամբ անկանի, the visible is subject to the senses.
Երեւեցուցանելով տեսականացն եւ այլ գեղեցկութիւնս։ Յաղագս կենաց վարուց տեսականի։ Տեսական ազգն տեսանել միշտ ուսումն ընկալեալ՝ էին տեսման բաղձասցի. (Փիլ.։)
specific.
cf. Սեւաթորմի.
Տխրերանգ հաւն՝ բաղադրեալ յիւրում սեւաթոյր սարասին. (Պիտ.։)
amiable, benign;
amatory, loving, amorous;
affectionate.
Իբր սիրական համբուրիւք ողջունի զմիմեամբք պատատի, որպէս զձիթենեօքդ բաղեղն. (Փիլ. լիւս.։)
heart;
heart, soul, mind, intellect, memory, intelligence;
courage, spirit, heart;
heart, inmost thought;
heart, centre;
առ սրտի, through anger;
սրտի դիւր, ease, pleasure, contentment, satisfaction;
բարութիւն, խստութիւն սրտի, kindness, hardness or obduracy of heart;
լքումն սրտի, faintheartedness, despondency;
ուղիղ, անկեղծ սրտիւ, sincerely, openheartedly, openly;
բոլորով սրտիւ, ի բոլոր սրտէ, յամենայն սրտէ, սրտի մտօք, with all one's heart or soul, heartily, with good will, willingly, voluntarily;
կրթել զ—, to form the mind or character;
հեռացուցանել յանձնէ զ—ս, to alienate good will;
գերել զ—, to captivate, to gain the heart or affection;
յինքն արկանել զ— ուրուք, to gain a person's good;
յափշտակել զ—ս, to charm or gain all hearts;
գորովել, ժառանգել զ—, to touch, to move, affect or stir, to possess the heart;
իջանել ի խորս սրտին, to descend into one's heart;
թափանցել ի խորս սրտին, to penetrate the inmost recesses of one's heart;
տալ, նուիրել զ— իւր, to give one's heart;
խոտարեցուցանել զ—, to pervert, to deprave the heart;
խօսել ընդ սրտի, to speak to the heart;
ասել ի սրտի իւրում, to say within oneself, to say in one's heart;
սրտի մտօք վաստակել, to labour heartily, to take to heart, to occupy oneself seriously with;
— ի բերան շրջել, to seek painfully for;
սրտի դիւր լինել, to be in a state of contentment or tranquillity, to feel pleased, comfortable, contented;
զեղուլ զ— իւր առաջի աստուծոյ, to open one's heart before God;
հայրական, մայրական, գողտր, զգայուն, խաղաղ or անդորր, խաղաղաւէտ, երախտագէտ, ազնուական, բարի, ազնիւ, վսեմախոհ, վեհ, անվեհեր —, paternal, maternal, tender, feeling or sensible, calm, pacific, thankful, noble, good, excellent, elevated (high-minded), great, intrepid or dauntless heart;
անզգայ, ապերախտ, խիստ, ապականեալ, վատ, անգութ, անողորմ, չար, լքեալ —, unfeeling or insensible, ungrateful, flinty or obdurate, spoilt or corrupt, craven or dastard, hard(hearted), unmerciful or pitiless, cutting, drooping, dejected or despondent heart;
խորհուրդք մեծամեծք ի սրտէ գան յառաջ, great thoughts take their rise in the heart;
—ն բաբախէ, թնդայ, the heart palpitates;
արկ ի — իմ, he placed in my heart, he inspired me;
անկցի գութ ի — քո, let your heart be touched;
նուաղեալ էր — նորա, his heart was weak;
հրճուէր ի սրտի, he rejoiced from the bottom of his heart;
եթէ ուրուք — առնուցու կերիցէ, let him eat it if he has the heart to, if he has courage enough;
— իմ գելանի, my heart is moved;
— ի բերանն էր, he struggled with death;
որ յաչաց հեռացաւ՝ ի սրտէ հեռացաւ, out of sight, out of mind.
