monochromatic;
of the same colour, uniform.
Վասն միագոյն սեւութեան սնարի բարձիցն։ Զմիագոյն զմիանշան զհամահանդերձ զարդու. (Եղիշ. ՟Ը։ Բուզ. ՟Դ. 16։)
Ի չիչին յանկերպարան միագոյն իրացն ծնանիմք, եւ ի չնչէ ի միագոյն եւ ի տկարէ կերպարանի մարդն կենդանի։ Միագոյն եւ նոյն անձրեւ ընդ ամենայն աշխարհս ցօղէ, եւ իջեալ՝ լինի սպիտակ ի շուշան ծաղիկ, եւ մատուցեալ ի վարդ՝ կարմիր երփն հարկանէ. եւ ինքն միագոյն է, եւ ոչ յայլեւայլ կերպարանս բաժանեալ. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)
cf. Համագունդ.
ՄԻԱԳՈՒՆԴ. որպէս Միագունտ. միաձոյլ իբրեւ զմի գունտ կամ զգնդակ.
unitarian, antitrinitarian;
conformist.
Յուղիղ միտս՝ է դաւանօղ զմի աստուածութիւն յերիս անձինս, կամ այնպէս դաւանեալ, դաւանելի.
Ի թիւր միտս՝ մի անձն եւեթ դաւանօղ յաստուած՝ հրէաբար.
cf. Միայար.
Ի մի լծեալ, կամ միայնակ ձգել զլուծ. եւ Անընդհատ. միակտուր.
Զո՛րպիսիս եւ զո՛րքանս զբօսանաց եւ զբաղմանց սաստկութիւն միալուծ ձգեալ բերեմ. (Յհ. իմ. ատ.։)
temperate.
Հայելով ի միախառնն, որ զխառնուածս յարմարեալ կազմէ. (Եղիշ. ՟Բ. (ա՛յլ ձ. միխառնն, կամ մի խառնն։))
Լերամբքն եւ բլրովք եւ ձորովք զանհարթ կրօնսն ի միախառն համեստութիւն խառնեալ յայտ առնէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 10. (յն. ի մի՝ իմաստասիրութեան՝ հաւասարութիւն։))
cf. Միախորհուրդ.
Զնոյն սէր յանձին ունիջիք, համաշունչք՝ միախորհուրդք. (Փիլիպ. ՟Բ. 2։)
Ասէին վասն երկուց եղբարց միախորհրդոց. (Վրք. հց. ձ։)
of the same opinion or way of thinking, unanimous;
unanimously.
Ասէին վասն երկուց եղբարց միախորհրդոց. (Վրք. հց. ձ։)
Զնոյն սէր յանձին ունիջիք, համաշունչք՝ միախորհուրդք. (Փիլիպ. ՟Բ. 2։)
assembled, crowded;
in crowds, together, in a mass.
Ոչ միախուռն ի միասին բնակեալք, այլ ցանեւցիր։ Միախուռն յանդուգն յարձակմամբ դիմեցին։ Միախուռն յորդորմամբ ի քոյդ հաւաքելով գաւիթ. (Յհ. կթ.։ Արծր. ՟Բ. 6։ Անան. եկեղ։)
Միախուռն ժողովեալ ամենեքեան նստիցիմք։ Միախուռն ընթանային։ Միախուռն ընթացք ձկանցն։ Միախուռն ժողովն զսէրն աճեցուցանէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6. 14։ եւ Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. եբր.։)
Only Begotten;
— որդի, only son.
Միածինն հօր, եւ քեզ անդրանիկ. որդի քո ծննդեամբ, եւ տէր արարչութեամբ. (Նար. ձ։)
the being only-begotten.
Միածնութեամբ ունի յանձն իւր եւ այլն. (Եւագր. ՟Լ՟Դ։)
cf. Համակամութիւն.
