Definitions containing the research առ : 10000 Results

Անյաջողակ

adj.

cf. Անյաջող;
awkward, incapable.

NBHL (1)

Ընտրէր զճահաւորն, եւ զանյաջողակս առ իմաստասիրութիւն. (Նոննոս.։)


Անյատակ

adj.

bottom-less;
very deep.

NBHL (2)

Ոյր յատակ չիք կամ չերեւի առ խորութեան. եւ Այն՝ որոյ ներքոյք կամ նստոյք այսինքն երաստանք վնասեալ եւ պակասեալ են. տիպսիզ.

Յատակք նորա առ քարինսն մնացին, եւ կոչեցաւ պերինթոս անյատակ. (Նոննոս.։)


Անյարկ

adj.

shelterless, without roof, houseless.

NBHL (1)

Յաւուրս սառնամանեացն անյարկ անցուցանէր. (Ճ. ՟Բ.։)


Անյարմար

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.

NBHL (2)

Ոչ եթէ անյարմար է առաջին ասցելոցդ, այլ կարի միաբան. (Լմբ. սղ.։)

Յանյարմարն առ նա կարծեցեալ զսաղմոսին բարեբանութիւն։ Ի յասել զանյարմարսն. (Նար. ՟Խ՟Ը. ՟Հ՟Բ։)


Անյարմարագիր

adj.

that writes in an unbecoming manner;
indecently written.

NBHL (1)

Հայր յորդւոյ եւ ի հոգւոյ առաքեալ անուանիլ անյա՛ր էր. (Ոսկիփոր.։)


Անյարմարութիւն, ութեան

s.

incongruity, impropriety;
incapacity, insufficiency.

NBHL (1)

Յարմարութիւն երկական է, որպէս դարձեալ անյարմարութիւն՝ քակտման եւ ապականութեան գոյ պատճառք։ Անհնար է ձայնակցութիւն ի յարմարութենէ եւ յանյարմարութենէ լինել երբէք. (Փիլ. լին.։)


Անյեղյեղուկ

cf. Անյեղ.

NBHL (2)

Անյեղյեղուկ եւ անփոփոխ եւ անայլայլուկ։ Անխոտոր եւ անյեղյեղուկ առողջութեամբ։ Ինքն անշարժ եւ անյեղյեղուկ եկաց մնաց միշտ։ Անապական եւ անյեղյեղուկ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)

Հրեշտակք՝ լերինք կոչին եւ ի դաւթէ վասն մշտնջենաւոր եւ անյեղյեղուկ բնութեանն. (Լմբ. առակ.։)


Անյեղաբար

adv.

immutably.

NBHL (1)

Որ եւ ԱՆՅԵՂԱՊԷՍ. ἁτρέπτως. immutabiliter. Անփոփոխապէս. առանց այլայլութեան կամ յեղափոխութեան.


Անյեղապէս

adv.

cf. Անյեղաբար.

NBHL (1)

Միացար մարմնով յարգանդի կուսին՝ անյեղապէս գոլով։ Նկարագիր անյեղապէս ի ծառայական խոնարհի պատկեր. (Շար.։)


Անյեղաշրջելի

cf. Անյեղ.

NBHL (1)

(Պռօսխումէն, բառ յն) եդեալ ի մերս անյեղաշրջելի (այսինքն անփոփոխ, կամ առանց յեղլոյ ի հայ բարբառ) (Լմբ. պտրգ.։)


Անյեղափոխելի

cf. Անյեղ.

NBHL (2)

Անյեղափոխ յառաջ բերէ բնութեանն զօրութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)

Անյեղափոխ յառաջ բերէ բնութեանն զօրութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)


Անյերկուանալի

adj.

indubitable.

NBHL (1)

Հարկաւոր է՝ առ վերակացուս մեր հաւատս ամենեւին աներկուանալիս ունել. (Կլիմաք.։)


Անյիշաչար

adj.

that easily forgives, that does not bear malice.

NBHL (1)

որ եւ ԱՆՉԱՐԱՅՈՒՇ. ἁμνησίκακος. injuriae immemor. Որ ոչ յիշէ զառ ինքն եղեալ չարիս. անոխակալ.


Անյիշատակ

adj.

forgotten;
immemorial.

NBHL (5)

Զիւր կարգեալ աստուածսն անյիշատակ առնել եւ ջնջել. (Ագաթ.։)

Անյիշատակ զամբարշտութեանս առնիցէ բերս. (Պիտ.։)

Առանց յիշատակութեան. առանց մնալոյ յիշատակի.

Զորոյ եւ ո՛չ զառաքինութիւն առն պարտ է անյիշատակ թողուլ. (Նանայ. յռջբ։)

Յանյիշատակաց կատարել զպատարագ. իմա՛, առանց ունելոյ զյիշելիք կամ զողորմութիւն. (Կանոն.։)


Անյիշատակութիւն, ութեան

s.

forgetfulness.