լծ. յն. լտ. καρδία cor, cordis եւ ψυχή animus, anima διάνοια mens, cogitatio. (որպէս սիրոյ տեղի, դիրք, օթարան. եւ սերտ մասն. յորմէ եւ յն. քարտի՛ա. լտ. քօռ, քօ՛ռտիս. (որպէս եւ քա՛ռրիդաս ՝ է սէր. քա՛ռուս ՝ սիրելի). սանս. հռիտ. դաղմ. սէ՛ռտքէ ). Պատուականագոյն մասն յընդերս կենդանւոյ՝ իբրեւ սկիզբն կենդանութեան, եւ զգայական բաղձանաց. ուստի եւ լայնաբար՝ յոժարութիւն, ոգի, կամք, միտիք, խորհուրդ, եւ այլն.
to ravish, to enrapture, to delight, to strike with admiration, to charm, to be the delight, the charm of.
Առ ի սխրացուցանել զներբողումն բաղձալւոյս՛ (Ուռպ.։)
to begin, to commence.
Ի՞բր ոչ առ ծնունդ ամենայն աշխարհ եկն, որ դէպ լինելոյ եւ սկզբնացելոյ մասանց բաղկացեալ է. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)
to become briefer or shorter, to shorten;
to become or get dearer, to rise in price.
Սուղգ եւ սղացեալ ասի։ Սուղ է այբն, եւ ըստ երկամանակի սղանայ ի տեղւոջ. յորժամ սղի, եւ սղացելոյ վերաբերին երկու բաղաձայնք. (Երզն. քեր.։)
fond of futilities, running after vanity, occupied with trifles.
Սնոտիասէր ըղձիցն բաղձանաց. (Անան. եկեղ։)
the twenty eighth letter of the alphabet and the twenty second of the consonants;
thousand, thousandth;
It is sometimes confounded with the letter ր;
When used as an initial it generally indicates foreign words.
Տառ բաղաձայն, Ռա ձայնեալ. կրկնակ, որպէս կրկին րր. (զոր եւ ձեւն յայտնէ՝ իբրու Րր) կիսաձայն՝ տուօղ իւրեւ զհնչիւն մրմռական. վասն որոյ եւ թաւ առ համեմատութեամբ րէի, որ է մեղմ։
the twenty ninth letter of the alphabet and the twenty third of the consonants;
two thousand, two thousandth.
Ս. յօդդ՝ երբեմն տայ ի բաց թողուլ զյարակից բաղաձայնն առ դիւրութիւն հնչման բառին. զոր օրինակ,
Տառ բաղաձայն ի կարգ է կիսաձայնից՝ Սէ՛ յորջորջեալ. լերկ քան զ ց, եւ թաւ քան զ ղ.
Ի սկզբան բառից նախ քան զայլ բաղաձայն՝ հասարակօրէն հնչէ ըս. զոր օրինակ, սագտանել՝ է ըստգտանել. ստանձնել՝ ըստանձնել. սթափ՝ ըսթափ, ստերջ՝ ըստերջ. սկիզբն՝ ըսկիզբն, որ գրի եւ իսկիզբն, եւ այլն։ Բայց ուր բուն բառն իցէ սու կամ սի վանկիւ, յայնժամ յածանցս իւր՝ որպէս եւ ի հոլովս՝ թէ եւ գրեսցի պարզ ս, հնչէ սը. զոր օրինակ սուգ, սգոյ՝ այսինքն սըգոյ, սգալ՝ այսինքն սըգալ. սուտ, ստոյ, ստել. սուր, սրոյ, սրել. սիկ, սըկանալ. սին, սնոտի, սնանալ, եւ այլն։ զբառսդ՝ սպանանել, սպիտակ, սկիհ, սքեմ, սփիւռ, սփռել, եւ այլն. լույս ուղիղ տեսութեան եւ համեմատութեամբ հայկական եւ օտարազգի արմատոց՝ պարտ է արտաբերել՝ ըսպանանել, ըսպիտակ, ըսկիհ, ըսքեմ, ըսփիւռ, ըսփռել. այլ ի տեղիս տեղիս արտաբերին, սըպանանել, սըպիտակ, սըկիհ, սըքեմ, սըփիւռ, սըփռել։ Որպէս եւ բառդ ոպայ՝ որ առ մեօք հնչի ըսպայ, ուստի եւ ըսպարապետ, ըստ այլ լեզուաց է սէպտ, սիբահի։
cf. Սակամունի.
leaved, leafy.