Յայտ արարեալ զմիակամութիւնն իւր ընդ հօր։ Այսպիսի ձայնք ոչինչ նուազ զմիակամութիւնն ցուցանեն։ Որովն ասել՝ կրտսերութիւն ինչ ոչ ցուցանէ, այլ գործակցութիւն է, եւ միակամութիւն։ Համաբարւոյ միակամութեանն ցուցակ առ ի զնոյն բարի ներգործել. (Ագաթ.։ Ածաբ. պենտեկ.։ Սարգ. յկ. ՟Ե։ Նար. ՟Խ՟Դ։)
only, sole, singular.
Մի հայր միայնոյ որդւոյ՝ միական հոգւովն պատուեալ։ Միական միածին որդին աստուծոյ։ Որդիդ միական։ Քեզ տէր յիսուս՝ հօր միական. (Նար. ՟Հ՟Ե։ Տօնակ.։ Գանձ.։ Տաղ.։)
one-eyed, monocular.
Զոմանս միականիս ի թշնամեացն առնէին (նետաձգութեամբ). (Յհ. կթ.։)
uniform;
monotonous.
Հրեշտակք հուր են միաձեւ եւ միակերպ. (Ոսկիփոր.։)
cf. Միայնակեցութիւն.
Սա սիրեաց զմիակեցութեան վարս (միձ. միայնակեցութեան) (Խոր. ՟Գ. 47։)
sole, only;
միայն —, alone, quite alone.
Որ զահաւոր զառիւծն միայն միակին հեղձուցանէր. (Ոսկ. ի հերոդ. (յն. միայնակ։))
paralytic, palsied, crippled;
one-sided;
from one part only.
Ո՛չ է անկ զծով ձգել ակօս. (Ուռպ.։)
Զձայնս որ ի սուրբ աւետարանսն, վարեաց միակողմանի, որպէս զեւտիքէսն, կամ որպէս զնեստոր. (Ժող. շիրակ.։)
Ամբաստանողին հանդերձ թշնամեօքն երթալ. որով միակողմանի գործ յիշմանցն առնեն։ Միակողմանի գործէին զյիշմունսն. (Սոկր. ՟Ա. 32։)
of the same religion, coreligionary;
of similar habits;
uniform, conformable.
Ի հաղորդական ի կեանսն՝ իւրաքանչիւրոց առանձինն շնորհք՝ հասարակ միակրօնիցն լինիցին։ Միակրօն քրիստոնէիցն վարք՝ մի հանդէս ունին զփառսն աստուծոյ. (Բրս. հց.։)
Պահք միակրօնին. (Վրք. հց. ձ։)
all at once, together, altogether, quite, at once, entirely, collectively.
Միահաղոյն զարս եւ զկանայս հանդերձ մանկամբք հրամայեաց կոտորել. (Խոր. ՟Գ. 31։)
collectively, altogether, generally, all at once;
in all;
in a crowd, in a mass;
եւ զի — ասացից, to say briefly, in short.
Միահամուռ ժողովեալք։ Միահամուռ լինին ամենեքեան ՟Ռ եւ ՟Լ՟Ղ։ Ամենեքեան միահամուռ զերկնային նախանձ բերելով. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Զ. ՟Ը։)
Հանդերձ միահամուռ զօրօքն։ Միահամուռ վայելիւք։ Ամբողջ եւ միահամուռ բարեգործութեանցն վարք. (Փարպ.։ Պիտ.։)
with one voice;
in chorus.
Միաբան հառաչմամբ. միաբան. միաձայն. յն. ձայնակցութեամբ.
even, flat, smooth, equal, levelled.
Մի է սրբասացութիւն եւ փառաբանութիւն երից անձնաւորութեանց՝ ըստ միահեծան եւ միահարթ բնութեանն եւ զօրութեանն եւ իշխանութեանն։ Միահեծան եւ միահարթ ունէր զբնութիւնն եւ զիշխանութիւն առ հայր. (Նանայ.։)
of the same religion, faith or belief.