NBHL (1)

Տօն աստուծոյ՝ անյիշատակութիւն է ի չարեաց. (Եւագր. ՟Ժ՟Գ.) իմա՛ դադարումն ի սպառ։


Անյիշելի, լւոյ, լեաց

adj.

immemorable.

NBHL (1)

Անյիշատակելի. մոռացեալ. առանց յիշելոյ.


Անյիշողութիւն, ութեան

s.

amnesty.

NBHL (2)

Հետեւեալ լինին անզգամութեանն՝ անուսումնութիւն, անհմտութիւն, անյիշողութիւն. (Արիստ. առաք.։)

Մոռացումն եւ անյիշութիւն (կամ անյիշողութիւն) առնիցէ հոգւոյ զախտաւոր բնութեանս շարժմունս. (Նիւս. կուս.։)


Անյիշութիւն, ութեան

s.

cf. Անյիշողութիւն.

NBHL (2)

Հետեւեալ լինին անզգամութեանն՝ անուսումնութիւն, անհմտութիւն, անյիշողութիւն. (Արիստ. առաք.։)

Մոռացումն եւ անյիշութիւն (կամ անյիշողութիւն) առնիցէ հոգւոյ զախտաւոր բնութեանս շարժմունս. (Նիւս. կուս.։)


Անյողդողդ

adj.

unshakeable, firm, immovable.

NBHL (1)

Գլխոյ առաքելոցն, անշարժ վիմանն, անյողդողդելի վիմին. (Ոսկ. ի պետր. եւ Ոսկ. յեղիա.։)


Անյուսագոյն

adj.

more or very desperate.

NBHL (1)

Զի՞նչ քան զմեռելութիւն քառօրեայն դիոյ առ կենդանութիւն մեզ անյուսագոյն. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

NBHL (1)

Աստ եւ իմ անյուսալի եղեալ։ Անյուսալիս առնելով զմեզ. (Մագ. ՟Ի՟Ը. ՟Լ՟Գ։)


Անյուսանամ, ացայ

vn.

to despair.

NBHL (3)

Անյուսացեալք (յառողջութենէ հիւանդին) ողբան. (Մխ. ողբ. երեմ.։)

Նորա անյուսացեալ յինէն, առաւել եւս ի հերովդէէ անյուսացաւ. (Խոր. ՟Բ. 23։)

Անյուսացեալ զտեառնն գալուստ. (Սկեւռ. լմբ.։)


Անյուսութիւն, ութեան

s.

despair.

NBHL (4)

Զի մի՛ արտաքոյ բարւոյն եւ առաքինութեանն անյուսոթեամբն անկանիցիմք. (Ածաբ. մկրտ.։)

Յառաւել պնդութենէն՝ յանյուսութեան ընկղմի խորս. (Յհ. իմ. ատ.։)

Վասն որո՞յ պատճառի անյուսութիւն քեզ տիրեաց. (Մագ. ՟Ձ՟Բ։)

Եհատ ասէ իբրեւ զծառ, զմահուն անյուսութիւն ցուցանելով. (Արշ.) իմա՛ զանյուսալի գոլն յաստիս առ կենդանութիւն։


Անյօդ

adj.

inarticulate;
not joined, simple.

NBHL (1)

Պակասեալ ի յօդելոյ զբարբառ, կամ զհեգ եւ զբառ նշանական.


Աննախանձ

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

NBHL (9)

ἅφθονος. invidia carens եւ copiosus, largus. Ազատ ի նախանձուէ. անյաչաղ, եւ անաչառ. գըսգանմազ.

Աննախանձ լինել՝ առանց գրգռութեան. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի՟Բ։)

առաւել, ըստ յն. ոճոյ, Առատ. ոչ ճշդող. ոչ խնայօղ. եւ ոչ ճշդեալ. ոչ կծկեալ. լիասիրտ. անխնայ առատաձեռնութեամբ. ճէօմէրտ, գընամազ, էսիրկէնմէզ.

Աննախանձ եւ առատ (յն. մի բառ)։ Յաննախանձ առատութեան (յն. մի բառ) կեան. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Աննախանձ եւ առատ առ արարածս իւր։ Զմիմեանս օգտեցուցանել աննախանձ օգնականութեամբ. (Յճխ. ՟Է. ՟Ժ՟Ը։)

cf. ԱՆՆԱԽԱՆՁԱԲԱՐ ԱՆՆԱԽԱՆՁԱՊԷՍ. ἁφθόνως. absque invidia եւ copiose, largiter. Առանց նախանձելոյ կամ խնայելոյ. առատապէս. լիով. անաչառապէս.