Զբաղամիտ տնկոցն յարադալար սաղարթաւորաց։ Սաղարթաւոր եւ բազմոստեան արքայական անկոյն պտուղ քաղցրաճաշակԶտունկս սաղարթաւորս ի պաշտօն կռօցն՝դիւաց ձօնէին. (Երզն. քեր. եւ Երզն. մտթ.։)
like a child, childishly, girlishly.
Մի՛ տղայաբար շատախօսք լինիջիք։ Տղայաբար խաբեալ։ Իբրեւ զբաղասէր մանկունք տղայաբար լսեն՝ զոր լսեն. (Եղիշ. հայր մեր.։ Ճ. ՟Ե.։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)
missive weapon, sling.
Գործի հանելոյ կամ ձգելոյ զվիրգս. որպէս մեծ պարսատիկ, բաբան, բաղիսար. կամ մուրճ, կռան քարահատաց.
fault, defect;
want, privation, deprivation;
defective, wanting, failing in, deprived of;
ոչ — ի ճշմարտութենէ, likely, probable;
— ելանել, գտանիլ, to want, to fail, to miss, to be deprived of;
to be rendered useless, inefficacious, to be deluded, annulled.
Տրտմութիւն բաղկանայ ի վրէպ լինելոյ ըղձից մարմնոյն։ Վրէպ եղեւ յուսոյն իւրմէ ապարասանն։ Բա՛բէ զիա՞րդ վրէպ (կամ վրիպ) եղեր ի չարութենէ թշնամւոյն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Գ. եւ ձ։)
to cause to fail or miss, to turn aside, to mislead, to deceive, to delude, to pervert;
to deprive of, to take away;
cf. Մազ.
Ոչ վրիպեցոյց զարդարութիւն իւր եւ զճշմարտութիւն ի տեառնէ իմմէ։ Վրիպեցոյց զքեզ տէր ի փառաց։ Նոքա էին որդւոցն իսրայէլի ըստ բանիցն բաղաամու առ ի վրիպեցուցանելոյ. (Ծն. ՟Ի՟Դ. 27։ Թուոց. ՟Ի՟Ե. 11։ ՟Լ՟Ա. 16։)
the thirty first letter of the alphabet, and the twenty fifth of the consonants;
four thousand, four thousandth.
cf. Տաժանելի.
Զմեզ փրկեսցէ ի նանրական աշխարհէս, եւ ի սորա տաժանալից զբաղանացս. (Զքր. կթ.։)
tantalizing.
Հասանել ի բաղձական տանտալական պատիժս պատուհասից։ Տարադատ տանտաղական՝ տիւռենական տարակուսեալ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Մագ. ՟Խ՟Ա։)
heat, ardour, warmth, solar heat;
inflammation;
over-excitement;
foaming or frothing of the sea, storm.
Ստիպեալ միշտ ի տապս բաղձանաց. (Ուռպ.։)
to last, to persevere, to continue;
to endure, to support, to bear;
— ի մարմնի, to live, to subsist;
ժուժկալեալ տեւէր չարչարանաց, he patiently suffered the tortures.
Ամենկայն՝ որչափ ի փոքրագունիցն բաղկանայ, մեծագունիցն, տեւէ. իսկ այն՝ որ ի մեծագունիցն, փոքրագունիցն տեւել ոչ կարէ. (Պղատ. տիմ.։)
in vain, uselessly, vainly, to no purpose;
vain, useless, futile, insignificant, common.
Զբաղեալ ի վայրապար խօսս. (Խոսր. պտրգ.։)
giving oneself up to the vanities of the world, vileness, baseness.