Աբրահամ եւ մելքիսեդեկ կարի քաջ սիրէին զմիմեանս, միահաւատ լինելով առ աստուած բարձրեալն, եւ ըստ մարմնոյ արեանառու (ի սեմայ). (Եպիփ. ծն.։)
monarchical, absolute, despotic;
— իշխան, absolute master, monarch;
— իշխանութիւն, absolute power, monarchy;
— ունել, to reign absolutely;
— առնել, to make universal.
μονάρχης, μόναρχος monarcha, qui solus imperat եւ μοναρχικός monarchicus. Ունօղ զմի հեծան՝ այսինքն զգաւազան իշխանութեան ի վերայ բազում վայրաց կամ ազգաց. բացարձակ եւ ընդարձակ տէրութեամբ. ինքնակալ. միապե եւ Միապետական.
indiscriminately eatable;
feeding but once a day.
Սա զձուկն, զձէթ, եւ զձու՝ միաճաշակ (լինել) կարգեաց. (Ոսկիփոր.։)
Են կարգաւոր առանձնականք, որ ՟Ծ՟Ե օր ծննդեանն քրիստոսի պահեն միաճաշակ. (Զքր. ծործոր.։)
cf. Մենամարտ.
Մինչ ընդ բազումս փորձի եւ ուսանի, յայնժամ կարասցէ միամարտիկ լինել եւ յաղթել. (Վրք. հց. ՟Գ։)
simple-minded, ingenuous, simple, artless, innocent;
good-natured, silly, simple, foolish;
faithful, attached, loyal, true, devoted.
Խորագէտք իբրեւ զօձս եւ միամիտք իբրեւ զաղաւնիս. (Մտթ. ՟Ժ. 16։)
Որդի ասէ իբրեւ տարեւոր, այսինքն է միամիտ եւ անփորձ ի չարեաց. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Միամիտ եղբարցն մերոց ոչ տան թոյլ խորհել զայն ինչ, որ վերագոյն եւ մեծամեծքն են։ Զարմացուցանէ այսու գործով զանձինս միամիտս. (Եւս. պտմ. ՟Է. 23. 28։)
plain-dealing, sincerity, innocence, ingenuousness, artlessness;
fidelity, faithfulness, loyalty;
simple-mindedness, simplicity, silliness, credulity;
միամտութեամբ, cf. Միամտաբար.
Առցեն զմիամտութիւնն զանվնաս եւ զսուրբ աղաւնոյն։ Յամենայն զօրութենէ քումմէ ծառայեցեր ինձ միամտութեամբ։ Միամտութեամբ հաւատաց ի նա. (Ագաթ.։)
state of an only child, or of a destitute person.
Փրկեա՛ ի ձեռաց շանց զմիամօրութիւն իմ։ Ի բա՛ց արա յառիւծուց զմիամօրութիւն իմ. (Սղ. ՟Ի՟Ա. 21։ ՟Լ՟Դ. 17։)
united, joined, attached, chained together;
continuous, continual;
immediate;
at a single stroke, at one bout, in a moment, immediately, at the same time;
— տողել, to join together, to link, to chain.
Լերինք բարձունք, որ մօտեալ լինի ի միմեանս խորաձօք, ի հեռաստանէ միայարք երեւին. (Շիր.։)
Այժմ տեսանէք միայար եւ ըստ կարգի, զորս երեք եւ չորք կրկին էր եդեալ. (Երզն. քեր. այս ինքն ի մի ձեւ եւ ի յարմարութիւն եդեալ առանց կրկնութեան։)
Զցուցեալ նշանախեցսն հանդերձ միայարօքն ետ գրել հռուփանոսի. իմա՛, հանդերձ կարգաւորութեամբ եւ հանգամանօք՝ ըստ անսայթաքութեան տառից յունաց. ապա եթէ իմասցիս, հանդերձ բաղաձայնիւքն (որք միշտ յարին ի ձայնաւորսն), է կարծիք միխայէլի ասորւոյ փոխանցեալ առ քանի մի մատենագիրս հայոց, որպէս թէ ձայնաւորք միայն իցեն գիւտ մեսրոպայ. իսկ բաղաձայնքն գիւտ դանիէլի ասորւոյ։ Թո՛ղ զի եւ դանիէլեան նշանագիրքն չէին նորագիւտ, այլ ի հին դպրութեանց ի փոխ առեալք։
conjunction, concatenation, train, contiguousness, continuance, succession.
