to roll.
Զի եթէ գլորիցի մին, կանգնեսցէ զնա ընկեր իւր. եւ վա՛յ միումն՝ յորժամ գլորիցի. (Ժղ. ՟Դ. 10։)
cf. Գծագրութիւն.
dome, cupola, vault, arched roof.
Ի գումբէթն եկեղեցւոյն։ Ընկեաց զխաչն ի գումբեթէն. (Ուռհ.։)
ambulatory;
moveable.
Եթէ ամենայն ինչ՝ որ գնայուն է, կենդանի իցէ, ապա եւ ջուրք՝ որ գնան, կենդանի համարեսցին. (Եզնիկ.։)
southernwood.
Ձէթն եթէ ընդ կոչեցելումն գնդածաղիկ խառնեսցի, յայնժամ ի ջերմն փոխէ զցուրտ. (Անյաղթ պորփ.։)
round, spherical, orbicular, spheroidal.
Այսու ոչ եթէ զբոլորակութիւն ինչ յայտ առնէ, եւ ոչ զգնդաձեւ ինչ կերպարանս. (Ոսկ. ես.։)
gipsy.
Թլուատ. թոթվ. կակազ. քէքէջ, փէփէկի, փէլթէք. կամ Որ ընդ քիմս խօսի. կմկմացօղ
dry cow-dung.
Քակոր. թրիք չորացեալ. քթիր, տարթ. թէզէք.
cf. Ուրկանոց.
content, easy, satisfied;
— լինել, to be content, satisfied, to take it kindly.
Հարցէ՛ք ցաշխարհն, եթէ գո՞հ իցեն զդմանէ։ Մեծապէս գոհ էր զառնես զայսմանէ. (Եղիշ. ՟Է. ՟Ը։)
to thank, to return thanks.
Մի է խոստովանելն եւ գոհանալն, յայտ է թէ երախտեացն յիշատակումն վերստին, եւ ի վերայ նորա շնորհակալութիւն. (Լմբ. սղ.։)
grace, thanksgiving, thanks;
— or Խորհուրդ գոհութեան, Eucharist.
Տուր ինչ աստուծոյ գոհացողութիւն, եթէ ի բարի առնել կարողացն եղեր. (Ածաբ. աղք.։)
to rob, to steal, to take clandestinely, to take away, to purloin;
to pillage, to filch;
to embezzle, to misapply;
գաղտ —, to juggle;
հնարիւք —, to cheat;
զմիտս, զսիրտ, to captivate, to entice.
Ասնե, թէ (առիւծն) կամելով զինքն գողանալ յորսորդացն՝ ձետովն ծածկէ զշաւիղս իւր, զի մի՛ գիտասցեն. (Մաքս. ի դիոն.։)
cf. Գողօն.
Ադամայ ո՛չ եթէ մեծ էին գողանքն, այլ հատոյ միոյ մրգոյ. (Եփր. գող.։)
clandestine, stealthy.
Գողացիկ ամուսնութիւնս կարգիցեն։ Ոչ եթէ օրինօք ինչ ամուսնութեան, այլ գողացիկ խառնակութեամբ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 1։)
theft, robbery, rapine, expilation;
extortion, plunder.
Ապա թէ ոչինչ գտանիցի նորա, վաճառեսցի փոխանակ գողութեանն իւրոյ. այսինքն իրին գողացելոյ. (Ել. ՟Ի՟Բ. 3։)
cf. Գողուն.
Միթէ գողունի՞ է. ոչ են ինձ օրէն ուտել զգողունի. (Տոբ. ՟Բ. 21։)
who has a fine language or tender voice, soft or gentle in speaking;
alluring.
theft, larceny, thing stolen.
Եթէ գտցի ի ձեռին նորա գողօնն, կրկին տուժեսցի. (Ել. ՟Ի՟Բ. 4։)
being, existence, that is, substance;
goods;
ըստ գոյին, գոյիւ, գոյիւ իւրով, գոյիւ չափ, as much as his means or property allow, as much as he had;
entirely, completely;
ի — ածել, to create, to cause to exist.
Գոգցես թէ անգոյութիւն զգոյն խնդրէ ներածել. (Յհ. իմ. երեւ.։)
Ըստ գոյին ընդունելի է, եւ ոչ եթէ ըստ չգոյին. (՟Բ. Կոր. ՟Բ. 11. 12։)
Մովսէս եթէ տեսանել զաստուած գոյիւ իւրով խնդրէր։ Զամենայն երկիրն իսրայէլացւոց գոյիւ իւրով. (Եփր. ել. եւ Եփր. համաբ.։)
to be created, to exist, to be;
to be formed, produced.
Եթէ ընդհանուր գիտութիւն է, ոչ կարէ գոյանալ ի միում անձին. այսինքն ենթակայանալ, լինել, գոլ, գտանիլ. (Սահմ. ՟Ա։)
creator, that gives existence or being.
Գոյացուցիչն առ նոյնպէս գոլն միշտ հայի։ Եթէ բարի է աշխարհս, եւ գոյացուցիչ սորա՝ բարի. (Պղատ. տիմ.։)
substantially.
Եթէ գոյեղինապէս ծնեալն ժառանգէ զծնողին էութիւն՝ ունելով զայս յինքեան, եւ ունի զամենայն ինչ զհօրն որդի, գոյեղինապէս ուրեմն ծնաւ. (Կիւրղ. գանձ.։)
at least, above all things, however;
only, yet.