Զհանդիսից եւ զճգնաց ժամանակս՝ զբաղմանց եւ վայրաքարշութեանց առնեմք ժամանակ։ Բայց դու մի՛ իրս արհամարհ վայրաքարշութեան համարիր (զծոցն հայրենի). (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Ա։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 14։)
cf. Վանկ.
Ըստ քերականաց, συλλαβή syllaba. Փաղառութիւն. սիղղոբայ. մասն բառի՝ աննշան, կամ բառ նշանական՝ միով հնչմամբ արտաբերեալ, խառն ի բաղաձայնէ եւ ի ձայնաւորէ, կամ լոկ ձայնաւոր ինչ տառ. որ եւ ՀԵԳ.
Յաղագս վանգի։ Փաղառութիւն (կամ վանկ) է իսկապէս պարառութիւն ձայնորդաց (այսինքն բաղաձայնից) ձայնաւորաւ կամ ձայնաւորօք. որպիսի, կար, գութ։ Իսկ պիտակապէս եւ ի նեզէ (այսինքն ի միոջէ) ձայնաւորէ. որպիսի, ա՛, է։ Յաղագս երկար վանգի. երկար փաղառութիւն լինի՝ եւ այլն. (Թր. քեր.։)
Տէր Մուշեղ որդի սպարապետին ... եդ զերգս՝ որոյ սկիզբն է. Անզբաղելի ական սրտի նայեցօղ անձն իմ ի միւսանգամգալուսան. ե տուն ի յութերորդ վանգէ. (Արծր. ՟Դ. 9։)
jarring, discordant, harsh, cacophonic.
Անձայն բաղաձայնք՝ վատաձայնք են ըստ ողբերգակին։ Երկրորդ տաղին՝ որ թողացուցանէ զվատաձայնն երկայնել. (Երզն. քեր.։)
to labour, to cultivate, to plough, to till;
to sow;
to lead, to conduct, to guide;
to lead away, to drive, to cause to go;
to chase away, to drive out, to expel, to dispossess;
to draw or carry along, to drag along;
to direct, to guide, to govern, to rule, to manage;
to use, to employ, to make use of, to handle, to wield;
to thrust in, to drive into, to fix in;
cf. Վարիմ;
— ամենազօր իշխանութիւն, to wield absolute authority;
գերի or ի գերութիւն —, to catch, to make captive, prisoner, to reduce to slavery;
— զկեանս, կենցաղ, to live;
դատ —, to act against, to pursue to justice;
to be concerned in a law-suit;
— ի խաղաղութիւն, to make peace, to pacify, to appease, to accommodate;
— զճանապարհ, to travel;
to go, to walk, to march;
— զնաւ, to navigate, to steer a ship;
յառաջ —, to drive forward;
to urge or push on.
Բարկութեամբ վարեալ՝ կործանեաց զիս։ Չարաչար բարկութեամբ վարեցաւ ընդ իս։ Անօրէնութիւնք (վնասակար են), որոց վարին նովաւ։ Վարեսցուք արարածովքս զբաղեալք իբրեւ ի մանկութեան։ Որով (իմաստութեամբ) որք վարեցան՝ առ աստուած առաքեցին զբարեկամութիւն։ Ոչ բնակէ ի մարմնի վարեցելոյ (այսինքն վարեցելում) մեղօք։ ((Կամ ըստ Գէ.ես.))
college, gymnasium;
grammar-school.
Որպէս ի բաղանիս, եւ ի վարժարանի իւղ յօծումն եդեալ լնի յօգտութիւն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
stipend, salary, hire, pay, wages;
emoluments, perquisities;
retribution, recompense, payment;
letting out on hire, hiring, renting;
—ք տան, rent, house-rent;
— բժշկի, physician's fees;
cf. Նաւ;
տուն ի —ու տալի, house to let;
—ս արկանել, դնել, to contract, to make an agreement, to agree;
ի —ու ունել, առնուլ, to rent, to farm, to hire;
to freight, to charter;
ի —ու տալ, to let on hire, to let out, to lease;
ի —ու ունել զտուն, to rent a house;
հատուցանել զ—ս տան, to pay house-rent;
տալ զարծաթ ի —ու, to put out money to interest;
արժանի է մշակն —ու իւրոյ, the labourer is worthy of his hire.