Յօնացն միայարութեամբ յինքն ձգելով ի ձեռն կաթլոց զգիջութիւնն. եւ կաթիլն արտօսր ասի. (Նիւս. կազմ. ՟Ժ՟Գ։)
only, sole, singular;
alone, lovely;
simple, plain;
solely, singly, singularly, simply;
solitarily;
— թէ, — զի, it being well understood that, on condition that, provided that, unless;
մի —, one only;
ոչ —, not only.
μόνος solus. եւս եւ Միայն անհոլով՝ ունի զզօրութիւն ամենայն հոլովից, մակբայ կարծեցեալ ի մեզ. Մի այն եւեթ. մէն. մեկին. միակ. մին. միական. առանձնական. եղական. սոսկական. միայնաւոր. առանձին ոք կամ ինչ մի. մինակ.
Ոչ է բարւոք մարդոյդ՝ միայն լինել։ Մնաց յակոբ միայն։ Չեմ միայն, զի հայր ընդ իս է։ Դու միայն օգնեա՛ ինձ միայնումս։ Նմա միայնոյ։ Միայն տեառն։ Քեզ միայն. (յն. միայնոյ տեառն. քեզ միայնոյ։) Նոցա միայն տուաւ երկիր։ Ի վերայ գզաթու միայնոյ (կամ միայն). եւ այլն։
Եթէ տայցեն միայն ողջոյն բարեկամաց ձերոց։ Թէ միայն մերձենամ ի հանդերձս նորա, փրկիմ։ Բայց միա՛յն հաւատա՛։ Ոչ մնաց, բայց՝ միա՛յն ցեղն յուդայ. եւ այլն։ cf. ԲԱՅՑ ՄԻԱՅՆ, cf. ՈՉ ՄԻԱՅՆ։
Կամ μονώτατος plane solus, unicus κατὰ μόνας, καταμόνας seorsum, privatim. Միայնակ. առանձինն. անձամբ՝ առանց ընկերի. ուրոյն. անօգնական. մինակուկ.
Հնձան հարի միայն։ Նստէր միայն առանձինն։ Նստցի միայն լռիկ ի տան իւրում։ Միայն եմ ես, մինչեւ անցից։ Զի դու տէր՝ միայն առանձին յուսով քով բնակեցուցեր զմեզ.եւ այլն։
Միա՛յն ի լեառնն պէսպէս փորձութեանցն յաղթիցի. միա՛յն ի խաչին չարչարանս դիմեցի. (Լմբ. համբ.։)
Սիրով յա՛նձն առցուք զաղքատութիւն եւ զուրողութիւն, միայն ի բարկութենէս եւեթ ապրեսցուք. (Փարպ.։)
ՄԻԱՅՆ ԸՆԴ ՄԻԱՅՆ. մ. μόνον, μόνοι solum, soli եւ այլն. Ինքն միայն ընդ այլում միայնոյ. առանձինն. առանձնաբար. մինաւորիկ, երկուքը.
Միայն զի ազատութիւնն ձեր ոչ լինիցի ի պատճառս մարմնոյ. (Գաղ. ՟Ե. 13։)
Խոստանայ ապաշխարել ի քուրձ եւ ի մոխիր, միայն զի նա եկեսցէ եւ արասցէ խաղաղութիւն. (Խոր. ՟Գ. 29։)
Միայն թէ արժանի աւետարանին գնայցէք։ Միայն թէ զհամարձակութիւն, եւ այլն. (Փիլիպ. ՟Ա. 27։ Եբր. ՟Գ. 6. եւ 14։)
only, simply;
singularly.