Եւ ոչ գոնեա թէ սակաւ բանիւք աշխատացոյց զսենեկապանսն՝ որ չոքանն. (Եփր. թագ.։)
ԳՈՇ կամ ԳՕՇ. որպէս Քարձ. կարճ մօրուօք. քէօսէ. (լծ. ընդ գօս, եւ քօշ). ուստի գրէ Կիր. պտմ. թէ Մխիթար գետկացին Գօշ կոչեցաւ, վասն զի ասէ հեղգագոյն եկին ալիք նորա։
to make a great noise, to be violently angry;
to assault, to attack;
to insult.
Գոռոզանայր, եւ գոռալով հողմն հանէր ընդ չորս կողմանս երկրի. (Եղիշ. ՟Ա։ Պարծանօք իմն եւ գոռալով ասիցէ, թէ զոր ես սպանի։ Ո՛չ յախուռն ընդ ծերութեան ինչ գոռայցեմք. Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։ Ոսկ. եբր. ՟Է։)
rare, curious, difficult to find.
impracticable, difficult to execute.
Եթէ թողոյր ամենեցուն, դժուարակատար զառաքինութիւնսն գործէր. (Ոսկ. ես.։)
discontented, disgusted, weary;
disgusting, unpleasant, disagreeable, tiresome.
Եթէ թշնամի դէպ լիցի գոլ, զդժուարահաճելի զոգւոցն զախտ յառաջագոյն զեկուցանէ (աչք)։ Դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին, դրակցութիւնքն։ Վասն որոյ եւ ծառայքն նմա դժուարահաճոյք եւ խռովարարք էին. (Փիլ.։)
inaccessible, steep, cragged.
Չկարէ ոք ասել, թէ դժուարամատոյց ինչ ոք էր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 12։)
difficult to conquer.
to be difficult, to have trouble;
to be angry, perplexed.
Առաքեցի ընդ նմա եւ զեղբայրն, միթէ դժուարացա՞ւ ուրուք (ումեք) ի ձէնջ. (Ոսկ. ՟բ. կոր.։)
slow, tardy;
cold;
heavy
Եթէ ջուր ինչ յաղբերէ հոսիցի, դժուարաշարժ ի սակաւութենէն լինի. (Նիւս. կազմ.։)
vexatious, difficult.
difficult to be caught in hunting or fishing.
Այլ նա դարձեալ ո՛չ ի դժուարորսալեացն է, մանաւանդ թէ ի կարողագունիցն. (Պիտ.։)
cf. Դժուարորս.
Այլ նա դարձեալ ո՛չ ի դժուարորսալեացն է, մանաւանդ թէ ի կարողագունիցն. (Պիտ.։)
difficulty, trouble, fatigue, distress, perplexity, intrigue, inconvenience, contrariety;
difficult point, knot, hinderance, obstacle;
asperity, rigidity;
բայց ոչ առանց դժուարութեան, but not without fatigue;
բառնալ զ—, to smoothe difficulties;
— կրել, to meet with difficulties;
—ս հանել, to make difficulties;
յաղթել դժուարութեանց, to overcome difficulties.
Եթէ լինիցի ի միջի քո եւ այլում եղբօր բան դժուարութեան։ Մի՛ դժուարութեամբ ոք արասցէ ողորմութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ. ՟Ժ՟Դ։)
fraud, infidelity, perfidy, non-observance;
snare, contravention;
deceit.
Եթէ դժրութիւնք, եթէ զրպարտութիւք։ Զդժրութիւնս անդրէն դարձոյց. (Ոսկ. անոմ. ՟Դ։)
cf. Դժրողութիւն.
Եթէ դժրութիւնք, եթէ զրպարտութիւք։ Զդժրութիւնս անդրէն դարձոյց. (Ոսկ. անոմ. ՟Դ։)
cf. Դիակապուտ.
Յաղագս դիակողոպտից։ Զդիակողոպուտ՝ եթէ ըմբռնեսցի եւ այլն. (Մխ. դտ.։)
burial, funeral procession, obsequies.
Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)
cf. Դիահանութիւն.
Եթէ որ ի դիահանացն գայցէ, պիղծ է, ո՞րչափ եւս առաւել որ ի պատերազմէն. (Ոսկ. տիտ.։)
to be nourished with a mothers milk, to suck milk from the breast.
cf. Դիասնունդ՞՞՞լինիմ.
cf. Ընդդիմաբանեմ.
Իսկ նա դիմաբանէր, եթէ ոչ արարեալ է իմ զայդ։ Ոչ դիմաբանել աւագացն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Զ։)
boldness, courage, assurance.
Ասել ընդ նահատակին (դաւթի), որ զայս դիմագրաւութիւն առ բարին ունէր միշտ, թէ վասն քո մեռանիմք զօրհանապազ։ Դիմագրաւութիւն զօրեղ եւ անհերքելի. (Նար. կ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։)
cf. Դիմադարձեմ.
Դիմադրէին (նոցա), թէ չէ՛ եւ չէ՛ այդպէս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 13։)
prosopopoeia.
προσωποποιΐα prosopopoeja, personae confictio Որպէս թէ դիմառնելութիւն. Ձեւացուցանելն զդէմս այլոց. ձեւ խօսելոյ ի դիմաց անխօսից.
metaphor, allegory.
Որպէս թէ Առնուլն զդէմս այլոյ. փոխաբերութիւն. հայեցուած բանի. խորհուրդ.
to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.
Բա՛ց է դուռն արքայութեան նորա. եթէ ոք կամի դիմել, դիմեսցի՛. (Եղիշ. ՟Ը։)