Ի վարձու կալայ զքեզ։ Ի վարձու կալան վասն քո զբաղաամ։ Ի վարձու ունել մշակս յայգի իւր։ Ոչ ոք կալաւ զմեզ ի վարձու, եւ այլն։ Ապա թէ ի վարձու առեալ իցէ (զանօթն, որ բեկաւ), ընդ վարձուց իւրոց եղիցի նմա. (Ել. ՟Ի՟Բ. 15։)
cf. Վարձիմ.
Վարձեցին եւս իւրենաց զբաղատմ։ Զնոյն նքեանց ի մշակութիւն վարձեցին. (Մծբ. ՟Ժ՟Բ։ Լմբ. պտրգ.։)
to be dissipated, dispersed;
to be turned to vapour, to be evaporated, volatilized, exhaled;
tobe in one's dotage, to twaddle, to dote, to get heedless;
— յարտասուս, to melt in tears;
— մտօք, to be wrapt or absorbed in contemplation, to be absent in mind, inattentive.
ῤέω, ἑκχέομαι, διαχέομαι, συγχέομαι ruo, effluo, diffundo եւ այլն. որ եւ ՑՆԴԱՆԻԼ. Ցրուիլ. սփռիլ. հոսիլ. զեղանիլ. լուծանիլ. ցնորիլ. զբաղիլ. վատնիլ. տարտղնիլ.
Այլք յայլ ինչ յածմունս անկեալ ցնդին ժամանակաւ եւ իրօք։ Ապականին եւ ցնդին։ Յանհուն երկբայութիւնս անկեալ ցնդի։ Իբր ընդ վիմեղէն լերին պնդութեան բաղխեցեալ ցնդին։ Ի չափողէ զերծեալ ի ձեռանէ ոլեռն՝ գնդատեսակ գոլով՝ ցնդի. (Արծր. ՟Ա. 2։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։ Անյաղթ պորփ.։ Նար. ՟Լ՟Է։ Մխ. առակ.։)
belter.
ՑՆՈՐ մանաւանդ ՑՆՈՐՔ. φάσμα, φάντασμα , φαντασία spectrum, species, apparitio, visio, visus, somnium, imaginatio, phantasma, phantasia θάμβος formido. Սին երեւոյթ. երեւակայութիւն. ուրուական նմանութիւն. առ աչօք ինչ. բանդագուշանք արբեցելոց եւ ցնդելոց մտօք. երազ. արհաւիրք. սնոտի իրք եւ զբաղանք. երեւակայական կամ ցնդածի բան, փուճումուճ խենդումենդ մտածմունք.
Ի բոլորս կենցաղական ծովածուփ ցնորից ի բաց կալ։ Յամենայն ցնորից եւ զբաղանաց աշխարհիս հրաժարեսցին. (Մագ. ձ։ Լմբ. պտրգ.։)
imaginary, fanciful, fantastic, illusory, chimerical, extravagant, air-built.
Բաւական քեզ ի մերմէ զբաղանացս թեւակոխութիւնք ցնորականք. (Մագ. լ։)
to cause giddiness, to induce to idle fancy, vagaries, day dreams, to building castles in the air, to creating oneself illusions, to running after chimeras or vain show, to seduce, to infatuate, to craze, to drive mad.
Առ ուսմունս մոլորութիւն ի խելս մտացն անկանի, եւ ցնորեցուցանէ որպէս կատաղի։ Գան՝ պատմեն, եւ ի նմին ցնորեցուցանեն։ Կերպարանին ի հրեշտակս, եւ ցնորեցուցանեն զանմիտս։ Ընդ սնոտի զբաղմունս ցնորեցուցանէ. (Յճխ. ՟Դ։ Եւագր. ՟Ժ՟Բ։ Կանոն.։ Լմբ. սղ.։)