μοναχῶς, μοναδικῶς unice, singulariter, in unitate, vel solitudine. Միայնակ. առանձնաբար. պարզապէս. եզականապէս.
Ոչ միայնաբար ըստ յոնանու ի ձկանէն (ելանէր կամ յառնէր), այլ լրմամբ հոգւոցն մահակուլ՝ որ յադամայ ի դժոխս. (Կիր. պտմ.։)
only, sole;
quite alone.
μοναδικόν, μοναδικῶς singularis, -rius, -rie. Մի միայն. միակ. եղական. անհամեմատ. եւ Առանձական. առանձինն.
eating alone, without company.
μονοφάγος, μονόσιτος solus et sine conviva comedens, neminem ad coenam invitato. Առանձինն կերօղ. որ չունի զսեղանակից. մակդիր գազանաց, եւ ագահաց.
monachal monkish, coenobitical.
μοναχικός, μοναστικός monasticus. Սեպհական միայնակեցաց եւ միայնակեցութեան. միայնական. միանձնական. կրօնաւորական.
cf. Մենանամ.
μονάζω solitarius sum μονοῦμαι solus remaneo, solitarem dego vitam ἑρημόομαι desolor. Միայն լինել կամ մնալ. մենանալ. առանձնանալ միոյ կամ երկուց. անապատանալ, հեռանալ կամ զրկիլ յընկերաց. հրաժարել յաշխարհէ. միայնակեաց լինել.
ՄԻԱՅՆԱՑԵԱԼ, ցելոյ, ոց.՝ ա.գ. μοναχός monachus, solitarius. Միայնակեաց. միայնաւոր. կրօնաւոր. միանձն.
Յառաջին ամին դիւրալուր են անձինք միայնացելոցն. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Օրհնեալ ես փայտ սուրբ, միայնացելոց պարիսպ, ճգնաւորաց ժուժկալութիւն. (Անյաղթ բարձր.։)
cf. Միայնարան.
μοναστήριον monasterium. որ եւ ՄԻԱՅՆԱՐԱՆ. ՄԻԱՅՆԱՍՏԱՆ. ՄԵՆԱՍՏԱՆ. Տեղի առանձնութեան հրաժարելոցն յաշխարհէ. վանք եւ խրճիթ միանձանց.
Գինի եւ կամ այլ ինչ զանազանեալ՝ եւ գտանի ոչ ի սուրբ միայնանոցս նոցա. (Եղիշ. միանձն.։)
ՄԻԱՅՆԱՆՈՑ. ա. Որպէս Միայնական. առանձնական. անշէն. ամայի.
cf. Միայնարան.
Գտին զսուրբն ըռըստակէս բնակեալ յանապատի յիւրում միայնաստանս. (Ագաթ. (մի ձեռ. մենաւորաստան)։)
Ընտրեալ իւր առանձնակ միայնաստան տեղեակ (այսինքն տեղի մի անշուք), աղօթից միայն պարապեալ. (Արծր. ՟Գ. 14։)
solitude, hermitage, monastery.
Դարձայց ի միայնարանսն իմ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
solitary, hermit.
μοναχός, μονάζων monachus, solitarius. Միայնակեաց, միայնական. միայնացեալ. առանձնակեաց.
Ասող. (՟Գ. 6։ Վրք. հց. ձ։)
Միայնաւորաց՝ քրիստոսազգեաց եւ ճգնազգեաց արանց։ Ընդ այլոցն ճգնաւորական միայնաւոր անձնացելոց. (Մագ. ՟Ա. կ։)
Եւ իբրու Առանձնական. մեկուսի. զատուցեալ.
solitude, solitary life, loneliness;
cf. Միայնակեցութիւն.
Ամենայն իրաց հոգեւորաց զանձն տուեալ միայնաւորութեամբ։ Միայնաւորութիւն բնակութեան յանապատի. (Ագաթ.։)
(Ոմանք ի փիլիսոփայից եղեն) միանձունք զմիայնաւորութեան կալեալ զվարս. (Շիր.։)
Եւ որպէս Առանձնութիւն. միայնակ մնալն. մինաւորութիւն.
cf. Միայնուկ.