Աննախանձաբար հաղորդ առնել, կամ հաղորդեցուցանել, մատակարարել, ցուցանել, վայելել. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Վրդն. երգ.։ Սկեւռ. աղ.։)

Ուսուցանել աննախանձապէս. (Բրս. առ աստուածաբ.։)

Զոր եթէ զայս առնիցէք աննախանձապէս (կամ աննախանձաբար). (Սարգ. ՟ա. յհ. յռջբ։)


Աննախանձութիւն, ութեան

s.

cf. Աննախանձաւորութիւն.

NBHL (1)

Չունելն զնախանձ, կամ զմախանս եւ ըստ յն. ոճոյ, նաեւ առատաձեռնութիւն.


Աննենգ

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.


Աններգործելի, լւոյ, լեաց

adj.

not susceptible;
inefficacious.

NBHL (1)

Ի լքանել զնա հոգւոյն՝ յայսց ամենեցունց աններգործելի կայ մնայ։ Մեռեալ դնի աններգործելի բարւոյ։ Աններգործելի առ ամենայն բարեգործութիւնս։ Ուր անհաւատութիւն է, անդ անդ աններգործեալի կան մնան կամքն աստուծոյ. (Սարգ.։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

adj.

unpardonable;
intolerable.

NBHL (2)

Աններելիս քան զանհաւանն կափառնաում. (Նար. ՟Բ։)

Որոց աստ ներէ, ի հանդերձեալսն աններելի տանջէ. (Լմբ. առակ.։)


Աննիազ

adj.

not indigent;
opulent

NBHL (1)

Առատ եւ աննիազ հոսումն բաշխելով նոցա։ Զաղբիւրեղէնն եւ զաննիազն պատճառ. Զհրոյ զօրութիւնս՝ անշէջս առնէ, եւ զջրոյ հոսանս՝ աննիազս. (Դիոն. երկն. եւե աստուածայ։)


Աննիազաբար

adv.

abundantly.

NBHL (1)

ἁδιαλείπτως. indeficienter. indesinenter. Առանց նուազելոյ. անսպառութեամբ. յաւեժաբար.


Աննիրհ

adj.

sleepless, watchful.

NBHL (2)

Քուն աննիրհ, եւ կուրութիւն բարի, ի մի՛ կարասցէ տեսանել զմեր առաքինութիւնս. (Կլիմաք.։)

Աննիրհելի ակն կամ պահապան։ Աննիրհելի դիտմամբ։ Աննիրհելի փառաբանողաց։ Զուարթունք աննիրհելիք. (Նար.։)


Աննիրհելի

cf. Աննիրհ.

NBHL (2)

Քուն աննիրհ, եւ կուրութիւն բարի, ի մի՛ կարասցէ տեսանել զմեր առաքինութիւնս. (Կլիմաք.։)

Աննիրհելի ակն կամ պահապան։ Աննիրհելի դիտմամբ։ Աննիրհելի փառաբանողաց։ Զուարթունք աննիրհելիք. (Նար.։)


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.

NBHL (2)

Որ խառնի յաղօթելն ընդ բազումսն երգակցութեամբ՝ ոչ կարէ աննիւթ աղօթել. (Կլիմաք.։)

ՅԱՆՆԻՒԹՍ. Առանց գտանելոյ զնիւթ. առանց պատճառի. վայրապար.


Աննիւթական, ի, աց

cf. Աննիւթ.

NBHL (1)

Մի՛ յաղագս նիւթականին հոգալոյ՝ յաստուածային առաքինութեանց աննիւթական հոգոց խափանեսցի։ Աննիւթական տանջանօք. (Շ. ընդհ. եւ Շ. ամենայն չար.։)


Աննկար

adj.

without painting, figure or device;
unformed, imperfect, shapeless.

NBHL (1)

Մի է նկարեալն եւ աննկարն ըստ յուսոյ առնն՝ ծնանել կնոջն, թէ եւ բազում միջոց է նկարելոյ եւ աննկարի. (Մխ. դտ.։)


Աննման, ից

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.

NBHL (4)

Խառնումն աննմանիցն անչափապէս. (Դիոն. ածայ.։)

Խոյին գոլ տարացոյց առ իրն աննման. (Պիտ.։)

Զաննմանս եւ զանմօտաւորս ինքեան խօսէր։ Յանձն էառ ասել զաննմանսն վասն իւր։ Աննմանքն վայելեն եւ ոչ վայելեն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18։)

Յերկրային տոհմէ՝ աննմանք. (Նար. առաք.։)


Աննշան, ից

adj.

without mark, without sign, without character;
ignoble, unknown, obscure;
— վարել կեանս, to leave retired.

NBHL (3)

Աննշան առ տիպս է անտեղի տալին (այսինքն կարծրն). (Նիւս. կազմ.։)

Ոչ նշանակօղ ինչ. խառնաձայն. որ եւ ԱՆՆՇԱՆԱԿ, ԱՆՆՇԱՆԱԿԱՆ. ἁσήμαντος. incertus.