ՄԻԱՅՆԻԿ եւ ՄԻԱՅՆՈՒԿ. Միայն. առանձինն. միանկուկ, մինաւորիկ.
Միայն միայնուկ առանձինն էին (յանապատի). (Մծբ. ՟Ժ՟Ա։)
Սպանանէր զմարգարէն միայն միայնուկ։ Ինքն միայն միայնուկ եկն մերձեցաւ առ առիւծն. (Եփր. թագ.։)
alone, all alone, quite alone, by oneself.
ՄԻԱՅՆԻԿ եւ ՄԻԱՅՆՈՒԿ. Միայն. առանձինն. միանկուկ, մինաւորիկ.
Միայն միայնուկ առանձինն էին (յանապատի). (Մծբ. ՟Ժ՟Ա։)
Սպանանէր զմարգարէն միայն միայնուկ։ Ինքն միայն միայնուկ եկն մերձեցաւ առ առիւծն. (Եփր. թագ.։)
solitude, retreat, loneliness.
μόνωσις solitudo. Միայնաւորութիւն. որպէս առանձնութիւն, եւ միայնակեցութիւն.
conjoined, connected, united, linked.
Տաղաբանութիւնք արաբացւոց վարժաբանութեամբ մրցեալք միայօդ աւարտեալ վծի, զոր դուք կաձայ (գաֆիյէ) անուանէք. (Մագ. յիշ. ոտ.։)
to be united, joined, incorporated, identified.
Անշփոթ միութեամբ. միացաւ ասէ ի մարմին անշփոթաբար. զի ոչ փոխարկումն եւ ոչ ի բաց բարձումն արար աստուածային կամ մարդկային բնութեանցն, այլ միացոյց զբնութիւնսն. (Խոսր. պտրգ.։)
Ոչ միայն միացաւ ի զանգուած մարմնոյ, այլեւ մարդացաւ։ Մերոյին բնութեամբս միացելով. (Նար. կուս. եւ ձ։ Իսկ ի խորհուրդ երրորդութեան՝ առաւել ասի ի մեզ Միաւորիլ. (զոր տեսցես))
all at once, together, unitedly, all at the same time, altogether;
jointly, in concurrence, at the same time;
all, quite;
totally, entirely;
— եւ, yet, even, also;
— ասել, եւ — իսկ ասել, եւ զի — ասացից, upon the whole, after all, in a word, in short;
ոչ — առնել, to repeat several times, over and over again.
Խեթկեսցէ նոքօք զազգս միանգամայն մինչեւ զծագս երկրի։ Մերձեսցին խօսեսցին միանգամայն։ Զարհուրեցուցից եւ ցամաքեցուցից միանգամայն։ Ելէ՛ք միանգամայն։ Ազգաց եւ մարդկան միանգամայն։ Եւ էր ամենայն եկեղեցին միանգամայն՝ չորք բիւրք։ Ապա երեւեցաւ աւելի քան զհինգ հարիւր եղբարց միանգամայն։ Գուցէ եկեալ հարկանիցեմ զերկիր միանգամայն, եւ այլն։ Միանգամայն՝ թագաւորք տասն։ Միանգամայն ամենեքեան լինին՝ ՟Ժ թագաւորք։ Միանգամայն ամենայն ամքն, ՟Ս՟Մ՟Խ՟Բ. (Եւս. քր. ՟Ա։)
uniform, equal.
Միաձեւ միանման յամենայնի բարք ոգւոց. (Կոչ. ՟Դ։)
Ոչ ամենեքեան միապէս ընթանամք ոտիւք, եւ ոչ միանմանս վաստակեմք ձեռօք առ ճգնութիւնս. (Իսիւք.։)
having or wearing the same mark, uniform.
Զմիագոյն զմիանշան զհամահանդերձ զարդու. (Բուզ. ՟Դ. 16։)