Զառաւելութիւն ձայնի զօրացն աննշան հնչման ծովու նմանեցուցանէ. (Մխ. երեմ.։)


Աննորոգելի, լւոյ, լեաց

adj.

irreparable.

NBHL (1)

Անպակասութիւնն աննորոգելի. Աննորոգելի եղծմամբ պատառեաց. (Նար. ՟Լ՟Թ. եւ Նար. խչ.։)


Աննուազ

adj.

inexhaustible.

NBHL (2)

ԱՆՆՈՒԱԶ որ եւ ԱՆՆԻԱԶ. ἁμείωτος. non imminutus, de quo nihil imminui potest. Որ ոչ նուազի, եւ որում ոչինչ նուազի. անպակասելի. անսպառ. անթերի. անկարօտ.

Աննուազ գոլով յընտանի փառացն. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Աննուաղ

adj.

inextinguishable.

NBHL (2)

Աննուազ ջահիցն վառումն. (Արիստակ. նաւակատ.։)

Մշտավառ ճրագ էր աննուաղելի. (Ոսկիփոր.։)


Աննուէր, ուիրաց

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.

NBHL (3)

Եւ Ոչ նուիրեալ. առանց նուիրելոյ.

Աննուէր եւ առանց խաղաղութեան (գործս) ի նուէր եւ առանց խաղաղութեանն գործեցին. (Փիլ. տեսական.։)

Աննուէր պատերազմ ունէին առ հրէայսն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 40։)


Աննուիրական, ի, աց

adj.

that cannot be offered, not sacred, profane.

NBHL (2)

ἁνίερος. profanus. Աննուէր՝ որպէս անսրբազան. անսուրբ. պիղծ. հասարակ. խառն. ոչ արժանի նուիրելոյ աստուծոյ.

Ոչ աննուիրական իւղով առ ի յակոբայ պարարի. (Նար. ՟Հ՟Է։)


Անշահ, ից

adj.

unprofitable, useless, vain.

NBHL (3)

Խաբեցին՝ անշահք փոխանակ շահաւետին առնուլ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 3։)

Ոչ անշահ յիշատակ այնոցիկ, որք առաքինութեանն եղեն ընդունակք. (Նիւս. սքանչ.։)

Սնափառի պահք անվարձ, եւ աղօթք անշահ. (Կլիմաք.։)


Անշահութիւն, ութեան

s.

unprofitableness, uselessness.

NBHL (3)

Արհամարհութիւն լինէր առաջին պատուիրանին վասն նորին տկարութեան եւ անշահութեան. (Եբր. ՟Է. 8։)

Այլք տգիտաբար առ ունայնութիւն եւ անշահութիւն ի վայր խորտակելով. (Նիւս. սքանչ.)

Ընդ բնաւ իրաց անշահութեան պատճառի. (Պիտ.։)


Անշամանդաղ

adj.

unclouded, clear.

NBHL (1)

Ուր չիք շամանդաղ. անմռայլ. պայծառ. անաղօտ.


Անշարժ, ից

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

NBHL (6)

Անշարժն յառաջագոյն է քան զշարժունն. զի անշարժն սկիզբն է շարժման. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)

Յառնէ ի գերեզմանէ անշարժ կնքովք. (Սարկ. մարդեղ.։)

Անյօժար. որ ոչ բերի. անընդոստ. Քարացեալ կռապաշտութեանց սառնամանիքն անշարժ առ քաջ պտուղսն մնայր. (Խոր. հռիփս.։)

անշարժաբար. ἁκινήτως, ἁκατασείστως. immobiliter, immoto animo. Առանց շարժելոյ. հաստատութեամբ. անխռովաբար. առանց այլայլութեան.

Գեղեցկաբար առաջնորդէ եւ անշարժաբար. (Առ որս. ՟Է։)

Լեռանց նըման անշարժաբար զեկեղեցւոյ կանգնեալ կամար. (Շ. յիշ. առակ.։)


Անշարժաբար

adv.

immovably, firmly.

NBHL (3)

ԱՆՇԱՐԺ ԱՆՇԱՐԺԱԲԱՐ. ἁκινήτως, ἁκατασείστως. immobiliter, immoto animo. Առանց շարժելոյ. հաստատութեամբ. անխռովաբար. առանց այլայլութեան.

Գեղեցկաբար առաջնորդէ եւ անշարժաբար. (Առ որս. ՟Է։)

Լեռանց նըման անշարժաբար զեկեղեցւոյ կանգնեալ կամար. (Շ. յիշ. առակ.։)


Անշարժութիւն, ութեան

s.

immobility, immovableness, stability, firmness.


Անշէն

adj.

uninhabited, desert.